0
ویژه نامه ها

حجاب و امنيّت اجتماعى‏

مقوله «پوشش و استتار بدن» به عنوان جزء جدايى‏ناپذير حيات انسانى و مصداق اصلى حجاب، امرى كاملاً مشهود و بى‏نياز از تعديل است. براى حجاب كاركردهايى در دو حوزه فردى و اجتماعى، قابل تصوّر است
حجاب و امنيّت اجتماعى‏
حجاب و امنيّت اجتماعى‏
 
نویسنده:مهدی سلطانی رنانی
مقوله «پوشش و استتار بدن» به عنوان جزء جدایی‏ناپذیر حیات انسانی و مصداق اصلی حجاب، امری كاملاً مشهود و بی‏نیاز از تعدیل است. برای حجاب كاركردهایی در دو حوزه فردی و اجتماعی، قابل تصوّر است:
الف. كاركردهای فردی: همچون پاسخگویی به نیاز فطری «خوداستتاری» و تأمین امنیّت در برابر گرما و سرما.
ب. كاركردهای اجتماعی: هویّت‏بخشی و ایجاد امنیّت اجتماعی از جمله این كاركردهاست، چراكه نوع پوشش و حجاب، نشان‏دهنده سنّت‏ها، ارزش‏ها و باورهای یك جامعه است.
اسلام، حجاب را از مصادیق مهمّ تحقق امنیّت اجتماعی در جامعه معرّفی كرده است و چالش‏ها، زمینه‏ها و راهبردهای بسیار مهمّی را برای شكوفایی ذهن نواندیش افراد جامعه در این مورد تبیین نموده است.
بر این اساس و به منظور آگاهی بیشتر از رابطه حجاب و امنیّت اجتماعی، ما برآنیم كه در این نوشتار جنبه‏های مختلف این موضوع و اهمّیّت آن راتوضیح داده و تأثیر آن را در حفظ ارزش‏های دینی بیان كنیم.
به طور كلّی در این مقاله موارد ذیل مورد بحث و بررسی قرار گرفته است:
1. امنیّت اجتماعی، هدف اساسی وجوب حجاب.
2. امنیّت اجتماعی، فلسفه حقیقی وجوب حجاب.
3. پایه‏های تحقق امنیّت اجتماعی در سایه حجاب بانوان.
4. آثار و فوائد حجاب اسلامی و تحقق امنیّت اجتماعی.
5. آثار سوء بد حجابی و انهدام امنیّت اجتماعی.

6. بیان نتیجه و ارائه راهكارها و پیشنهاداتی جهت تثبیت امنیّت اجتماعی در سیطره حجاب اسلامی.
گوهر اسلام، سعادت و نجات آدمی است و باورهای دینی، احكام اخلاقی و فقهی در راستای این غایت مهم نازل شده‏اند. این آموزه‏های هستمندانه و بایستی از خالق حكیمی تجلّی می‏یابد كه به نیازهای روحی و جسمی، مادی و معنوی، فردی و اجتماعی بشریّت، كاملاً آگاه است. احكام الهی مربوط به پوشش زنان نیز با این فلسفه و حكمت مدبّرانه صادر گردیده است.
زن با عنصر حجاب اسلامی، نه تنها به تهذیب، تزكیه نفس و ملكات نفسانی پرداخته و قرب الهی را فراهم می‏سازد، بلكه باعث گسترش روزافزون امنیّت اجتماعی و ایجاد زمینه‏ای جهت رشد معنوی مردان می‏گردد؛ همچنان كه خداوند سبحان، خطاب به پیامبر اكرم‏صلی الله علیه وآله می‏فرماید:
«به مردان مؤمن بگو تا چشمان خود را از نگاه ناروا بپوشانند و فروج و اندامشان را محفوظ دارند، كه این بر پاكیزگی جسم و جان ایشان، بهتر است (1)».
همچنین می‏فرماید:
«به زنان و دختران خود و به زنان مؤمن بگو كه خویشتن را با چادرهای خود بپوشانند كه این كار برای آن است كه آنها به عفّت شناخته شوند تا از تعرّض و جسارت، آزار نكشند (در امنیّت كامل باشند) ؛ خداوند در حقّ خلق، آمرزنده و مهربان است(2)».
همان‏گونه كه ذكر گردید، حجاب و پوشش اسلامی برای مردان و زنان، تنها از كاركرد فردی برخوردار نیست و فقط برای سامان‏دهی خلقیّات و ملكات نفسانی آدمیان، مؤثر نمی‏باشد، بلكه از كاركرد اجتماعی نیز برخوردار است؛ غرایز، التهاب‏های جسمی و معاشرت‏های بی‏بند و بار را كنترل نموده، بر تحكیم نظام خانواده می‏افزاید. همچنین از انحلال كانون مستحكم و پایدار زناشویی جلوگیری نموده و امنیّت اجتماعی را فراهم می‏سازد. حال اگر كسانی با نگرش دینی، اسلامی یا با رویكرد جامعه‏شناختی و روان‏شناسی به چنین كاركردها و تأثیرات مطلوب، به ویژه تأمین امنیّت اجتماعی پی ببرند، نه تنها هدفمندانه، زندگی می‏كنند، بلكه برای رفتارها و اندیشه‏هایشان دست به گزینش می‏زنند تا به اهداف متعالی الهی و انسانی دست یازند. از این‏رو به مسأله حجاب نیز به عنوان راهبردی كارساز جهت تأیید و ترویج ارزش‏های اجتماعی، تأمین‏كننده سعادت آدمی و منشأ قرب الهی می‏نگرند.
بنابراین، پوشش اسلامی به منزله یك حفاظ ظاهری و باطنی در برابر افراد نامحرم، قلمداد می‏شود كه مصونیت اخلاقی، خانوادگی و پیوند عمیق میان حجاب ظاهری و بازداری باطنی و از همه مهمّ‏تر امنیّت اجتماعی را فراهم می‏سازد و پیشینه آن به اندازه تاریخ آفرینش انسان است؛ چراكه پوشش و لباس هر بشری، پرچم كشور وجود اوست. پرچمی كه وی بر خانه وجودش نصب كرده است و با آن اعلام می‏دارد كه از كدام فرهنگ تبعیّت می‏كند(3).
در سال‏های اخیر، روند شبهات درباره حجاب و پوشش اسلامی، شدت یافته است و مطرح شدن شبهات فراوان در زمینه حجاب برتر به همراه عوامل دیگری مانند ضعف اعتقاد و عدم شناخت كافی از این مسأله و ضرورت آن موجب تهدید امنیّت اجتماعی و اُفت روند استفاده از مصادیق چنین حجابی در جامعه شده است، كه نتیجه اتّخاذ روش تخریبی بعضی مطبوعات و رواج پوشش‏های نامناسب در مقابل نامحرمان است؛ لذا ما به منظور اینكه اسلام، مشوّق حجاب و پوشش كامل برای زنان و دختران در برابر افراد نامحرم است، به بیان هدف و فلسفه این مصداق مهمّ اسلامی و رابطه فراگیر و تنگاتنگ آن با امنیّت اجتماعی از جنبه‏های مختلف می‏پردازیم.
امید است كه راهكارهای بیان شده در این زمینه‏ها برای همه اقشار جامعه اسلامی به ویژه نسل جوان و اندیشمند، مفید باشد و عزمشان را برای عمل و گسترش آن، به نحو مطلوب و احسن، جزم نمایند تا امنیّت اجتماعی، تأمین شود. ثانیاً نماد فرهنگی و ملّی بشریّت، درخشش روزافزون خود را حفظ نماید.

امنیّت اجتماعی، هدف اساسی وجوب حجاب‏

با توجه به آیات قرآن مجید، به خوبی مشخص و معیّن می‏گردد كه هدف از تشریع وجوب حكم حجاب اسلامی دست‏یابی به تزكیه نفس، طهارت، عفّت و پاكدامنی جهت استحكام و گسترش امنیّت اجتماعی است.
«و اِذا سَأَلْتُموهُنَّ مَتاعاً فَسْئلوهُنَّ مِنْ وَراءِ حِجابٍ ذلِكُم أطْهَرُ لِقلوبِكُم و قُلُوبِهِنَّ(4)».
چون نگاه نامحرم توسط مردان، باعث تحریك و تهییج جنسی آنان و در نتیجه منجر به فساد و ریشه‏كن نمودن امنیّت اجتماعی می‏شود، خداوند در كنار دستور حجاب و پوشش بدن به بانوان، مردان را نیز امر به حجاب و پوشش چشم داده و نگاه به نامحرم را بر ایشان، حرام كرده است. چنانكه در این‏باره از امام رضاعلیه السلام نقل شده است:
«حرّم النَّظَر الی شُعورِ النّساء المَحْجوبات بالاَزْواج و غَیْرهِنَّ مِنَ النّساء لما فیه مِنْ تَهْییجِ الرّجال و ما یَدْعوا التَّهْییج الی الفَساد و الدُّخول فیما لا یحلّ و لا یجمل(5)».
«نگاه به موهای زنان باحجاب ازدواج‏كرده و بانوان دیگر، از آن جهت حرام شده است كه نگاه، مردان را برمی‏انگیزد و آنان را به فساد فرامی‏خواند در آنچه كه ورود در آن نه حلال است و نه شایسته».
از مجموع گفتار فوق روشن می‏گردد كه هدف از وجوب حجاب اسلامی علاوه بر موارد مذكور، ایجاد صلاح و پیشگیری از فساد، جهت تأمین و گسترش امنیّت اجتماعی است.

امنیّت اجتماعی، فلسفه حقیقی وجوب حجاب‏

یكی از فلسفه‏های حقیقی وجوب حجاب، حفظ آرامش زن، مصونیّت جامعه از فساد و عمق و معنا بخشیدن به امنیّت اجتماعی با توسعه آن می‏باشد. زیرا نفس آدمی، دریایی موّاج از تمایلات و خواسته‏های اوست كه مهم‏ترین آنها به خوراكی‏ها، امور جنسی و مال و جاه و مقام، مربوط می‏شود و بدون شك بالاترین خواسته‏های مردان، تمایل به جنس زن است. در سخنان عرفا آمده است:
«أعْظَمُ الشَّهْوَة، شَهْوَة النّساء(6)»:
«بزرگ‏ترین خواسته‏های مرد، رغبت به زنان است».
ارائه زیبایی‏ها و مواضع بدن زن، به شهوت و طمع مردان، دامن می‏زند و آنها را به یك كانون جدّی خطر، مبدّل می‏سازد كه به سلب آرامش زن و امنیّت اجتماعی منتهی می‏گردد. آنچه می‏تواند از این ناامنی پیشگیری كند، پوشش زن از چشمان گرسنه نامحرمان است كه با حجاب كامل اسلامی، عملی خواهد شد.
پوشش دینی، پیام عفت، شخصیّت و خداترسی زن مسلمان است و مردان جامعه نه تنها به چنین بانویی چشم طمع نخواهند داشت كه او را نیرویی بالفعل در هرچه وسعت بخشیدن امنیّت اجتماعی دانسته و نجابتش را می‏ستایند. در این صورت است كه زن نه تنها در سنگر حجاب خود، از تیر نگاه‏های زهرآلود، سخنان آزاردهنده و برخوردهای اراذل جامعه در امان خواهد بود، بلكه امنیّت و آرامش درونی خود و اجتماع خویش را برقرار خواهد كرد.
نكته معنوی و عرفانی قابل ذكر در این باب، پیام الهی آفریدگار هستی، خطاب به زنان است:
«ای زن! آگاه باش، دنیا خراب‏آبادی است كه هر نقطه آن به مین‏های شیطان و نگاه‏های آلوده، ناامن گشته است. اما فرشته‏های حجاب در محفل انس و یاد خدا در امنیّتی بی‏نظیر به سر می‏برند كه دیگران از طعم آن بی‏خبرند(7)».
شب تاریك و بیم موج و گردابی چنین حایل‏
كجا دانند حال ما سبكباران ساحل‏ها

پایه‏های تحقق امنیّت اجتماعی در سایه‏های حجاب بانوان‏
پوششی كه اسلام آن را به عنوان یك حكم شرعی اعلام كرده است، یك عمل ظاهری و گسسته از عوامل و پایه‏ها نیست، بلكه حجاب، خیمه عفاف بانوانی است كه آن را بر پایه‏های خود استوار نموده و باعث ترویج ارزش امنیّت اجتماعی می‏گردند و به تحقق آن در جامعه اسلامی، كمك می‏نمایند.
اكنون شایان ذكر است كه این پایه‏های اساسی بیان گردد:

1. ایمان به خدا و جهان آخرت‏

از مهم‏ترین عواملی كه بانوان توسط آن به آرامش روحی و روانی دست یافته و امنیّت اجتماعی جامعه را فراهم می‏نمایند، این است كه وقتی زن به خدای تعالی و علم و حكمت او ایمان آورد و معتقد گردد احكامی كه برای بشریّت تشریع كرده، بودن نقص و دارای آثار مطلوبی است، از حكم الهی حجاب استقبال نموده، امنیّت اجتماعی جامعه را تضمین می‏كند.

2. تقوا

پرهیزكاری بانوان، ضامن تأمین امنیّت اجتماعی است و تا این پایه محكم معنوی در قلب بانوان شكل نگیرد، حجاب را نوعی محدودیّت برای خود قلمداد نموده و امنیّت اجتماعی انسان‏ها را تهدید می‏نماید.
خانمی كه بداند تقوای الهی پادزهر بیماری دل‏هاست كه حجاب‏های تاریك جان را غرق می‏كند و لانه‏های هوس را برمی‏اندازد، آن را به كام جان خود می‏ریزد تا عالم جانش، گلستان گل‏های سلم، طاعت و تسلیم گردد و خیمه حجابش را برمی‏افروزد تا حافظ بوستان ارزش‏های خویشتن و آرامش درونی اجتماع خود شود.

3. آگاهی‏

شناخت سیمای زن، حقیقت حجاب، فلسفه و آثار آن از جمله پایه‏های مستحكم پوشش دینی و تبلور امنیّت اجتماعی است. وقتی خانمی به پاسخ درونی خود كه چرا باید پوشیده باشم نایل شود، پایه‏های حجاب دینی در او شكل گرفته و با آگاهی كامل به امنیّت اجتماعی ارزش می‏بخشد و دوام آن را تضمین خواهد كرد. به طور كلّی، آگاهی زن نسبت به آثار مطلوب حجاب و مهم‏تر از آنها مسأله امنیّت اجتماعی باعث می‏شود كه نه تنها احساس سنگینی از پدیده حجاب ننماید، بلكه از آن به خوبی استقبال نموده، وسوسه‏های شیطانی را هیچ انگاشته و آرامش برونی و درونی اجتماع را وسعت می‏بخشد.
همچنین این پیام اصیل و عرفانی را همیشه آویزه گوش‏های خود می‏گرداند:
«خواهرم! سرزمین جانت را با خورشید آگاهی روشن كن تا بر زوایای وجودت بتابد و آن‏چنان كه هستی خود را بشناسی، آنگاه دریابی كه حجاب باله‏های شنا به سوی سرچشمه هستی امنیّت فردی و اجتماعی كامل است و پوشش‏های مهیّج وزنه‏های سنگینی است كه زن را غریق ژرفای مهیب دنیا نموده، امنیّت خود و جامعه خویش را برهم می‏زند».

پی ‏نوشت‏ها:

1) نور، 30.
2) احزاب، 59.
3) فرهنگ برهنگی و برهنگی فرهنگی، غلامعلی حداد عادل، ص 40.
4) احزاب، 53.
5) بحارالانوار، علامه مجلسی، ج 104، ص 34.
6) محجة البیضاء، ج 5، ص 177.
7) تحلیلی نو و عملی از حجاب در عصر حاضر، محمدرضا اكبری، ص 14 - 16.

منبع: مكتب اسلام

معرفی سایت مرتبط با این مقاله


تصاویر زیبا و مرتبط با این مقاله

 
نظرات کاربران
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
تخمین زمان مطالعه:
پدیدآورنده: حجت اله مومنی
موارد بیشتر برای شما
انواع سالاد
انواع سالاد

انواع سالاد

وعده های غذایی و اهمیت آن ها
وعده های غذایی و اهمیت آن ها

وعده های غذایی و اهمیت آن ها

خفه کردن یک دختر به دلیل ماسک نداشتن!
خفه کردن یک دختر به دلیل ماسک نداشتن!

خفه کردن یک دختر به دلیل ماسک نداشتن!

فراز زیبای سوره مبارکه قصص/ محمود شحات انور
فراز زیبای سوره مبارکه قصص/ محمود شحات انور

فراز زیبای سوره مبارکه قصص/ محمود شحات انور

فواید طالبی
فواید طالبی

فواید طالبی

ادای سوگند امیر جدید کویت
ادای سوگند امیر جدید کویت

ادای سوگند امیر جدید کویت

همه چیز در باره ذرت مکزیکی
همه چیز در باره ذرت مکزیکی

همه چیز در باره ذرت مکزیکی

مناجات در خانه استاد انصاریان
مناجات در خانه استاد انصاریان

مناجات در خانه استاد انصاریان

انتقال تجهیزات نظامی به مرز آذربایجان شرقی!
انتقال تجهیزات نظامی به مرز آذربایجان شرقی!

انتقال تجهیزات نظامی به مرز آذربایجان شرقی!

آب راحت هم نمیشه خورد
آب راحت هم نمیشه خورد

آب راحت هم نمیشه خورد

نوای زیبای «حب‌الحسین» رونمایی شد
نوای زیبای «حب‌الحسین» رونمایی شد

نوای زیبای «حب‌الحسین» رونمایی شد

قرارداد اختیار معامله (Option) چیست؟
قرارداد اختیار معامله (Option) چیست؟

قرارداد اختیار معامله (Option) چیست؟

پذیره نویسی چیست؟ آشنایی با انواع تعهد پذیره نویسی
پذیره نویسی چیست؟ آشنایی با انواع تعهد پذیره نویسی

پذیره نویسی چیست؟ آشنایی با انواع تعهد پذیره نویسی

آمریکا می‌خواهد ایران را وادار به تسلیم کند/ دکتر احمد رسام النفیس
آمریکا می‌خواهد ایران را وادار به تسلیم کند/ دکتر احمد رسام النفیس

آمریکا می‌خواهد ایران را وادار به تسلیم کند/ دکتر احمد رسام النفیس

قرارداد مشتقه چیست و چه کاربردی در بورس دارد؟
قرارداد مشتقه چیست و چه کاربردی در بورس دارد؟

قرارداد مشتقه چیست و چه کاربردی در بورس دارد؟

غذا های مفید برای درمان کبد چرب
غذا های مفید برای درمان کبد چرب

غذا های مفید برای درمان کبد چرب

قرارداد معامله چیست؟ آشنایی با انواع قراردادها در بورس
قرارداد معامله چیست؟ آشنایی با انواع قراردادها در بورس

قرارداد معامله چیست؟ آشنایی با انواع قراردادها در بورس

کسانی که سکه و طلا انبار کردند/ استاد حامد کاشانی
کسانی که سکه و طلا انبار کردند/ استاد حامد کاشانی

کسانی که سکه و طلا انبار کردند/ استاد حامد کاشانی

دلیل سفر حضرت معصومه(س) به ایران/ استاد جباری
دلیل سفر حضرت معصومه(س) به ایران/ استاد جباری

دلیل سفر حضرت معصومه(س) به ایران/ استاد جباری

سیادت و نسل سادات/ استاد پیشوایی
سیادت و نسل سادات/ استاد پیشوایی

سیادت و نسل سادات/ استاد پیشوایی

قلیان کشیدن بازیکنان باعث حذف استقلالی ها
قلیان کشیدن بازیکنان باعث حذف استقلالی ها

قلیان کشیدن بازیکنان باعث حذف استقلالی ها