0
ویژه نامه ها

اخلاق اجتماعی در روابط با خویشاوندان

یکی از اصول اخلاق اجتماعی، در روابط با خویشاوندان شکل می‌گیرد بطوری که اگر این اصول نادیده گرفته شود به طور قطع افراد در روابط انسانی خود در اجتماع با دیگران دچار مشکل خواهند شد.
اخلاق اجتماعی در روابط با خویشاوندان
صیانت از خانواده از ابعاد مهم اخلاق اجتماعی
 
چکیده:
یکی از اصول اخلاق اجتماعی، در روابط با خویشاوندان شکل می‌گیرد بطوری که اگر این اصول نادیده گرفته شود به طور قطع افراد در روابط انسانی خود در اجتماع با دیگران دچار مشکل خواهند شد.

تعداد کلمات: 775 / تخمین زمان مطالعه: 4 دقیقه
 
اخلاق اجتماعی در روابط با خویشاوندان

تهیه و فرآوری: جواد دلاوری

اخلاق اجتماعی در روابط با خویشاوندان:

یکی از اصول اخلاق اجتماعی، در روابط با خویشاوندان شکل می‌گیرد بطوری که اگر این اصول نادیده گرفته شود به طور قطع افراد در روابط انسانی خود در اجتماع با دیگران دچار مشکل خواهند شد. به همین جهت در ادامه به مواردی از این اصول از نگاه نهج البلاغه اشاراتی خواهیم نمود.

صیانت خانواده:
ویژگی‌های جسمی و روحی مرد موجب شده تا سرپرستی خانواده، و به تبع آن، صیانت کیان خانواده در برابر آسیب‌ها، فرهنگی، سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و دینی را برعهده بگیرد و او موظف گردید تهاجمات فرهنگی را از خانواده خویش دفع و رفع نماید.
یکی از راهکارهای صیانت خانواده دعوت آنها به اخلاق و عبادت است چرا که این عبادات خواهد بود که موجب صیانت حریم خانواده خواهد بود، ارباب کلام در حکمت 257 خطاب به کمیل می‌فرمایند: «ای کمیل، خانواده‌ات را فرمان ده که روزها در به دست آوردن بزرگواری، و شب‌ها در رفع نیاز خفتگان بکوشند.»1

نیکی به والدین:
یکی از ضروریات دین نیکی به پدر و مادر، و اطاعت آن دو، و نیازردن ایشان است که صریح قرآن کریم است که در چندین آیه پس از امر به پرستش پروردگار و شریک قرار ندادن برای او، امر باحسان به پدر و مادر2فرمود است. به همین جهت امام علی علیه السلام می‌فرمایند: «حق پدر بر فرزند این است که فرزند در همه چیز جز نافرمانی خدا از پدر اطاعت کند.»3(نهج البلاغه، حکمت 399)
و لذا می‌توان بیان نمود که نیکی به والدین از مهم‌ترین عوامل در حفظ روابط خانوادگی و به تبع آن، تحکیم ارتباطات انسانی در جامعه بشری است.

همسرداری:
رفتار با همسر، امام علیعلیه السلام به لطافت و ظرافت زنان توجه خاصی داشتند. بطوری که به امام حسن علیه السلام سفارش فرمود: «به زن، بیش از حد خود و اموری که مربوط به او نیست تحمیل مکن! زیرا زن همچون شاخه گلی است، نه قهرمان خشن.»4(نامه، 31) و لذا امام علی علیه السلام در سیره عملی خود به مراقبت نسبت به همسر توجه به سزایی داشت.

صله رحم، نه قطع رحم
صله رحم در اصطلاح «محبت و سلوک داشتن با خویشاوندان و نزدیکان است.»(لغت نامه دهخدا) در این صورت رحم به معنای خویشاوندانی است که از طرف پدر و مادر و نیز فرزندان به یک دیگر وابسته‌اند، هرچند این وابستگی دور و به چند واسطه باشد. (نراقی،1374، ص 524)
در سیره عملی امام علی علیه السلام، در مورد توجه به خویشاوندان، روایت است که امام علی علیه السلام سالانه چهل هزار دینار درآمد باغات را در راه خدا به مستمندان می‌بخشید تا برای ازدواج جوانان یا تهیه مسکن برای بیچارگاه استفاده شود. و همچنین ایشان در نامه‌ای به فرماندار مصر در مورد عدالت در میان خویشاوندان فرمود: «به هیچ کدام از اطرافیان و خویشاوندانت زمینی از اراضی مسلمانان وامگذار و باید طمع نکنند که قراردادی به سود آنها منعقد سازی که مایه ضرر سایر مردم باشد.»5(نهج البلاغه، نامه 53) و در روایت دیگری آمده است که «خداوند صله رحم را برای کثرت نفرات واجب گردانید.»6(نهج البلاغه، حکمت 252)
بر این اساس، باید دقت کرد که در هر صورت انسانها برای قوام روابط انسانی خود در اجتماعی باید به صله رحم اهمیت ویژه‌ای دهند چرا که این عمل آثار اخروی و دنیوی بسیاری دارد. و از مجموع آیات و روایات بدست می‌آید که، یکی مهم‌ترین سفارش در مورد خویشاوندان، حفظ ارتباط با آنان است و در مقابل، از قطع ارتباط با آنان بسیار نهی شده است و لذا اولیای دین در کنار سفارش به صله رحم، تأکید می‌کنند حتی با کسی که با ما قطع رابطه کرده‌اند، ارتباط داشته باشیم.

 

 بیشتر بخوانید:
اخلاق اجتماعی در بلندای کلام امیر بیان
اخلاق اجتماعی
اخلاق اجتماعی کرامت محور از منظر قرآن و عترت


منابع:
  1. یا کمَیلُ مُرْ أَهْلَک أَنْ یرُوحُوا فِی کسْبِ الْمَکارِمِ وَ یدْلِجُوا فِی حَاجَةِ مَنْ هُوَ نَائِمٌ؛ حکمت 257.
  2. اسراء، 23.
  3. فحق الوالد علی الولد ان یطیعه فی کل شیء الا فی معصیه الله سبحانه؛ حکمت 399.
  4. وَ لَا تُمَلِّک الْمَرْأَةَ مِنْ أَمْرِهَا مَا جَاوَزَ نفس‌ها ) فَإِنَّ الْمَرْأَةَ رَیحَانَةٌ وَ لَیسَتْ بِقَهْرَمَانَةٍ؛ نامه 31.
  5. لا تفطعن لاحد من حاشیتک و حامتک قطیعه، و لا یطمعن منک من اعتقاد عقده، تضر بمن یلی‌ها من الناس، نهج البلاغه، نامه 53.
  6. صِلَةَ الرَّحِمِ مَنْمَاةً لِلْعَدَدِ؛ نهج البلاغه، حکمت 252.
 پی نوشت:
  1. قرآن کریم

  2. نراقی، احمد (1374) معراج السعادت. قم: انتشارات هجرت.

  3. سیدرضی، الوالحسن محمد بن حسین بن موسی (1380) نهج البلاغه (ترجمه محمد دشتی). قم: بنیاد نهج البلاغه.

  4. دهخدا، علی اکبر (1377) لغت دخدا. تهران: دانشگاه تهران، چاپ دوم. 

ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
فوتبالیست شدن علی انصاریان به روایت عمویش!
فوتبالیست شدن علی انصاریان به روایت عمویش!

فوتبالیست شدن علی انصاریان به روایت عمویش!

به اسم کرونا اطراف امام حسین(ع) را خلوت کردند/ آیت الله میرباقری
به اسم کرونا اطراف امام حسین(ع) را خلوت کردند/ آیت الله میرباقری

به اسم کرونا اطراف امام حسین(ع) را خلوت کردند/ آیت الله میرباقری

علائم دندان درآوردن کودک
علائم دندان درآوردن کودک

علائم دندان درآوردن کودک

سیدمرتضی علم‌الهدی در بیان رهبر معظم انقلاب
سیدمرتضی علم‌الهدی در بیان رهبر معظم انقلاب

سیدمرتضی علم‌الهدی در بیان رهبر معظم انقلاب

روضه خوانی بنی‌فاطمه در محضر آیت‌الله صافی گلپایگانی
روضه خوانی بنی‌فاطمه در محضر آیت‌الله صافی گلپایگانی

روضه خوانی بنی‌فاطمه در محضر آیت‌الله صافی گلپایگانی

نماهنگ | کیه زینب دختر حیدره / حسن عطایی
نماهنگ | کیه زینب دختر حیدره / حسن عطایی

نماهنگ | کیه زینب دختر حیدره / حسن عطایی

قرائت دعای ام داوود/ حاج مهدی سماواتی
قرائت دعای ام داوود/ حاج مهدی سماواتی

قرائت دعای ام داوود/ حاج مهدی سماواتی

شوخی مهران مدیری با افزایش جمعیت در دوره کرونا
شوخی مهران مدیری با افزایش جمعیت در دوره کرونا

شوخی مهران مدیری با افزایش جمعیت در دوره کرونا

استوری موشن | کیست زینب؟
استوری موشن | کیست زینب؟

استوری موشن | کیست زینب؟

چه کسانی به پاسگاه کورین حمله کردند؟!
چه کسانی به پاسگاه کورین حمله کردند؟!

چه کسانی به پاسگاه کورین حمله کردند؟!

آشنایی با دستور پخت سه نوع وافل بسیار ساده
آشنایی با دستور پخت سه نوع وافل بسیار ساده

آشنایی با دستور پخت سه نوع وافل بسیار ساده

چرا ناامیدی!؟/ دکتر جواد فروغی
چرا ناامیدی!؟/ دکتر جواد فروغی

چرا ناامیدی!؟/ دکتر جواد فروغی

تلاوت سیدجواد حسینی در حرم امیرالمومنین علی(ع)/ سوره مبارکه انفطار،حمد
تلاوت سیدجواد حسینی در حرم امیرالمومنین علی(ع)/ سوره مبارکه انفطار،حمد

تلاوت سیدجواد حسینی در حرم امیرالمومنین علی(ع)/ سوره مبارکه انفطار،حمد

نماهنگ | قهرمان مهربانی‌ها پدر
نماهنگ | قهرمان مهربانی‌ها پدر

نماهنگ | قهرمان مهربانی‌ها پدر

آشپزی|طرز تهیه کوفته و سیب زمینی در فر
آشپزی|طرز تهیه کوفته و سیب زمینی در فر

آشپزی|طرز تهیه کوفته و سیب زمینی در فر

مستند فرجام تنهایی/قسمت دوم
مستند فرجام تنهایی/قسمت دوم

مستند فرجام تنهایی/قسمت دوم

امارات و عربستان باید با ایران همکاری کنند!
امارات و عربستان باید با ایران همکاری کنند!

امارات و عربستان باید با ایران همکاری کنند!

نماهنگ دافع البلایا (دعای فرج)/ علی فانی
نماهنگ دافع البلایا (دعای فرج)/ علی فانی

نماهنگ دافع البلایا (دعای فرج)/ علی فانی

کربلا در کربلا می ماند اگر زینب نبود/ میثم مطیعی
کربلا در کربلا می ماند اگر زینب نبود/ میثم مطیعی

کربلا در کربلا می ماند اگر زینب نبود/ میثم مطیعی

مداحی وفات حضرت زینب(س)/ مطیعی: ساربان ساربان آهسته آهسته
مداحی وفات حضرت زینب(س)/ مطیعی: ساربان ساربان آهسته آهسته

مداحی وفات حضرت زینب(س)/ مطیعی: ساربان ساربان آهسته آهسته

آموزش طرز تهیه سه نوع وافل به صورت مرحله به مرحله
آموزش طرز تهیه سه نوع وافل به صورت مرحله به مرحله

آموزش طرز تهیه سه نوع وافل به صورت مرحله به مرحله