0
ویژه نامه ها

جامع‏الازهر و گذری بر تاریخچه آن

فصلنامه «نهج الاسلام» یکی از نشریات ارزشمند کشور سوریه است؛ ارزشمند به این جهت که به مسائل اسلامی و فکری می‏پردازد و در میان غوغای مطبوعات و تب ژورنالیسم در منطقه و جهان دمی‏ست و غنیمتی. این فصلنامه از سوی وزارت اوقاف
جامع‏الازهر و گذری بر تاریخچه آن
جامع‏الازهر و گذری بر تاریخچه آن
 
 
 
 
 

اشاره

فصلنامه «نهج الاسلام» یکی از نشریات ارزشمند کشور سوریه است؛ ارزشمند به این جهت که به مسائل اسلامی و فکری می‏پردازد و در میان غوغای مطبوعات و تب ژورنالیسم در منطقه و جهان دمی‏ست و غنیمتی. این فصلنامه از سوی وزارت اوقاف و امور خیریه سوریه منتشر می‏شود و شخص وزیر اوقاف سردبیری آن را بر عهده دارد.
میراث جاویدان، برای آشنایی بیشتر با این فصلنامه موضوعی کوتاهی را از آخرین شماره آن برگزیده و منتشر می‏کند.

جامع‏ الازهر و گذری بر تاریخچه آن

جامع‏الازهر و جامعه‏الازهر، خانه علم و حکمت است. مسجدالازهر، نخستین مسجد شهر قاهره است و اولین مدرسه‏ای‏ست که در آن علوم دینی تدریس شده است. این مسجد و مدرسه، در سال 359 هجری قمری به فرمان «المعزلدین‏اللّه‏» خلیفه فاطمی و به دست «جوهرصقلی» فرمانده قشون او ساخته شد. ساختمان این مسجد که در آن زمان در جنوب شرقی شهر قاهره و در نزدیکی «کاخ بزرگ» قرار داشت، دو سال طول کشید. و نخستین‏بار، مسلمانان در هفتم ماه رمضان 361 هجری در آن نماز جمعه برپا کردند. خلیفه فاطمی، با ساختن این مسجد برآن بود تا هم جایی برای برگزاری مهمترین ستون دین ـ که نماز است ـ فراهم شود و مسلمانان برای بحث در امور دینی و اجتماعی خود جایی را داشته باشند و از جهتی هم مسجد رسمی حکومت فاطمی‏ها در محل استقرار جدید آنان باشد.
رایج‏ترین روایت درباره وجه تسمیه این مسجد به الازهر این است که آن را به نام حضرت زهرا سلام‏اللّه‏علیها نامیده‏اند.
الازهر در دوران العزیزباللّه‏ خلیفه فاطمی از شکل یک مسجد برای انجام عبادت و شعائر اسلامی بیرون آمد و به مدرسه‏ای برای تدریس علوم دینی، زبان، منطق، طب، ریاضیات و فلک مبدل گردید. در آن زمان، مسجدالازهر از دو بخش تشکیل شده
بود: یک صحن و یک ساختمان. ساختمان مسجد نیز به دو بخش تقسیم می‏شد:
1ـ بخش اول همانی‏ست که جوهر صقلی آن را بنا کرد و دارای 76 ستون از مرمر سفید است.
2ـ بخش دوم، جایگاهی‏ست که بعدها به دست عبدالرحمن کدخدا بنا گردید و دارای 50 ستون مرمر است و در پشت محراب قدیمی مسجد قرار گرفته است.
در سال 400 هجری «الحاکم بأمر اللّه‏» مسجد الازهر را بازسازی کرد و بودجه کلانی را جهت پیشبرد امور آن و هزینه تحصیل طلاب بدان اختصاص داد. این خلیفه، هم‏چنین کتابهای موجود در کتابخانه دارالحکمه را به کتابخانه الازهر انتقال داد و خلفای بعد از او نیز همواره برای اعتلای این مدرسه دینی کوشش می‏کردند.
با گذشت زمان تعداد طالبان علم این مدرسه فزونی گرفت و به تدریج ساختمان‏هایی به آن افزوده شد تا پاسخگوی نیازهای مختلف طلاب گردد.
مسجد الازهر در مراحل مختلف عمر طولانی خود، شاهد رویدادها و دگرگونی‏ها و اصلاحات مختلف بوده است. برای نمونه در دوره ایوبیان توجه و رسیدگی به آن کم شد و حدود یکصدسال نیز نمازجمعه در آن متروک گردید. در سال 702 هجری بر اثر زمین‏لرزه‏ای که شهر قاهره را لرزاند، مسجد الازهر، نیاز به ترمیم پیدا کرد و بوسیله حکومت وقت مصر این کار انجام گردید.
مراجع تاریخی تأکید می‏کنند که آنچه امروز بنام مسجد الازهر معروف است، با مسجد اصلی، از نظر معماری تفاوت دارد و تغییرات زیادی در درون و بیرون ساختمان آن احداث شده است.
ساختمانی که امروز وجود دارد، بسیار وسیع است و دارای دیوارهای قلعه‏مانند و تعداد هشت دروازه است. در بالای این دیوارها و دروازه‏ها پنج گلدسته و سه گنبد بی‏نظیر به چشم می‏خورد. حرمالازهر دارای دو شبستان، یکی بزرگ و قدیمی‏ست و دیگری همان است که در سال 1167 هجری قمری ساخته شد. سقف شبستان‏ها از چوب و دارای استحکام فراوان است.
ناگفته نماند که جامع‏الازهر تاکنون در قیامهای ملی و میهنی نقش بزرگی ایفا کرده است. برای مثال قیام علیه فرانسوی‏ها که قاهره را اشغال کرده بودند، از همین مسجد آغاز گردید و قیام علیه انگلیسی‏ها به هنگام حمله «فریزر» و نیز انقلاب سال 1919 میلادی در مصر از همین نقطه به جاهای دیگر سرایت کرد.
از جهتی، جامعالازهر شخصیت‏های بزرگ فراوانی بخود دیده که در این مکان مدتها به تحصیل اشتغال داشته و از آنجا فارغ‏التحصیل شده‏اند. از جمله این دانشمندان و اندیشمندان «ابن‏خلدون» «مقریزی»، «عسقلانی»، «سخاوی»، «سیوطی» و در روزگار اخیر شخصیتهای مانند «سعد زغلول»، «محمد عبده» «طه حسین» بوده‏اند.
جامعالازهر، در حال حاضر دارای هیأتهای مختلف نظارت و ارشاد و برنامه‏ریزی در امور مختلفه اسلامی است و هم‏اکنون علاوه بر 42 دانشکده آن در قاهره و استان‏های دیگر مصر، دارای 17 مرکز علمی برای پژوهش در تخصص‏های مختلف است.
منبع: میراث جاویدان


نظرات کاربران
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
حکمت | تاثیر یه لقمه حرام (استاد عالی)
حکمت | تاثیر یه لقمه حرام (استاد عالی)

حکمت | تاثیر یه لقمه حرام (استاد عالی)

سریالی که دل بود و دل سوزاند
سریالی که دل بود و دل سوزاند

سریالی که دل بود و دل سوزاند

در صورت امتناع کودک از خواب نیمروزی چه باید کرد؟
در صورت امتناع کودک از خواب نیمروزی چه باید کرد؟

در صورت امتناع کودک از خواب نیمروزی چه باید کرد؟

از چه زمان بایستی به دنبال پزشک متخصص اطفال باشم؟
از چه زمان بایستی به دنبال پزشک متخصص اطفال باشم؟

از چه زمان بایستی به دنبال پزشک متخصص اطفال باشم؟

بهترین روش درمانی برای عارضه التهاب لوزه چه می باشد؟
بهترین روش درمانی برای عارضه التهاب لوزه چه می باشد؟

بهترین روش درمانی برای عارضه التهاب لوزه چه می باشد؟

میان التهاب لوزه و گلو درد عادی چه تفاوتی وجود دارد؟
میان التهاب لوزه و گلو درد عادی چه تفاوتی وجود دارد؟

میان التهاب لوزه و گلو درد عادی چه تفاوتی وجود دارد؟

اربعین تجلی امت واحده اسلامی
اربعین تجلی امت واحده اسلامی

اربعین تجلی امت واحده اسلامی

نماهنگ | قدم قدم موکبارو می گردم / حاج میثم مطیعی
نماهنگ | قدم قدم موکبارو می گردم / حاج میثم مطیعی

نماهنگ | قدم قدم موکبارو می گردم / حاج میثم مطیعی

نماهنگ | راس تو میرود بالای نیزه ها / حاج عبدالرضا هلالی
نماهنگ | راس تو میرود بالای نیزه ها / حاج عبدالرضا هلالی

نماهنگ | راس تو میرود بالای نیزه ها / حاج عبدالرضا هلالی

نماهنگ | به تو سلام میدم / کربلایی حسین طاهری
نماهنگ | به تو سلام میدم / کربلایی حسین طاهری

نماهنگ | به تو سلام میدم / کربلایی حسین طاهری

تمام چیزهایی که باید راجع به انواع جراحی زیبایی و پلاستیک و جراحی ترمیمی بدانیم
تمام چیزهایی که باید راجع به انواع جراحی زیبایی و پلاستیک و جراحی ترمیمی بدانیم

تمام چیزهایی که باید راجع به انواع جراحی زیبایی و پلاستیک و جراحی ترمیمی بدانیم

نماهنگ | ای آنکه همه عالمی / استاد شیخ حسین انصاریان
نماهنگ | ای آنکه همه عالمی / استاد شیخ حسین انصاریان

نماهنگ | ای آنکه همه عالمی / استاد شیخ حسین انصاریان

اکولایزر تصویری | چهل منزل / حجت الاسلام بندانی نیشابوری
اکولایزر تصویری | چهل منزل / حجت الاسلام بندانی نیشابوری

اکولایزر تصویری | چهل منزل / حجت الاسلام بندانی نیشابوری

اکولایزر تصویری | با روی سیاه / حجت الاسلام هاشمی نژاد
اکولایزر تصویری | با روی سیاه / حجت الاسلام هاشمی نژاد

اکولایزر تصویری | با روی سیاه / حجت الاسلام هاشمی نژاد

آشنایی با مفهوم استخر استخراج ارزهای دیجیتال (Cryptocurrency Mining Pool)
آشنایی با مفهوم استخر استخراج ارزهای دیجیتال (Cryptocurrency Mining Pool)

آشنایی با مفهوم استخر استخراج ارزهای دیجیتال (Cryptocurrency Mining Pool)

آشنایی با کیف پول دیجیتال و انواع و ویژگی های آن
آشنایی با کیف پول دیجیتال و انواع و ویژگی های آن

آشنایی با کیف پول دیجیتال و انواع و ویژگی های آن

آشنایی با دستگاه های مختلف ماین یا استخراج ارزهای دیجیتال
آشنایی با دستگاه های مختلف ماین یا استخراج ارزهای دیجیتال

آشنایی با دستگاه های مختلف ماین یا استخراج ارزهای دیجیتال

اهدای جام کنفرانس شرق به میامی هیت
اهدای جام کنفرانس شرق به میامی هیت

اهدای جام کنفرانس شرق به میامی هیت

شهیدان خدایی/ محمد اصفهانی
شهیدان خدایی/ محمد اصفهانی

شهیدان خدایی/ محمد اصفهانی

نماهنگ زندگیم حسینه با صدای محمدرضا لبانی
نماهنگ زندگیم حسینه با صدای محمدرضا لبانی

نماهنگ زندگیم حسینه با صدای محمدرضا لبانی

تلاوت آیات 6-8 سوره مبارکه انفطار توسط استاد عبدالباسط
تلاوت آیات 6-8 سوره مبارکه انفطار توسط استاد عبدالباسط

تلاوت آیات 6-8 سوره مبارکه انفطار توسط استاد عبدالباسط