0
ویژه نامه ها

تغییر و تحول عواطف انسانی

در طول سال‌های اخیر، بروز و میزان عواطف انسانی از کم به زیاد تغییر کرده است. برای درک این رشد سریع، ضروری است موضوعاتی را که به بیان دقیق رشد عواطف کمک خواهد کرد، مورد توجه قرار دهیم
تغییر و تحول عواطف انسانی
احساسات نسبت به نوزادان تازه متولد شده نشان میدهد که رفتار عاطفی نسبتا اندکی در آنها وجود دارد. آنان گریه می کنند؛ هنگام درد و تنهایی یا نیاز به غذا و مراقبت، پریشان به نظر می رسند. نگاهی مهربان دارند و در عالم خود به اشیا و اطرافیان خیره می شوند.
 
ظاهرا به صدا گوش میدهند، به اشیا مینگرند و به تأثیرات قلقلک پاسخ می دهند. به علاوه، به نظر می رسد آنها عواطف مثبتی مانند شادی و رضایتمندی را از خود بروز می دهند. وقتی تغذیه آنها موقتا قطع می شود یا تغییر می کند، دست و پا می زنند، لبخند می زنند و احساس رضایت می کنند. اگرچه از نظر نشستن، خوابیدن و حتی چهره، حالتهای زیادی از خود بروز می دهند، مجموعه عواطف غیر وابسته ای که به نمایش می گذارند نسبتا اندک است. با این حال، در طول ماه ها و در حقیقت تا پایان سه سالگی، عواطف فراوانی را ابراز می کنند و در واقع برخی عقیده دارند که تا این سن، می توان گفت تمام عواطف بزرگسالی در آنها به وجود آمده است (لوئیس، ۱۹۹۲).
 
در طول سال‌های اخیر، بروز و میزان عواطف انسانی از کم به زیاد تغییر کرده است. برای درک این رشد سریع، ضروری است موضوعاتی را که به بیان دقیق رشد عواطف کمک خواهد کرد، مورد توجه قرار دهیم. نخستین موضوع با عنوان «مکان شناسی ویژگی های عاطفی» مطرح است. در درون این بحث، رشد خصیصه های مذکور مورد ملاحظه قرار گرفته است. سرانجام به توالی رشدی در طول این سه سال از زندگی نیز توجه شده است.
 
برای بحث درباره موضوعات رو به رشد، شامل تحقیق در زمینه عاطفه، مهم این است که ابتدا روشن شود منظور ما از واژه «عاطفه» چیست. این کلمه مانند واژه «شناخت» به دستهای از محرکها، رفتارها، حالات و تجربیات اشاره دارد. اگر بین این خصیصه های عاطفه فرق نگذاریم، تحقیق در زمینه آنها و رشد آنها با مشکل مواجه می شود. برای نمونه، زجونک (Zajone ۱۹۸۲) ثابت کرد که عواطف می توانند بدون شناختها رخ دهند، در حالی که الازارس (Lazarusر ۱۹۸۲) ثابت کرد که عواطف مستلزم شناخت اند. چنان که خواهیم دید، هر یک از این دو، سیمای متفاوتی از زندگی عاطفی را بیان کرده اند. به همین سبب، هر یک توانسته به دیدگاهی کاملا متضاد با دیگری دست یابد، بی آنکه استدلال مربوط به خود را به خطر اندازد. دلیل این امر کاملا ساده است: آن گونه که خواهیم دید، زجونک از عواطف با عنوان حالتها، بحث می کرد، در حالی که لازارس با عنوان تجربه. به عبارت دیگر، زجونک عاطفه را حالت می پنداشت، در حالی که لازارس آن را تجربه می انگاشت.
 
برای پیدایش و بروز یک عاطفه، برخی حوادث برانگیزاننده - چیزی که من آنها را «محرک عاطفی» می نامم - باید سبب تحول در حالت ارگانیسم شوند. تغییر حالت ارگانیسم یا اندامواره می تواند متأثر از تحول در یک ایده یا دگرگونی در حالت فیزیولوژیکی بدن باشد.
 
حوادث سبب ساز ممکن است محرکهای بیرونی یا محرک های درونی باشند. محرکهای بیرونی ممکن است غیر اجتماعی (مانند صدای گوش خراش) یا اجتماعی (مانند جدایی از یک محبوب) باشند. محرکهای درونی ممکن است از تغییرات در حالات فیزیولوژیکی خاص تا فعالیت های شناختی پیچیده را در بر گیرد. از این رو، چون بدیهی است که تشخیص و به کارگیری یک محرک درونی سخت تر از محرک بیرونی است، جای تعجب نیست که بیشتر تحقیقات به محرک بیرونی می پردازند؛ یعنی می کوشند به دقت مشخص نمایند چه خصیصه هایی از محرک، عاطفه را فعال می کند.
 
مسئله اساسی در تعریف یک محرک عاطفی این است که تمام محرکها نمی توانند محرک های عاطفی معرفی شوند. برای مثال، یک جریان شدید هوای سرد ممکن است سبب پایین آمدن درجه حرارت بدن و باعث لرزیدن انسان گردد، اما هیچ کس این اتفاق را یک حادثه عاطفی تلقی نمی کند. به طور کلی، ما برای معرفی یک حادثه به منزله محرک عاطفی، از حس مشترکمان استفاده می کنیم. بنابراین، برای مثال، دیدگاه یک نا آشنا در مورد یک دستگاه پرتگاه دیداری با تجربه آن رویداد معمولا محرکی برای ترس است. اما رهیافت والدین آشنا به آن چنین نیست، بلکه در نظر آنها از این دستگاه به مثابه محرکی برای اندازه گیری لذت یا شادی استفاده می شود. حوادثی که از آنها برای برانگیختن عواطف خاص استفاده می کنیم، برخاسته از تجربیات کلی ما هستند. متأسفانه چنین تجربیاتی ممکن است درست نباشند؛ چنان که در تحقیقات مربوط به ترس مشاهده شد، همه کودکان در مقابل یک رویکرد نا آشنا از خود ترس نشان نمی دهند (لوئیس و روزنبلوم Rosenblum 1974)
 
مسئله ماهیت محرکها حتی زمانی جدی تر می شود که ما می کوشیم واکنش های فیزیولوژیکی نسبت به رویدادهای عاطفی را اندازه بگیریم. برای مثال، در نمایش یک فیلم ترسناک و سنجش پاسخ فیزیولوژیکی به آن فیلم، می توان محرک را یک محرک ترسناک پنداشت. آنچه به طور فیزیولوژیکی ظاهر می شود، به مثابه پاسخ به ترس انتخاب شده است. وقتی از آزمودنی ها در خصوص ماهیت محرک و عواطفی که تولید می کند، پرسیده شد، اغلب موارد به عقیده آنها، عاطفه ایجادشده هیچ ارتباطی با محرک نداشت؛ وانگهی آنها چندین واکنش عاطفی گوناگون ایجاد کردند. سوارتز (Schwartz) و وینبرگر (Winberger، ۱۹۸۰)، برای مثال، وقتی از آزمودنی ها خواستند که نسبت به مجموعه حوادث مختلف عواطف خود را بگویند، دریافتند که آنها برای یک محرک مشابه عواطف متفاوتی مطرح کردند.
 
من و همکارم (لوئیس و مایکلسون Michalson 1983) نیز از عده ای خواستیم به عواطفی که هنگام رفتن به جشن ازدواج فرزندشان یا مرگ یکی از والدینشان در آنها ایجاد می شود، توجه کنند. این افراد در پاسخ عواطف متفاوتی درباره هر یک از این محرکها گزارش کردند. این گونه تحقیقات نشان میدهد که اطلاعات ما، به استثنای تجربه کلی، درباره ماهیت محرک های عاطفی اندک است. در حالی که از نظر علمی درباره اینکه چه عواطفی تحریک شده و چه رویدادهای محرکی آنها را تحریک کرده است، اطلاعات اندکی وجود دارد. اما این مورد روشن است که در یک فرهنگ به نظر می رسد افراد از یک دانش کلی در خصوص اینکه چگونه باید در برابر رویدادهای محرک خاص واکنش عاطفی از خود نشان دهند، برخوردارند. بنابراین، برای مثال، در فوت پدر یا مادر یا یک دوست، ما از عاطفه ای که احتمالا دیگران دارند یا انتظار بروز آن می رود، آگاهی داریم.
 
منبع: مجموعه مقالات تربیتی، عبد الرضا ضرابی، انتشارات مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، چاپ اول، قم، ۱۳۸۸
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
رونمایی از شیرون Pur Sport
رونمایی از شیرون Pur Sport

رونمایی از شیرون Pur Sport

خوراکیهای مفید برای پاکسازی بدن
خوراکیهای مفید برای پاکسازی بدن

خوراکیهای مفید برای پاکسازی بدن

بی اطلاعی رئیس اتحادیه فروشندگان گوشی همراه از محدودیت‌های واردات
بی اطلاعی رئیس اتحادیه فروشندگان گوشی همراه از محدودیت‌های واردات

بی اطلاعی رئیس اتحادیه فروشندگان گوشی همراه از محدودیت‌های واردات

کارتون اسکروچ | تالاب طلائی
کارتون اسکروچ | تالاب طلائی

کارتون اسکروچ | تالاب طلائی

همه چیز راجع به خجالتی بودن کودکان
همه چیز راجع به خجالتی بودن کودکان

همه چیز راجع به خجالتی بودن کودکان

رئیس سازمان تبلیغات: «تبلیغ» باید مردمی‌تر شود/ پرچم مظلومیت فرهنگ را به دست گرفته‌ایم
رئیس سازمان تبلیغات: «تبلیغ» باید مردمی‌تر شود/ پرچم مظلومیت فرهنگ را به دست گرفته‌ایم

رئیس سازمان تبلیغات: «تبلیغ» باید مردمی‌تر شود/ پرچم مظلومیت فرهنگ را به دست گرفته‌ایم

آشپزی | ساندویچ صبحانه میوه و خامه
آشپزی | ساندویچ صبحانه میوه و خامه

آشپزی | ساندویچ صبحانه میوه و خامه

آشپزی | کیک ساندویچ سالمون
آشپزی | کیک ساندویچ سالمون

آشپزی | کیک ساندویچ سالمون

روحانی: همه دستگاه‌های دولتی وظیفه دارند سهام شرکت‌های خود را بورس در عرضه کنند
روحانی: همه دستگاه‌های دولتی وظیفه دارند سهام شرکت‌های خود را بورس در عرضه کنند

روحانی: همه دستگاه‌های دولتی وظیفه دارند سهام شرکت‌های خود را بورس در عرضه کنند

سازمان برنامه و بودجه مجوز استخدام ۳۰۰۰ پرستار را صادر کرد
سازمان برنامه و بودجه مجوز استخدام ۳۰۰۰ پرستار را صادر کرد

سازمان برنامه و بودجه مجوز استخدام ۳۰۰۰ پرستار را صادر کرد

غلامی: تصمیم‌گیری برای کاهش شهریه ترم آینده جزو اختیارات دانشگاه است
غلامی: تصمیم‌گیری برای کاهش شهریه ترم آینده جزو اختیارات دانشگاه است

غلامی: تصمیم‌گیری برای کاهش شهریه ترم آینده جزو اختیارات دانشگاه است

تهران متری چند؟!؟
تهران متری چند؟!؟

تهران متری چند؟!؟

گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور حقوق بشر: ترور «سردار سلیمانی» ناقض قوانین بین‌الملل بود
گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور حقوق بشر: ترور «سردار سلیمانی» ناقض قوانین بین‌الملل بود

گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور حقوق بشر: ترور «سردار سلیمانی» ناقض قوانین بین‌الملل بود

تاثیر ماسک در مقابله با کرونا
تاثیر ماسک در مقابله با کرونا

تاثیر ماسک در مقابله با کرونا

چه کسانی باید واکسن آنفلوانزا تزریق کنند؟
چه کسانی باید واکسن آنفلوانزا تزریق کنند؟

چه کسانی باید واکسن آنفلوانزا تزریق کنند؟

واکسن کرونا کِی و با چه قیمتی وارد ایران خواهد شد؟
واکسن کرونا کِی و با چه قیمتی وارد ایران خواهد شد؟

واکسن کرونا کِی و با چه قیمتی وارد ایران خواهد شد؟

هزاران نفر در  بلژیک علیه بی حجابی اجباری تظاهرات کردند
هزاران نفر در بلژیک علیه بی حجابی اجباری تظاهرات کردند

هزاران نفر در بلژیک علیه بی حجابی اجباری تظاهرات کردند

با کاهش دانشگاهها به ۴۴ دانشگاه جامع موافقت شد/ سهمیه ها معضل شده است
با کاهش دانشگاهها به ۴۴ دانشگاه جامع موافقت شد/ سهمیه ها معضل شده است

با کاهش دانشگاهها به ۴۴ دانشگاه جامع موافقت شد/ سهمیه ها معضل شده است

قسم به دیده یعقوب و بوی پیراهنی/ مهدی سلحشور
قسم به دیده یعقوب و بوی پیراهنی/ مهدی سلحشور

قسم به دیده یعقوب و بوی پیراهنی/ مهدی سلحشور

نتیجه تست کرونا بازیکنان و کادرفنی باشگاه استقلال اعلام شد
نتیجه تست کرونا بازیکنان و کادرفنی باشگاه استقلال اعلام شد

نتیجه تست کرونا بازیکنان و کادرفنی باشگاه استقلال اعلام شد

فراز زیبای آیه 81 سوره نساء/ مصطفی اسماعیل
فراز زیبای آیه 81 سوره نساء/ مصطفی اسماعیل

فراز زیبای آیه 81 سوره نساء/ مصطفی اسماعیل