0
ویژه نامه ها

میوه‌درمانی با به در کلام معصومان (ع)

در حوزه علوم بشرى، پزشکى، سرآمدِ همه دانش‌هاست، چراکه فلسفه سایر علوم، بهره‌ورى انسان از مواهب زندگى است و این هدف، جز در پرتو سلامت جسم و جان، میسّر نیست؛
میوه‌درمانی با به در کلام معصومان (ع)
از نگاه اسلام، طبّ روان، ارجمندتر از طبّ تن، و طبّ تن، ارزش‌مندتر از سایر علوم است
 
چکیده
در حوزه علوم بشرى، پزشکى، سرآمدِ همه دانش‌هاست، چراکه فلسفه سایر علوم، بهره‌ورى انسان از مواهب زندگى است و این هدف، جز در پرتو سلامت جسم و جان، میسّر نیست؛ چنان‌که از امیرمؤمنان(ع) روایت شده است: «بِالعافِیَةِ توجَدُ لَذَّةُ الحَیاةِ»؛[1] لذتِ زندگى، با عافیت (سلامت) به دست مى‌آید. و امام باقر(ع) مى‌فرماید: «وَاعلَم أنَّه لا عِلمَ کَطَلَبِ السَّلامَةِ و لا سَلامَةَ کَسَلامَةِ القَلبِ»؛[2] بدان که هیچ دانشى چون جُستن سلامت، و هیچ سلامتى چون سلامتِ دل نیست. این سخن، به روشنى نشان مى‌دهد که از نگاه اسلام، طبّ روان، ارجمندتر از طبّ تن، و طبّ تن، ارزش‌مندتر از سایر علوم است. این حدیث نبوى نیز بدین معنا اشاره دارد که مى‌فرماید: «العِلمُ عِلمانِ: عِلمُ الأَدیانِ و عِلمُ الأَبدانِ»؛[3] دانش بر دو گونه است: دانشِ دین‌ها و دانشِ بدن‌ها.

تعداد کلمات 1573/ تخمین زمان مطالعه 8 دقیقه
میوه‌درمانی با به در کلام معصومان (ع)
نویسنده: رامین بابازاده
 


بِهْ‌

درمان با بِهْ‌ در روایات
پیامبر خدا)ص) می‌فرمایند: «أکلُ السَّفَرجَلِ یُذهِبُ ظُلمةَ البَصَرِ»؛[4]خوردنِ بِهْ، تیرگى چشم را از میان مى‌برد.
ایشان هم‌چنین ‌فرمودند: «أکلُ السَّفَرجَلِ یَذهَبُ بِطَخاءِ القَلبِ»؛[5]خوردنِ بِهْ، سنگینى سینه را از میان مى‌برد.
و نیز ‌فرمودند:
کُلُوا السَّفَرجَلَ فَإِنَّهُ یَجلُو الفُؤادَ و ما بَعَثَ الله نَبِیّا إلّا أطعَمَهُ مِن سَفَرجَلِ الجَنَّةِ فَیَزیدُ فیهِ قُوَّةَ أربَعینَ رَجُلًا؛[6] بِهْ بخورید که دل را جلا مى‌دهد. خداوند، هیچ پیامبرى را برنگزیده، مگر این‌که از بِهِ بهشت به او خورانده و نیروى چهل مرد را به او افزوده است.
امام صادق(ع)‌ فرمودند:
زبیر، در حالى که بِه در دست داشت، بر پیامبر(ص) وارد شد. پیامبر(ص) از او پرسید: «اى زبیر! این چیست که در دست توست؟» گفت: اى پیامبر خدا! این، بِهْ است. فرمود: «اى زبیر! بِه بخور، چراکه داراى سه ویژگى است.» پرسید: اى پیامبر خدا! آن ویژگى‌ها چیست؟ فرمود: «قلب را آسایش و آرامش مى‌دهد، بخیل را گشاده‌دستى مى‌دهد و ترسو را دلیر مى‌کند.»[7]
امام کاظم(ع)‌ فرمودند:
پیامبر خدا(ص)، بِهْ را شکست و پاره‌اى از آن را به جعفر‌بن‌ابى‌طالب داد و فرمود: «کُل فَإِنَّهُ یُصَفِّی اللَّونَ و یُحَسِّنُ الوَلَدَ»؛[8] بخور، چراکه رنگ را صفا مى‌دهد و فرزند را نیکو مى‌کند.
از امام على(ع) روایت شده است: «أکلُ السَّفَرجَلِ یَزیدُ فی قُوَّةِ الرَّجُلِ و یَذهَبُ بِضَعفِهِ»؛[9] خوردن بِهْ، بر نیروى مرد مى‌افزاید و سستىِ او را مى‌برد.
ایشان هم‌چنین ‌فرمودند:
أکلُ السَفَرجَلِ قُوَّةٌ لِلقَلبِ الضَّعیفِ و یُطَیِّبُ المَعِدَةَ و یَزیدُ فی‌ قُوَّةِ الفُؤادِ و یُشَجِّعُ الجَبانَ و یُحَسِّنُ الوَلَدَ؛[10] خوردن بِهْ، نیرویى براى قلبى است که ضعیف شده باشد، معده‌ را پاک مى‌کند، بر توانِ دل مى‌افزاید، ترسو را دلیر مى‌کند و فرزند را نیکو مى‌سازد.[11]
امام باقر(ع) ‌فرمودند: «السَفَرجَلُ یَذهَبُ بِهَمِّ الحَزینِ»؛[12] بِه، اندوه اندوهگین را از میان مى‌برد.
خوردن بِهْ برای درمان اسهال، خون‌ریزى‌، ترشحات زنانه، ضعف بدن، سوختگى، سرمازدگى، تَرَک‌هاى پوستى، مورچگى، یرقان، سرفه، خارش از گرمى، غم و اندوه، ضعف روح و نفس، زکام، خشونت حلق و زبان، وسواس، ضعف قلب و مغز، سوزش ادرار، سقط جنین، برونشیت و سِل، مفید است‌. مالیدن آبِ آن بر محل خارش ناشى از گرمى مفید است، جوشانده برگ آن نافع یرقان و پخته «به» مخلوط با انزروت (نیم کیلو همراه با دو مثقال انزروت)، نافع امراض سینه است‌.[13]


فایده‌هاى ناشتا خوردن بِهْ

پیامبر خدا)ص) می‌فرمایند: «کُلُوا السَّفَرجَلَ عَلَى الرِّیقِ فَإِنَّهُ یُذهِبُ وَغَرَ الصَّدرِ»؛[14] ناشتا بِهْ بخورید، چراکه حرارت سینه را از میان مى‌برد.
امام على)ع) ‌فرمودند:
روزى، در حالى که پیامبر خدا(ص) بِهْ در دست داشت، بر ایشان وارد شدم. ایشان به خوردن بِهْ و دادن بخش‌هایى از آن به من پرداخت و ‌فرمود: «اى على! بخور، که این، هدیه خداوند به من و توست.» من در آن، همه لذت‌ها را دیدم.
پیامبر(ص) هم‌چنین فرمودند:
یا عَلِیُّ مَن أکَلَ السَّفَرجَلَةَ ثَلاثَةً أیّامٍ عَلَى الرِّیقِ صَفا ذِهنُهُ وَ امتَلَأَ جَوفُهُ حِلما و عِلما، و وُقِیَ مِن کَیدِ إبلیسَ و جُنودِهِ؛[15] اى على! هر کس سه روز ناشتا بِهْ بخورد، ذهنش صفا مى‌یابد، درونش از دانش و بردبارى مى‌آکَنَد و از نیرنگ ابلیس و سپاهیانش نگه داشته مى‌شود.
امام صادق(ع) ‌فرمودند:
مَن أکَلَ سَفَرجَلَةً عَلَى الرِّیقِ طابَ ماؤُهُ و حَسُنَ وَلَدُهُ؛[16] هر کس ناشتا بِهْ بخورد، نطفه‌اش پاکیزه مى‌شود و فرزندش نیکو مى‌گردد.[17]

 

خواصّ بِهْ براى زنان باردار

پیامبر خدا(ص) در این باره می‌فرمایند: «أطعِموا حَبالاکُمُ السَّفَرجَلَ فَإِنَّهُ یُحَسِّنُ أخلاقَ أولادِکُم»؛[18] به زنان باردارِ خود، بِهْ بدهید، چراکه خوى فرزندانتان را نیکو مى‌سازد.
پیامبر(ص) هم‌چنین فرمودند:
کُلُوا السَّفَرجَلَ و تَهادَوهُ بَینَکُم فَإِنَّهُ یَجلُو البَصَرَ و یُنبِتُ المَوَدَّةَ فِی القَلبِ و أطعِموهُ حَبالاکُم فَإِنَّهُ یُحَسِّنُ أولادَکُم و فی رِوایَةٍ: یُحَسِّنُ أخلاقَ أولادِکُم؛[19] بِه بخورید و به همدیگر هدیه دهید، چراکه چشم را جلا مى‌دهد و دوستى را در دل مى‌رویانَد. به زنان باردارِ خود هم از آن بخورانید، چراکه فرزندانتان را نیکو مى‌سازد. در روایتى دیگر آمده: خوى فرزندانتان را نیکو مى‌سازد.
شُرَحبیل‌بن‌مسلم نقل می‌کند: ایشان‌[20] درباره زن باردار گفت:
تَأکُلُ السَّفَرجَلَ فَإِنَّ الوَلَدَ یَکونُ أطیَبَ ریحا و أصفى لَوناً؛[21] بِه بخورد؛ در این صورت، فرزند او، خوش‌بوتر و خوش‌رنگ‌تر خواهد شد.

 

خواصّ دارویى ِبهْ

از نظر طبّ سنتى ایران، بِه شیرین کمى گرم و تر، و بِه ترش سرد و خشک است. روغن بِهْ سرد، تر و قابض و بِه‌دانه سرد و تر است.
ـ بِهْ، تقویت‌کننده قلب است.
ـ ادرارآور است.
ـ نرم‌کننده سینه است.
ـ تقویت‌کننده معده و دستگاه هاضمه است.
ـ قابض است.
ـ خون‌ریزى‌ را بند مى‌آورد.
ـ بِهْ‌ ترش، مسهل است.
ـ بِهْ‌ ترش، براى تنگى نفس مفید است.
ـ بِهْ‌ ترش، استفراغ را بند مى‌آورد.
ـ اسهال‌هاى ساده و اسهال خونى را درمان مى‌کند.
ـ بهترین و مفیدترین میوه براى مسلولان بِهْ است.
ـ خون‌ریزى‌ از رحم را متوقف مى‌کند.
ـ اثر مفیدی روى بواسیر دارد.
ـ براى هضم غذا مفید است.

 

بیشتر بخوانید: خواص به

 


فهرست خواصّ بِهْ‌‌دانه‌

ـ لعاب به‌دانه را روى زخم‌ها و سوختگى‌ها بگذارید، تا باعث شفاى سریع آن‌ها‌ شود.
ـ ضدّ تب است.
ـ اسهال خونى و ساده را درمان مى‌کند.
ـ براى درمان جراحات گلو، مفید است.
ـ سرفه را برطرف مى‌کند.
ـ براى درمان تورم‌هاى داخلىِ بدن، مفید است.
ـ براى التیام ترک پوست دست و بدن، نوک پستان‌ها‌، لب و بواسیر، لعاب بِه‌دانه را روى موضع بمالید.
ـ براى درمان خشکى زبان و دهان، مفید است.
ـ آفتاب‌زدگى با مالیدن لعاب به‌دانه روى پوست، درمان می‌شود.
ـ جویدن به‌دانه براى تقویت نیروى جنسى مفید است.
ـ لعاب بِه‌دانه، بهترین و طبیعى‌ترین کرمِ ضدآفتاب است. هنگامى که کنار دریا مى‌روید، لعاب به‌دانه را به تمام بدن خود بمالید، تا از آفتاب‌سوختگى در امان بمانید.
ـ استفاده زیاد از به‌دانه، معده را ضعیف مى‌کند؛ از این‌ رو، گرم‌مزاجان باید آن را با شکر و سردمزاج‌ها با رازیانه مصرف کنند.[22]


خواصّ دم‌کرده گل و شکوفه بِهْ:

ـ سردرد را برطرف مى‌کند.
ـ تقویت‌کننده معده است.
ـ سینه را صاف و تقویت مى‌کند.
ـ سرفه کودکان را برطرف مى‌کند.
ـ براى درمان بى‌خوابى، دم‌کرده گل به را با آب بهارنارنج (عرق بهارنارنج) مخلوط کنید و پیش از رفتن به رخت‌خواب بنوشید.


خواص روغن بِهْ‌

ـ براى برطرف کردن زنگ زدن و صداى مبهم در گوش، مفید است.
ـ سرگیجه را برطرف مى‌کند.
ـ براى مداواى زخم‌هاى دهان، مفید است.
ـ خون‌ریزى‌ ریوى را درمان مى‌کند.
ـ اسهال مزمن را برطرف مى‌کند.
ـ براى کبد، بسیار مفید است و ورم کبد را رفع مى‌کند.
ـ زخم روده‌ها را درمان مى‌کند.

 

خواصّ برگ و شاخه‌هاى بِهْ‌

ـ جوشانده برگ درخت بِه، وَرَم چشم را مداوا مى‌کند.
ـ زخم‌ها را با جوشانده برگ بِهْ بشویید.
ـ قابض است.
ـ ضماد برگ درخت بِهْ، براى وَرَم چشم مفید است.[23]

 

درمان با بِهْ‌

ـ پیامبر خدا(ص) در این باره می‌فرمایند:
کُلُوا السَّفَرجَلَ فَإِنَّه یَزیدُ فِی الذِّهنِ و یَذهَبُ بِطَخاءِ الصَّدرِ و یُحَسِّنُ الوَلَدَ؛[24] بِهْ بخورید، چراکه ذهن را افزون مى‌سازد، سنگینىِ سینه را مى‌برد و فرزند را نیکو مى‌کند.
ـ مقدار ده گرم از پوست بِهْ را در صد گرم الکل پنجاه درجه بریزید، درِ بطرى را محکم ببندید و هر روز آن را چند بار تکان دهید. پس از دو هفته، آن را صاف کنید و هر روز با پنبه، روى پوستِ صورت و گردن بمالید تا چین و چروک‌ها از بین برود.
ـ سه تا چهار بِهْ را قطعه قطعه کرده و 20 تا 30 دقیقه در یک لیتر آب بجوشانید؛ اغلب این جوشانده را براى شست‌وشوى امعای مستقیم یا رحمِ زنان به کار مى‌برند.[25]
ـ بِهْ، ضد خون‌ریزى‌ و براى پاک کردن رحم تجویز مى‌گردد و به علت داشتن جوهر مازو، قابض است. مربا یا کمپوت بِهْ داراى ویتامین تانن است که قبض‌کننده است‌ و پس از فعل و انفعال، ترشى خون را خنثى مى‌کند.[26]
ـ اگر دانه‌هاى بِهْ را بکوبید و در نیم لیوان آب بِهْ اضافه کنید، شیره‌اى به دست مى‌آید که براى بواسیرهاى متورم، استعمال مى‌شود.[27]
ـ اگر بِهْ را قطعه قطعه کنید و در آب بجوشانید، جوشانده‌ای مقوّى‌ به دست مى‌آید که‌ قابض است؛ در مواردى که عمل هضم به زحمت صورت مى‌گیرد و در اسهال‌هاى سبکى که در اثر بی‌حالى و تنبلىِ روده‌ها پیدا مى‌شود، براى معده و روده‌ها فایده دارد.
ـ اگر آب بِهْ را بگیرند و هم‌وزن آن شکر اضافه کرده و بجوشانند، شیره‌اى به وجود مى‌آید که در ورم شدید امعا، فوق‌العاده مفید است.[28]
ـ اگر دم‌کرده شکوفه بِهْ که تازه و یا خشک شده باشد، به مقدار سى گرم در یک لیتر آب با عرق بهارنارنج مخلوط کنند و بیاشامند، به زودى به خواب عمیق فرو خواهند رفت.
ـ دم‌کرده شکوفه بِهْ را که تازه یا خشک‌شده باشد، به مقدار سى گرم در یک لیتر آب، سرفه را آرام مى‌کند.[29]
ـ بِهْ براى کسانى که ضایعات ریوى دارند، سودمند است؛ لذا مصرف آن براى مسلولان توصیه شده است.
ـ خوردنِ خام آن جهت معالجه وسواس، تسکین درد سر، آبریزش بینى و تقویت کبد و بینى مفید است‌. شکوفه تازه بِهْ، مسکّن سینه، درد سر و قى کردن است.[30]

 

نمایش پی نوشت ها:

[1]. غررالحکم، ح‌4207.
[2]. تحف‌العقول‌، ص286 و بحارالانوار، ج78، ص164، ح‌1.
[3]. کنز‌الفوائد، ج2، ص107؛ معدن الجواهر، ص25؛ الرواشح ‌السماویّة، ص202 و بحارالانوار، ج1، ص220، ح‌52.
[4]. طبّ النبی(ص)، ص8 و بحارالانوار، ج62، ص296.
[5]. کنزالعمّال، ج10، ص40، ح‌28261.
[6]. مکارم‌الأخلاق، ج1، ص373، ح‌1242، بحارالانوار، ج66، ص177، ح‌37.
[7]. الخصال، ص157، ح‌199؛ المحاسن، ج2، ص367، ح‌2279، مکارم‌الأخلاق، ج1، ص371، ح‌1229؛ روضة الواعظین، ص340 کلاهما عن رسول‌الله(ص) و فیهما من «کُل السفرجل» و بحارالانوار، ج66، ص166، ح‌2.
[8]. المحاسن، ج2، ص365، ح‌2272 ؛ بحارالانوار، ج66، ص170، ح‌10 و ربیع‌الأبرار، ج1، ص262.
[9]. طبّ الأئمّة لابنی‌بسطام، ص136 و بحارالانوار، ج66، ص175، ح‌35.
[10]. الخصال، ص612، ح‌10؛ تحف‌العقول‌، ص101 و بحارالانوار، ج66، ص168، ح‌6
[11]. در تحف‌العقول‌، به جاى «بر توانِ دل مى‌افزاید»، عبارتِ: «دل را تذکیه مى‌کند»، آمده است.
[12]. مکارم‌الأخلاق، ج1، ص373، ح‌1240 و بحارالانوار، ج66، ص176، ح‌37.
[13]. دائرة‌المعارف‌ بزرگ طب اسلامى، ‌ج‌1، ‌ص، 503، به نقل از: کتاب حکیم اسفندیارى.
[14]. کنزالعمّال، ج10، ص40، ح‌28259 و الفردوس، ج3، ص242، ح‌4712.
[15]. عیون أخبار الرضا(ع)، ج2، ص73، ح‌338؛ مکارم‌الأخلاق، ج1، ص374، ح‌1244 و بحارالانوار، ج66، ص167، ح‌4.
[16]. الکافی، ج6، ص357، ح‌3؛ المحاسن، ج2، ص365، ح‌2273؛ مکارم‌الأخلاق، ج1، ص373، ح‌ 1237و بحارالانوار، ج66، ص170، ح‌11.
[17]. در مکارم‌الأخلاق، به جاى« فرزندش»، «صورتش» آمده است.
[18]. الدعوات، ص151، ح‌405، بحارالانوار، ج66، ص177، ح‌38
[19]. مکارم‌الأخلاق، ج1، ص372، ح‌1230 و بحارالانوار، ج66، ص176، ح‌37.
[20]. در منبع نیز به همین صورت، «مضمر (‌بدون ذکر نام معصوم)» آمده است.
[21]. الکافی، ج6، ص22، ح‌1 و تهذیب الأحکام، ج7، ص439، ح‌1755.
[22]. دانش‌نامه‌‌ طب اهل‌بیت(ع)، ص246.
[23]. دانش‌نامه‌‌ طب اهل‌بیت)ع)، ص247.
[24]. مکارم‌الأخلاق، ج1، ص374، ح‌1243 و بحارالانوار، ج66، ص177، ح‌37.
[25]. میوه‌ها و سبزی‌هاى شفابخش، ص173.
[26]. اسرار خوراکی‌ها، ص217؛ سبزی‌ها و میوه‌هاى شفابخش، ص173.
[27]. میوه‌ها و سبزی‌هاى شفابخش، ص172.
[28]. همان، ص171.
[29]. همان، ص172.
[30]. زبان خوراکی‌ها، ص147ـ149.

کتابنامه:

ـ قرآن کریم.
ـ جمعى از نویسندگان، کتب طبى انتزاعى، بی‌جا، ناشر دیجیتالی: مرکز تحقیقات رایانه‌ای قائمیه اصفهان، بی‌تا.
ـ حاجى‌شریف، احمد، اسرار گیاهان دارویى، تهران: حافظ نوین، چهارم، 1386.
ـ دریایى، محمد، دانش‌نامه طب اهل‌بیت(ع) بر اساس طب الأئمه(ع)، تهران: پیام کتاب، اول، 1388.
ـ صانعى، صفدر، همیشه لاغر و سلامت باشید، تهران: حافظ نوین، دوم، 1386.
ـ عباس‌نژاد، محسن، قرآن و طب، مشهد: مؤسسه انتشاراتى بنیاد پژوهش‌هاى قرآنى حوزه و دانشگاه، اول، 1385.
ـ محمدى‌رى‌شهرى، محمد، دانش‌نامه احادیث پزشکى، قم: دار‌الحدیث، ششم، 1385.
ـ مفضل‌بن‌عمر، توحید مفضل؛ شگفتی‌هاى آفرینش، ترجمه: نجفعلى میرزایى، قم: هجرت، پنجم، 1377.
ـ میرحیدر، حسین، معارف گیاهى، تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامى، هفتم، 1385.
ـ ا‌بن‌بابویه، محمد ‌بن ‌على(شیخ صدوق)، علل الشرائع، ترجمه: محمدجواد ذهنى ‌تهرانى، قم: انتشارات مؤمنین، اول، 1380ش.
ـ ا‌بن‌بابویه، محمد ‌بن ‌على(شیخ صدوق)، الخصال، قم: جامعه مدرسین، اول، 1382ش.
ـ پاداش نیکی‌ها و کیفر گناهان (ترجمه ثواب ‌الأعمال)، قم: دفتر انتشارات اسلامی، اول، 1381ش.
ـ من ‌لا یحضره ‌الفقیه، تهران: دار الکتب الاسلامیه، اول، 1367ش.
ـ عیون أخبار الرضا(ع)، تهران: نشر صدوق، اول، 1378ق.
ـ احمد ‌بن ‌محمد ‌بن‌ خالد، المحاسن، قم: دار الکتب الاسلامیه، دوم، 1371ق.
ـ بروجردى، آقا حسین، منابع فقه شیعه (ترجمه جامع‌ الأحادیث ‌الشیعه)، ترجمه: عده‌اى از فضلا، تهران: فرهنگ سبز، اول، 1386.
ـ پاینده، ابو‌القاسم، نهج‌الفصاحه، تهران: دنیای دانش، چهارم، 1382ش.
ـ تمیمى‌ آمدى، عبد‌الواحد ‌بن ‌محمد، تصنیف غرر‌الحکم و درر‌الکلم، قم: دفتر تبلیغات اسلامی، اول، 1366ش.
ـ تمیمى ‌آمدى، عبد‌الواحد ‌بن ‌محمد، غرر‌الحکم و درر‌الکلم، تحقیق و تصحیح: سیدمهدى رجائى، قم: دار الکتاب الإسلامی‌، دوم، 1410‌ق.
ـ حلوانى، حسین ‌بن‌ محمد ‌بن ‌حسن‌ بن‌ نصر، نزهة ‌الناظر و تنبیه‌ الخاطر، قم: بنیاد امام مهدی(ع)، اول، 1408ق.
ـ حمیرى، عبدالله‌ بن ‌جعفر، قرب الإسناد، تحقیق و تصحیح: مؤسسة آل‌البیت(ع)‌، قم: مؤسسة آل‌البیت(ع)‌، اول، 1413ق‌.
ـ دیلمى، حسن‌ بن ‌محمد، إرشاد القلوب إلى الصواب، قم: شریف الرضی، اول، 1412ق.
ـ قطب‌الدین راوندى، سعید ‌بن ‌هبة‌الله، الدعوات، قم: ‌انتشارات مدرسه امام مهدى(ع)، 1407ق‌.
ـ محمدی‌ ری‌شهری، محمد، منتخب میزان‌الحکمه، قم: دار الحدیث، 1387.
ـ حر عاملى، محمد ‌بن‌ حسن، وسائل‌الشیعه، تحقیق و تصحیح: مؤسسة آل‌البیت(ع)‌، قم: مؤسسة آل‌البیت(ع)، اول‌، 1409ق.
ـ طبرسى، حسن ‌بن‌ فضل، مکارم‌ الأخلاق، تهران: دوم، 1365ش.
ـ طوسى، محمد‌ بن ‌حسن، الأمالی، قم: دار‌الثقافه، اول، 1414ق.
ـ کراجکى، محمد ‌بن ‌على، گنجینه معارف شیعه إمامیه (ترجمه کنز‌الفوائد و التعجب)، تهران: فردوسی، اول، بى‌تا.
ـ کلینى، محمد ‌بن‌ یعقوب ‌بن ‌اسحاق، الکافی، تهران: دار ‌الکتب ‌الإسلامیه، چهارم، 1407ق.
ـ کوفى اهوازى، حسین ‌بن‌ سعید، زاهد کیست؟ وظیفه‌اش چیست؟ (ترجمه الزهد)، قم: نور السجاد(ع)، اول، 1387ش.
ـ مجلسى، محمد‌باقر، بحار‌الأنوار، بیروت: دار احیاء التراث علمی، دوم، 1403ق.
ـ مجلسى، محمدتقى بن مقصودعلى، لوامع صاحبقرانى (مشهور به شرح فقیه)، قم: اسماعیلیان، دوم، 1414ق.
ـ نورى، حسین ‌بن‌ محمدتقى مستدرک ‌الوسائل و مستنبط ‌المسائل‌، تحقیق و تصحیح: مؤسسة آل‌البیت(ع)‌، قم: مؤسسة آل‌البیت(ع)‌، اول، 1408ق.

ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
قدرت مادری و چالش های فرارو
قدرت مادری و چالش های فرارو

قدرت مادری و چالش های فرارو

بازگشت معمار تحریم‌ها به دولت بایدن/ ریچارد نفیو، معاون مسئول امور ایران در دولت آمریکا شد
بازگشت معمار تحریم‌ها به دولت بایدن/ ریچارد نفیو، معاون مسئول امور ایران در دولت آمریکا شد

بازگشت معمار تحریم‌ها به دولت بایدن/ ریچارد نفیو، معاون مسئول امور ایران در دولت آمریکا شد

خطرات فشار خون ریوی بالا و علائم و روشهای درمان آن
خطرات فشار خون ریوی بالا و علائم و روشهای درمان آن

خطرات فشار خون ریوی بالا و علائم و روشهای درمان آن

کم خونی یا آنمی و تآثیر آن بر قلب و عروق
کم خونی یا آنمی و تآثیر آن بر قلب و عروق

کم خونی یا آنمی و تآثیر آن بر قلب و عروق

بیماری شریان های محیطی PAD ، و راه های درمان آن
بیماری شریان های محیطی PAD ، و راه های درمان آن

بیماری شریان های محیطی PAD ، و راه های درمان آن

دلایل بزرگ شدن قلب یا کاردیومگالی و روش های درمان این بیماری قلبی
دلایل بزرگ شدن قلب یا کاردیومگالی و روش های درمان این بیماری قلبی

دلایل بزرگ شدن قلب یا کاردیومگالی و روش های درمان این بیماری قلبی

ماجرای انحلال جمعیت امام علی چیست؟ + واکنش ها
ماجرای انحلال جمعیت امام علی چیست؟ + واکنش ها

ماجرای انحلال جمعیت امام علی چیست؟ + واکنش ها

حکمت | همسرِ همراه / استاد معاونیان
حکمت | همسرِ همراه / استاد معاونیان

حکمت | همسرِ همراه / استاد معاونیان

حکمت (نسخه اینستاگرام) | شاه‌ کلید موفقیت / استاد عالی
حکمت (نسخه اینستاگرام) | شاه‌ کلید موفقیت / استاد عالی

حکمت (نسخه اینستاگرام) | شاه‌ کلید موفقیت / استاد عالی

اخوت اسلامی و معیارهای مسلمان بودن
اخوت اسلامی و معیارهای مسلمان بودن

اخوت اسلامی و معیارهای مسلمان بودن

حکمت | هفت ساعت بهش مهلت بده! / استاد توکلی
حکمت | هفت ساعت بهش مهلت بده! / استاد توکلی

حکمت | هفت ساعت بهش مهلت بده! / استاد توکلی

اولویت راهبردی و اصلی ایران در قبال برجام
اولویت راهبردی و اصلی ایران در قبال برجام

اولویت راهبردی و اصلی ایران در قبال برجام

خلاصه دیدار بارسلونا ۳-۰ سویا
خلاصه دیدار بارسلونا ۳-۰ سویا

خلاصه دیدار بارسلونا ۳-۰ سویا

طرز تهیه چند مدل اسموتی سیب
طرز تهیه چند مدل اسموتی سیب

طرز تهیه چند مدل اسموتی سیب

یک بام و دو هوای آلمان در قبال عربستان
یک بام و دو هوای آلمان در قبال عربستان

یک بام و دو هوای آلمان در قبال عربستان

شکار پشه با «تُف»!
شکار پشه با «تُف»!

شکار پشه با «تُف»!

وقت تلف نکنید!
وقت تلف نکنید!

وقت تلف نکنید!

مجموعه یک تکه از ماه/شهید سید مجتب علمدار
مجموعه یک تکه از ماه/شهید سید مجتب علمدار

مجموعه یک تکه از ماه/شهید سید مجتب علمدار

آشپزی|طرز تهیه نان پرتقالی
آشپزی|طرز تهیه نان پرتقالی

آشپزی|طرز تهیه نان پرتقالی

درباره حضرت نرجس خاتون(سلام الله علیها)/ استاد پیشوایی
درباره حضرت نرجس خاتون(سلام الله علیها)/ استاد پیشوایی

درباره حضرت نرجس خاتون(سلام الله علیها)/ استاد پیشوایی

درباره حضرت خضر(علیه السلام)/ استاد پیشوایی
درباره حضرت خضر(علیه السلام)/ استاد پیشوایی

درباره حضرت خضر(علیه السلام)/ استاد پیشوایی