0
ویژه نامه ها

«اربعین» اولین روزی که امام حسین (ع) زیارت شد

امام حسین (ع) [فقط] با یزید مبارزه نمى ‏کرد؛ او بالاتر از این بود که هدفش شخص و فرد باشد؛ هدف او اصولى و کلى بود. در حقیقت امام حسین (ع) با ظلم مبارزه مى‏ کرد و با جهل، چنانکه در زیارت اربعین‏ است: «وَ بَذَلَ مُهْجَتَهُ فیکَ لِیَسْتَنْقِذَ عِبادَکَ مِنَ الْجَهالَةِ وَ حَیْرَةِ الضَّلالَةِ»؛ یعنی «و خون قلب خویش را در راه تو نثار کرد تا بندگان تو را از نادانى و حیرت گمراهى نجات بخشد».
«اربعین» اولین روزی که امام حسین (ع) زیارت شد

امام حسین ع شهید فراموشکاری مردم شد!.

چکیده
یکى از علل و یا مهم‏ترین علت شهادت امام حسین‏ (ع) و یا مهم‏ترین علت گرویدن مردم به امویان، جهالت مردم بود. از طرفى هم مى ‏دانیم امام حسین (ع) [فقط] با یزید مبارزه نمى ‏کرد؛ او بالاتر از این بود که هدفش شخص و فرد باشد؛ هدف او اصولى و کلى بود. در حقیقت امام حسین (ع) با ظلم مبارزه مى ‏کرد و با جهل، چنانکه در زیارت اربعین‏ است: «وَ بَذَلَ مُهْجَتَهُ فیکَ لِیَسْتَنْقِذَ عِبادَکَ مِنَ الْجَهالَةِ وَ حَیْرَةِ الضَّلالَةِ»؛ یعنی «و خون قلب خویش را در راه تو نثار کرد تا بندگان تو را از نادانى و حیرت گمراهى نجات بخشد».
تعداد کلمات: 1759/ تخمین زمان مطالعه حدود 8 دقیقه.
اربعین
نویسنده: حمید حنائی نژاد



فراموشکارى مردم و گول ظاهر خوردن آنها!!.

مردمی که ظواهر شعائر اسلامى را محفوظ مى‏ دیدند و توجه به اصول و معانىِ از بین رفته نداشتند!!.
مردم نتوانستند پشت پرده نفاق را ببینند. ظواهر شعائر اسلامى را محفوظ مى‏ دیدند و توجه به اصول و معانىِ از بین رفته نداشتند. البته در این حادثه- چنانکه قبلًا گفتیم- رعب و ترس و استسباع از یک طرف، و فساد اخلاق رؤسا و رشوه‏ خوارى آنها و طمع آنها و اطاعت کورکورانه- به حسب خوى قبیله ‏اى عربى- کوچکترها از رؤساى قبائل از طرف دیگر، نیز از عوامل مهم وقوع این حادثه بود. این حادثه صددرصد یک حادثه اسلامى است!.
مقصود از جهالت مردم این نبود که چون مردم بى‏ سواد بودند و درس نخوانده بودند، مرتکب چنین عملى شدند و اگر درس خوانده و تحصیل کرده مى‏ بودند نمى‏ کردند. نه، در اصطلاح دین «جهالت» بیشتر در مقابل «عقل» گفته مى‏ شود و مقصود آن تنبّه عقلى است که مردم باید داشته باشند.عقل قوّه تجزیه و تحلیل قضایاى مشهود و تطبیق کلیات بر جزئیات است و این چندان ربطى به سواد و بى ‏سوادى ندارد. علم، حفظ و ضبط کلیات است و عقل قوّه تحلیل است. به عبارت دیگر امام حسین شهیدِ فراموشکارى مردم شد، زیرا مردم اگر در تاریخ پنجاه شصت ساله خودشان فکر مى‏ کردند و قوّه تنبّه و استنتاج و عبرت‏گیرى در آنها مى‏ بود و به تعبیر سید الشّهداء که فرمود: «ارْجِعوا الى‏ عُقولِکُمْ» اگر به عقل و تجربه پنجاه شصت ساله خود رجوع مى‏ کردند و جنایتهاى ابو سفیان و معاویه و زیاد در کوفه و خاندان اموى را اصولًا فراموش نمى‏ کردند و گول ظاهر فعلى معاویه را- که دم زدن از دین به خاطر منافع شخصى است- نمى‏ خوردند و عمیق فکر مى‏ کردند، و حساب مى‏ کردند آیا حسین علیه السلام براى دین و دنیاى آنها بهتر بود یا یزید و معاویه و عبید الله، هرگز چنین جنایتى واقع نمى ‏شد.
 

خلاصه ‏اى از عوامل دخیل در شهادت امام‏.

از اینجاست که مى ‏توان مطلب را از نظر بحث تاریخى این‏طور عنوان کرد که امام حسین را کى‏ ها و چى ‏ها شهید کردند؟ و همچنین کى‏ ها و چى‏ ها او را یارى کردند؟اما اینکه کى ‏ها شهید کردند یا کى ‏ها یارى کردند، معلوم است ولى اینکه چى ‏ها شهید کردند یا یارى، باید گفت: امام حسین را طمع مُلک رى و طمع پول (که خولى گفت: «جِئْتُکَ بِغِنى الدَّهْرِ») و رشوه رؤسا (أمّا رُؤَساؤُهُمْ فَقَدْ اعْظِمَتْ رِشْوَتُهُمْ وَ مُلِئَتْ غَرائِرُهُم) و جبن و مرعوبیت عامّه و میل به جبران محبت یزید (که ابن زیاد مى‏ خواست کدورت یزید را از پدرش که در ولایتعهد یزید تعلل کرد جبران کند) و خبث ذاتى امثال شمر و مستى و غرور و بدبختى و سبکسرى شخص یزید و از همه بالاتر فراموشکارى عامّه مردم که مسلمان بودند و معتقد و سیرى به تاریخ شصت ساله خود نمى ‏کردند و سابقه ‏ها را فراموش کردند و گول ظاهر را مى‏ خوردند [شهید کرد]. اینکه چى ‏ها امام را یارى کردند، ایمان و توجه به تاریخ شصت‏ ساله- که از کلمات امثال زهیر پیداست- و حس فتوّت و مردانگى و ایمان به غیب و امثال اینها بود.
 

 بیشتر بخوانید: علل تقدس یک مذهب، موضوعات مهم در روز اربعین


علل تقدّس یک نهضت‏.

عطف به مطالب گذشته درباره اینکه چه چیزى سبب مى‏ شود که قیامى مقدس و پاک و عظیم و مورد احترام مى‏ شود تا آنجا که ملاک و معیار حرکتهاى دیگر و سکوت و سکون‏ها مى‏ شود. «مقدس مى ‏شود» یعنى مردم به چشمى به آن نگاه مى ‏کنند که به امور ما فوق مادى و ما فوق طبیعى نگاه مى‏ کنند؛ عظیم و محترم مى‏شود در حدى که هیچ نهضتى با او قابل قیاس نیست، حد اکثر قابل تشبیه و پیروى است.قیام امام حسین (ع) این عنصر را در حد اعلى‏ واجد بود. منافعش کاملاً تأمین مى‏ شد ولى او حاضر شد براى نجات جهان اسلام و براى نجات مسلمین از چنگال ظلم، جان و مال و تمام هستى خود را به خطر بیندازد. این قداست و اهمیت خارق‏ العاده بعد از حدود چهارده قرن، معلول سه جهت است:
1. قداست‏ و تعالى و عظمتِ هدف که آنچه هدف است حقیقت است نه منفعت خود، و لهذا مستلزم فداکارى و قربان کردن منفعت است براى حقیقت، براى خدا. ازاین ‏جهت، آن حضرت صددرصد یک شهید و یک پاکباخته است بلکه سید الشّهداء و سالار پاکباختگان است.
2. عامل دومى که به یک نهضت قداست و تعالى و جنبه جاودانى مى‏ دهد، شرایط خاص محیط است. 
چراغ در روز روشن هیچ ارزشى ندارد و در شب مهتاب و هواى صاف و آسمان پرستاره ارزش کمى دارد ولى در تاریکى مطلق که چشم چشم را نمى‏ بیند، ارزش زیادى دارد؛ مانند آبى است که در بیابان بر تشنه‏اى ببارد یا بارانى است که در شدت بى‏ آبى و خشکى و عطش محصول، از ابر فرو ریزد. عامل دوم نوع قدرتى است که با آن درگیر شده ‏اند؛ در مقابل فرعونها، نمرودها، «انَا رَبُّکُمُ الأَعْلى‏» ها، مغرورها، مستبدها، خونخوارها که از شمشیرشان خون مى‏ چکد.
پیغمبر اکرم فرمود: «افْضَلُ الأَعْمالِ (یا: افْضَلُ الْجِهادِ) کَلِمَةُ عَدْلٍ عِنْدَ امامٍ جائِرٍ». در شرایطى که آزادى وجود دارد، دم از آزادى زدن هنر نیست ولى در شرایطى که استبداد و جور در نهایت قدرت حکومت مى‏ کند، نفسها در سینه ‏ها حبس شده است، زبان را از پشت گردن بیرون مى‏آورند، دستها و پاها بریده مى‏ شود، سرها بر نیزه‏ ها بلند مى‏ شود، یأس مطلق حکم فرماست و... از این نظر، ارزش قیام از جنبه شهامت و حقیر شمردن دژخیمان و ستمگران و فرعونها و نمرودهاست.
3 . عامل سوم مربوط است به درجه روشن‏ بینى، به درجه آگاهى اجتماعى و به درجه جهت‏ شناسى و به درجه خُبرویت، مانند یک پزشک آگاه که هم بیمارى را مى‏ شناسد و هم راه علاج را، هم به نوع خواب ملت آگاه است و هم به کیفیت بیدار کردن. این است که این نهضت توأم است با یک بینش و درک قوى و یک بصیرت خارق ‏العاده و نافذ و یک دوربینى زیاد که طبق مثل معروف: در خشت مى‏ بیند آن چیزى را که دیگران در آئینه نمى‏ بینند؛ به اصطلاح قیام پیش پیش‏رس (نه زودرس). اعلام خطرى است قبل از آنکه دیگران خطر را احساس کنند.(مطهری، مجموعه آثار شهید مطهری (حماسه حسینى(1 و 2))، 1377ش، ج‏17، صص 450-456 با تلخیص).
 

موضوعات مهم در روز اربعین یکی آمدن جابر به کربلا و دیگر زیارت اباعبدالله الحسین ع در روز اربعین است.

از هرجا که هستید حسین بن على علیه السلام را در این روز زیارت کنید.در این روز واقعاً دو موضوع مهم داریم که بسیار شایسته اهمیت است. یکى آمدن جابر [به کربلا براى زیارت ابا عبد اللَّه علیه السلام‏] که آمدنش یک تابلوى بزرگ است، و دیگر زیارت اربعین و این سنّتى که از دور، از هرجا که هستید حسین بن على علیه السلام را در این روز زیارت کنید. اینها دو جریان واقعى است... شاید در میان همه ما دو نفر نباشند که زیارت اربعین را به قصد پیوند با حسین بن على علیه السلام خوانده باشند یا داستان جابر را از روى تدبّر گوش کرده باشند...!!.
 

جابر بن عبد اللَّه انصارى از صحابه پیغمبر اکرم و از جوانان اصحاب پیامبر صلى الله علیه و آله است. 

عطیّه مى ‏گوید وقتى که جابر از فرات بیرون آمد گامها را آهسته برمى ‏داشت و در هر گامى ذکرى از اذکار الهى بر زبانش بود.جابر بن عبد اللَّه انصارى  در جنگ خندق جوانى بوده در حدود شانزده سالگى، تازه بالغ شده بود، در وقت وفات رسول اکرم صلى الله علیه و آله تقریباً بیست و دو ساله بوده و بنابراین در سنه 61 هجرى این مرد هفتاد و چند ساله بوده است. در آخر عمر کور شده بود، چشمهایش نمى ‏دید. با یک مرد محدّث بزرگوارى به نام عطیّه عوفى آمد و قبل از آنکه به سراغ تربت حسین علیه السلام برود، رفت سراغ فرات، غسل زیارت کرد و خودش را از سُعد- که گیاهى خوشبو بوده و آن را خشک مى‏ کردند و بعد مى ‏ساییدند و پودر مى‏ کردند و از آن به عنوان یک عطر و بوى خوش استفاده مى ‏کردند- خوشبو کرد.

جابر در کنار قبر حبیب و مولایش حسین (ع).

عطیّه گفت با همین حال گامها را آهسته برداشت و آمد و ذکر گفت تا به نزدیکى قبر مقدس حسین بن على علیه السلام رسید. وقتى که رسید، دو بار یا سه بار فریاد کشید: حَبیبى یا حُسَین! دوستم، حسین جان! بعد گفت: حَبیبٌ لا یُجیبُ حَبیبَهُ؟ دوستى جواب دوستش را چرا نمى ‏دهد؟ من جابر، دوست تو هستم، رفیق دیرین توام، پیرْغلام تو هستم، چرا جواب مرا نمى‏ دهى؟ بعد گفت: عزیزم، حسینم! حق دارى جواب دوستت را ندهى، جواب پیرْغلامت را ندهى، من مى‏ دانم با رگهاى گردن تو چه کردند، من مى‏ دانم سر مقدس تو از بدن مقدست جداست. گفت و گفت تا افتاد و بیهوش شد. وقتى که به هوش آمد سرش را به این طرف و آن طرف برگرداند و مثل کسى که با چشم باطن مى‏ بیند گفت: السَّلامُ عَلَیْکُمْ ایَّتُهَا الأَرْواحُ الَّتى حَلَّتْ بِفِناءِ الْحُسَیْن سلام من بر شما مردانى که روح خودتان را فداى حسین کردید. بعد از اینکه گفت من چنین و چنان شهادت مى‏ دهم، گفت: و من شهادت مى‏ دهم که ما هم با شما در این کار شریک هستیم. عطیّه تعجب کرد که یعنى چه؟ ما با اینها در این کار شریک باشیم؟ به جابر گفت: معنى جمله‏ات را نفهمیدم، ما که جهاد نکردیم! ما که قبضه شمشیر به دست نگرفتیم، چرا شریک باشیم؟! گفت: اصلى در اسلام هست که من از پیغمبر صلى الله علیه و آله شنیدم. فرمود: هرکسى که واقعاً از ته دل دوست داشته باشد، روحش هماهنگ باشد، در این عمل شریک است. من اگر شرکت نکردم نمى ‏توانستم شرکت کنم، از من جهاد برداشته شده بود ولى روح من پرواز مى‏ کرد که در رکاب حسین علیه السلام باشد. چون روح ما با روح حسین بود، من حق دارم ادعا کنم که ما با آنها در این عمل شریک هستیم.(مطهری، مجموعه آثار شهید مطهری (احیاى تفکر اسلامى)، 1377ش، ج‏25، صص 431-432 با اندکی تلخیص).

منبع: مطهری، مرتضی، مجموعه آثار شهید مطهری، تهران – قم، انتشارات صدرا، چاپ هشتم،1377ش.


ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
نسیم رحمت میرسه دوباره/ بنی فاطمه
نسیم رحمت میرسه دوباره/ بنی فاطمه

نسیم رحمت میرسه دوباره/ بنی فاطمه

خورشید جهان سرزد/ حسین طاهری
خورشید جهان سرزد/ حسین طاهری

خورشید جهان سرزد/ حسین طاهری

تنها امیرمومنینه حیدر/ حسین طاهری
تنها امیرمومنینه حیدر/ حسین طاهری

تنها امیرمومنینه حیدر/ حسین طاهری

گل بریزید احمد مختار اومده/ حسین طاهری
گل بریزید احمد مختار اومده/ حسین طاهری

گل بریزید احمد مختار اومده/ حسین طاهری

اومده امشب ماه تر از ماه/ حسین طاهری
اومده امشب ماه تر از ماه/ حسین طاهری

اومده امشب ماه تر از ماه/ حسین طاهری

عشق تو توخونمونه/ محمود کریمی
عشق تو توخونمونه/ محمود کریمی

عشق تو توخونمونه/ محمود کریمی

ارز ۴۲۰۰ اختلال در نظام اقتصادی!
ارز ۴۲۰۰ اختلال در نظام اقتصادی!

ارز ۴۲۰۰ اختلال در نظام اقتصادی!

چرا انقلاب کردیم؟!
چرا انقلاب کردیم؟!

چرا انقلاب کردیم؟!

دلار جهانگیری چقدر از پول نفت را به هدر داد؟
دلار جهانگیری چقدر از پول نفت را به هدر داد؟

دلار جهانگیری چقدر از پول نفت را به هدر داد؟

امارات قربانی جنگ میان ایران و اسرائیل!
امارات قربانی جنگ میان ایران و اسرائیل!

امارات قربانی جنگ میان ایران و اسرائیل!

چرا باید مدارس را باز کنیم؟!
چرا باید مدارس را باز کنیم؟!

چرا باید مدارس را باز کنیم؟!

استخوان و ضایعات گوشت در فراورده های گوشتی تولیدی بازار!
استخوان و ضایعات گوشت در فراورده های گوشتی تولیدی بازار!

استخوان و ضایعات گوشت در فراورده های گوشتی تولیدی بازار!

معمای منشاء کرونا
معمای منشاء کرونا

معمای منشاء کرونا

واکسن سینوفارم چند درصد موثر است؟!
واکسن سینوفارم چند درصد موثر است؟!

واکسن سینوفارم چند درصد موثر است؟!

حکمت | نقش اسباب در بهره مندی از مواهب دنیوی / استاد عالی
حکمت | نقش اسباب در بهره مندی از مواهب دنیوی / استاد عالی

حکمت | نقش اسباب در بهره مندی از مواهب دنیوی / استاد عالی

علت سبز و کف دار بودن مدفوع نوزادانی که با شیر مادر تغذیه می شوند
علت سبز و کف دار بودن مدفوع نوزادانی که با شیر مادر تغذیه می شوند

علت سبز و کف دار بودن مدفوع نوزادانی که با شیر مادر تغذیه می شوند

آشنایی با نهادهای سیاستگذار، ناظر و تسهیلگر در حوزه امور خیریه در استرالیا
آشنایی با نهادهای سیاستگذار، ناظر و تسهیلگر در حوزه امور خیریه در استرالیا

آشنایی با نهادهای سیاستگذار، ناظر و تسهیلگر در حوزه امور خیریه در استرالیا

ترانه «تو که باشی»/ جاوید عسکری
ترانه «تو که باشی»/ جاوید عسکری

ترانه «تو که باشی»/ جاوید عسکری

رفلاکس خاموش در نوزاد (رفلاکس حلق و حنجره)
رفلاکس خاموش در نوزاد (رفلاکس حلق و حنجره)

رفلاکس خاموش در نوزاد (رفلاکس حلق و حنجره)

رابطه اخلاق و سیاست (جلسه چهارم)/ آیت الله مصباح یزدی
رابطه اخلاق و سیاست (جلسه چهارم)/ آیت الله مصباح یزدی

رابطه اخلاق و سیاست (جلسه چهارم)/ آیت الله مصباح یزدی

رابطه اخلاق و سیاست (جلسه سوم)/ آیت الله مصباح یزدی
رابطه اخلاق و سیاست (جلسه سوم)/ آیت الله مصباح یزدی

رابطه اخلاق و سیاست (جلسه سوم)/ آیت الله مصباح یزدی