0
مسیر جاری :

وظایف همسران در نگاه روایات

خانواده، مهم‌ترین خشتِ بناى اجتماع است و اگر سالم و متعالى باشد، مى‌توان به داشتن جامعه ­اى سالم و پیش‌رفته امیدوار بود. بدیهی است، مهم‌ترین عامل احساس رضایت از زندگی زناشویی، وجود صمیمیت در زندگی است و بدون آن، همسران از زندگی در کنار یک‌دیگر، احساس لذت و خوشی نمی‌کنند؛
وظایف همسران در نگاه روایات
در عشق صرفه‌جویی نکنید!
 
چکیده
خانواده، مهم‌ترین خشتِ بناى اجتماع است و اگر سالم و متعالى باشد، مى‌توان به داشتن جامعه­ اى سالم و پیش‌رفته امیدوار بود. بدیهی است، مهم‌ترین عامل احساس رضایت از زندگی زناشویی، وجود صمیمیت در زندگی است و بدون آن، همسران از زندگی در کنار یک‌دیگر، احساس لذت و خوشی نمی‌کنند؛ از این رو، هر یک از اعضای خانواده، وظایفی بر عهده دارند.

تعداد کلمات 2180/ تخمین زمان مطالعه 11 دقیقه
رامین بابازاده


در این مقاله ‌می‌خواهیم به وظایف همسران در برابر شوهران از نگاه روایات بپردازیم. طبق آموزه‌های دینی، زنان در برابر مردان وظایف گوناگونی دارند. این وظایف عبارتند از:
 

1. شوهرداری

شوهرداری نیازمند کاردانی، ذوق، سلیقه و زیرکیِ مخصوصی است. زن با شوهرداریِ خوب می‌تواند شوهرش را به اوج ترقی برساند. این موضوع به قدری در اسلام اهمیت دارد که آن را هم‌ردیف «جهاد در راه خدا» دانسته است.
روزی زنی نزد پیامبر(ص) آمد و گفت: «من به نمایندگى از طرف زنان، نزد شما آمده‌ام... شما مردها بر ما زن‌ها، برترى‌هایى داده شده‌اید: در نماز جمعه و جماعت شرکت مى‌کنید، به عیادت بیماران مى‌روید، تشییع جنازه مى‌کنید، حج مى‌گزارید... پس، اى پیامبر خدا! ما در کدام پاداش، با شما شریک هستیم؟» پیامبر(ص) رو به او کرد و فرمود: «اى زن! برگرد و به زنانى که تو را فرستاده‌اند، اعلام کن که نیکو همسردارىِ هریک از شما زنان براى شوهرش و جلب رضایت او و موافقت و سازگارى با او، با همه‌ی آن برابرى مى‌کند.»[1]
پیامبر خدا(ص)‌ هم‌چنین فرمودند: «مرد را بر همسرش این حق است که: ملازم خانه‌اش باشد؛ به او محبت و عشق و شفقت بورزد؛ از به خشم آوردن او دورى کند و در پىِ به دست آوردن خشنودى او باشد؛ به عهد و وعده‌اش با او وفا کند؛ از عصبانیت او بپرهیزد؛ کسى را در فرزندانش با وى شریک نگردانَد؛ به او اهانت نکند و رَنجَش ندهد. پس اگر این کارها را انجام دهد، در روز قیامت، دوشیزه‌اى ماه‌روى مى‌شود...»[2]

 

2. خانه‌‌داری

خانه­داری و تدبیر امور منزل، گرچه از نظر حقوقی به عهده‌ی زن نیست، از نظر اخلاقی این وظیفه به عهده‌ی او گذاشته شده است. خانه­داری، مهم­ترین شغل زن است. رسول خدا(ص) می‌فرماید: «هر زنى که در خانه‌ی شوهر خود، به قصد مرتب کردن آن، چیزى را جابه­جا کند، خداوند به او نظر [لطف‌] مى‌کند و خدا به هر کس نظر [لطف‌] کند، عذابش نمى‌دهد.»[3]
 

3. اطاعت از شوهر

اطاعت و فرمان­بردارى زن از شوهرش، لازمه‌ی مدیریت مرد در خانه و لازمه‌ی صفا و صمیمیت محیط خانواده است. این اطاعت­ها در برخی موارد واجب است؛ اما در امور دیگر جنبه‌ی توصیه‌ای دارد و لازمه‌ی نظم و سعادت خانواده است و موجب صفاى بیش‌تر خواهد بود. البته اگر شوهری درخواست نامشروع و حرامى داشته باشد، چه در امور جنسى و چه در امور دیگر، قابل پذیرش نیست و هیچ همسری حق ندارد به خاطر شوهر، خود را در معرض فعل حرام قرار دهد.
رسول خدا(ص) فرمودند: «آیا شما را به بدترین زنا‌ن‌تان خبر دهم؟ گفتند: آرى اى رسول خدا! حضرت فرمود: از بدترین زنان شما: زن نازاى کینه­ورز است که از انجام هیچ کار زشتى پروا ندارد؛ زنى که در غیاب شوهر، خویش را مى‌آراید، ولى با شوهر خویشتن‌دار است (آرایش برای نامحرمان می­کند، نه بر شوهرش)؛ زنى که سخن شوهرش را گوش نمى‌دهد و از فرمان وى اطاعت نمى‌کند؛ هنگامی که شوهرش با وى خلوت کند، خویش را از شوهر بازمى‌دارد، آن­گونه که حیوان چموش به هنگام سوارى امتناع مى‌ورزد؛ از شوهرش عذرى نمى‌پذیرد و گناهش را نمى‌بخشد، و بدترین چیزها زن بد است.»[4]
بر زن واجب است که در مسائل جنسى همواره و در هر شرایطى (جز در حرام، مثل: آمیزش در حال روزه و یا حیض...) خود را در اختیار شوهرش قرار دهد و او را منع نکند. امام صادق(ع) فرمودند: «بهترین زنانِ شما زنى است که هرگاه با شوهرش خلوت گزیند، زره شرم و حیا از تن درآورد (لباس مخصوص زناشویی بپوشد) و آن­گاه که جامه پوشد (در بیرون از خانه)، زره حیا بر تن کند.»[5] پیامبر خدا(ص) نیز به زنان مى‌فرمودند: «نمازتان را طولانى نکنید تا شوهران‌تان را از خویش بازدارید!»[6]

 
بیشتر بخوانید: وظایف زن نسبت به شوهر


4. عیب‌پوشی

خداوند در قرآن کریم، زن و شوهر را نسبت به یکدیگر، به «لباس» تشبیه می‌کند و می­فرماید: «هُنَّ لِبَاسٌ لَّکُمْ وَ أَنتُمْ لِبَاسٌ لَّهُنَّ»؛[7] زنان، لباس شما هستند و شما لباس زنان؛ یعنی چنان‌که لباس، حافظ تن است و حجابی است روی عیب‌های بدن، زن و شوهر هم باید نسبت به یک‌دیگر چنین باشند.احادیث و روایاتی از پیغمبر اکرم(ص) و ائمه‌ی اطهار(ع) رسیده است مبنی بر این‌که: زن خوب یا بهترین زن، زنی است که شئون شوهرش را در وقتی که او نیست، حفظ کند و یکی از شئون شوهر، آبروی اوست که مانند مال، بلکه مهم­تر از مال است؛ پس زن خوب کسی است که اگر شوهرش عیبی دارد، در غیبت او عیبش را به کسی نگوید و آبروی شوهرش را حفظ کند.
احادیث و روایاتی از پیغمبر اکرم(ص) و ائمه‌ی اطهار(ع) رسیده است مبنی بر این‌که: زن خوب یا بهترین زن، زنی است که شئون شوهرش را در وقتی که او نیست، حفظ کند و یکی از شئون شوهر، آبروی اوست که مانند مال، بلکه مهم­تر از مال است؛ پس زن خوب کسی است که اگر شوهرش عیبی دارد، در غیبت او عیبش را به کسی نگوید و آبروی شوهرش را حفظ کند.[8]
یکی از اولین گام‌های اصلاح، اصلاح عیوب خویش است. مشغول شدن به عیب‌های خویش، علاوه بر این‌که رکن اصلی رسیدن به کمالات انسانی است، موجب می‌شود عیب‌های دیگران برای انسان قابل تحمل‌تر شود. امام على(ع) در این­ باره می­فرمایند: «دنبال عیب­هاى مردم نباش؛ زیرا عیب­هایى که در خودت هست، اگر خردمند باشى مانع از آن مى‌شود که از کسى عیب‌جویى کنى.»[9]
زنی که در خود عیب‌های زیادی می‌بیند، دیدن عیب‌های گوناگون در شوهر موجب نخواهد شد از او دل‌زده شود؛ زیرا یکی از دلایل احساس شکست در کسی که متوجه عیب‌های همسر خود شده، آن است که فراموش کرده خود نیز انسانی پر از عیب و نقص است. پیامبر خدا(ص) فرمود: «بعضى از شما، خاشاک را در چشم برادرش مى‌بیند و تنه‌ی درخت را در چشم خود نمى‌بیند!»[10]

 

5. عفو و گذشت

گذشت و اغماضِ هریک از زن و شوهر از لغزش­ها و کارهای ناپسند دیگری در محیط خانواده، اهمیت فراوانی دارد و بی‌توجهی به آن، جوّ صمیمیت و آسایش حاکم بر خانواده را به محیط اضطراب، بدبینی، عصبانیت و عیب‌جویی مستمر هر یک از اعضا نسبت به دیگری، تبدیل خواهد کرد.
متأسفانه در بسیاری از مشاوره‌ها وقتی سخن از گذشت به میان می‌آید، معمولاً این جمله‌ها شنیده می‌شود: «حقم است»، «مگر چیزی بیش‌تر از حقم خواستم؟»، «تا کی از حقم بگذرم؟»، «مگر خواستن حق، جرم است؟»، «از قدیم گفته‌اند حق گرفتنی است، دادنی نیست» و...! این سخنان، ما را به یاد دادگاه می‌اندازد؛ اتاقی که در یک سوی آن قاضی و در سوی دیگر آن متهم و شاکی نشسته‌اند!
این اشتباه است که برخی گمان می‌کنند همیشه باید حق را گرفت. در بسیاری از اختلاف‌ها، باید از حق گذشت؛ زیرا طبیعی است که هر یک از زن و مرد در رفتار و گفتار خود کاستی­هایی دارند که از نظر دیگری ناخوش‌آیند تلقی می‌شود. پیامبر خدا(ص) می‌فرمایند: «هرکس بر بداخلاقىِ شوهرش صبر کند، خداوند، همانند پاداش آسیه (همسر فرعون) به او عطا مى‌فرماید.»[11]
زن و مرد، هردو در مسیر زندگى مشترک، دچار اشتباه مى‌شوند و هرکدام باید با گذشت از خطاهاى طرف مقابل، فضاى گرم و صمیمى خانواده را حفظ کند؛ آن‌ها با عفو و گذشت، محبوب خداوند متعال خواهند شد.

 

6. صبر کردن

صبر، یکی از ویژگی‌های اخلاقی است که در جلوگیری از اختلاف‌های خانوادگی بسیار مؤثر است. صبر، از مهم‌ترین صفت‌های نفسانی و بازدارنده‌ی از مشکلات است و در متون اسلامی، صبر کردن رکن اصلی ایمان شمرده می‌شود.
گاهی در مسائل خانواده، افراد با ناکامی‌هایی روبه‌رو می‌شوند که در این هنگام، بی‌تابی و مهار نکردن رفتار، فرد را به تنش دچار می‌کند و نه تنها نیاز او برآورده نمی‌شود، بلکه فشار روانی هم به او رو می‌آورد. در مقابل، فرد با صبر می‌تواند، هرچند در زمانی طولانی‌تر، به موفقیت برسد.رسول خدا(ص) می‌فرمایند: «سه گروه از زنان هستند که خداوند، عذاب‌ قبر را از آنان برمى‌‌دارد و با فاطمه‌ دختر محمد(ص) محشور مى‌‌شوند: زنى که در برابر غیرت شوهرش صبر مى‌‌کند؛ زنى که در برابر بداخلاقى شوهرش شکیباست؛ زنى که مهریه‌‌اش را به شوهرش مى‌‌بخشد. خداوند متعال، به هریک از این‌گونه زنان، ثواب هزار شهید مى‌‌دهد و براى هر‌یک از آن­ها، عبادت یک سال را مى‌‌نویسد.»
گاهی نیز رفتارهای نامناسب، فرد را به واکنش وامی‌دارد که در این زمان، تحمل و بردباری در حل مشکلات و پیش‌گیری از اختلاف، بسیار مؤثر است. افزون بر این، زندگی انسان با کمبودهای مالی و آسیب‌های بدنی و جانی همراه است. این امر نیز ممکن است زمینه‌ای برای بروز اختلاف‌ها و رفتارهای نامناسب در خانواده فراهم کند. در چنین مواقعی، گاه مشکلات به اندازه‌ای است که اگر انسان از امور معنوی نیرو نگیرد، از پا درخواهد آمد.
نکته‌ی دیگر، لزوم سفارش اعضای خانواده به یکدیگر درباره‌ی صبر در برابر بداخلاقی همسر است. بی‌شک، این مسئله همان‌گونه که در شکیبایی خود فرد مؤثر است، به تقویت انگیزه‌ی دیگران برای بردباری، بسیار کمک و از بروز بسیاری از اختلاف‌ها جلوگیری می‌کند.
رسول خدا(ص) می‌فرمایند: «سه گروه از زنان هستند که خداوند، عذاب‌ قبر را از آنان برمى‌دارد و با فاطمه‌ دختر محمد(ص) محشور مى‌شوند: زنى که در برابر غیرت شوهرش صبر مى‌کند؛ زنى که در برابر بداخلاقى شوهرش شکیباست؛ زنى که مهریه‌اش را به شوهرش مى‌بخشد. خداوند متعال، به هریک از این‌گونه زنان، ثواب هزار شهید مى‌دهد و براى هر‌یک از آن­ها، عبادت یک سال را مى‌نویسد.»[12]


7. به استقبال و بدرقه رفتن

شایسته است زن، هنگام بیرون رفتن شوهر از خانه، او را بدرقه کند؛ چند قدمی پشت سرش برود، با مرد خداحافظی کند و شوهر خود را به خدایش بسپارد. هم‌چنین هنگام وارد شدن مرد به خانه، گاهی زن باید به استقبال شوهرش برود و پس از سلام و احوال‌پرسی، وسایلی که شوهر خریده را از او بگیرد و تشکر کند.
مردی خدمت رسول خدا(ص) آمد و عرض کرد: «همسری دارم که هرگاه وارد خانه می‌شوم، به استقبالم می‌آید و چون خارج می‌شوم بدرقه‌ام می‌کند و زمانی که مرا اندوهگین می‌بیند، می‌گوید: اگر برای روزی (مخارج زندگی) غصه می‌خوری، بدان که دیگری (خداوند متعال) آن را به عهده گرفته است و اگر برای آخرت غصه می‌خوری، خدا اندوهت را زیاد کند (بیش‌تر به فکر آخرت باش).» رسول خدا(ص) به آن مرد فرمود: «خداوند در روی زمین، عاملان و کارگزارانی دارد و این زن یکی از عاملان خداست. او نصف پاداش شهید را دارد.»[13]

 

8. امانت‌داری

امام رضا(ع) می‌فرمود: «هیچ‌کس فایده‌ای به دست نیاورده است که بهتر باشد از همسر شایسته‌ای که چون به او بنگرد، شاد گردد و چون از نزد او غایب شود، عفت خویش و مال او را نگه‌دار باشد.»[14]
 

9. قناعت در زندگی

قناعت و دوری از تجمل‌گرایی، از ویژگی‌های اخلاقی است که در متون اسلامی به تأثیر آن بر زندگی دنیوی و اخروی اشاره شده است. در دوران حاضر، به دلیل گسترش وسایل رفاهی، شکاف بسیاری در میان خانواده‌ها ایجاد شده است؛ زیرا زندگی مادی بهتر، برای همه امکان‌پذیر نیست و در این رقابت، عده‌ای عقب می‌مانند. این اختلاف درآمد و تفاوت در زندگی مادی، گاه ممکن است موجب بروز نارضایتی و اختلاف در خانواده شود. برای پیش‌گیری و کاهش این اختلاف، آموزه‌های اسلام، افراد را به «قناعت» و دوری از تجمل سفارش می‌کنند. شخصی که قانع است، به اندازه‌ای از نعمت‌های مادی که نیازهای او را کفایت می‌کند، رضایت می‌دهد و خود را برای کسب درآمد بیش‌تر به زحمت و فشار شدید نمی‌اندازد.
اگر اعضای خانواده، به‌ویژه زن و شوهر به میزان درآمدی که به دست آورده‌اند راضی باشند، به اندوه کم‌تری دچار می‌شوند. چنان‌چه افراد از قناعت سود ببینند و چشم را از نگاه کردن به زندگی مادی و تجملی دیگران فروبندند، از حسرت و غم نجات می‌یابند و به عزت نفسی می‌رسند که با وجود کمبودها، احساس بی‌نیازی می‌کنند.
امام صادق(ع) به حمران‌‌بن‌اعین فرمودند: «اى حمران! به کسى بنگر که پایین‌تر از توست، نه آن‌که از حیث روزى و رزق بالاتر از توست؛ زیرا این سبب مى‌شود که به آن‌چه به تو داده شده، قانع‌ گشته، و براى این‌که پروردگارت بیش از آن به تو عطا کند، شایستگى پیدا کنى.»[15]

 

10. حفظ اسرار

یکی از دلایلی ‌که بعضی مردها درباره‌ی کارشان با زن خود مشورت نمی‌کنند، این است که به رازداری همسرشان اعتماد ندارند و می‌ترسند آن‌چه گفته‌اند، فردا نُقل ­مجلس دوستان خانم شود. زن نباید اسرار شوهرش را برملا کند؛ چون با این کار اعتماد شوهرش از بین می‌رود. امام صادق(ع) فرمودند: «راز تو از خونِ توست و مبادا جز در رگ­هایت روان شود!»[16]
 

تکنیک‌های عشق‌ورزی به شوهر:

برای این‌که هر روز عشق‌تان بیش‌تر شود، از این تکنیک‌های کوچک ولی مؤثر استفاده کنید:
ـ یادتان باشد که همیشه باید عاشق و معشوق باقی بمانید.
ـ مسائل پیش­پاافتاده را جدی نگیرید. می‌توانید اجازه دهید عادات بد شوهرتان، اعصاب‌تان را به هم بریزد و اذیت‌تان کند؛ می‌توانید هم این عادات را بپذیرید و برای بهبود وضعیت تلاش کنید.
ـ هیچ­وقت از اسرار و ضعف‌های شوهرتان علیه او استفاده نکنید.
ـ اول به شوهرتان فکر کنید. اگر هر دوی شما این­کار را انجام دهید، مطمئن باشید رابطه­ای بسیار لذت­بخش در انتظارتان خواهد بود.
ـ هدایایی را که به شما ‌می‌دهد، هرگز با چیزی عوض نکنید.
ـ یک قاعده‌ی مهم و اساسی درباره‌ی عشق: «هرگز در عشق صرفه‌جویی نکنید!»
ـ هرگز شوهرتان را با دیگران مقایسه نکنید؛ شوهرتان را آن‌گونه که هست، بپذیرید.
ـ زمان‌هایی که تلفنی صحبت می‌کنید، در میان سخنان‌تان به یکدیگر ابراز علاقه کنید.
ـ از مسائل جنسی به عنوان ابزار استفاده نکنید.
ـ سعی نکنید شوهرتان را عوض کنید، چراکه اوضاع خراب­تر می­شود؛ پس به فکر اصلاح خود باشید.
ـ به پیش‌رفت، ترقی و رشد شخصیت شوهر خود علاقه­مند باشید و زمینه را برای تحقق این امر فراهم کنید.

 

نمایش پی نوشت ها:

[1]. اسدالغابه‌، ج7، ص17.
[2]. مستدرک‌الوسائل، ج14، ص244، ح16604.
[3]. بحار‌الانوار، ج104، ص106، ح1.
[4]. منابع‌ فقه ‌شیعه، ج25، ص137.
[5]. همان، ص139.
[6]. همان.
[7]. بقره، آیه‌ی 187.
[8]. وسائل‌الشیعه، ج14، ص15، ح4.
[9]. غرر‌الحکم، ح10295.
[10]. کنز‌العمال، ح44141.
[11]. بحار‌الانوار، ج103، ص247، ح30.
[12]. ارشاد‌القلوب، ص175.
[13]. وسائل‌الشیعه، ج14، ص17.
[14]. وسائل‌الشیعه، ج14، ص22.
[15]. علل‌الشرائع، ج2، ص781 .
[16]. بحارالانوار، ج‌2، ص49.

منابع:
1. قرآن کریم.
2. ا‌بن‌بابویه، محمد ‌بن ‌على(شیخ صدوق)، علل الشرائع، ترجمه: محمدجواد ذهنى ‌تهرانى، قم: انتشارات مؤمنین، اول، 1380ش.
3. ا‌بن‌بابویه، محمد ‌بن ‌على(شیخ صدوق)، الخصال، قم: جامعه مدرسین، اول، 1382ش.
4. ا‌بن‌بابویه، محمد ‌بن ‌على(شیخ صدوق)، پاداش نیکی‌ها و کیفر گناهان (ترجمۀ ثواب ‌الأعمال)، قم: دفتر انتشارات اسلامی، اول، 1381ش.
5. ا‌بن‌بابویه، محمد ‌بن ‌على(شیخ صدوق)، من ‌لا یحضره ‌الفقیه، تهران: دار الکتب الاسلامیه، اول، 1367ش.
6. ا‌بن‌بابویه، محمد ‌بن ‌على(شیخ صدوق)، عیون أخبار الرضا(ع)، تهران: نشر صدوق، اول، 1378ق.
7. امینی، ابراهیم، آیین همسرداری، قم، بوستان کتاب، 1396.
8. برقی، احمد ‌بن ‌محمد ‌بن‌ خالد، المحاسن، قم: دار الکتب الاسلامیه، دوم، 1371ق.
9. بروجردى، آقا حسین، منابع فقه شیعه (ترجمه جامع‌ الأحادیث ‌الشیعه)، ترجمه: عدهاى از فضلا، تهران: فرهنگ سبز، اول، 1386.
10. پاینده، ابو‌القاسم، نهج‌الفصاحه، تهران: دنیای دانش، چهارم، 1382ش.
11. تمیمى‌ آمدى، عبد‌الواحد ‌بن ‌محمد، تصنیف غرر‌الحکم و درر‌الکلم، قم: دفتر تبلیغات اسلامی، اول، 1366ش.
12. تمیمى ‌آمدى، عبد‌الواحد ‌بن ‌محمد، غرر‌الحکم و درر‌الکلم، تحقیق و تصحیح: سیدمهدى رجائى، قم: دار الکتاب الإسلامی‌، دوم، 1410‌ق.
13. حلوانى، حسین ‌بن‌ محمد ‌بن ‌حسن‌ بن‌ نصر، نزهة ‌الناظر و تنبیه‌ الخاطر، قم: بنیاد امام مهدی(ع)، اول، 1408ق.
14. حمیرى، عبدالله‌ بن ‌جعفر، قرب الإسناد، تحقیق و تصحیح: مؤسسة آل‌البیت(ع)‌، قم: مؤسسة آل‌البیت(ع)‌، اول، 1413ق‌.
15. دیلمى، حسن‌ بن ‌محمد، إرشاد القلوب إلى الصواب، قم: شریف الرضی، اول، 1412ق.
16. قطب‌الدین راوندى، سعید ‌بن ‌هبة‌الله، الدعوات، قم: ‌انتشارات مدرسه امام مهدى(ع)، 1407ق‌.
17. محمدی‌ ری‌شهری، محمد، منتخب میزان‌الحکمه، قم: دار الحدیث، 1387.
18. حر عاملى، محمد ‌بن‌ حسن، وسائل الشیعه، تحقیق و تصحیح: مؤسسة آلالبیت(ع)‌، قم: مؤسسة آلالبیت(ع)، اول‌، 1409ق.
19. طبرسى، حسن ‌بن‌ فضل، مکارم‌ الأخلاق، تهران: دوم، 1365ش.
20. طوسى، محمد‌ بن ‌حسن، الأمالی، قم: دار‌الثقافه، اول، 1414ق.
21. اشتغال یا خانه‌داری، علی محمدی، قم: مؤسسه امام خمینی(ره)، 1388.
22. کراجکى، محمد ‌بن ‌على، گنجینۀ معارف شیعه إمامیه (ترجمۀ کنز‌الفوائد و التعجب)، تهران: فردوسی، اول، بى‌تا.
23. کلینى، محمد ‌بن‌ یعقوب ‌بن ‌اسحاق، الکافی، تهران: دار ‌الکتب ‌الإسلامیه، چهارم، 1407ق.
24. کوفى اهوازى، حسین ‌بن‌ سعید، زاهد کیست؟ وظیفه‌اش چیست؟ (ترجمۀ الزهد)، قم: نور السجاد(ع)، اول، 1387ش.
25. مجلسى، محمد‌باقر، بحار‌الأنوار، بیروت: دار احیاء التراث علمی، دوم، 1403ق.
26. مجلسى، محمدتقى بن مقصودعلى، لوامع صاحبقرانى (مشهور به شرح فقیه)، قم: اسماعیلیان، دوم، 1414ق.
27. نورى، حسین ‌بن‌ محمدتقى مستدرک ‌الوسائل و مستنبط ‌المسائل‌، تحقیق و تصحیح: مؤسسة آلالبیت(ع)‌، قم: مؤسسة آلالبیت(ع)‌، اول، 1408ق.
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
سه‌شنبه، 5 تير 1397
تخمین زمان مطالعه:
بازدید: 1061
موارد بیشتر برای شما
گزیده ای از احادیث پیامبر اکرم(ص)
گزیده ای از احادیث پیامبر اکرم(ص)

گزیده ای از احادیث پیامبر اکرم(ص)

مجموعه ای از احادیث امام صادق(ع)
مجموعه ای از احادیث امام صادق(ع)

مجموعه ای از احادیث امام صادق(ع)

احادیث گهربار امام صادق(ع)
احادیث گهربار امام صادق(ع)

احادیث گهربار امام صادق(ع)

انواع ارتباط غیرکلامی (بخش اول)
انواع ارتباط غیرکلامی (بخش اول)

انواع ارتباط غیرکلامی (بخش اول)

حدیث غدیر

حدیث غدیر

احادیث گهربار امام سجاد (ع)
احادیث گهربار امام سجاد (ع)

احادیث گهربار امام سجاد (ع)

نماهنگ| حمید علیمی / میگن گریه افسردگیه
نماهنگ| حمید علیمی / میگن گریه افسردگیه

نماهنگ| حمید علیمی / میگن گریه افسردگیه

داستان حدیث طیر چیست؟
داستان حدیث طیر چیست؟

داستان حدیث طیر چیست؟

یا ابا عبدالله الحسین (ع)
یا ابا عبدالله الحسین (ع)

یا ابا عبدالله الحسین (ع)

ائمه اطهار درباره صله رحم چه فرموده اند؟
ائمه اطهار درباره صله رحم چه فرموده اند؟

ائمه اطهار درباره صله رحم چه فرموده اند؟

مجموعه مستند داستانی میراث مرثیه/ مرحوم محتشم کاشانی به روایت مهدی امینی
مجموعه مستند داستانی میراث مرثیه/ مرحوم محتشم کاشانی به روایت مهدی امینی

مجموعه مستند داستانی میراث مرثیه/ مرحوم محتشم کاشانی به روایت مهدی امینی

حدیث ثقلین و اعتبار و جایگاه آن
حدیث ثقلین و اعتبار و جایگاه آن

حدیث ثقلین و اعتبار و جایگاه آن

احادیثی از حضرت فاطمه (س)
احادیثی از حضرت فاطمه (س)

احادیثی از حضرت فاطمه (س)

سخنگوی دولت: حذف یارانه افراد ثروتمند،‌ حتما اجرا می‌شود / اتهام‌زنی به ایران در موضوع آرامکو، عجولانه بود

سخنگوی دولت: حذف یارانه افراد ثروتمند،‌ حتما اجرا می‌شود / اتهام‌زنی به ایران در موضوع آرامکو، عجولانه بود

مجموعه ای از احادیث امام علی(ع)
مجموعه ای از احادیث امام علی(ع)

مجموعه ای از احادیث امام علی(ع)

احادیثی از امام زمان(عج)
احادیثی از امام زمان(عج)

احادیثی از امام زمان(عج)

یا اباعبدالله الحسین (علیه السلام)
یا اباعبدالله الحسین (علیه السلام)

یا اباعبدالله الحسین (علیه السلام)

السلام علی من الاجابه تحت قبته
السلام علی من الاجابه تحت قبته

السلام علی من الاجابه تحت قبته

تصفیر نفت چیست و چه نقشی در افزایش قدرت ایران در برابر تحریم‌ها دارد؟

تصفیر نفت چیست و چه نقشی در افزایش قدرت ایران در برابر تحریم‌ها دارد؟

گزیده ای از احادیث امام رضا(ع)
گزیده ای از احادیث امام رضا(ع)

گزیده ای از احادیث امام رضا(ع)

کتیبه عمودی ویژه محرم
کتیبه عمودی ویژه محرم

کتیبه عمودی ویژه محرم