0
ویژه نامه ها

احکام غیبت

سؤال: آیا شوهر می‏تواند در مقابل دیگران عیوب زنش را بگوید و او را تحقیر کند، اگر چه به شوخی باشد؟ جواب: غیبت کردن مؤمن و نیز تحقیر مؤمن و کاری که موجب اذیت او می‏شود، جایز نیست.(9) سؤال: آیا گفتگو درباره رسوم، آداب، گفتار، کردار، طرز لباس پوشیدن، شکل ظاهری، ادا در آوردن روستاییها، شهریها و قبائل گوناگون ایران، غیبت محسوب می‏شود؟ جواب: اگر به قصد عیب جویی و مسخره کردن نباشد، اشکال ندارد.
احکام غیبت
شخصیت زن در اسلام
احکام غیبت

نويسنده:محمود اکبری

غیبت چیست؟

غیبت آن است که عیب پنهانی کسی را پشت سر او بگویند.(1)
اگر صفت ناروا در شخصی باشد یا کاری انجام داده باشد که گناه است و دیگران از آن بی‏اطلاع‏اند و دوست ندارد کسی آن را برای دیگران بازگو کند، بازگو کردن آن پشت سر او برای دیگران غیبت است.(2)

احکام غیبت

غیبت هم برای گوینده و هم برای شنونده حرام است.(3)
سؤال: آیا انتقاد از مسئولین کشور و شهر، غیبت محسوب می‏شود؟
جواب: چنانچه هدف کوچک کردن آنها باشد، حرام است.(4)
سؤال: آیا در مسائل سیاسی و اجتماعی غیبت جایز است؟ ملاک و میزان چیست؟
جواب: اگر عنوان غیبت داشته باشد، جایز نیست.(5)
سؤال: آیا غیبت کردن از یک نفر یا دو نفر نامشخص، حرام است؟
جواب: مانع ندارد.(6)
سؤال: اگر شخصی قدش کوتاه است و پشت سرش بگویند که قدش کوتاه است، آیا غیبت محسوب می‏شود؟
جواب: نسبت به صفات ظاهره که همه از آن آگاهی دارند، اگر قصد هتک و تحقیر نداشته باشد، اشکال ندارد.(7)
سؤال: آیا غیبت بچه نابالغ ممیز یا غیر ممیز جایز است؟
جواب: در بچه ممیز جایز نیست.(8)
سؤال: آیا شوهر می‏تواند در مقابل دیگران عیوب زنش را بگوید و او را تحقیر کند، اگر چه به شوخی باشد؟
جواب: غیبت کردن مؤمن و نیز تحقیر مؤمن و کاری که موجب اذیت او می‏شود، جایز نیست.(9)
سؤال: آیا گفتگو درباره رسوم، آداب، گفتار، کردار، طرز لباس پوشیدن، شکل ظاهری، ادا در آوردن روستاییها، شهریها و قبائل گوناگون ایران، غیبت محسوب می‏شود؟
جواب: اگر به قصد عیب جویی و مسخره کردن نباشد، اشکال ندارد.
سؤال: آیا بررسی کارهای مسئولی از مسئولان نظام جمهوری اسلامی در غیاب او از نظر شرع مقدس، غیبت محسوب می‏شود؟
جواب: بررسی مسائل اجتماعی و انتقادهای سازنده و مثبت، غیبت محسوب نمی‏شود.(10)
سؤال: در بین بعضی از مردم مرسوم است که وقتی می‏خواهند نشانی شخصی را بدهند، مثلاً می‏گویند: «همان که قدش کوتاه است» یا «شکمش بزرگ است» و مانند این تعبیرات، اگر آن فرد را بشناسیم و بدانیم که با این حرفها ناراحت می‏شود، آیا غیبت محسوب می‏شود؟
جواب: در صورتی که این صفات در عرف، جنبه مذمت داشته باشد، جایز نیست.(11)
سؤال: آیا غیبت کردن از مسئول اداره و یا کارمندی که خلاف مرتکب شده، جایز است؟
جواب: اگر به قصد نهی از منکر باشد و اثر داشته باشد، لازم است.(12)

موارد جواز غیبت

1. غیبت متجاهر به فسق (کسی که علنی و آشکار گناه می‏کند)، که در مورد همان گناهش به اتفاق فقها جایز است و اما نسبت به گناهان دیگرش که پنهان است، مورد اختلاف است.
2. موارد تظلّم شخص از کسی که در حق او ظلم کرده، که می‏تواند ظلم او را بیان کند.
3. موارد مشورت، مانند کسی که می‏خواهد دخترش را به کسی بدهد، و با شخصی در مورد آن فرد مشورت می‏کند که آن شخص می‏تواند عیب پسر را نقل کند.
4. در موارد خیرخواهی و نصیحت، مثل اینکه شخصی با کسی رفیق شود و انسان احتمال دهد که این رفاقت منجر به فساد آن شخص شود. در این صورت، چون رفیق او آدم بدی است، می‏توان در مقام نصیحت و خیرخواهی، عیب او را ذکر نمود.
5. کسی که می‏خواهد به دین ضرر بزند.
6. کسی که می‏خواهد به خودش ضرری بزند که لازم است او را حفظ نمود.
7. کسانی که نوشته‏های مسموم، منحرف کننده و باطل دارند.(13)

توبه از غیبت

پس از واقع شدن غیبت، توبه و پشیمانی از آن واجب است و احتیاط مستحب آن است که از غیبت شده، اگر فسادی بر آن مترتب نگردد، حلالیت بطلبد و یا برای او استغفار کند.(14)
بنابراین، اگر غیبت شونده از دنیا رفته، برای او بسیار استغفار کند و اگر زنده است و انسان بزرگوار و باگذشتی است و گفتن به او عداوت و دشمنی و فتنه ایجاد نمی‏کند، احتیاط مستحب آن است که از وی حلالیت بطلبد و اگر احتمال می‏دهد که مراجعه به او سبب عداوت و فتنه می‏شود، به وی مراجعه نکند و در عوض برای او بسیار استغفار کند.
سؤال: اگر کسی غیبتی از شخصی کرده، همچنین تهمتی زده یا شنیده، در این موارد باید رضایت فرد غیبت شده و شخص تهمت زده شده را جلب کند یا خیر؟
جواب: لازم نیست، ولی باید توبه کند.(15)
سؤال: اگر فردی غیبت فرد دیگر را نموده، آیا باید برای توبه کردن، از طرف مقابل طلب رضایت نماید یا اینکه تنها استغفار کافی است؟ در صورت مانع بودن شرم و حیا، چه باید کرد؟
جواب: استغفار کافی است.(16)

پی نوشت:

1. استفتائات آیت الله العظمی مکارم شیرازی(مدظله العالی)، ج 1، ص 153، س 552ـ554.
2. استفتائات امام خمینی(رحمت الله علیه)، ج 2، ص 618، س 9.
3. همان.
4. جامع المسائل آیت اللله العظمی فاضل لنکرانی(مدظله العالی)، ج 1، ص 252، س 980.
5. همان، س 981.
6. استفتائات امام خمینی(رحمت الله علیه)، ج 2، ص 619.
7. همان، س 11.
8. همان، س 14.
9. احکام روابط زن و شوهر، ص 57.
10. همان، س 557.
11. استفتائات جدید آیت الله العظمی مکارم شیرازی(مدظله العالی)، ج 1، ص 154، س 556.
12. همان، س 555.
13. منهاج الصالحین، ج 1، م 39 تقلید؛ استفتائات جدید، ص 209.
14. منهاج الصالحین، ج 1، فی التقلید، م 29.
15. استفتائات امام خمینی(رحمت الله علیه)، ج 2، ص 620، س 16؛ جامع المسائل آیت اللله العظمی فاضل لنکرانی(مدظله العالی)، ج 1، ص 252.
16. استفتائات امام خمینی(رحمت الله علیه)، ص 621، س 21؛ جامع المسائل آیت اللله العظمی فاضل لنکرانی(مدظله العالی)، ج 1، ص 982.

منبع: ماهنامه مبلغان


نظرات کاربران
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
درباره فواید گوجه فرنگی چه می دانید؟
درباره فواید گوجه فرنگی چه می دانید؟

درباره فواید گوجه فرنگی چه می دانید؟

دستآوردهای طلایی دفاع مقدس(سیاسی، فرهنگی، اقتصادی)
دستآوردهای طلایی دفاع مقدس(سیاسی، فرهنگی، اقتصادی)

دستآوردهای طلایی دفاع مقدس(سیاسی، فرهنگی، اقتصادی)

ماجرای حاشیه ساز تحویل دناپلاس به نمایندگان مجلس + واکنش ها
ماجرای حاشیه ساز تحویل دناپلاس به نمایندگان مجلس + واکنش ها

ماجرای حاشیه ساز تحویل دناپلاس به نمایندگان مجلس + واکنش ها

انواع ایثار و مواسات در دفاع مقدس
انواع ایثار و مواسات در دفاع مقدس

انواع ایثار و مواسات در دفاع مقدس

توصیه هایی برای پرورش کودکانی سالم و موفق
توصیه هایی برای پرورش کودکانی سالم و موفق

توصیه هایی برای پرورش کودکانی سالم و موفق

بدهی بزرگ ادبیات به روایت فتح
بدهی بزرگ ادبیات به روایت فتح

بدهی بزرگ ادبیات به روایت فتح

تحلیل بنیادی در بازار سرمایه چیست؟ آشنایی با مفاهیم تحلیل بنیادی
تحلیل بنیادی در بازار سرمایه چیست؟ آشنایی با مفاهیم تحلیل بنیادی

تحلیل بنیادی در بازار سرمایه چیست؟ آشنایی با مفاهیم تحلیل بنیادی

نماهنگ | بلند شو ببین خواهرت بین دشمن اسیره / حاج نریمان پناهی
نماهنگ | بلند شو ببین خواهرت بین دشمن اسیره / حاج نریمان پناهی

نماهنگ | بلند شو ببین خواهرت بین دشمن اسیره / حاج نریمان پناهی

نماهنگ | به لحظه ی بریدن سرت آه می کشم / محمد حسین پویانفر
نماهنگ | به لحظه ی بریدن سرت آه می کشم / محمد حسین پویانفر

نماهنگ | به لحظه ی بریدن سرت آه می کشم / محمد حسین پویانفر

نماهنگ | زلف بر باد مده / حاج سعید حدادیان
نماهنگ | زلف بر باد مده / حاج سعید حدادیان

نماهنگ | زلف بر باد مده / حاج سعید حدادیان

نشانه‌های زردی یا یرقان نوزادان و روشهای درمان آن
نشانه‌های زردی یا یرقان نوزادان و روشهای درمان آن

نشانه‌های زردی یا یرقان نوزادان و روشهای درمان آن

خواص باورنکردنی فلفل
خواص باورنکردنی فلفل

خواص باورنکردنی فلفل

مضرات نوشابه و سس مایونز
مضرات نوشابه و سس مایونز

مضرات نوشابه و سس مایونز

نکات مهمی که باید در مورد تب کودکان بدانیم
نکات مهمی که باید در مورد تب کودکان بدانیم

نکات مهمی که باید در مورد تب کودکان بدانیم

حکمت؛ گناه و عواقب آن در جامعه
حکمت؛ گناه و عواقب آن در جامعه

حکمت؛ گناه و عواقب آن در جامعه

جنایات بزرگ صدام در جنگ با ایران
جنایات بزرگ صدام در جنگ با ایران

جنایات بزرگ صدام در جنگ با ایران

دفاع مقدس در یک نگاه
دفاع مقدس در یک نگاه

دفاع مقدس در یک نگاه

سرطان های شایع در کودکان و علایم بروز آنها را بشناسید
سرطان های شایع در کودکان و علایم بروز آنها را بشناسید

سرطان های شایع در کودکان و علایم بروز آنها را بشناسید

کارتون کاراگاه گجت/ بالن غول پیکر
کارتون کاراگاه گجت/ بالن غول پیکر

کارتون کاراگاه گجت/ بالن غول پیکر

گوهر حجاب/ استاد رفیعی
گوهر حجاب/ استاد رفیعی

گوهر حجاب/ استاد رفیعی

فقط مال خدا باش/ استاد انصاریان
فقط مال خدا باش/ استاد انصاریان

فقط مال خدا باش/ استاد انصاریان