0

اهمیت داشتن حضور قلب در نماز

بدون شک روح نماز، حضور قلب است؛ هر چند نماز بی حضور قلب نیز صحیح است و موجب اسقاط تکلیف و وظیفه می شود؛ ولی آنچه که انسان را تربیت می کند و معراج مؤمن نامیده شده است، همان نماز با حضور قلب است که این مقاله اختصاص داده شده به همین موضوع.


بدان که: حضور قلب روح نماز است و نماز به منزله جسد است. اگر این حضور قلب در تمام نماز بود، پس تمامش قبول می شود. و اگر نه، همان مقداری که حضور قلب داشته قبول می شود. بسا می شود نصف آن قبول شود، و گاه ثلث آن، و گاهی می شود ربع آن، و همچنین.

و معنی اقبال قلب و حضور آن است که: قلب خود را حاضر در نماز کند و بفهمد چه می گوید. و متذکر عظمت و جلال حق شود به طوری که حاصل شود در قلب او هیبت از خداوند. و به ملاحظه آنکه او مقصر است، حالت حیا و خوف برای او دست دهد و رجا به ملاحظه توسعه رحمت پروردگار.

و برای اقبال و حضور قلب مراتب و درجات است. اعلای درجات آن بود که برای امیرالمؤ منین (علیه السلام ) بود که تیر را از پای یا بدن او بیرون کردند احساس نکرد.

و سزاوار است که نمازگزار خاضع و خاشع باشد و اعضا و جوارح او ساکن و مثل ساق درخت باشد که حرکت نکند از اجزای بدن او چیزی مگر آنچه باد حرکت دهد؛ و به جای سجده نظر کند؛ و با وقار و سکینه نماز بخواند؛ و نماز بخواند مثل کسی که نماز را وداع می کند و تجدید توبه و استغفار کند؛ و از ریا و عُجب و خودپسندی و سایر محرمات اجتناب کند؛ و حبس حقوق برادران نکند تا آنکه نماز او قبول شود. و حبس حقوق علاوه بر آنکه مانع قبولی نماز می شود، سبب حبس او در قیامت به مدت پانصد سال می شود. چنانکه در فصل سوم از باب سوم بیاید ان شاء الله تعالی.

در روایت علل و عیون از فضل بن شاذان از حضرت رضا صلوات الله علیه آمده که در مقام بیان علت و حکمت نماز فرمودند: در نماز اقرار به ربوبیت حق است و صلاح است برای مردم. برای اینکه در آن است اقرار به وحدانیت و نبودن شریک برای خداوند؛ و ایستادن در مقابل حق تعالی با حالت ذلت و استکانت و خضوع؛ و اعتراف و طلب عفو از لغزش و گناهان گذشته؛ و نهادن صورت بر زمین هر روز و هر شب برای اینکه بنده متذکر خدا باشد و فراموش نکند و خاشع و ترسان باشد و طلب زیادتی نعمت کند در دین و دنیای خود با آنکه در نماز ترک فساد است. و این نماز در هر روز و شب تکرار شده، برای آنکه بنده خالق و مدبر خود را فراموش نکند؛ که اگر فراموش کرد، طاغی و یاغی می شود. علاوه بر آنکه یاد خالق سبب ترک معصیت و مانع از فساد است.

و در مقام بیان عدد رکعات فرمود: اصل نماز یک رکعت بوده چون خدا می دانست که بندگان ادا نمی کنند این یک رکعت را با آداب و وظایف آن و آن را تام و کامل با حضور قلب انجام نمی دهند، لذا یک رکعت دیگر به آن اضافه کرده که تکمیل کند نقص در رکعت اول را، پس دو رکعت واجب فرمود: پس پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم چون دانست که بندگان این دو رکعت را به طور تام و تمام و کمال انجام نمی دهند، ضمیمه کرد به نماز ظهر و عصر و عشا دو رکعت که تمام شود چهار رکعت. و در نماز مغرب یک رکعت اضافه کرد برای آسانی بر مردم. چون وقت مغرب کارهای مردم زیاد است. و در نماز صبح اضافه نکرد، چون قلبها در آن وقت خالی است از فکرهای دنیا و حضور قلب او در آن وقت بیشتر می باشد از سایر نمازها.

از ثواب الاعمال و مجالس مفید به سند صحیح از ابراهیم کرخی از امام صادق (علیه السلام ) نقل شده که فرمود در ضمن حدیثی: من دوست دارم برای مرد مؤ من شما وقتی که مشغول نماز می شود به قلب خود متوجه خدا شود و مشغول نکند قلب خود را به امر دنیا. پس هیچ مؤ منی نیست که اقبال کند در نمازش به سوی خدای تعالی، مگر آنکه خدا هم به او اقبال فرماید و دلهای مؤ منین را به سوی محبت او بگرداند با محبت خدا او را.

از محاسن به سند صحیح از امام صادق صلوات الله علیه نقل شده که فرمود: هر کس نماز بخواند و اقبال نماید به نماز خود و با خود خیالات دیگر نکند در بین نماز و غافل نباشد در نماز، خداوند تعالی به او اقبال فرماید به مقدار آنچه او اقبال در نماز داشته. بسا می شود نصف آن قبول شود یا ثلث یا ربع یا خمس آن. و امر شده به نماز نافله برای آنکه کامل شود نقص نماز واجب.

از خصال صدوق از امام باقر (علیه السلام ) نقل شده که فرمود در ضمن حدیثی:

نماز بنده قبول نمی شود مگر مقدار آنچه اقبال داشته به قلب خود به نماز. مردی عرض کرد: ما هلاک شدیم. فرمود امام (علیه السلام ): نه، تمام می کند خدا این را به نافله ها.

از محاسن از امام کاظم (علیه السلام ) نقل شده که فرمود به علی بن یقطین: امر کن اصحابت را که زبانهای خود را از گفتار بد نگه دارند و ترک کنند خصومت در دین را و جدیت کنند در عبادت خدا و وقتی که مشغول نماز می شوند، پس خوب بخوانند نماز خود را و تمام کنند رکوع و سجود را و مشغول نکنند قلب خود را به کارهای دنیا؛ که من شنیده ام از پدرم امام صادق (علیه السلام ) که ملک الموت خبر می گیرد از مؤ منین در وقتهای نماز واجب.

در کافی و تهذیب از امام باقر و امام صادق صلوات الله علیهما است که فرمودند: برای تو است از نمازت همان مقداری که اقبال به قلب داشتی. پس اگر در تمام نماز غفلت داشت و قلب او مشغول به چیزهای دیگر بود، پیچیده می شود این نماز و به صورت صاحبش زده می شود.

از ثواب الاعمال از امام صادق (علیه السلام ) نقل شده که فرمود: هر کس دو رکعت نماز بخواند و بداند آنچه را می گوید در نماز، منصرف شود از نماز و حال آنکه نباشد بین او و بین خداوند گناهی و تمام آمرزیده شود.

از جامع بزنطی از امام صادق (علیه السلام ) نقل شده که فرمود: وقتی که مشغول نماز می شوی، پس خاشع شو در نماز و با خود خیالات دیگر نکن اگر می توانی، و خاضع شو به گردن خود.

از لب اللباب از پیغمبر صلی الله علیه و آله و سلم نقل شده که فرمود: خدا قبول نمی کند نماز آن کسی را که قلب خود را با بدنش حاضر نکند در نماز.

و تمام این روایات با روایات بسیار دیگر که به مضمون اینها می باشد، در وسائل و مستدرک و بحار موجود است.


منبع : حوزه نت
ارسال نظر شما
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
جمعه، 24 اسفند 1397
تخمین زمان مطالعه: 10 دقیقه
بازدید: 24
موارد بیشتر برای شما
سرود(با حــال دل یاعــلى، یقه چاک زد)
سرود(با حــال دل یاعــلى، یقه چاک زد)

سرود(با حــال دل یاعــلى، یقه چاک زد)

جشن میلاد حضرت امیرالمومنین
جشن میلاد حضرت امیرالمومنین

جشن میلاد حضرت امیرالمومنین

نوروز در پاکستان
نوروز در پاکستان

نوروز در پاکستان

نوروز در قرقیزستان
نوروز در قرقیزستان

نوروز در قرقیزستان

ترانه نوروز به زبان شیرین کودکانه

ترانه نوروز به زبان شیرین کودکانه

لحظات اعتکاف را از دست ندهیم( بخش دوم)
لحظات اعتکاف را از دست ندهیم( بخش دوم)

لحظات اعتکاف را از دست ندهیم( بخش دوم)

لحظات اعتکاف را از دست ندهیم( بخش سوم)
لحظات اعتکاف را از دست ندهیم( بخش سوم)

لحظات اعتکاف را از دست ندهیم( بخش سوم)

حفاظت دین از انسان از دنیا تا آخرت
حفاظت دین از انسان از دنیا تا آخرت

حفاظت دین از انسان از دنیا تا آخرت

لحظات اعتکاف را از دست ندهیم( بخش اول)
لحظات اعتکاف را از دست ندهیم( بخش اول)

لحظات اعتکاف را از دست ندهیم( بخش اول)

موزیک ویدیو نوروز | همایون شجریان
موزیک ویدیو نوروز | همایون شجریان

موزیک ویدیو نوروز | همایون شجریان

نوروز، بهار، مردم، خرید عید
نوروز، بهار، مردم، خرید عید

نوروز، بهار، مردم، خرید عید

نوروز در تاجیکستان
نوروز در تاجیکستان

نوروز در تاجیکستان

کت و شلوار ایرانی و ترک!
کت و شلوار ایرانی و ترک!

کت و شلوار ایرانی و ترک!

نوروز و درسهای آن/ تصویری

نوروز و درسهای آن/ تصویری

نوروز و درسهای آن/ صوتی
نوروز و درسهای آن/ صوتی

نوروز و درسهای آن/ صوتی

یا حیدر یا علی مولا | حسن کاتب
یا حیدر یا علی مولا | حسن کاتب

یا حیدر یا علی مولا | حسن کاتب

نماهنگ حیدر امیرالمومنین با صدای حسن کاتب
نماهنگ حیدر امیرالمومنین با صدای حسن کاتب

نماهنگ حیدر امیرالمومنین با صدای حسن کاتب

مولانا علی | عشق به حیدر چه بی نظیره | حسن کاتب
مولانا علی | عشق به حیدر چه بی نظیره | حسن کاتب

مولانا علی | عشق به حیدر چه بی نظیره | حسن کاتب

تغذیه در نوروز

تغذیه در نوروز

انیمیشن نوروز با رقص محلی اقوام مختلف ایرانی
انیمیشن نوروز با رقص محلی اقوام مختلف ایرانی

انیمیشن نوروز با رقص محلی اقوام مختلف ایرانی

ترانه/ عشق به مولا
ترانه/ عشق به مولا

ترانه/ عشق به مولا