حکایت لطیفه‌وار

Anecdote

نوعی روایت منظوم یا منثور ساده، و مفرح که درباره‌ی یک فرد یا حادثه است. «حکایت لطیفه‌وار» را می‌توان شکلی ابتدایی از داستان‌های کوتاه امروزی دانست. ریشه‌ی معادل انگلیسی این واژه anecdote به واژه‌ی یونانی anekdota به معنی «چیزهای منتشر نشده»، بر می‌گردد.
دکتر جانسن در لغت‌نامه‌ی خود، حکایت لطیفه‌وار را به عنوان «چیز منتشر نشده‌ای که تاریخی سری دارد» معنا دارد. طرح حکایت لطیفه‌وار بر اتفاق‌هایی استوار است که مانند حلقه‌هایی به یکدیگر می‌پیوندند تا در پایان، حلقه‌ی آخر ضربه‌ی نهایی را فرود آورد و موجب غافل‌گیری مخاطب شود. حکایت لطیفه‌وار ساختاری هوشمندانه ندارد و هدف کلی آن، خنداندن است.
در قرن هجدهم به تدریج به این نوع حکایت‌ها علاقه‌ی زیادی پیدا شد به طوری که در سه دهه‌ی آخر این قرن در این‌باره در ادبیات انگلیس بیش از صد جلد کتاب چاپ شد. ایساک دیزرائیلی نویسنده‌ی مشهور این دوره، در سال 1791 تعدادی از این نوع حکایت‌ها را در مجموعه‌ای سه جلدی به نام عجایب ادبیات شامل حکایت‌های لطیفه‌وار، طرحواره‌ها، نمایشواره‌ها و مشاهدات: ادبی، تاریخی و انتقادی به چاپ رساند. دیزرائیلی در ادامه‌ی این فعالیت، در سال‌های 1812 و 1813 مجموعه‌‌ای دو جلدی با نام مصیبت‌های نویسندگان و در سال 1814 مجموعه‌ای سه جلدی با نام کشمکش‌های نویسندگان به چاپ رساند. جان نیکولس در سال 1812 اولین کتاب از مجموعه‌ای نه جلدی به نام حکایت‌های لطیفه‌وار قرن هجدهم را برای دوستداران این نوع حکایت ارائه کرد. حکایت‌های لطیفه‌وار ادبی کتاب آکسفورد هم کتابی است که در این زمینه دانشگاه آکسفورد در سال 1975 منتشر کرد.
منبع مقاله :
مهدوی زادگان، داود؛ (1394)، فقه سیاسی در اسلام رهیافت فقهی در تأسیس دولت اسلامی، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، چاپ اول