0

نگاهی به یك اصطلاح در علم اصول

اِكْراه

اكراه عملی است تهدیدآمیز از طرف كسی نسبت به دیگری، به منظور تحقق بخشیدن فعل یا ترك موردنظر اكراه كننده. عناصر اكراه عبارت‌اند از: 1.عمل آمیخته به تهدید باشد. 2.وعید به آن عمل مؤثر در شخص باشعور باشد


 

نویسنده: عیسی ولایی




 

نگاهی به یك اصطلاح در علم اصول

اكراه عملی است تهدیدآمیز از طرف كسی نسبت به دیگری، به منظور تحقق بخشیدن فعل یا ترك موردنظر اكراه كننده (1). عناصر اكراه عبارت‌اند از (2): 1.عمل آمیخته به تهدید باشد. 2.وعید به آن عمل مؤثر در شخص باشعور باشد (باشعور یعنی عاقل و رشید). 3.تأثیر نوعی باشد نه شخصی. به دلیل آنكه افراد تهدیدشونده متفاوت‌اند. ممكن است عملی نسبت به فرد یا گروهی اكراه تلقی نشود، اما نسبت به فرد یا گروه دیگر اكراه صدق كند. مثلاً طرف اكراه شونده بچه باشد، طبعاً نوع بچه‌ها از چنین تهدیدهایی می‌ترسند، و در آنها مؤثر است. 4.نتیجه اكراه باید به صورت وجود بیم خطر و ضرر در جان یا مال یا عرض خود یا خویشاوندان نزدیك باشد (تشخیص خویشاوند نزدیك با عرف است. ماده‌ی 204 قانون مدنی). 5. میزان تهدید باید به اندازه‌ای باشد كه موجب سلب قصد انشاء نشود، والا اجبار خواهد بود. و اثر اكراه و اجبار متفاوت است، زیرا عقد مكره غیرنافذ است (ماده‌ی 203 و 1070 قانون مدنی)، ولی عقد بدون قصد و انشاء (اجباری)‌ باطل است (ماده‌ی 190 قانون مدنی). 6.شخصی تهدیدشونده علم به عدم توانایی تهدیدكننده در اجرای تهدید نباید داشته باشد. والا تهدید محقق نمی‌شود (ماده‌ی 205 قانون مدنی). در ماده‌ی 202 قانون مدنی آمده: «اكراه به اعمالی حاصل می‌شود كه مؤثر در هر شخص باشعوری بوده، و او را نسبت به جان یا مال یا آبروی خود تهدید كند، به نحوی كه عادتاً قابل تحمل نباشد. در مورد اعمال اكراه آمیز سنّ و شخصیت و اخلاق و مرد یا زن بودن شخص باید در نظر گرفته شود.» پیامبراكرم (صلی الله علیه و آله و سلم) می‌فرماید: نُه چیز از امت من برداشته شد... به عملی كه از روی اكراه انجام داده باشند. (3)

پی‌نوشت‌ها:

1.ترمینولوژی حقوق، «اكراه».
2.مأخذ پیشین.
3.قال رسول الله (صلی الله علیه و آله و سلم) «رفع عن امتی تسعه... و ما اكرهوا علیه». من لا یحضره الفقیه، ج1، حدیث 132.

منبع مقاله :
ولائی، عیسی، (1391)، فرهنگ تشریحی اصطلاحات اصول، تهران: نشر نی، چاپ نهم

 

ارسال نظر شما
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
شنبه، 25 ارديبهشت 1395
تخمین زمان مطالعه: 10 دقیقه
بازدید: 393
موارد بیشتر برای شما
سرود(با حــال دل یاعــلى، یقه چاک زد)
سرود(با حــال دل یاعــلى، یقه چاک زد)

سرود(با حــال دل یاعــلى، یقه چاک زد)

جشن میلاد حضرت امیرالمومنین
جشن میلاد حضرت امیرالمومنین

جشن میلاد حضرت امیرالمومنین

نوروز در پاکستان
نوروز در پاکستان

نوروز در پاکستان

نوروز در قرقیزستان
نوروز در قرقیزستان

نوروز در قرقیزستان

ترانه نوروز به زبان شیرین کودکانه

ترانه نوروز به زبان شیرین کودکانه

لحظات اعتکاف را از دست ندهیم( بخش دوم)
لحظات اعتکاف را از دست ندهیم( بخش دوم)

لحظات اعتکاف را از دست ندهیم( بخش دوم)

لحظات اعتکاف را از دست ندهیم( بخش سوم)
لحظات اعتکاف را از دست ندهیم( بخش سوم)

لحظات اعتکاف را از دست ندهیم( بخش سوم)

حفاظت دین از انسان از دنیا تا آخرت
حفاظت دین از انسان از دنیا تا آخرت

حفاظت دین از انسان از دنیا تا آخرت

لحظات اعتکاف را از دست ندهیم( بخش اول)
لحظات اعتکاف را از دست ندهیم( بخش اول)

لحظات اعتکاف را از دست ندهیم( بخش اول)

موزیک ویدیو نوروز | همایون شجریان
موزیک ویدیو نوروز | همایون شجریان

موزیک ویدیو نوروز | همایون شجریان

نوروز، بهار، مردم، خرید عید
نوروز، بهار، مردم، خرید عید

نوروز، بهار، مردم، خرید عید

نوروز در تاجیکستان
نوروز در تاجیکستان

نوروز در تاجیکستان

کت و شلوار ایرانی و ترک!
کت و شلوار ایرانی و ترک!

کت و شلوار ایرانی و ترک!

نوروز و درسهای آن/ تصویری

نوروز و درسهای آن/ تصویری

نوروز و درسهای آن/ صوتی
نوروز و درسهای آن/ صوتی

نوروز و درسهای آن/ صوتی

یا حیدر یا علی مولا | حسن کاتب
یا حیدر یا علی مولا | حسن کاتب

یا حیدر یا علی مولا | حسن کاتب

نماهنگ حیدر امیرالمومنین با صدای حسن کاتب
نماهنگ حیدر امیرالمومنین با صدای حسن کاتب

نماهنگ حیدر امیرالمومنین با صدای حسن کاتب

مولانا علی | عشق به حیدر چه بی نظیره | حسن کاتب
مولانا علی | عشق به حیدر چه بی نظیره | حسن کاتب

مولانا علی | عشق به حیدر چه بی نظیره | حسن کاتب

تغذیه در نوروز

تغذیه در نوروز

انیمیشن نوروز با رقص محلی اقوام مختلف ایرانی
انیمیشن نوروز با رقص محلی اقوام مختلف ایرانی

انیمیشن نوروز با رقص محلی اقوام مختلف ایرانی

ترانه/ عشق به مولا
ترانه/ عشق به مولا

ترانه/ عشق به مولا