0
ویژه نامه ها

مهندسی فرهنگی و مدیریت کشور در نگاه مقام معظم رهبری(3)

کشور ها و ملت ها وظیفه دارند و می توانند برای ادامه حیات انسانی خود و بالندگی آن و تکامل معنوی خویش و رسیدن به سعادت دنیوی و اخروی خود ، محیط زیست فرهنگی خود را مهندسی و مدیریت کنند آنرا از ضعف ها و آلودگی ها پاک
مهندسی فرهنگی و مدیریت کشور در نگاه مقام معظم رهبری(3)
مهندسی فرهنگ ، مهندسی فرهنگی و مدیریت کشور در نگاه مقام معظم رهبری(3)
 

 
 
 
 
 
 

اهمیت ، ضرورت و امکان پذیری مهندسی و مدیریت فرهنگی

کشور ها و ملت ها وظیفه دارند و می توانند برای ادامه حیات انسانی خود و بالندگی آن و تکامل معنوی خویش و رسیدن به سعادت دنیوی و اخروی خود ، محیط زیست فرهنگی خود را مهندسی و مدیریت کنند آنرا از ضعف ها و آلودگی ها پاک سازند .عناصر و مؤلفه های حیات بخش آن را تقویت نمایند و از نفوذ و ورود عناصر آلاینده و خسارت بخش محیط های زیست فرهنگی دیگر جلوگیری نمایند .
به همان نسبت که هر کشور و ملتی وظیفه دارد و می تواند که محیط زیست طبیعی خود را مهندسی و مدیریت کند و برای حیات و رشد خود ، آنرا از آلودگی ها پاک سازد و جلوی ورود آلودگی ها و نا پاکی های تولید شده در محیط های زیست طبیعی دیگر به محیط زیست طبیعی خود در حد مقدور کشورها و ملتها وظیفه دارند و می توانند نسبت به مهندسی و مدیریت محیط زیست فرهنگی خود اقدام کنند را بگیرد .
بدیهی است همانگونه که در مهندسی و مدیریت محیط زیست طبیعی ، یک کشور و یک ملت و یک سازمان نمی توانند بدور از تأثیر محیط های دیگر عمل کنند و درجه ای از تأثیر را باید بپذیرند در مورد مهندسی و مدیریت محیط زیست فرهنگی هم چنین وضعیتی وجود دارد . مهندسی و مدیریت محیط های زیست طبیعی و زیست فرهنگی زمانی جامعیت و اثر بخشی کامل می یابد که نظام جهانی با مدیریت و رهبری واحد شکل پذیرد .

الیس الصبح به قریب

بنابر این مهندسی و مدیریت فرهنگی علاوه بر اهمیت و ضرورت ، امکان پذیر نیز می باشد .
مقام معظم رهبری برای روشن کردن مفهوم فرهنگ و بیان ماهیت آن و ضرورت و امکان مهندسی و مدیریت آن چنین می فرمایند :
"فرهنگ مثل توری است که ماهیها بدون این که خودشان بدانند در داخل این تور دارند حرکت می کنند و به سمتی هدایت می شوند
دولت و مجموعه حکومت نمی تواند خود را از این موضوع بر کنار بدارد و بگوید بالاخره فرهنگی وجود دارد .
نه ، ما مسئولیت داریم این فرهنگ را بشناسیم ، اگر نا صواب است آن را تصحیح کنیم ، اگر ضعیف است ، آن را تقویت کنیم ، اگر در آن نفوذ ی هست دست نفوذی را قطع کنیم"۲۶/۹/۱۳۸۰
در قبال تأثیر گذاری محیط های زیست فرهنگی دیگر و لزوم صیانت و حفاظت از محیط زیست فرهنگی کشور و تلاشی که محیط های زیست فرهنگی ناسالم برای نفوذ در محیط های زیست فرهنگی دیگران دارند . می فرمایند :
" نمی شود ما میدان را رها کنیم تا دیگران هر کاری که می خواهند ، بکنند . امروز همان کسانی که ادعای آزادی می کنند و دم از لیبرال بودن می زنند ، پیچیده ترین و دقیق ترین شیوه کنترل را بر روی فرهنگ کشورهای خودشان ،بلکه سراسر دنیا ، اعمال می کنند و سعی دارند که فرهنگ خود را به کشورهای دیگر منتقل و تزریق کنند. " ۲۱/۱۰/۱۳۸۲
مطالعات و پژوهشهایی که امروز در حوزی رهبری صورت گرفته است به خوبی نشان داده است که برای سلطه بر کشورها و ملت ها بهتر است به جای بهره گیری از مکانیزم های پر هزینه مدیریت از ساز و کارهای رهبری و نفوذ در آنها استفاده شود . گسترش حوزی رهبری نیز تابعی از گسترش حوزی فرهنگ است . بنابر این آن دسته از کشور ها و نظام ها و حکومت هایی که در پی منافع مادی و غیر انسانی خود از هیچگونه تلاشی فرو گذار نمی باشند با گسترش مطالعات و تحقیقات فرهنگی و رهبری ، درصدد سلطه بر سایر ملتها و منابع آنها از طریق تصرف محیط های زیست فرهنگی آنان با تهاجم فرهنگی می باشند . برای این منظور ابتدا در پی خنثی کردن مقاومت سایر ملتها و نظام ها در مقابل یورش فرهنگی خود با القاء این مفهوم که اصولاً ، فرهنگ مدیریت پذیر نمی باشد ، هستند و برای اثبات این مدعای خویش به برخوردهای قرون وسطایی با عقیده ، فرهنگ و اندیشه که عمدتاً در غرب سابقه دارد به عنوان مدیریت فرهنگی اشاره می کنند .

رویکرد درست در مهندسی و مدیریت فرهنگی

مقام معظم رهبری به خوبی راه را نشان می دهند :
" ما نمی خواهیم با نگاه افراطی به مقوله فرهنگ نگاه کنیم ، بایستی نگاه معقول اسلامی را ملاک قرار داد و نوع برخورد با آن را بر طبق ضوابطی که معارف و الگوهای اسلامی به ما نشان می دهد ، تنظیم کرد . برخورد افراطی از دو سو امکان پذیر است و تصور می شود یکی از این طرف که ما مقوله فرهنگ را مقوله یی غیر قابل اداره و غیر قابل مدیریت بدانیم مقوله یی رها و خودرو که نباید سر به سرش گذاشت و وارد آن شد . متأسفانه این تفکر در جاهایی هست و عده ای طرفدار رها کردن و بی اعتنایی و بی نظارتی در امر فرهنگ هستند . این تفکّر ، تفکّر درستی نیست و افراطی است . در مقابل آن ، تفکّر افراطی دیگری وجود دارد که سختگیری خشن و نظارت کنترل آمیز بسیار دقیق است . این تفکّر هم به همان اندازه غلط است . " ۲۱/۱۰/۱۳۸۲
مقام معظم رهبری با استعاره ای زیبا ، رویکرد درستی که باید در مهندسی و مدیریت فرهنگی کشور رعایت شود را به خوبی روشن نموده اند و بدین ترتیب فرموده اند :
" در مقوله ی فرهنگ ، رفتار حکومت باید دلسوزانه و مثل باغبان باشد .
باغبان به هنگام نهال می کارد ، به هنگام آبیاری می کند ، به هنگام هرس می کند ، به هنگام سمپاشی می کند و به هنگام هم میوه چینی .
باید فضای فرهنگی کشور را باغبانی کرد ، یعنی مسئولانه و با دقت این مقوله را دنبال کرد".
۲۳/۱۰/۱۳۸۲
با این استعاره ابهامی که در رویکرد حاکم بر مهندسی و مدیریت فرهنگی کشور پی گیری خواهد شد باقی نخواهد ماند و القاء چنین ابهامی که مهندسی و مدیریت فرهنگی کشور مستلزم نگاهی متصلّب و مکانیکی و آمرانه از بالا به پایین است ، جایی نخواهد داشت .
در استعاره ای که مقام معظم رهبری بیان داشته اند نکات بسیاری برای روشن شدن مفهوم و چگونگی مهندسی و مدیریت فرهنگی قابل استفاده می باشد .
۱_ در کشاورزی و باغبانی ، نخست باید گیاهان را شناخت . برای شناخت گیاه نیز آن را در انواع و اجزاء می شناسند . انواع و اجزاء گیاهان نیز از آن حد پیچیدگی برخوردارند که رشته های مختلف علمی گیاه شناسی وجود دارد و متخصصین و دانشمندان و پژوهشگران زیادی در هر یک از انواع گیاهان مطالعه و بررسی می کنند .
گیاه شناسان ، چیستی گیاه و چگونگی رشد آن و محیط مناسب زیست آن و میوه و محصول آن را مورد مطالعه و شناسایی قرار می دهند ولی چه بسا از عهده باغبانی و مزرعه داری و اقتصاد کشاورزی بر نیایند .
آیا فرهنگ از گیاه ، اهمیت و پیچیدگی کمتری دارد ؟آیا فرهنگ شناسی ، ساده تر از گیاه شناسی است ؟ آیا نباید فرهنگ را در انواع و اجزاء آن شناخت ؟ آیا برای هر نوع از فرهنگ و حتی هر لایه و هر جزء از فرهنگ نباید مطالعات و پژوهشهای مستقل داشت ؟ آیا برای شناخت هر نوع از فرهنگ نباید متخصصین و دانشمندان و مدیران خاص آموزش داد و تربیت کرد ؟ چگونه در مورد بدن انسان همانگونه که در مورد گیاه مطالعه و بررسی می شود ،متخصص و پزشک تربیت می شود . برای هر جزء کوچکی از بدن انسان متخصص وجود دارد تا بتواند آن جزء کوچک را بشناسد و برای حفظ آن و یا درمان نقانص و بیماری آن ، راه حل بیابد واقدام کند ، آیا برای فرهنگ که به روح و بعد اصلی انسان مربوط است می توان بدون داشتن دانش و تخصص لازم تصمیم گیری کرد ؟ نسخه داد و عمل کرد ؟
آیا سیاستگزاران و مدیران حوزه فرهنگ اگر در حد پزشک عمومی در مورد فرهنگ بدانند و بخواهند تصمیم گیری کنند و راه حل اتخاذ نمایند آنوقت می توان انتظار داشت که مهندسی فرهنگ و مدیریت فرهنگی به خوبی صورت گیرد و فرهنگ از تهاجم مصون بماند و به حیات خود ادامه دهد ؟
بدیهی است در درجه اول باید فرهنگ شناسانی در انواع فرهنگ و در اجزاء فرهنگ داشته باشیم تا بتوانیم مهندسی فرهنگ را انجام دهیم . با بهره گیری از دانش گسترده و کم عمقی که در حوزه فرهنگ شناسی وجود دارد نمی توان ضعف ها و بیماری ها و آسیب های فرهنگ موجود را شناخت تا بتوان برای آن راه حلی را در نظر گرفت . بنابر این مقدم ترین اقدام این است که به شناخت فرهنگ در انواع و اجزاء آن در وضعیت آرمانی ، موجود ، هدف پرداخته شود و برای این منظور باید تلاشی گسترده در مطالعه و پژوهش و آموزش ، با صبر و استمرار و برنامه و سیاست مشخص ، سامان داده شود .
۲ _ از گیاه شناس انتظاری نیست که آفت های گیاه را بر طرف کند . گیاه پزشکی رشتی علمی دیگری است . گیاه پزشکان هستند که می توانند آفت ها و آسیب های گیاهان را بر طرف سازند .
فرهنگ پزشکان چه کسانی هستند ؟ آیا انتظار داریم فرهنگ شناسان ، فرهنگ پزشکی هم انجام دهند . اگر تا کنون چنین کرده ایم . قطعاً به نتیجه ای هم نرسیده ایم . برای اینکه یک پزشک مشکل بیمار خود را بر طرف کند به سراغ " بدن شناسان " یعنی فیزیولوژیست ها نمی رود بلکه به سراغ رادیولوژیست ها و پاتولوژیست ها می رود تا آن آسیب و آفتی که بیمار دچار آن است را در آزمایشگاه خود و با روش و ابزار خاص خود باز شناسند و او را در درمان بیمار مساعدت کنند .
آیا حفظ سلامتی و درمان بیماریهای فرهنگ را با اینهمه پیچیدگی می توان بدست " فرهنگ شناسان " که حداکثر فیزیولوژیست هستند سپرد ؟
بنابر این مدیران فرهنگی آنجا که می خواهند ، ضعف ها و بیماریهای فرهنگ را بر طرف کنند باید از متخصصین آسیب شناس فرهنگ ( پاتولوژیست های فرهنگی ) استفاده کنند و آنجا که می خواهند رشد فرهنگی را پی گیرند و مهندسی فرهنگ را صورت دهند باید از فرهنگ شناسان ( فیزیولوژیستهای فرهنگی ) بهره بگیرند و خود در مقام باغبانی عمل کنند .
مدیران فرهنگی و دارای مسئولیت حفظ سلامت و درمان ضعف های فرهنگی و رشد فرهنگی هستند .
۳- علاوه بر " گیاه شناسان " و " گیاه پزشکان " که در باغبانی و رسیدن به محصول خوب کاملاً مؤثراند . برای باغبانی و انجام امور " کشت " و " داشت " و " برداشت " به دانش و مهارتهای زیاد دیگری نیاز است و برای انجام درست این امور ، امروز رشته های مختلف علمی مشکل گرفته است .
رشته آبیاری چگونگی تغذیه گیاه را مشخص می کند و در رشته " ماشین آلات کشاورزی " مطالعه و بررسی می شود که برای هر یک از انواع گیاهان به چه ابزار و وسایلی برای کشت و داشت و برداشت نیاز است و در اقتصاد کشاورزی مطالعه و بررسی می شود که باغبان با بازارهای تولید و مصرف محصولات کشاورزی خود چگونه برخورد کند و به چه ترتیب به سود بالاتر برسد و بالاخره در رشته های مهندسی کشاورزی و باغبانی چگونگی بکار گیری همی یافته های رشته های متعدد کشاورزی را مورد مطالعه و پژوهش و آموزش قرار می دهند تا بتوان به هدف رسید .
آیا در موضوع فرهنگ و مدیریت فرهنگی اهمیت و پیچیدگی کمتری وجود دارد که بدون بهره گیری از دانش و مطالعه و پژوهش در رشته های علمی مختلفی که باید توسعه یابد و متناظر آن در کشاورزی ، دامپزشکی و بخصوص در پزشکی وجود دارد ، تصمیم گیری و اقدام می شود ؟
اگر علم باوری یکی از اصول است و اصلی خدشه ناپذیر در هر مکتب و مرامی است ، ایجاب می کند که در حوزه فرهنگ ، بدون علم ، عمل نکنیم .
۴- فروشندگان محصول و واسطه های بازار که بدنبال سود می باشند و قاعدتاً برای انجام شغل خود هم دانش و مهارت مربوط را دارند و نسبت به کیفیت و خواص میوه و محصول بدست آمده در حدی اطلاع دارند همچنین متخصصان تغذیه ، به صورت دقیق از رنگ و بو و مزه و ویتامین و قند و دیگر خواص مربوط به کاشتی یک باغبان اطلاع دارند و آن را تبلیغ و ترویج می کنند و بدست متقاضی و مشتری می رسانند ولی از این دو دسته نمی توان انتظار داشت که در مورد کاشت و داشت و برداشت هم اظهار نظر کنند و توانایی انجام اینکار داشته باشند این دو دسته نه از زمین و آب و کود و سم اطلاعی دارند و نه باغ را برای باغبانی می توان به آنها سپرد .
نویسنده: مهدی ناظمی اردکانی عضو هیئت علمی دانشگاه امام حسین (ع) و سرپرست دبیر خانه شورای فرهنگی شورایعالی انقلاب فرهنگی شعبان المعظم ۱۴۲۷ - شهریور ۱۳۸۵.
منبع: خبرگزاری فارس


نظرات کاربران
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
کودک من در چهار ماهگی قادر به دیدن چه چیزهایی است؟
کودک من در چهار ماهگی قادر به دیدن چه چیزهایی است؟

کودک من در چهار ماهگی قادر به دیدن چه چیزهایی است؟

آیا جویدن دست و جاری شدن آب از دهان کودک چهار ماهه به معنای دندان درآوردن او است؟
آیا جویدن دست و جاری شدن آب از دهان کودک چهار ماهه به معنای دندان درآوردن او است؟

آیا جویدن دست و جاری شدن آب از دهان کودک چهار ماهه به معنای دندان درآوردن او است؟

چه نوع کتابهایی را برای کودکم بخوانم؟
چه نوع کتابهایی را برای کودکم بخوانم؟

چه نوع کتابهایی را برای کودکم بخوانم؟

زندگی به وقت صلح و نوع دوستی
زندگی به وقت صلح و نوع دوستی

زندگی به وقت صلح و نوع دوستی

نقش غیرت در تداوم دین/ آیت الله آقامجتبی تهرانی
نقش غیرت در تداوم دین/ آیت الله آقامجتبی تهرانی

نقش غیرت در تداوم دین/ آیت الله آقامجتبی تهرانی

شیرینی | طرز تهیه کیک ژله ای با یک لیوان شیر
شیرینی | طرز تهیه کیک ژله ای با یک لیوان شیر

شیرینی | طرز تهیه کیک ژله ای با یک لیوان شیر

گذری در سرسرای گنجینه اسرار
گذری در سرسرای گنجینه اسرار

گذری در سرسرای گنجینه اسرار

عامل گرم شدن هوای جهان ایران است!
عامل گرم شدن هوای جهان ایران است!

عامل گرم شدن هوای جهان ایران است!

هرکس در ماجرای ترور سردار سلیمانی نقش داشته را می‌زنیم
هرکس در ماجرای ترور سردار سلیمانی نقش داشته را می‌زنیم

هرکس در ماجرای ترور سردار سلیمانی نقش داشته را می‌زنیم

کارتون کاراگاه گجت/ زیردریایی مجلل
کارتون کاراگاه گجت/ زیردریایی مجلل

کارتون کاراگاه گجت/ زیردریایی مجلل

کجایی ای دوای درم/ محمدحسین حدادیان
کجایی ای دوای درم/ محمدحسین حدادیان

کجایی ای دوای درم/ محمدحسین حدادیان

منو به کی میسپاری قافله سالار من/ حدادیان
منو به کی میسپاری قافله سالار من/ حدادیان

منو به کی میسپاری قافله سالار من/ حدادیان

تلاوت زیبای استاد کریم منصوری از سوره ضحی
تلاوت زیبای استاد کریم منصوری از سوره ضحی

تلاوت زیبای استاد کریم منصوری از سوره ضحی

شیرینی | طرز تهیه کوکی معز شکلاتی
شیرینی | طرز تهیه کوکی معز شکلاتی

شیرینی | طرز تهیه کوکی معز شکلاتی

علل درد های عضلانی و راه های شناخت و درمان آن ها
علل درد های عضلانی و راه های شناخت و درمان آن ها

علل درد های عضلانی و راه های شناخت و درمان آن ها

داستان مشهور اما ساختگی/ استاد حامد کاشانی
داستان مشهور اما ساختگی/ استاد حامد کاشانی

داستان مشهور اما ساختگی/ استاد حامد کاشانی

تلاوت زیبای یک آیه توسط دو قاری
تلاوت زیبای یک آیه توسط دو قاری

تلاوت زیبای یک آیه توسط دو قاری

بازی های جذاب و خاطره انگیز قدیمی!
بازی های جذاب و خاطره انگیز قدیمی!

بازی های جذاب و خاطره انگیز قدیمی!

ضدعفونی وسایل الکترونیکی در ایام کرونایی به چه شکل و چگونه
ضدعفونی وسایل الکترونیکی در ایام کرونایی به چه شکل و چگونه

ضدعفونی وسایل الکترونیکی در ایام کرونایی به چه شکل و چگونه

نکاتی که درباره گوشت قرمز باید بدانیم
نکاتی که درباره گوشت قرمز باید بدانیم

نکاتی که درباره گوشت قرمز باید بدانیم

خاطره آرنولد از سخت کوشی محمدعلی کلی
خاطره آرنولد از سخت کوشی محمدعلی کلی

خاطره آرنولد از سخت کوشی محمدعلی کلی