0
ویژه نامه ها

تغذیه و بهداشت غذا خانم ها در دوران بارداري

در دوران بارداري رژيم غذايي كامل و كافي ، سلامت و زيبايي شما را حفظ مي كند و رشد نوزادتان را تأمين مي كند . در قديم عقيده داشتند كه خوراك زن حامله بايستي دو برابر غذاي زن عادي باشد ، البته درست است كه زن حامله به مقدار بيشتري غذا احتياج دارد ولي خوراك روزانه او نبايد از حد معيني تجاوز كند زيرا زياده روي در غذا نه تنها مفيد نيست بلكه زيان آور است .
تغذیه و بهداشت غذا خانم ها در دوران بارداري
تغذیه و بهداشت غذا خانم ها در دوران بارداري
تغذیه و بهداشت غذا خانم ها در دوران بارداري


در دوران بارداري رژيم غذايي كامل و كافي ، سلامت و زيبايي شما را حفظ مي كند و رشد نوزادتان را تأمين مي كند . در قديم عقيده داشتند كه خوراك زن حامله بايستي دو برابر غذاي زن عادي باشد ، البته درست است كه زن حامله به مقدار بيشتري غذا احتياج دارد ولي خوراك روزانه او نبايد از حد معيني تجاوز كند زيرا زياده روي در غذا نه تنها مفيد نيست بلكه زيان آور است .
بدون شك يكي از بزرگترين آرزوهاي تمامي‌زنان، داشتن نوزادي سالم و تندرست است.به اين جهت تمامي‌مادران سعي بر آن دارند تا عوامل مؤثر بر بهبود روند بارداري و نتيجه آن را مورد بررسي قرار دهند و تا جاي ممكن از عوامل زيان‌آور دوري جويند.تغييرات زيادي در اثر بارداري در بدن مادر به وجود مي‌آيد و عوامل زيادي در تعيين روند صحيح بارداري و نتيجه بارداري موثر هستند. يكي از مهم‌ترين و اصلي‌ترين نكات، تغذيه مادر باردار مي‌باشد.
زيرا رشد و نمو كامل جنين رابطه تنگاتنگي با تغذيه مادر داشته، تامين نيازهاي او با دريافت مواد مغذي مادر عجين شده، تنها راه برآوردن نيازهاي انرژي و ساختاري او به واسطه جفت است.به علاوه تغييرات فيزيولوژيك خاص اين دوران را نيز بايد مد نظر داشت چرا كه متابوليسم موادغذايي و حتي نياز به آنها در اين مدت تغيير مي يابد.اهميت و ارزش غذا بستگي به نوع آن دارد نه به مقدار آن . مقدار غذاي مصرفي روزانه متفاوت است و تا حدي با قد ، وزن و اشتهاي زن ارتباط دارد .برخي از زنان باردار از ترس اين كه اگر غذاي زياد بخورند نوزادشان بزرگ مي شود سعي مي كنند كه از ميزان عادي خوراك روزانه خود بكاهند و برعكس گروهي ديگر از مادران براي اين كه نوزادشان كوچك نشود در خوردن غذا زياده روي مي كنند .در ماههاي اول بارداري اشتها به غذا معمولا كم مي شود ولي ميل به خوردن بعضي از غذاها به علت ويار زيادتر مي شود و در نتيجه عدم تعادلي در نوع و مقدار غذاي مصرفي به وجود مي آيد و اگر رژيم مناسبي براي زن باردار انتخاب نشود وضع تغذيه به هم مي خورد و عوارض گوناگوني ظاهر مي شود . با پيشرفت غذا بارداري اشتهاي زن به غذا زيادي مي شود و حتي گاه به حدي مي رسد كه به اجبار بايد از ميزان عادي غذا نيز كم كرد.غذايي كه زن باردار ميل مي كند بعد از هضم جذب مي شود و وارد جريان خون مي گردد و سپس مورد استفاده بدن و جنين قرار مي گيرد . در برنامه غذايي روزانه علاوه بر مواد قندي ، چربي و نشاسته اي كه حرارت و انرژي توليد مي كنند مواد ديگري از قبيل ويتامين ها و مواد معدني وجود دارند كه براي فعاليت سلولهاي بدن بسيار مفيدند و كمبود آنها در بدن ايجاد ناراحتي مي كنند .كلسيم يكي از مهمترين مواد معدني است كه همرا با مواد پروتئيني براي تشكيل اسكلت استخواني جنين بسيار اهميت دارد . مواد معدني و ويتامينها به مقدار فراوان در انواع سبزي و ميوه وجود دارد ولي از آنجا كه اينن مواد احتياجات زن را در موقع بارداري تأمين نمي كنند ، مادران باردار علاوه بر مقداري كه براي بدن خود لازم دارند بايد از مواد ياد شده نيز استفاده كنند تا احتياجات جنين بر طرف گردد .
خوراك روزانه زن باردار از نظر اهميت و ارزش غذايي به هفت گروه تقسيم مي كنند:

گروه اول :

شامل شير و مواد تركيب شده از شير . شير به دلايل زير كاملترين و سالمترين غذاي طبيعي محسوب مي شود
۱ ) مقدار زيادي مواد معدني مختلف چون كلسيم و فسفر دارد كه براي تشكيل استخوان ها و دندان نوزاد لازم است .
۲ ) يك منبع بسيار عالي از پروتئين استت كه به راحتي هضم و جذب مي شود و براي ساختن بافتهاي بدن مورد استفاده قرار مي گيرد
۳ ) داراي مقدار زيادي ويتامين هاي گوناگون است ، مانند ويتامين A كه براي رشد و تكامل جنين لازم است و همچنين ويتامين B .
مصرف روزانه شير به طور متوسط يك ليتر و يا دو پيمانه در روز است كه مي توان به صورت ساده ، سرد و يا گرم و يا مخلوط با كاكائو ميل نمود . شير پاستوريزه از شير خشك به مراتب بهتر است .
گروهي از زنان باردار از ترس چاق شدن از خوردن شير خوداري مي كنند . مسلما مقدار چربي در شير چندان زياد نيست به خصوص اگر شير به تنهايي بخواهد جاي غذاي معمولي را بگيرد ، كالري لازم براي سوخت بدن تأمين مي شود و زن لاغر مي شود در حقيقت چاقي زن مربوط به مواد ديگر نشاستهاي و قندي است كه همراه با شير مصرف مي شوند .
بهترين غذاي جانشين شير ، پنير و ماست هستند . پنير تمام مواد غذايي شير به استثناي مواد قندي را با غلظت زياد در خود دارد و بنابراين بهتر است كه با مواد قندي مصرف شود . ماست هم به خصوص در فصل تابستان بسيار مطبوع است و خاصيت غذايي زيادي همانند شير دارد .

گروه دوم :

شامل سبزي هاي سبز و زرد مانند اسفناج ، كاهو ، انواع لوبيا ، عدس ، نخود فرنگي ، فلفل سبز و قرمز، انواع كلم ، ترب ، هويج ، كدو و سيب زميني .
از ميان سبزي هاي ياد شده كلم و اسفناج به سبب داشتن مقدار كافي آهن و ويتامين بر انواع ديگر برتري دارد . همه اين سبزيها كه سرشار از ويتامين هاي گروه A و مواد معدنيهستند به طور خام ، در سالاد و يا به صورت پخته مصرف مي شوند ولي بايد دقت كرد كه به مدت كوتاه و در آب كم حرارت داده شود تا زياد پخته نشود و ويتامين هاي موجود در آنها در اثر حرارت از بين نرود . آبي كه از پختن سبزي به دست مي آيد چون داراي مقدار زيادي ويتامين و مواد معدني است نبايد دور ريخته شود و بهتر است كه با سوپ مصرف شود .

گروه سوم :

شامل سبزي هايي مانند كلم خام ، گوجه فرنگي و ميوه هاي تازه و مركبات .
اين مواد كه داراي ويتامين C مي باشند بايستي دو مرتبه و يا بيشتر در روز مصرف شوند . اين ويتامين به مقدار فراوان در پرتقال و ليمو و دارابي و در گوجه فرنگي و سرانجام در كلم خام يافت مي شود . در موقع بارداري ، احتياج بدن به ويتامين دو برابر مي شود و به همين جهت زنان باردار بايد انواع ميوه و سبزي بيشتر مصرف كنند .
برخي از زيباشناسان اعتقاد دارند كه لطافت پوست ، قيافه شاداب و چهره زيبا ارتباط زياد با مواد غذايي دارد كه بيشتر از ميوه ها و سبزيهاي خام و تازه تشكيل شده باشد .

گروه چهارم :

شامل گوشت ، جوجه ، ماهي و تخم مرغ .
اين مواد پروتئيني در زمان حاملگي به منظور رشد جنين ، جفت ، رحم پستان و افزايش حجم خون مادر بايد مصرف شوند .
يك يا دو عدد تخم مرغ براي زن باردار هر روز صبح غذاي خوبي است ، زيرا در زرده تخم مرغ مقادير زيادي آهن ، ويتامين و مواد تشكيل دهنده بافتهاي بدن وجود دارد . آهن يكي از عناصر لازم براي تشكيل هموگلبين يا ماده اصلي گلبول قرمز خون مي باشد و در حقيقت همين ماده است كه باعث قرمزي خون مي شود و اشخاصي كه آهن بدنشان كم است به علت كمبود هموگلبين كم خون مي شوند و رنگ پريده به نظر مي رسند . در ماههاي آخر بارداري مادران مقادير زيادي از آهن را كه از راه غذا جذب مي نمايند به جنين داخل شكمشان منتقل مي كنند و در نتيجه گروه نسبتا زيادي از آنان به علت كمبود جذب آهن در بدن مبتلا به كم خوني مي شوند . جنين از طرف ديگر مقادير زيادي از آهن را در كبد خود ذخيره مي كند تا براي مدت چند ماه پس از تولد كه تنها به وسيله شير تغذيه مي كند از ذخيره آهن براي رفع احتياج بدن خود استفاده كند .
در گذشته خوردن گوشت را براي زنان باردار مضر مي دانستند به همين دليل كم خوني ها و ساير بيماريها ي ديگر به علت كمبود مواد پروتئيني در بدن فراوان ديده مي شد .
امروزه ، اغلب پزشكان معتقدند كه مقدار متعادل گوشت در غذاي روزانه نه تنها ضرري ندارد بلكه مفيد نيز مي باشد . از گوشت گاو و گوساله و گوسفند مي توان به صورت كباب و يا غذاي پختني مطابق سليقه و ذوق شخصي استفاده كرد . ماهي آزاد هم غذايي مطبوع و مغذي است بشرط اين كه شور نباشد . جگر به صورت كباب و يا نيم پز
هفته اي يك بار در برنامه غذايي شما مفيد است زيرا علاوه بر ارزش غذايي ، به علت داشتن مواد معدني و عناصري مانند آهن و مس كه در تشكيل خون به كار مي روند مقدار قابل ملاحظه اي ويتامين هاي گوناگون دارد كه در مجموع براي جلوگيري و درمان كم خوني مفيد است .

گروه پنجم :

شامل نان ، جوانه گندم و حبوبات .
ناني كه از آرد گندم و پوست آن تهيه مي شود به رنگ زرد مايل به قهوه اي است و ارزش غذايي و ويتامين زياد دارد ولي ناني كه از آرد سفيد به دست مي آيد ارزش غذايي كمتري دارد زيرا در پوست گندم مقدار زيادي آهن و ويتامين ها ي گوناگون از گروه B و E يافت مي شود .
كمي ويتامين B در بدن انسان سبب ورم و درد اعصاب ، كم اشتهايي و حالت تهوع و اختلالات گوارشي مي شود . در موقع بارداري احتياج بدن به ويتامين زيادتر مي شود .
بنا به عقيده بسياري از پزشكان كمبود ويتامين B و E در نيمه اول بارداري در انسان سبب سقط جنين و در نيمه دوم بارداري سبب تندرستي نوزاد مي شوند . بنابراين لازم است علاوه بر نان سفيد از نانهاي داراي پوست غلات مانند جو ، نان سياه و يا انواع بيسكويت هاي سبوس دار استفاده كرد .
آردهايي كه امروزه با آسيابهاي ماشيني تهيه مي شوند به اندازه كافي ويتامين ندارند و بنابراين ارزش غذايي آنها كمتر است ولي آردي كه در قديم توسط آسياب هاي سيگي تهيه مي شد چون شامل قسمت داخلي و خارجي گندم بود مقدار ويتامينش زيادتر و در نتيجه مقوي تر بود .

گروه ششم :

شامل سيب زميني و انواع سبزي مانند كاهو ، گل كلم ، ذرت ، خيار ، قارچ ، پياز ، ترب ، چقندر ، بادمجان ، ريواس ، كدو و سرانجام انواع ميوه فصل .
اين دسته از سبزي ها به علت دارا بودن مواد قندي داراي ارزش غذايي بالا و علاوه بر آن مقدار زيادي ويتامين هاي گوناگون هستند .

گروه هفتم :

شامل مواد روغني ، انواع كره گياهي و كره حيواني .
كره به علت دارا بودن چربي و طعم مطلوب زياد مصرف مي شود مخصوصا اگر همراه با نان باشد چون حرارت زياد توليد مي كند پر انرژي است و از طرف ديگر داراي مقدار زيادي ويتامين نيز هست .
موقعي كه وزن بدن شما در موقع بارداري از حد معمول تجاوز مي كند بايد از خوردن غذاهاي بسيار چرب پرهيز كنيد زيرا علاوه بر اين كه دستگاه گوارش قادر به هضم و جذب چربي اضافي نيست ، بدن نيز مقدار اضافي را به حالت چربي در خود ذخيره كرده و اين امر سبب چاقي زياده از حد مي شود . پس مصرف چربي ها در دوران بارداري بايد در كمال احتياط صورت گيرد .

صورت غذايي روزانه زنان باردار

۱ ) شير نيم تا يك ليتر در روز
۲ ) حدود ۲۰۰ گرم پنير
۳ ) گوشت معمولي ، جوجه ، ماهي ، تخم مرغ و جگر سياه هفته يك بار ( يك وعده يا بيشتر )
۴ ) سبزي هاي با برگ سبز و يا سبزي هاي زرد ( يك وعده يا بيشتر )
۵ ) سيب زميني ، انواع سبزي ، ميوه به صورت مركبات و ميوه هاي فصل ، گوجه فرنگي ، كلم خام (دو وعده يا بيشتر )
۶ ) مقداري كره در هر وعده غذايي
۷ ) برنج و انواع حبوبات به ميزان متوسط در يك وعده غذا
۸ ) نان سبوس دار يك برش در هر وعده غذا
۹ ) آب ميوه تازه مانند پرتقال ، سيب ، انار و انگور
۱۰ ) آهن به شكل فروس سولفات
۱۱ ) آب معدني دو فنجان در روز ، چاي كمرنگ سه بار در روز

ويتامين (د) :

يكي از مهمترين ويتامين هاي لازم هنگام بارداري است زيرا بدن انسان به وسيله اين ويتامين قادر است كلسيم و فسفر را از خارج بگيرد و تبديل به استخوان بكند . اسكلت استخواني و دندان نوزاد در داخل رحم احتياج به كلسيم دارد و بنابرين وجود اين ويتامين براي جذب كلسيم لازم است .
ويتامين D به مقدار زياد در روغن ماهي وجود دارد و علاوه بر آن نور آفتاب نيز منبعي طبيعي و بسيار خوب براي تولير ويتامين D در بدن است زيرا اگر براي مدت طولاني در معرض نور خورشيد قرار بگيريد بعضي از چربيهاي موجود در زير پوست به ويتامين تبديل مي شوند و بنابراين موقع زمستان كه آفتاب كم است و در بعضي از كشورها كه آفتاب زياد نيست تجويز روغن ماهي و يا ويتامين D براي زنان باردار در نيمه دوم بارداري ضروري است .

پرهيز غذايي در دوران بارداري:

تا زماني كه اشتهاي كافي به غذا داريد و دوران بارداري را بدون ناراحتي طي مي كنيد معمولا نياز به پرهيز نداريد و مي توانيد هر غذايي را كه دوست داشته باشيد ميل كنيد ولي دو نكته را بايد هميشه در نظر داشته باشيد
۱ ) از خوردن غذاهاي خيلي چرب و سنگين هضم مانند غذاهاي سرخ كرده ، شيريني هاي تازه و خامه دار ، ماهي هاي دودي و همچنين سبزي هاي فراوان خوداري كنيد زيرا معده و ساير قسمتهاي دسگاه گوارش به علت فشار رحم آن طوري كه بايد و شايد عمل هضم و جذب غذاها را انجام نمي دهند و ممكن است دچار سوء هاضمه شويد .
۲ ) از خوردن غذا هاي شور پرهيز كنيد زيرا نمك بعد از آن كه وارد خون شد از راه كليه ها دفع مي شود و چون هنگام بارداري دفع نمك به راحتي صورت نمي گيرد مقدار زيادي از آن در بافت هاي گوناگون بدن جمع مي شود و آب را به خود مي گيرد و بدين ترتيب باعث مي شود قسمت هاي مختلف بدن ورم كنند . به همان نسبت كه ميزان مصرف نمك غذا اضافه مي شود وزن بدن هم به علت تورم دست و پا زيادتر مي گردد .
تا زماني كه علايم مسموميت بارداري مانند بالا رفتن فشار خون ، تورم شديد اعضا و صورت و آلبومين در ادرار ظاهر نشده اند رژيم غذايي سخت ضروري نيست ولي با پيدا شدن يكي از اين علايم فوق رژيم غذايي كم نمك و يا بي نمك لازم خواهد بود .
به خاطر داشته باشيد كه رژيم غذايي كم نمك اين گونه نيست كه از مقدار نمكي كه به غذايتان اضافه مي كنيد بكاهيد بلكه بايد از خوردن غذاهاي پر نمك مانند كالباس ، سوسيس ، ماهي دودي ، كباب شور ، خيار شور و آجيل خودداري كنيد . براي اينكه غذاي شما طعم مطلوبي داشته باشد مي توانيد از بعضي نمك هاي طبي كه شور هستند ولي خاصيت نمكهاي مورد مصرف در غذا را ندارند استفاده كنيد . با رعايت رژيم غذايي كم نمك وزن بدن كاهش پيدا مي كند و ورم اعضا نيز از بين مي رود در صورتي كه اين علايم بر طرف نشد با مصرف داروهايي كه ادرار را زياد مي كنند مقدار زيادي نمك از بدن دفع مي شود و وزن بدن پايين مي آيد .

چربي :

غذاهاي بسيار چرب و سرخ كرده علاوه بر اين كه هضمشان مشكل است سبب چاقي زيادتر از حد نيز مي گردند . بنابراين موقعي كه وزن بدن از اندازه طبيعي زيادتر مي شود لازم است غذاي مصرفي شما نيز كم چربي باشد . چاقي كه مربوط به ذخيره چربي در بدن باشد بعد از زايمان به سختي از بين مي رود و گاهي مدتها طول مي كشد تا وزن بدن تا حد معمول كاهش پيدا كند .

مايعات :

در فصل تابستان مقدار مصرف آب روزانه به علت گرمي هوا و عرق كردن افزايش مي يابد و بنابراين صرف مايعات فراوان ضرري ندارد ولي هنگامي كه هوا گرم نيست ۴ تا ۵ ليوان آب در روز كافي است . در مواقعي كه ورم دست و پا زياد مي شود و يا وزن بدن ناگهاني افزايش مي يابد نبايد در مصرف آّب و مايعات زياده روي كنيد .
آب ميوه ، نوشيدنيهاي غير الكلي و دوغ جزء مايعات مناسب محسوب مي شوند . مصرف چاي و قهوه چنانچه از ميزان معمول زيادتر نشود بي ضرر است .

زياد شدن وزن بدن هنگام بارداري:

در سه ماه اول بارداري وزن بدن تقريبا ثابت مي ماند و حتي گاهي اندكي كاهش ۱يدا مي كند ولي از سه ماهگي به بعد وزن بدن به تدريج افزايش مي يابد به طوري كه بعد از شش ماهگي در حدود ۵۰۰ گرم در هفته به وزن اصلي اضافه مي شود . وزن كل بدن مجموعا در تمام طول حاملگي به طور متوسط ۶ تا ۱۰ كيلو گرم افزايش پيدا مي كند . بنابراين اگر وزن بدن از ميزان ۵۰۰ گرم در هفته و يا در مجموع از ۱۰ كيلوگرم در تمام طول بارداري تجاوز كند بايد رژيم غذايي كم نمك به كار برد تا علا يم مسموميت بارداري ظاهر نشوند .
اعداد زير علت افزايش وزن بدن را در جريان حاملگي نشان مي دهند
۱ – وزن نوزاد: ۳۵۰۰ گرم
۲ – وزن جفت :۵۰۰ گرم
۳ – مايع داخل كيسه جفت: ۶۰۰ گرم
۴ – اضافه وزن رحم: ۹۰۰ گرم
۵ – اضافه حجم خون ۵۰۰: گرم
۶ – اضافه وزن پستان ها: ۷۰۰ گرم
و باقي مانده مربوط به جمع شدن ذخيره چربي و زيادي آب در بافتهاي بدن است . افزايش وزن تا ۱۲ كيلو گرم تقريبا طبيعي است ولي از اين ميزان به بالا زيان آور است زيرا ممكن است عوارض گوناگوني مانند كمر درد به علت فشار روي ستون فقرات ، واريس و درد پا به علت فشار روي رگهاي اعضاي پايين ظاهر گردند و در نتيجه مادر بعد از زايمان به علت جمع شدن چربي در بدن چاق بماند .
بنابراين توجه به اين تغييرات وتنظيم يك برنامه غذايي متناسب با آن در اين دوران ضروري به نظر مي رسد. هر خانم باردار احتياجات غذايي خود را بايد از همه گروه‌هاي مواد غذايي فراهم كند.در اينجا به طور خلاصه درباره هر گروه صحبت مي‌كنيم.

نان:

خانم‌هاي باردار تقريبا بيشترين نياز خود را از اين گروه فراهم مي‌كنند. البته اين نكته قابل توجه است كه بين نياز و رفع احتياج تفاوت قايل شويم.هر خانم در طول حاملگي، روزانه به ۳۰۰ كيلوكالري انرژي بيشتر نياز دارد.اگر انرژي به ميزان كافي نباشد، پروتئين بجاي آن كه جهت نقش حياتي خود در رشد و تكامل ذخيره شود، به عنوان منبع انرژي مورد استفاده قرار مي‌گيرد.غذاهاي اين گروه داراي مقادير بالاي كربوهيدرات هستند كه منبع اوليه انرژي مي‌باشند.

حبوبات:

حبوبات يك منبع خوب براي پروتئين هستند كه به عنوان سازنده بافت‌هاي بدن براي مادر و بچه مي‌باشد.در طي ۶ ماهه آخر حدود يك كيلوگرم پروتئين توسط مادر ذخيره مي‌شود.البته قسمت عمده پروتئين از منابع حيواني مثل گوشت و مرغ مي‌باشد. بسياري ازحبوبات غني از آهن و ويتامين B هستند.
نياز به آهن در جريان حاملگي زياد مي‌شود و از آنجايي كه نياز به آهن درطي چهارماهه اول بارداري كم است، دراين مدت تجويز آهن اضافي ضرورتي ندارد ولي بعد از اين بايد علاوه بر رعايت رژيم غذايي، قرص آهن نيز مصرف شود.

سبزيجات :

سبزيجات مي‌توانند مقدار زيادي از ويتامين‌ها از جمله” آ” و “سي” و مواد معدني و فيبر را فراهم كنند.يكي از مشكلات خانم‌هاي باردار در دوران بارداري يبوست است كه با مصرف سبزي‌ها اين مشكل برطرف مي‌شود. نياز به ويتامين C در حاملگي هفتاد درصد بيشتر از زمان غيرحاملگي است كه يك رژيم معمولي خوب به راحتي اين مقدار را در اختيار مادر قرار مي‌دهد.
كلم، حبوبات، سيب زميني، اسفناج، دانه‌هاي سبز و گوجه‌فرنگي غني از ويتامين “سي” هستند و به جذب آهن موجود در غذاها كمك مي‌كنند. بدن ما ذخيره ويتامين “سي”دارد و با مصرف درست مواد غذايي احتياج به اين ويتامين براحتي فراهم مي‌شود. سبزيجات سبز تيره و زرد تيره مانند هويج يا زردك، سيب زميني، فلفل سبز و كلم بروكلي سرشار از ويتامين ” آ” هستند كه براي رشد و سلامت بدن مادر و جنين لازم است.

ميوه‌ها:

ميوه‌هايي مثل پرتقال، گريپ فروت، نارنگي، ليمو و انگور منشا بسيار خوبي براي ويتامين “سي” هستند. هر خانم باردار مي‌تواند در روز چندين بار از اين گروه استفاده كرده و نياز خود را به ويتامين‌هايي مثل “آ” و “سي” برآورده كند. بطورمثال آب ميوه يا ميوه تازه را با صبحانه يا بين غذا، ميوه تازه يا خشك يا سالاد ميوه را به همراه ناهار و كمپوت ميوه را براي دسر و شام مصرف كند.

گوشت:

پروتئين كه يك ماده اصلي براي مادر و نوزادش مي‌باشد به طور مشخص در اين گروه وجود دارد. ويتاميني كه تنها در اين گروه وجود دارد ويتامين B۱۲ است. در مادراني كه گياهخوار هستند، ذخاير ويتامين B۱۲ نوزادان آنها پايين است. مصرف مواد گوشتي براي رفع کم خوني و تامين آهن مورد نياز بدن نيز با اهميت است اين گروه جزو گروه‌هاي اصلي غذايي براي مادران باردار به حساب مي‌آيد كه بايد در وعده‌هاي غذايي آنها گنجانده شود.

شير و ماست:

محصولات لبني ميزان زيادي از احتياجات غذايي را برآورده مي‌كنند، بخصوص كلسيم و پروتئين كه در اين مواد مي‌باشد.در طول حاملگي حدود ۳۰ گرم كلسيم در مادر تجمع مي‌يابد كه اكثر آن در اواخر حاملگي در جنين ذخيره مي‌شود.
كلسيم ماده اصلي در تشكيل استخوان و دندان است.اگر جذب كلسيم مادر كافي نباشد، جنين از كلسيم استخوان‌هاي مادر استفاده مي‌كند كه اين باعث مي‌شود مادر در آينده دچار استئوپروز يا پوكي استخوان شود.
هر خانم باردار بايد سعي كند در روز حداقل يك ليوان شير مصرف كند.اگر مادري از مزه شير راضي نيست، بايد آن را با اضافه كردن موادي مانند كاكائو و امثال آن براي خود قابل قبول سازد يا با اضافه كردن آن در سوپ يا پنير رنده شده يا سالاد و يا هر طريقي ديگر آن را مصرف كند.
البته اين شامل آن دسته از افراد كه مشكل گوارش داشته قادر به تحمل شير نيستند نمي‌باشد كه در اين صورت به جاي آن مي‌توانند معادل آن يك فنجان ماست يا پنير استفاده كنند و يا از روش درمان اين مشكل بهره ببرند. اگر چه بستني به علت شير موجود در آن كلسيم دارد، ولي براي تامين كلسيم لازم
يك خانم باردار بايد يك فنجان و نيم از اين مواد مصرف شود.زيرا در بستني علاوه بر شير مقدار زيادي شكر و هوا هست كه اين باعث كاهش ميزان شير و كلسيم لازم مي‌شود.البته منابع غيرلبني كلسيم مانند ماهي ساردين و ماهي آزاد نيز مي‌باشند.بايد توجه داشت كه چربي‌ها و روغن و شكر با احتياط مصرف شوند.

شير بدون چربي يا كم چربي ماست و پنير 

۳ تا ۴ ليوان 

۳۳ تا ۴۲

گوشت،ماكيان، ماهي وتخم مرغ

۲ واحد (۱۸۰-۱۲۰ گرم)

۲۸ تا ۴۲

سبزي هاي داراي برگ سبز يا زرد تيره پخته يا خام سبزيهاي نشاسته اي شامل سيب زميني، نخود خشك و حبوبات

۳ تا ۵ واحد، اغلب تمام انواع آن

۶ تا ۱۰

ميوه تازه يا كمپوت يا رنگ نارنجي تيره شامل زردآلو، هلو و طالبي

۲تا ۴ واحد، اغلب تمام آنواع آن 

۱ تا ۲

غلات كامل و نان هاي غني شده و سريال ها(غلات فراورده شده)

۷ واحد يا بيشتر

بالاتر از ۱۴ 

چربي ها و شيرني ها

در حد اعتدال

متفاوت

مجموع پروتئين 

 

 

تغذيه در دوران بارداری:رژيم غذايی زن بارداربايد متنوع وپر کالری باشد . بهتر است غذا به دفعات بيشتر وحجم کمتر مصرف شود .مقدار افزايش کالری مصرفی ۳۰۰ کيلو کالری بيش از حالت غير باردار است به اين ترتيب نياز به کالری که در يک زن غير باردار ۲۳۰۰ کيلو کالری است در بارداری به ۲۶۰۰ کيلو کالری افزايش می يابد . نياز روزانه آهن در طی بارداری ۳۰ ميلی گرم در روز است و از ماه چهارم بارداری که زمان خونسازی جنين است بايدمصرف آن شروع شود.اگر بگويم آهن مهمترين نياز زن باردار است اغراق نکرده ام . جنين مثل يک انگل !!! و پارازيت ،آهن را فعالانه از خون مادر جذب ميکند و حتی زمانی که مادر کم خونی شديد دارد جنين کم خون نمی شود و اين زن باردار است که در صورت عدم مصرف آهن اگزوژن (يعنی قرص فروس سولفات يا کپسول هماتينيک )دچار افت همو گلوبين وهماتوکريت خون ميشود )تاکيد ميکنم که هيچ غذا يا رژيم غذايی آهن مورد نياز بارداری را تامين نميکند وحتما بايد آهن اگزوژن مصرف شود .شما خانم باردار در صورتی که :۱-اندام درشتی داريد ۲-دوقلو باردار هستيد ۳-کم خونی داريد ۴-تا اواخر حاملگی قرص آهن مصرف نکرده ايد يا نامنظم مصرف کرده ايد ،بايد دو برابر مقدار معمول آهن دريافت کنيد .برای تامين کلسيم بدن در طی حاملگی بايد روزی نيم الی يک ليتر (يعنی دو الی چهار ليوان)شير يا معادل آن ماست مصرف کنيد .
در رژيم غذايی شما بايد پروتئينها ی حيوانی(تخم مرغ ، گوشت قرمز وسفيد) ويتامينهاو کربوهيدرات بمقدار کافی وجود داشته باشد و بهتر است در مصرف حبوبات بعلت ايجاد مشکلات گوارشی زياده روی نکنید.

گروه های غذایی

منابع غذایی

مواد مهم گروه

مصرف روزانه در زنان باردار

مقدار معادل یک واحد

شیر و لبنیات

شیرو ماست
پنیر و کشک
بستنی

پروتئین
کلسیم و فسفر
ویتامینB ،A

4 واحد

یک لیوان شیر، یک لیوان ماست،45 تا60 گرم پنیر، یک لیوان کشک، 5/1 لیون بستنی

نان و غلات

انواع نان
برنج
ماکارونی

کربوهیدرات و پروتئین
آهن و ویتامینهای گروهB

6 واحد

یک برش 30 گرمی نان
نصف تا یک لیوان ماکارونی
نصف تا یک لیوان برنج پخته

گوشت و تخم مرغ
حبوبات
و مغزها

گوشت سفید و قرمز،دل و جگر
تخم مرغ، عدس و نخود و لوبیا
پسته و بادام و گردو

پروتئین
آهن و روی
بعضی ویتامینهای گروه B

3 واحد

60گرم گوشت پخته
دو عدد تخم مرغ
یک لیوان حبوبات پخته
نصف لیوان حبوبات خام
نصف تا یک لیوان انواع مغزها

میوه و سبزی

سبزیهای برگی
هویج، گوجه فرنگی، کدو، سیب،گلابی، طالبی، زردآلو، توت، مرکباتتت

ویتامینهای گروهBویتامینهای A؛C
آهن

4 واحد

یک عدد میوه متوسط ( سیب، پرتغال، هلو)، یک چهارم طالبی متوسط، نصف لیوان گیلاس، نصف لیوان حبه انگور، دو عدد زردآلو، نصف لیوان آبمیوه یک لیوان سبزی برگی(کاهو-اسفناج) نصف لیوان شسبزی پخته نصف لیوان سایر سبزی های خرد شده خام

متفرقه

چربیها-قند-شکرو ترشیها

 

 

 

مایعات

 

6-8 واحد

 

 


منبع: سایت پزشکان بدون مرز




نظرات کاربران
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
مزیت اعتدال اسلامی در زندگی
مزیت اعتدال اسلامی در زندگی

مزیت اعتدال اسلامی در زندگی

التهاب یا بثورات پوستی ناشی از بستن پوشک
التهاب یا بثورات پوستی ناشی از بستن پوشک

التهاب یا بثورات پوستی ناشی از بستن پوشک

مستند سرباز... قاسم سلیمانی در شبکه المیادین
مستند سرباز... قاسم سلیمانی در شبکه المیادین

مستند سرباز... قاسم سلیمانی در شبکه المیادین

تاسف مجریان مشهور آمریکایی برای مردم آمریکا
تاسف مجریان مشهور آمریکایی برای مردم آمریکا

تاسف مجریان مشهور آمریکایی برای مردم آمریکا

احترام به تُشک کُشتی توسط رئیس جمهور
احترام به تُشک کُشتی توسط رئیس جمهور

احترام به تُشک کُشتی توسط رئیس جمهور

حکمت | چوب حراج به دین نزن! / استاد رفیعی
حکمت | چوب حراج به دین نزن! / استاد رفیعی

حکمت | چوب حراج به دین نزن! / استاد رفیعی

نجات یک نوجوان از درز دیوار!
نجات یک نوجوان از درز دیوار!

نجات یک نوجوان از درز دیوار!

مسابقه سبیل قشنگ‌ها !
مسابقه سبیل قشنگ‌ها !

مسابقه سبیل قشنگ‌ها !

تلاوت سیدمحمدجواد حسینی از آیه 35 سوره آل عمران
تلاوت سیدمحمدجواد حسینی از آیه 35 سوره آل عمران

تلاوت سیدمحمدجواد حسینی از آیه 35 سوره آل عمران

غذا خوردن جوجه مرغ مگس خوار!
غذا خوردن جوجه مرغ مگس خوار!

غذا خوردن جوجه مرغ مگس خوار!

خاطره جالب حامد شاکرنژاد از تلاوت در محضر رهبرانقلاب
خاطره جالب حامد شاکرنژاد از تلاوت در محضر رهبرانقلاب

خاطره جالب حامد شاکرنژاد از تلاوت در محضر رهبرانقلاب

تلاوت آیه 89-90 سوره انبیاء/ سیدمحمدجواد حسینی
تلاوت آیه 89-90 سوره انبیاء/ سیدمحمدجواد حسینی

تلاوت آیه 89-90 سوره انبیاء/ سیدمحمدجواد حسینی

جذاب ترین مرد عالم/ استاد انصاریان
جذاب ترین مرد عالم/ استاد انصاریان

جذاب ترین مرد عالم/ استاد انصاریان

آیا عدل امیرالمومنین(ع) دشمنی بوجود آورد؟/ استاد پیشوایی
آیا عدل امیرالمومنین(ع) دشمنی بوجود آورد؟/ استاد پیشوایی

آیا عدل امیرالمومنین(ع) دشمنی بوجود آورد؟/ استاد پیشوایی

پیشگویی پیامبر اکرم(ص) از پیدایش خوارج/ دکتر جباری
پیشگویی پیامبر اکرم(ص) از پیدایش خوارج/ دکتر جباری

پیشگویی پیامبر اکرم(ص) از پیدایش خوارج/ دکتر جباری

آیا امیرالمومنین(ع) مغیره را مشاور خود کرد؟/ استاد جباری
آیا امیرالمومنین(ع) مغیره را مشاور خود کرد؟/ استاد جباری

آیا امیرالمومنین(ع) مغیره را مشاور خود کرد؟/ استاد جباری

بسته تحلیلی خبری (سه شنبه 4 آبان 1400)
بسته تحلیلی خبری (سه شنبه 4 آبان 1400)

بسته تحلیلی خبری (سه شنبه 4 آبان 1400)

معرفی تفسیر مواهب الرحمن فی تفسیر القرآن سبزواری
معرفی تفسیر مواهب الرحمن فی تفسیر القرآن سبزواری

معرفی تفسیر مواهب الرحمن فی تفسیر القرآن سبزواری

یادداشت ها و اخبار ویژه روزنامه های داخلی (سه شنبه 4 آبان 1400)
یادداشت ها و اخبار ویژه روزنامه های داخلی (سه شنبه 4 آبان 1400)

یادداشت ها و اخبار ویژه روزنامه های داخلی (سه شنبه 4 آبان 1400)

اجرای کنسرت رحیم شهریاری در میدان آزادی
اجرای کنسرت رحیم شهریاری در میدان آزادی

اجرای کنسرت رحیم شهریاری در میدان آزادی

تیک اف جنگنده اف ۴ ارتش
تیک اف جنگنده اف ۴ ارتش

تیک اف جنگنده اف ۴ ارتش