0
ویژه نامه ها
ویژه نامه طرح مدیریت مصرف سوخت

ویژه نامه طرح مدیریت مصرف سوخت

روز گذشته، ساعت 12:17
ویژه نامه دهه وقف

ویژه نامه دهه وقف

شنبه، 11 آبان 1398

هوازدگی مکانیکی و انواع عمده آن به زبان ساده

هوازدگی مکانیکی بخشی از "چرخه سنگ" است که از طریق آن توپوگرافی زمین مرتباً تغییر شکل می‌یابد. اگر می‌خواهید از روند کار مطلع شوید، در اینجا مقاله‌ای برای شما قرار داده‌ایم.
هوازدگی مکانیکی و انواع عمده آن به زبان ساده
سطح زمین در حال تغییر و تحولات ثابت است، با پدیده‌های اساسی سطح و تغییر مکان‌های تکتونیک داخلی لازم برای کار. تمام این نیروها، که شامل باد و آب هم هست، توپوگرافی یک منطقه را به مناظر زیبایی تبدیل می‌کنند. یکی از این پدیده‌ها که به طور مداوم شاهکارهای معماری طبیعی را در صخره‌ها و کل رشته کوه‌ها حک می‌کند هوازدگی مکانیکی است.
 
هوازدگی چیست؟
هوازدگی از هم پاشیدن سنگ‌ها به دلیل قرار گرفتن در معرض عناصر طبیعت است. این پدیده، ماده را تغییر نمی‌دهد یا منتقل نمی‌کند، بلکه فقط آن را به ذرات ریز و رسوبات ریز دانه تبدیل می‌کند. این مقدمه فرسایش است. هوازدگی، موادِ در معرض را شل و شکسته می‌کند، که از طریق عوامل مختلف فرسایش از یک مکان به مکان دیگر منتقل می‌شوند. تفاوت بسیار مهم بین هوازدگی و فرسایش در این است که هوازدگی در یک مکان اتفاق می‌افتد، در حالی که فرسایش فرایند انتقال ذرات فرسوده به مکانی دیگر است.
 
انواع هوازدگی
براساس ماهیت و عوامل درگیر، این فرایند را می توان به دو نوع طبقه بندی کرد:
 
- هوازدگی مکانیکی
- هوازدگی شیمیایی
 
هوازدگی شیمیایی هنگامی اتفاق می‌افتد که واکنش‌هایی با ماده‌ای خارجی مانند آب، ساختار داخلی سنگ را تغییر داده و ترکیبات جدیدی تشکیل دهد. این عمل، پیوندها را در درون یک صخره تضعیف می‌کند و آن را مستعد فرسایش می‌سازد. از طرف دیگر، هوازدگی مکانیکی ساختار مولکولی سنگ را تغییر نمی‌دهد. همان طور که از نام آن پیداست، این هوازدگی فقط یک فرایند تجزیه فیزیکی به ذرات ریز است.
 

درباره هوازدگی مکانیکی

همان طور که قبلاً گفته شد، این فرایند شامل تجزیه سنگ‌ها به دلیل فشار است که می‌تواند از طریق کانال‌های مختلفی صورت گیرد.
 
لایه برداری
این فرایندی است که در آن سنگ‌ها در طول تعدادی از اتصالات به موازات سطح به صورت ورق‌هایی شکسته می‌شوند. این فرایند هنگامی رخ می‌دهد که یک بیرون زدگی از زیر لایه سنگ سطحی، به دلیل فرسایش لایه بالا یا فعالیت‌های آتشفشانی در زیر آن، به سمت بالا رانده می‌شود. حتی با وجود ظهور لایه جدید روی سطح، هنوز هم تحت فشار حرکات تکتونیکی، که در زیر آن اتفاق می افتند، هستند. این منجر به ایجاد ترک یا بند بند شدن ورق می‌شود. به دلیل فشار، که در خارجی‌ترین لایه حداکثر است، سنگ در امتداد ترک شکاف بر می‌دارد و لایه زیرین را در معرض دید قرار می‌دهد. این فرآیند لایه برداری نامیده می‌شود. یکی از معروف‌ترین سازندهای صخره‌ای که با استفاده از لایه برداری شکل گرفته است، Half Dome  در پارک ملی یوسمیتی است.
 
سایش
آب و هوای ساینده در بیابان‌ها و رودخانه‌ها بسیار متداول است. سایش هنگامی رخ می‌دهد که سطح سنگ به دلیل عمل ماده ساینده، که سطح لایه فوقانی سنگ را با اصطکاک بر می‌دارد، هوا زده شود. شن نرم کویری یکی از بهترین مواد ساینده است. اصطکاک مداوم با شن و ماسه در سطوح سنگ بسیار مؤثر است. باد بیابانی نیز به فرسایش سریع کمک می‌کند.
 
برخی از شما باید مشاهده کرده باشید که صخره‌های موجود در بستر رودخانه‌ها به گونه‌ای یکنواخت کروی یا کشیده و کاملاً صاف هستند. این به دلیل اصطکاک ساینده ثابت با آب و سایر سنگ‌های مجاور است.
 
یخبندان و آب و هوای ذوب کننده یخ
این نوع هوازدگی در جاهایی متداول است که دمای هوا در شب از زیر نقطه انجماد پایین‌تر می‌رود. سطوح صخره ممکن است دارای شکاف‌های زیادی باشد که رطوبت می‌تواند در آن‌ها جمع شود. با توجه به حالت غیرمعمول، به نام انبساط غیر عادی، که در آن آب منجمد می‌شود جرم معینی از یخ دارای حجم بیشتری نسبت به یک جرم برابر از آب مایع است. از این رو، یخ‌های ایجاد شده در شکاف، فضا را کمی گسترده‌تر می کنند. هوازدگی از هم پاشیدن سنگ‌ها به دلیل قرار گرفتن در معرض عناصر طبیعت است. در صبح، آب منجمد ذوب می‌شود و فضایی اضافی را برای آب بیشتر به وجود می‌آورد، که پس از آن تحت همان انبساط غیرمعمول قرار می‌گیرد. اگرچه این لزوماً یک فرآیند روزانه نیست، یک چرخه مداوم انجماد و ذوب در نهایت باعث شکسته شدن صخره‌ها در امتداد شکاف می‌شود که منجر به قطعه قطعه شدن کل سنگ به صورت بسیاری از ذرات کوچک‌تر می‌شود.
 
هوازدگی گرمایی
این اتفاق در مناطقی مانند بیابان‌ها رخ می‌دهد که تفاوت زیادی بین دمای روز و شب در آن جاها وجود دارد. گرمای شدید روز باعث انبساط سنگ‌ها می‌شود و درست پس از شب شدن، سنگ‌ها به سرعت منقبض می‌شوند. مانند هوازدگی انجماد / ذوب، این ممکن است یک اتفاق روزانه نباشد، اما اثر تجمعی یک چرخه مداوم انساط و انقباض است.
 
گُوِه‌های نمکی
این نوع هوازدگی زمانی اتفاق می‌افتد که آب باران حاوی نمک در منطقه‌ی سنگ‌ها، به درون شکاف‌ها جاری شود. هنگامی که آب تبخیر می‌شود، کریستال‌های نمکی را باقی می‌گذارد، که با گذشت زمان، مانند گُوِه در شکافتن صخره عمل می‌کنند.
 
جدا از فرآیندهای ذکر شده در بالا، هوازدگی سطوح صخره را می‌توان به گیاهانی که در داخل یک صخره جوانه می‌زنند و یا به فعالیت حیوانات نقب زننده نیز مربوط دانست. این‌ها مهمترین عوامل مؤثر در هوازدگی مکانیکی بودند.
 
به طور خلاصه، در واقع گرچه دو اصطلاح "هوازدگی" و "فرسایش" به فرآیندهای زمین شناسی مختلفی اشاره دارند، اما غالباً مشابه به نظر می‌رسند.
فرسایش هنگامی است که ذرات سنگ با فرآیند هوازدگی شل شوند و سپس جا به جا شوند، در حالی که هوازدگی فرآیندی است که شامل تجزیه فیزیکی یا شیمیایی سنگ‌ها، بدون تغییر موقعیت اصلی آن‌ها در سطح زمین یا در نزدیکی سطح است.
 
دو نوع اصلی هوازدگی شامل هوازدگی فیزیکی و هوازدگی شیمیایی است. یک عامل هوازدگی بیولوژیکی در هر دو فرآیند دخیل است.
 
هوازدگی فیزیکی که به هوازدگی مکانیکی نیز معروف است، به فرایندی اطلاق می‌شود که در آن شکسته شدن سنگ‌ها و مواد دیگر وجود داشته باشد بدون این که تغییری در ترکیب آنها ایجاد شود، و هوازدگی شیمیایی به فرآیندی اطلاق می‌شود که در آن تجزیه سنگ‌ها و مواد دیگر با تغییر در ترکیب شیمیایی آنها رخ می‌دهد. این تغییر در اثر آب و سایر مواد حل شده ایجاد می‌شود که به صورت شیمیایی با سنگ یا مواد دیگر واکنش صورت می‌دهند.
 
منبع: پوشالی گانگولی
مقالات مرتبط

هوازدگی و شهر

سه‌شنبه، 1 تير 1395

هوازدگی

پنجشنبه، 17 بهمن 1387

نقش عوامل طبيعي در فرسايش زمين

سه‌شنبه، 4 اسفند 1388

اتلاف استحکام

يکشنبه، 17 دی 1396
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
سه‌شنبه، 30 مهر 1398
تخمین زمان مطالعه:
بازدید: 161
پدیدآورنده: حمید وثیق زاده انصاری
موارد بیشتر برای شما
مرحله دوم| بسته حمایتی دولت برای ۲۰ میلیون نفر امشب واریز می‌شود
مرحله دوم| بسته حمایتی دولت برای ۲۰ میلیون نفر امشب واریز می‌شود

مرحله دوم| بسته حمایتی دولت برای ۲۰ میلیون نفر امشب واریز می‌شود

شهادت یکی از کارکنان یگان ویژه خوزستان در آشوب‌های اخیر
شهادت یکی از کارکنان یگان ویژه خوزستان در آشوب‌های اخیر

شهادت یکی از کارکنان یگان ویژه خوزستان در آشوب‌های اخیر

خطابات قرآن به مومنین (جلسه دوازدهم)/ حجت الاسلام حسینی قمی
خطابات قرآن به مومنین (جلسه دوازدهم)/ حجت الاسلام حسینی قمی

خطابات قرآن به مومنین (جلسه دوازدهم)/ حجت الاسلام حسینی قمی

خطابات قرآن به مومنین (جلسه یازدهم)/ حجت الاسلام حسینی قمی
خطابات قرآن به مومنین (جلسه یازدهم)/ حجت الاسلام حسینی قمی

خطابات قرآن به مومنین (جلسه یازدهم)/ حجت الاسلام حسینی قمی

خطابات قرآن به مومنین (جلسه دهم)/ حجت الاسلام حسینی قمی

خطابات قرآن به مومنین (جلسه دهم)/ حجت الاسلام حسینی قمی

خطابات قرآن به مومنین (جلسه نهم)/ حجت الاسلام حسینی قمی
خطابات قرآن به مومنین (جلسه نهم)/ حجت الاسلام حسینی قمی

خطابات قرآن به مومنین (جلسه نهم)/ حجت الاسلام حسینی قمی

خطابات قرآن به مومنین (جلسه هشتم)/ حجت الاسلام حسینی قمی
خطابات قرآن به مومنین (جلسه هشتم)/ حجت الاسلام حسینی قمی

خطابات قرآن به مومنین (جلسه هشتم)/ حجت الاسلام حسینی قمی

خطابات قرآن به مومنین (جلسه هفتم)/ حجت الاسلام حسینی قمی
خطابات قرآن به مومنین (جلسه هفتم)/ حجت الاسلام حسینی قمی

خطابات قرآن به مومنین (جلسه هفتم)/ حجت الاسلام حسینی قمی

خطابات قرآن به مومنین (جلسه ششم)/ حجت الاسلام حسینی قمی
خطابات قرآن به مومنین (جلسه ششم)/ حجت الاسلام حسینی قمی

خطابات قرآن به مومنین (جلسه ششم)/ حجت الاسلام حسینی قمی

مصباحی مقدم: بررسی «پالرمو» در مجمع تشخیص مصلحت نظام کنار گذاشته شد/ پیوستن به CFT خود تحریمی است
مصباحی مقدم: بررسی «پالرمو» در مجمع تشخیص مصلحت نظام کنار گذاشته شد/ پیوستن به CFT خود تحریمی است

مصباحی مقدم: بررسی «پالرمو» در مجمع تشخیص مصلحت نظام کنار گذاشته شد/ پیوستن به CFT خود تحریمی است

خطابات قرآن به مومنین (جلسه پنجم)/ حجت الاسلام حسینی قمی
خطابات قرآن به مومنین (جلسه پنجم)/ حجت الاسلام حسینی قمی

خطابات قرآن به مومنین (جلسه پنجم)/ حجت الاسلام حسینی قمی

خطابات قرآن به مومنین (جلسه چهارم)/ حجت الاسلام حسینی قمی
خطابات قرآن به مومنین (جلسه چهارم)/ حجت الاسلام حسینی قمی

خطابات قرآن به مومنین (جلسه چهارم)/ حجت الاسلام حسینی قمی

خطابات قرآن به مومنین (جلسه سوم)/ حجت الاسلام حسینی قمی
خطابات قرآن به مومنین (جلسه سوم)/ حجت الاسلام حسینی قمی

خطابات قرآن به مومنین (جلسه سوم)/ حجت الاسلام حسینی قمی

خطابات قرآن به مومنین (جلسه دوم)/ حجت الاسلام حسینی قمی

خطابات قرآن به مومنین (جلسه دوم)/ حجت الاسلام حسینی قمی

خطابات قرآن به مومنین (جلسه اول)/ حجت الاسلام حسینی قمی
خطابات قرآن به مومنین (جلسه اول)/ حجت الاسلام حسینی قمی

خطابات قرآن به مومنین (جلسه اول)/ حجت الاسلام حسینی قمی

سازمان ملل اعلام کرد: شهرک‌سازی اسرائیل «غیرقانونی» باقی می‌ماند
سازمان ملل اعلام کرد: شهرک‌سازی اسرائیل «غیرقانونی» باقی می‌ماند

سازمان ملل اعلام کرد: شهرک‌سازی اسرائیل «غیرقانونی» باقی می‌ماند

نحوه تشخیص پیامک‌های واقعی از جعلی چگونه است؟
نحوه تشخیص پیامک‌های واقعی از جعلی چگونه است؟

نحوه تشخیص پیامک‌های واقعی از جعلی چگونه است؟

گزارش پنتاگون از قدرت تسلیحاتی ایران
گزارش پنتاگون از قدرت تسلیحاتی ایران

گزارش پنتاگون از قدرت تسلیحاتی ایران

اوضاع شبکه ملی اطلاعات در این روزها

اوضاع شبکه ملی اطلاعات در این روزها

تامین جهیزیه‌ای که توسط آشوب گران دچار حریق شد
تامین جهیزیه‌ای که توسط آشوب گران دچار حریق شد

تامین جهیزیه‌ای که توسط آشوب گران دچار حریق شد

پشت‌پرده هتاکی یک روحانی‌نما به ملت ایران
پشت‌پرده هتاکی یک روحانی‌نما به ملت ایران

پشت‌پرده هتاکی یک روحانی‌نما به ملت ایران