0
ویژه نامه ها

آشنایی با میراث فرهنگی استان سیستان و بلوچستان

مقبره‎ی شیخ صابر

مقبره‌ی شیخ صابر بر تپه‌های باستانی بین روستای ده کول و اسلام آباد علیا از توابع بخش بنجار در شمال شرقی شهر زابل واقع شده است. دسترسی به مقبره از طریق جاده‌ی فرعی روستای ده کول امکان‌پذیر است.
مقبره‎ی شیخ صابر
مقبره‌ی شیخ صابر بر تپه‌های باستانی بین روستای ده کول و اسلام آباد علیا از توابع بخش بنجار در شمال شرقی شهر زابل واقع شده است. دسترسی به مقبره از طریق جاده‌ی فرعی روستای ده کول امکان‌پذیر است. فاصله‌ی مقبره تا زابل بیش از هفت کیلومتر است که در حدود چهار کیلومتر آن خاکی است. این مقبره به فاصله‌ی بیست و پنج متری از جاده‌ی فرعی و به فاصله‌ی پانصد متر از روستای ده کول قرار گرفته است. تپه‌ای که این مقبره بر آن واقع شده است از جمله تپه‌های باستانی است که در اطراف آن بقایای متعلق به دوران اشکانی و آثاری از سفال‌های اسلامی با لعاب سبز، نخودی و قرمز همراه با نقوش اسلامی مشاهده می‌شود.

تعداد کلمات: 678 کلمه / زمان تقریبی مطالعه: 2 دقیقه
مقبره‎ی شیخ صابر
نویسنده: امین رضا کمالیان

نام: شیخ صابر/ نشانی: شهرستان زابل، بخش مرکزی، دهستان شیب آب، روستای ده کول/ تاریخ نخستین بنا: صفویه (1111-1196ق)/ دایر/ مدیریت: سازمان میراث فرهنگی و گردشگری/ ثبت در فهرست میراث فرهنگی: به شماره 6486 در تاریخ 1386/7/7
 

تاریخچه‌ی مقبره

 نام و نشان صاحب مقبره:
مدارک مدون و مستندی درباره‎‌ی مشخصات فردی، تاریخ تولد و مرگ شیخ صابر در دست نیست. شواهد رفتاری در بین مردمان منطقه حاکی از آن است که شیخ صابر از جایگاه رفیعی در نزد مردم برخوردار بوده است و مورد احترام مردم منطقه است.

سابقه‌ی بنا و حدود و ثغور آن:
مقبره بر تپه‌های باستانی دوران اشکانی بنا شده است. اما اسناد معاملاتی زمان حکومت سلیمان خان کیانی در طی سال‌های 1111-1196 هـ.ق مقارن با دوران صفویه حاکی از آن است که اراضی تپه‌ای که مقبره بر آن واقع شده است با عنوان شیخ صابر مورد معامله قرار گرفته است. بر این اساس، احداث بنای اولیه این مقبره قبل از سال‌های مذکور تخمین زده می‌شود. آثار به جا مانده نیز بر قدمت کهن بنا گواه است. قبرستان عمومی متعلق به روستای ده کول و اسلام آباد سفلی است.

 

محوطه و معماری کنونی مقبره

بر تپه‌ای در قبرستان عمومی، بنای تخریب شده‌ای متعلق به شیخ صابر وجود دارد. آثار به جا مانده از بنای مذکور گویای قدمت کهن این مقبره است. ساختمان مقبره، بنایی خشت و گلی مستطیل شکل بوده که ارتفاع دیوارهای به جا مانده از آن چهار متر است. بالای دیوارها هلالی شکل با قطر هلال یک متر و ده سانتی‌متر و سقف آن تخریب شده است. دو در، در قسمت شمالی و جنوبی آن وجود داشته است. در وسط چهار دیوار باقی مانده قبری مشاهده می‌شود که آن را با پارچه‌های سبز و مشکی پوشانده‌اند. در اطراف قبر و محوطه‌ی این بنا، حفره‌ها و چاله‌هایی مشاهده می‌گردد که حاکی از انجام حفاری‌های غیرقانونی است.
 

توضیحات تکمیلی و ملاحظات

 زائران:
این مکان در گذشته پذیرای زائران از روستاهای اطراف بوده که به تدریج نام آن از خاطره‌ها محو شده است. هم‌اکنون تنها افرادی که برای خواندن فاتحه برای عزیزان خود به قبرستان می‌آیند زیارت مقبره را فراموش نمی‌کنند.

 نذورات:
طبق گفته‌های راوی و به نقل از اجدادشان، در هنگام تحویل سال این مکان شلوغ بوده و حتی ذبح احشام برای نذر صورت می‌گرفته است. نان شیرین و نان روغنی در این مکان توزیع می‌شده است. با گذشت زمان، این نذورات رو به فراموشی است و علت آن تخریب عمده این مکان است.

 موقوفات:
زمین موجود قبرستان عمومی است.

مراسم:
افرادی که پنج‌شنبه بر سر قبور درگذشتگان خود می‌آیند؛ بر سر قبر شیخ صابر نیز حاضر می‌شوند و با خواندن فاتحه به درگاه خداوند دعا می‌کنند.

دفن شدگان:
دفن شدگان اطراف قبر شیخ صابر از اهالی روستاهای اطراف از جمله ده‌کول و اسلام آباد علیا هستند. این قبرها مشخصات دارند و به علت قرار گرفتن بر روی تپه از فاصله دور به صورت پلکانی دیده می‌شوند. این قبرها غالباً به طوایف خواجه، کشته‌گر، سارانی و چشک تعلق دارد.

راویان محلی:
سارانی؛ صابری

تحقیق میدانی:
1388/12/5


 

منبع‌مقاله: کمالیان، امین‌رضا؛ (1390)، شماری از مقبره‌های استان سیستان و بلوچستان شهرستان‌های ایرانشهر، تهران: بنیاد ایران‌شناسی، چاپ اول.




 

مطالب مرتبط
مقبره‎ی خلیفه خیر محمد دُرّانی
دو توقیع به شیخ مفید رحمت الله علیه
مقبره‎ی شیخ خالد شوشین

ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
پایان یک انحصارطلبی/ با تأیید شورای نگهبان وکالت کسب و کار شناخته شد
پایان یک انحصارطلبی/ با تأیید شورای نگهبان وکالت کسب و کار شناخته شد

پایان یک انحصارطلبی/ با تأیید شورای نگهبان وکالت کسب و کار شناخته شد

استفاده از انرژی هسته‌ای برای تولید برق
استفاده از انرژی هسته‌ای برای تولید برق

استفاده از انرژی هسته‌ای برای تولید برق

تفکیک قوا در نظریه مردم سالاری دینی و قانون اساسی
تفکیک قوا در نظریه مردم سالاری دینی و قانون اساسی

تفکیک قوا در نظریه مردم سالاری دینی و قانون اساسی

کمپی برای ترک گناه در کنار  نهری بهشتی
کمپی برای ترک گناه در کنار نهری بهشتی

کمپی برای ترک گناه در کنار نهری بهشتی

هرآنچه که باید راجع به بیماری میاستنی گراویس بدانیم
هرآنچه که باید راجع به بیماری میاستنی گراویس بدانیم

هرآنچه که باید راجع به بیماری میاستنی گراویس بدانیم

از علت تا درمان فلج بل
از علت تا درمان فلج بل

از علت تا درمان فلج بل

از علت تا درمان ضایعات مغزی
از علت تا درمان ضایعات مغزی

از علت تا درمان ضایعات مغزی

جنجال گرانی اینترنت و بودجه صدا و سیما/ آیا اینترنت در سال 1400 گران می شود؟
جنجال گرانی اینترنت و بودجه صدا و سیما/ آیا اینترنت در سال 1400 گران می شود؟

جنجال گرانی اینترنت و بودجه صدا و سیما/ آیا اینترنت در سال 1400 گران می شود؟

آموزش تهیه انواع دسر با انگور
آموزش تهیه انواع دسر با انگور

آموزش تهیه انواع دسر با انگور

دستور تهیه انواع دسر انگور
دستور تهیه انواع دسر انگور

دستور تهیه انواع دسر انگور

طرز تهیه چند مدل دسر انگور
طرز تهیه چند مدل دسر انگور

طرز تهیه چند مدل دسر انگور

تهیه انواع دسر با شیر
تهیه انواع دسر با شیر

تهیه انواع دسر با شیر

سندروم بهجت، علل و علائم آن
سندروم بهجت، علل و علائم آن

سندروم بهجت، علل و علائم آن

دستور تهیه چهار مدل دسر شیر
دستور تهیه چهار مدل دسر شیر

دستور تهیه چهار مدل دسر شیر

همه جیز راجع به تومور کاذب مغزی
همه جیز راجع به تومور کاذب مغزی

همه جیز راجع به تومور کاذب مغزی

از علت تا درمان داغ شدن کف پا
از علت تا درمان داغ شدن کف پا

از علت تا درمان داغ شدن کف پا

دستور تهیه انواع دسر شیر
دستور تهیه انواع دسر شیر

دستور تهیه انواع دسر شیر

تنگی کانال نخاعی چیست و چگونه درمان میشود؟
تنگی کانال نخاعی چیست و چگونه درمان میشود؟

تنگی کانال نخاعی چیست و چگونه درمان میشود؟

آموزش درست کردن چند مدل دسر شیر
آموزش درست کردن چند مدل دسر شیر

آموزش درست کردن چند مدل دسر شیر

هرآنچه که باید راجع به سنکوپ بدانیم
هرآنچه که باید راجع به سنکوپ بدانیم

هرآنچه که باید راجع به سنکوپ بدانیم

دستور تهیه چند مدل دسر شیر
دستور تهیه چند مدل دسر شیر

دستور تهیه چند مدل دسر شیر