0

نگاهی به یك اصطلاح در علم اصول

اِكْراه

اكراه عملی است تهدیدآمیز از طرف كسی نسبت به دیگری، به منظور تحقق بخشیدن فعل یا ترك موردنظر اكراه كننده. عناصر اكراه عبارت‌اند از: 1.عمل آمیخته به تهدید باشد. 2.وعید به آن عمل مؤثر در شخص باشعور باشد
اِكْراه
 اِكْراه

 

نویسنده: عیسی ولایی




 

نگاهی به یك اصطلاح در علم اصول

اكراه عملی است تهدیدآمیز از طرف كسی نسبت به دیگری، به منظور تحقق بخشیدن فعل یا ترك موردنظر اكراه كننده (1). عناصر اكراه عبارت‌اند از (2): 1.عمل آمیخته به تهدید باشد. 2.وعید به آن عمل مؤثر در شخص باشعور باشد (باشعور یعنی عاقل و رشید). 3.تأثیر نوعی باشد نه شخصی. به دلیل آنكه افراد تهدیدشونده متفاوت‌اند. ممكن است عملی نسبت به فرد یا گروهی اكراه تلقی نشود، اما نسبت به فرد یا گروه دیگر اكراه صدق كند. مثلاً طرف اكراه شونده بچه باشد، طبعاً نوع بچه‌ها از چنین تهدیدهایی می‌ترسند، و در آنها مؤثر است. 4.نتیجه اكراه باید به صورت وجود بیم خطر و ضرر در جان یا مال یا عرض خود یا خویشاوندان نزدیك باشد (تشخیص خویشاوند نزدیك با عرف است. ماده‌ی 204 قانون مدنی). 5. میزان تهدید باید به اندازه‌ای باشد كه موجب سلب قصد انشاء نشود، والا اجبار خواهد بود. و اثر اكراه و اجبار متفاوت است، زیرا عقد مكره غیرنافذ است (ماده‌ی 203 و 1070 قانون مدنی)، ولی عقد بدون قصد و انشاء (اجباری)‌ باطل است (ماده‌ی 190 قانون مدنی). 6.شخصی تهدیدشونده علم به عدم توانایی تهدیدكننده در اجرای تهدید نباید داشته باشد. والا تهدید محقق نمی‌شود (ماده‌ی 205 قانون مدنی). در ماده‌ی 202 قانون مدنی آمده: «اكراه به اعمالی حاصل می‌شود كه مؤثر در هر شخص باشعوری بوده، و او را نسبت به جان یا مال یا آبروی خود تهدید كند، به نحوی كه عادتاً قابل تحمل نباشد. در مورد اعمال اكراه آمیز سنّ و شخصیت و اخلاق و مرد یا زن بودن شخص باید در نظر گرفته شود.» پیامبراكرم (صلی الله علیه و آله و سلم) می‌فرماید: نُه چیز از امت من برداشته شد... به عملی كه از روی اكراه انجام داده باشند. (3)

پی‌نوشت‌ها:

1.ترمینولوژی حقوق، «اكراه».
2.مأخذ پیشین.
3.قال رسول الله (صلی الله علیه و آله و سلم) «رفع عن امتی تسعه... و ما اكرهوا علیه». من لا یحضره الفقیه، ج1، حدیث 132.

منبع مقاله :
ولائی، عیسی، (1391)، فرهنگ تشریحی اصطلاحات اصول، تهران: نشر نی، چاپ نهم

 

ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
شنبه، 25 ارديبهشت 1395
تخمین زمان مطالعه:
بازدید: 529
پدیدآورنده: علی اکبر مظاهری
موارد بیشتر برای شما
حسین سفینه النجاه
حسین سفینه النجاه

حسین سفینه النجاه

خوشنویسی یا عباس (ع)
خوشنویسی یا عباس (ع)

خوشنویسی یا عباس (ع)

یا قمر بنی هاشم
یا قمر بنی هاشم

یا قمر بنی هاشم

از این کار به آن کار پریدن
از این کار به آن کار پریدن

از این کار به آن کار پریدن

یا حسین شهید (ع)

یا حسین شهید (ع)

قمر بنی هاشم علیه السلام
قمر بنی هاشم علیه السلام

قمر بنی هاشم علیه السلام

انی احامی ابداً عن دینی
انی احامی ابداً عن دینی

انی احامی ابداً عن دینی

و‌اعباساه
و‌اعباساه

و‌اعباساه

یا لثارات الحسین (ع)
یا لثارات الحسین (ع)

یا لثارات الحسین (ع)

عکس هوایی زیبای حرم الحسین (ع)
عکس هوایی زیبای حرم الحسین (ع)

عکس هوایی زیبای حرم الحسین (ع)

ضریح علمدار کربلا
ضریح علمدار کربلا

ضریح علمدار کربلا

گنبد مبارک حضرت سیدالشهدا (ع)
گنبد مبارک حضرت سیدالشهدا (ع)

گنبد مبارک حضرت سیدالشهدا (ع)

چلچراغ حرم سیدالشهدا
چلچراغ حرم سیدالشهدا

چلچراغ حرم سیدالشهدا

زائران شیدای حسین (ع)

زائران شیدای حسین (ع)

شش گوشه امام حسین (ع)
شش گوشه امام حسین (ع)

شش گوشه امام حسین (ع)

درب ورودی حرم امام حسین (ع)
درب ورودی حرم امام حسین (ع)

درب ورودی حرم امام حسین (ع)

اربعین حسینی
اربعین حسینی

اربعین حسینی

سیاه پوشی حرم حسین
سیاه پوشی حرم حسین

سیاه پوشی حرم حسین

سقای نوجوان زائران حسین

سقای نوجوان زائران حسین

کتاب و کتاب خوانی
کتاب و کتاب خوانی

کتاب و کتاب خوانی

امیری حسین و نعم الامیر
امیری حسین و نعم الامیر

امیری حسین و نعم الامیر