0

سارتر فیلسوف فرانسوی نماینده یک دسته از اکسیستانسیالیستها

تعلیم و تربیت و اگسیستانسیالیزم

به نظر سارتر آنچه در میان آگسیستانسیالیستها مشترک می باشد اعتقاد به تقدم وجود بر ماهیت است. از نظر آگسیستانسیالیستها عامل ذهنی یا درونی Subjectivity یا عامل انسانی نقطه شروع را تشکیل میدهد.
تعلیم و تربیت و اگسیستانسیالیزم
در کتاب اگسیستانسیالیزم و عواطف انسان تألیف سارتر فیلسوف معروف فرانسوی آمده ، قسمت اول این کتاب زیر عنوان اگسیستانسیالیزم بوسیله برنارد فرشتمن به انگلیسی برگردانده شده و قسمتهای دیگر آن که از کتاب هستی و نیستی با هیچ بودن گرفته شده بوسیله هازل ای، با رنز به انگلیسی ترجمه شده است. نگارنده از ترجمه های انگلیسی نقل می کند. سارتر در صفحه ۱ از کتاب اگسیستانسیالیزم و عواطف انسان اگسیستانسیالیزم را چنین تعریف می کند:
 
منظور از اگسیستانسیالیزم عقیده ای است که زندگی انسان را ممکن می سازد در و علاوه بر این اعلام می کند که در هر حقیقت و در هرعمل یک زمینه یا اساس انسانی و یک جنبۀ ذهنی یا عامل درونی انسانی وجود دارد. شاید منظور سارتر این است که فلسفه آگسیستانسیالیزم آنچه را که در واقع درخور شأن انسان می باشد و زندگی انسان را از حیات دیگر موجودات جدا می کند بیان می نماید. در قسمت دوم تعریف بالا اینطور بنظر می رسد که سارتر میخواهد نقش انسان را در بوجود آوردن حقیقت و انجام کارها مهم و اساسی تلقی نماید. سارتر در صفحه ۱۳ این کتاب السیستانسیالیستها را به دو دسته تقسیم می کند:

دسته اول اگسیستانسیالیستهای مسیحی که به وجود خدا اعتقاد دارند. یاسپرس و گاریل مارسل جرء این دسته محسوب می‌شود. دسته دوم آنهایی که منکر خدا هستند. هیدگر و اکسیستانسیالیستهای فرانسوی که سارتر نیز با آنها همعقیده است جزء دسته دوم می باشند.
 
به نظر سارتر آنچه در میان آگسیستانسیالیستها مشترک می باشد اعتقاد به تقدم وجود بر ماهیت است. از نظر آگسیستانسیالیستها عامل ذهنی یا درونی Subjectivity یا عامل انسانی نقطه شروع را تشکیل میدهد. سارتر برای اینکه منظور خود را از تقدم وجود بر ماهیت روشن سازد وضع انسان را با اشیاء مقایسه می کند. به نظر او در تهیه اشیاء، سازنده ابتدا مفهوم شیء مورد نظر را در ذهن مجسم می کند و سپس به تهیه آن اقدام می نماید. در اینجا سارتر میان انسان و اشیاء فرق می گذارد. در مورد تهیه یک کتاب یاساختن یک آلت قطع کاغذهمانطور که گفته شد ابتدا سازنده مفهوم کتاب را پیش خود مشخص می کند و بعد آن را بوجود می آورد. درباره انسان، سارتر عکس این جریان را صادق می داند. به نظر او انسان ابتدا وجود دارد و بعد به ساختن مفهوم یا ماهیت خود مبادرت می کند. سارتر عقیده طرفداران مذهب مسیح را مبنی براینکه خدا ابتدا مفهوم یا ماهیت انسان را در ذهن خود مجسم نمود و بعد او را خلق کرد نمی پذیرد. به نظر سارتر اگر این عقیده مورد قبول قرار گیرد انسان و اشیاء در یک سطح قرار می گیرند. در این زمینه عقیده طرفداران مذهب مسیح با عقیده فیلسوفانی مثل دکارت و لایب نیتز تفاوت ندارد. این دو فیلسوف نیز خدارا خالق انسان می دانند. به نظر سارتراعتقاد به خدا مستلزم این است که ماهیت انسان مقدم بر وجود او باشد و ارزشهایی را که انسان باید خود بوجود آورد و متحقق سازد از پیش بوسیله خدا آفریده شده باشند. تقدم وجود بر ماهیت در مورد انسان یعنی اینکه انسان وجود دارد، تجلی می کند، روی صحنه ظاهر می گردد و بعدا به تعریف خود اقدام می کند. اگر انسان آنطور که اکسیستانسیالیست او را درک می کند غیر قابل تعریف می باشد به علت این است که او در ابتدا هیچ یا عدم می باشد، فقط بعدة چیزی خواهد شد و خود آنچه را که خواهد بود می سازد. در صفحه ۱۶ همین کتاب نظر بعضی از فلاسفه قرن ۱۸ را که اعتقاد به خدا را ترک کردند مورد بحث قرار میدهد. سارتر می گوید: این دسته که از جمله آنها دیدرو و ولتر می باشند خود به وجود خدا اعتقاد نداشتند اما انگار خدا را وسیله تقدم وجود بر ماهیت قرار ندادند. آنها نیز برای انسان ماهیتی کلی که مفهوم او را تشکیل می دهد در نظر گرفتند و معتقد بودند که هر انسانی نمونه یا مصداقی ازین مفهوم کلی می باشد. کانت نیز به وجود مفهومی کلی قائل بود و ازین رو اعتقاد داشت که انسان وحشی، انسان طبیعی و انسان بورژوا همه تحت یک تعریف قرار می گیرند و صفات اساسی آنها یکسان می باشد.
 
اینطور بنظر می‌رسد سارتر میان اعتقاد بع خدا و تقدم ماهیت بر وجود ملازمه ای قائل است. در واقع چنین ملازمه ای وجود ندارد. همانطور که خود او بیان میدارد دیدرو و ولتر اعتقاد به خدا نداشتند و ضمنا ماهیت انسان را بر وجود او مقدم فرض می نمودند. از طرف دیگر همه اکسیستانسیالیستها، چنانچه در پیش گفته شد، منکر وجود خدا نیستند. کیر کگارد، یاسپرس و مارسل خداپرست هستند و در عین حال چنانچه خود سارتر در صفحه ۱۳ نقل می کند معتقد به تقدم وجود بر ماهیت می باشند. استدلال سارتر درباره تقدم وجود بر ماهیت و ملازمه آن با انکار وجود خدا نیز مستلزم دور است.
 
در صفحه ۱۰ این کتاب ضمن بیان نظر آگسیستانسیالیستهای منکر خدا چنین می گوید: بر طبق این نظر اگر خدا موجود نباشد حداقل موجودی که در وی وجودمقدم برماهیت است متحقق می باشد، موجودی که وجود دارد پیش از آنکه بتواند بوسیله مفهومی تعریف شود و این موجود انسان است یا همانطور که هیدگر می گوید واقعیت انسانی می باشد.
 
تقدم وجود بر ماهیت در مورد انسان یعنی اینکه انسان وجود دارد، تجلی می کند، روی صحنه ظاهر می گردد و بعدا به تعریف خود اقدام می کند. اگر انسان آنطور که اکسیستانسیالیست او را درک می کند غیر قابل تعریف می باشد به علت این است که او در ابتدا هیچ یا عدم می باشد، فقط بعدة چیزی خواهد شد و خود آنچه را که خواهد بود می سازد. بنابراین طبیعت یا ماهیت انسان وجود ندارد، زیرا خدایی نیست که این ماهیت را درک کند یا تصور نماید. انسان نه تنها ماهیت خود را درک می کند بلکه آنچه را که درباره ماهیت خود می خواهد متحقق می سازد. در این قسمت چنانکه ملاحظه می شود سارتر به این دلیل که خدایی وجود ندارد تا ماهیت انسان را تصور کنند وجود را بر ماهیت مقدم میدارد و از طرف دیگر تقدم وجود را در انسان دلیل بر نبودن خدا تلقی می کند.
 

منبع: اصول و فلسفه تعلیم و تربیت، علی شریعتمداری، چاپ پنجاه و سوم، مؤسسه انتشارات امیرکبیر، تهران 1391
مقالات مرتبط

ارزش شناسی

يکشنبه، 29 ارديبهشت 1398

رابطه اید‌آلیسم با تعلیم و تربیت

يکشنبه، 29 ارديبهشت 1398

ماهیت قضایای ارزشی

يکشنبه، 29 ارديبهشت 1398

اقسام ارزشها

يکشنبه، 29 ارديبهشت 1398
ارسال نظر شما
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
سه‌شنبه، 31 ارديبهشت 1398
تخمین زمان مطالعه:
بازدید: 159
موارد بیشتر برای شما
خلاصه فوتسال ایران 3 - لبنان 2
خلاصه فوتسال ایران 3 - لبنان 2

خلاصه فوتسال ایران 3 - لبنان 2

احتمال سفر وزرای خارجه انگلیس، آلمان و فرانسه به ایران/ برگزاری کمیسیون مشترک برجام در روزهای آتی
احتمال سفر وزرای خارجه انگلیس، آلمان و فرانسه به ایران/ برگزاری کمیسیون مشترک برجام در روزهای آتی

احتمال سفر وزرای خارجه انگلیس، آلمان و فرانسه به ایران/ برگزاری کمیسیون مشترک برجام در روزهای آتی

الکترونیک شدن انتخابات
الکترونیک شدن انتخابات

الکترونیک شدن انتخابات

فروپاشی شبکه جاسوسی سایبری آمریکا
فروپاشی شبکه جاسوسی سایبری آمریکا

فروپاشی شبکه جاسوسی سایبری آمریکا

انیمیشن کوتاه آدام

انیمیشن کوتاه آدام

افشاگری چلنگر در گفتگو با راسخون: مدیران پرسپولیس باکارهای خود برانکو را فراری دادند/ پول در باشگاه بود، به او ندادند
افشاگری چلنگر در گفتگو با راسخون: مدیران پرسپولیس باکارهای خود برانکو را فراری دادند/ پول در باشگاه بود، به او ندادند

افشاگری چلنگر در گفتگو با راسخون: مدیران پرسپولیس باکارهای خود برانکو را فراری دادند/ پول در باشگاه بود، به او ندادند

اکانت فیک منافقین به توییتر بازگشت! /هدف از حضور «حشمت علوی» ها در فضای مجازی چیست؟
اکانت فیک منافقین به توییتر بازگشت! /هدف از حضور «حشمت علوی» ها در فضای مجازی چیست؟

اکانت فیک منافقین به توییتر بازگشت! /هدف از حضور «حشمت علوی» ها در فضای مجازی چیست؟

پادکست/ 5 وظیفه مهم تربیتی والدین
پادکست/ 5 وظیفه مهم تربیتی والدین

پادکست/ 5 وظیفه مهم تربیتی والدین

چرا حضرت عبدالعظیم حسنی(ع)، ملقب به «سیدالکریم» است؟
چرا حضرت عبدالعظیم حسنی(ع)، ملقب به «سیدالکریم» است؟

چرا حضرت عبدالعظیم حسنی(ع)، ملقب به «سیدالکریم» است؟

جنگ تجاری میان آمریکا و هند کلید خورد
جنگ تجاری میان آمریکا و هند کلید خورد

جنگ تجاری میان آمریکا و هند کلید خورد

رتبه اول جهان در پیوند کبد به ایران اختصاص دارد
رتبه اول جهان در پیوند کبد به ایران اختصاص دارد

رتبه اول جهان در پیوند کبد به ایران اختصاص دارد

حمله راکتی به محل استقرار مشاوران نظامی آمریکا در داخل مجتمع کاخ‌های ریاست‌جمهوری موصل
حمله راکتی به محل استقرار مشاوران نظامی آمریکا در داخل مجتمع کاخ‌های ریاست‌جمهوری موصل

حمله راکتی به محل استقرار مشاوران نظامی آمریکا در داخل مجتمع کاخ‌های ریاست‌جمهوری موصل

برخی از آثار و مضرات پرحرفی
برخی از آثار و مضرات پرحرفی

برخی از آثار و مضرات پرحرفی

پند جالب ابوذر به یکی از دوستانش

پند جالب ابوذر به یکی از دوستانش

برانکو به طور رسمی به الاهلی عربستان پیوست
برانکو به طور رسمی به الاهلی عربستان پیوست

برانکو به طور رسمی به الاهلی عربستان پیوست

زمان ثبت‌نام از کاندیداهای انتخابات مجلس شورای اسلامی مشخص شد
زمان ثبت‌نام از کاندیداهای انتخابات مجلس شورای اسلامی مشخص شد

زمان ثبت‌نام از کاندیداهای انتخابات مجلس شورای اسلامی مشخص شد

در صورت حذف ارز 4200 تومانی، یارانه نقدی هر ایرانی چقدر می‌شود؟
در صورت حذف ارز 4200 تومانی، یارانه نقدی هر ایرانی چقدر می‌شود؟

در صورت حذف ارز 4200 تومانی، یارانه نقدی هر ایرانی چقدر می‌شود؟

نقشه «BBC فارسی» برای جذب مخاطب کودک چیست؟
نقشه «BBC فارسی» برای جذب مخاطب کودک چیست؟

نقشه «BBC فارسی» برای جذب مخاطب کودک چیست؟

به بهانه درگذشت راوی کتاب «بزرگمرد کوچک»، کم‌سن‌ترین اسیر جنگ تحمیلی

به بهانه درگذشت راوی کتاب «بزرگمرد کوچک»، کم‌سن‌ترین اسیر جنگ تحمیلی

آیین نامه نحوه اجرای احکام حدود قطع عضو، قصاص نفس و عضو و جرح، شلاق و... سال 98
آیین نامه نحوه اجرای احکام حدود قطع عضو، قصاص نفس و عضو و جرح، شلاق و... سال 98

آیین نامه نحوه اجرای احکام حدود قطع عضو، قصاص نفس و عضو و جرح، شلاق و... سال 98

ایجاد بیش از 30 هزار شغل در شهرک صنعتی دارویی «برکت»
ایجاد بیش از 30 هزار شغل در شهرک صنعتی دارویی «برکت»

ایجاد بیش از 30 هزار شغل در شهرک صنعتی دارویی «برکت»