0
ویژه نامه ها

ویژه نامه تمنای عارفانه (10)

تمنای ثبات قدم در مسیر حق(قسمت اول)

اهل ایمان و راسخان در علم دفع این خطر را از خدا خواسته­‌اند:« رَبَّنا لا تُزِغْ قُلُوبَنا بَعْدَ إِذْ هَدَیْتَنا وَ هَبْ لَنا مِنْ لَدُنْکَ رَحْمَةً إِنَّکَ أَنْتَ الْوَهَّابُ؛ پروردگارا! دلهایمان را، بعد از آنکه ما را هدایت کردى، (از راه حق) منحرف مگردان! و از سوى خود، رحمتى بر ما ببخش، زیرا تو بخشنده‏‌اى!» این دعایی که همه ما در وقت استجابت دعا باید به آن توجه کنیم
تمنای ثبات قدم در مسیر حق(قسمت اول)
یکی از بدترین حالت‌هایی که ممکن است برای یک انسان پیش بیاید این است که بعد از عمری که در مسیر حق و راه راست طی مسیر کرده است از مسیر به در آید و منحرف شود این همان چیزی است که پیامبر اکرم(صلی الله علیه و اله) از آن ابراز نگرانی کرده است و فرموده است: «مَا أَخَافُ عَلَیْکُمْ بَعْدِی إِلَّا ثَلَاثاً فِرَقُ الْجَهْلِ بَعْدَ الْمَعْرِفَةِ وَ ...» من بعد از خودم از سه چیز برای شما می‌ترسم که اولی آنها رفتن به مسیر جهالت بعد از علم و آگاهی است.[1]

یکی از چیزهایی که قرآن به ما آموزش داده است تا از محضر خدای بزرگ تمنا کنیم همین است که تا آخر در مسیر او باقی بمانیم و از مسیر حق منحرف نشویم قرآن به ما می آموزد که به آن بزرگ حکیم خاضعانه بگوییم «رَبَّنا لا تُزِغْ قُلُوبَنا بَعْدَ إِذْ هَدَیْتَنا؛[2] پروردگارا! دلهایمان را، بعد از آنکه ما را هدایت کردى، منحرف مگردان!»
 

ثبات در دین

همه انسان­‌ها در طول زندگی با خطرهایی مواجه هستند، اما اهل ایمان با یک خطر ویژه روبه­‌رو هستند، خطری که انبیا(علیهم­السلام) درباره آن به فرزندانشان هشدار دادند، گاه خود برای دفع آن خطر گریه می‌کردند و مؤمنان آگاه به آن خطر، برای دفعش دست به دعا برمی­داشتند و آن خطر از دست دادن ایمان است. دین ضروری­‌ترین نیاز انسان، گران­بهاترین سرمایه و تنها متاعی است که شیطان دنبال ربودن آن از انسان است. تمام تلاش شیطان دین­‌زدایی از فرد و جامعه و خارج کردن مردم از صراط مستقیم است.
 

انبیاء و تذکر به فرزندان

حضرت ابراهیم و یعقوب(علیهماالسلام) هنگام وفات فرزندان خود را جمع کردند و به آنها هشدار دادند مبادا از دین خارج شوند:« وَ وَصَّى بِها إِبْراهیمُ بَنیهِ وَ یَعْقُوبُ یا بَنِیَّ إِنَّ اللَّهَ اصْطَفى‏ لَکُمُ الدِّینَ فَلا تَمُوتُنَّ إِلاَّ وَ أَنْتُمْ مُسْلِمُونَ؛[3] و ابراهیم و یعقوب  فرزندان خود را به این آیین، وصیت کردند«فرزندان من! خداوند این آیین پاک را براى شما برگزیده است و شما، جز به آیین اسلام از دنیا نروید!»

حضرت یعقوب(علیه­‌السلام) به علت شدت دغدغه از آینده معنوی فرزندانش مجددا دم مرگ آنان نصیحت کرد:« إِذْ حَضَرَ یَعْقُوبَ الْمَوْتُ إِذْ قالَ لِبَنیهِ ما تَعْبُدُونَ مِنْ بَعْدی قالُوا نَعْبُدُ إِلهَکَ وَ إِلهَ آبائِکَ إِبْراهیمَ وَ إِسْماعیلَ وَ إِسْحاقَ إِلهاً واحِداً وَ نَحْنُ لَهُ مُسْلِمُون؛[4]آیا هنگامى که مرگ یعقوب فرا رسید، شما حاضر بودید؟! در آن هنگام که به فرزندان خود گفت: «پس از من، چه چیز را مى‌‏پرستید؟» گفتند: «خداى تو، و خداى پدرانت، ابراهیم و اسماعیل و اسحاق، خداوند یکتا را، و ما در برابر او تسلیم هستیم.»

از این آیه دانسته می­‌شود که یعقوب به هنگام وفات نگران آینده فکری و معنوی فرزندانش بود، و از آنجا که در محیط آنان عده­ای بت­‌پرست بودند، پرسید«چه چیز را» می‌­پرستید و با جواب فرزندانش که گفتند:«خدای تو و پدرانت را» آسوده ­خاطر شد.[5]

تذکر این نکته لازم است که اصل مرگ امری اجتناب ناپذیر است، اما چگونه مردن اختیاری است و ابراهیم و یعقوب(علیهماالسلام) چگونه مردن را تذکر می‌دهند:«فَلا تَمُوتُنَّ إِلاَّ وَ أَنْتُمْ مُسْلِمُونَ» این همان زندگی و مرگ طیبه است که چگونه زیستن و چگونه رفتن ما را مشخص می­‌کند.
 

انواع ایمان

علی(علیه­‌السلام) ایمان را بر دو نوع «مستقر» و «مستودع» یعنی عاریه‌­ای تقسیم فرموده اند؛ آن حضرت خطاب به کمیل می­‌فرماید:«ای کمیل! ایمان دو نوع است: ثابت و عاریه­‌ای. حذر کن از اینکه اهل ایمان عاریه‌­ای باشی، همانا ایمانی شایسته است که ثابت و مستقر باشد، راه واضح و روشن را برو و از کژراهه‌­ها که تو را از دین خارج می­‌کند بپرهیز.»[6]

امام صادق(علیه‌­السلام) می­‌فرماید:«همانا بنده­ای صبح مومن است و عصر کافر می­‌شود یا صبح کافر است و عصر مومن می­‌شود، اینان ایمان را به عاریه گرفته‌­اند که از آنان ستانده می­‌شود.»[7] به همین جهت است که قرآن ایمانشان را لحظه‌­ای و تابع شرایط می­‌داند:« إِنَّ الَّذینَ آمَنُوا ثُمَّ کَفَرُوا ثُمَّ آمَنُوا ثُمَّ کَفَرُوا ثُمَّ ازْدادُوا کُفْراً لَمْ یَکُنِ اللَّهُ لِیَغْفِرَ لَهُمْ وَ لا لِیَهْدِیَهُمْ سَبیلاً؛[8] کسانى که ایمان آوردند، سپس کافر شدند، باز هم ایمان آوردند، و دیگربار کافر شدند، سپس بر کفر خود افزودند، خدا هرگز آن‌ها را نخواهد بخشید، و آنها را به راه (راست) هدایت نخواهد کرد.»
 

گریه یوسف(علیه‌­السلام)

حضرت یوسف(علیه‌­السلام) پس از حوادث بسیار عزیز مصر شد. زمانی که به این مقام رسید شب­‌ها دور از چشم محافظان به درگاه الهی تضرع می­‌کرد و از خداوند می­‌خواست تا مسلمان بمیرد و همراه صالحان باشد.[9]

این حالت یوسف پس از آزمون­‌های بسیار و در دوران قدرت برای آن است که مبادا مقام و قدرت او را از صراط مستقیم خارج کند، لذا در خلوت خود برای نجات خود از این خطر گریه می­‌کند و این تذکری برای همه دولت­مردان است که مبادا در فراز و نشیب­‌ها از دین خارج نشوند.
 

ترس علی(علیه‌­السلام)

علی(علیه­‌السلام) می­‌فرماید: روزی همراه پیامبر(صلی­‌الله‌­علیه‌­وآله) در کوچه‌­های مدینه قدم می‌­زدیم، ناگهان حضرت با صدای بلند گریه کرد. علت را جویا شدم، فرمود: یاد دل‌های پرکینه‌­ای افتادم که پس از من به تو ستم می‌­کنند. عرض کردم: آیا دینم سلامت می­‌ماند؟ فرمود:آری.[10]

نیز فرمود: در جمعه آخر ماه شعبان در حالی که رسول­‌خدا(صلی­‌الله‌­علیه‌­وآله) فضائل ماه رمضان را می­‌شمرد پرسیدم: برترین اعمال این ماه چیست؟ فرمود: ورع از محارم الهی. ناگهان شروع به گریه کرد. علت را پرسیدم، فرمود: یاد ستم‌­هایی که بر تو وارد می‌­شود. عرض کردم: آیا دینم سالم می­ماند؟ فرمود: آری. این مطلب نشانه اهمیت حفظ دین است که علی(علیه­‌السلام) در برابر مشکلات فقط نگران حفظ ایمان خود است.[11]
 

هشدار خداوند

خداوند به اهل ایمان هشدار می­‌دهد که مراقب خطر ارتداد باشید:« یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ حَقَّ تُقاتِهِ وَ لا تَمُوتُنَّ إِلاَّ وَ أَنْتُمْ مُسْلِمُونَ؛[12] اى کسانى که ایمان آورده‌‏اید! آن گونه که حق تقوا و پرهیزکارى است، از خدا بپرهیزید! و از دنیا نروید، مگر اینکه مسلمان باشید!»

حق تقوا این است که انسان تا پایان زندگی مراعات تقوا را بکند و با تقوا از این عالم خارج شود و در طول مسیر تسلیم محض خدا و اهل­بیت(علیهم­ا السلام) باشد. امام صادق(علیه­‌السلام) سه چیز را حق تقوا دانسته است:«بدون معصیت از خدا اطاعت کند، یاد خدا را فراموش نکند و شکرگزار نعمت­‌های الهی باشد و کفران نکند.»[13]
 

دعا برای دفع خطر بی­دینی

اهل ایمان و راسخان در علم دفع این خطر را از خدا خواسته­‌اند:« رَبَّنا لا تُزِغْ قُلُوبَنا بَعْدَ إِذْ هَدَیْتَنا وَ هَبْ لَنا مِنْ لَدُنْکَ رَحْمَةً إِنَّکَ أَنْتَ الْوَهَّابُ؛[14] پروردگارا! دلهایمان را، بعد از آنکه ما را هدایت کردى، (از راه حق) منحرف مگردان! و از سوى خود، رحمتى بر ما ببخش، زیرا تو بخشنده‏‌اى!» این دعایی که همه ما در وقت استجابت دعا باید به آن توجه کنیم و همواره از خدا بخواهیم:« یا مقلب القلوب ثبت قلبی علی دینک.» این دعایی است که رسول­‌خدا(ص) روزی چندبار تکرار می‌کرد.[15]


پی‌نوشت:
[1] المحاسن، ج‏1، ص: 295
[2]. آل عمران، 8.
[3]. بقره،132.
[4]. بقره،133.
[5]. تفسیر نمونه، ج1، ص462.
[6]. تحف العقول، ص174.
[7]. کافی،ج2،ص418.
[8]. نساء،137.
[9] . تفسیر عیاشی، ج2، ص199.
[10]. امالی شیخ صدوق، ص90.
[11]. روضه الواعظین، ج2، ص364.
[12]. آل­عمران،102.
[13]. کافی، ج5، ص542.
[14]. آل­عمران،8.
[15]. تفسیر مراغی،ج3،ص103.
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
آشنایی با علائم و علل خس خس سینه کودکان
آشنایی با علائم و علل خس خس سینه کودکان

آشنایی با علائم و علل خس خس سینه کودکان

تایم لپس دیده نشده از نفتکش ایرانی فاکسون
تایم لپس دیده نشده از نفتکش ایرانی فاکسون

تایم لپس دیده نشده از نفتکش ایرانی فاکسون

قتل نوجوان رومینا ارتباطی با لایحه حمایت از کودکان و نوجوانان ندارد
قتل نوجوان رومینا ارتباطی با لایحه حمایت از کودکان و نوجوانان ندارد

قتل نوجوان رومینا ارتباطی با لایحه حمایت از کودکان و نوجوانان ندارد

آمار جهانی مبتلایان کووید 19 / کرونا با بیش از ۳۷۰ هزار قربانی در جهان
آمار جهانی مبتلایان کووید 19 / کرونا با بیش از ۳۷۰ هزار قربانی در جهان

آمار جهانی مبتلایان کووید 19 / کرونا با بیش از ۳۷۰ هزار قربانی در جهان

خیابان گردی بزرگ‌ترین گوزن دنیا
خیابان گردی بزرگ‌ترین گوزن دنیا

خیابان گردی بزرگ‌ترین گوزن دنیا

کرمک در کودکان،علائم و روشهای درمان آن
کرمک در کودکان،علائم و روشهای درمان آن

کرمک در کودکان،علائم و روشهای درمان آن

کلاول آخرین نفتکشی ایرانی وارد آبهای ونزوئلا شد
کلاول آخرین نفتکشی ایرانی وارد آبهای ونزوئلا شد

کلاول آخرین نفتکشی ایرانی وارد آبهای ونزوئلا شد

امروز در مجلس| اولین نطق قالیباف به عنوان رئیس / اعتبارنامه های کدام نمایندگان تایید شد؟
امروز در مجلس| اولین نطق قالیباف به عنوان رئیس / اعتبارنامه های کدام نمایندگان تایید شد؟

امروز در مجلس| اولین نطق قالیباف به عنوان رئیس / اعتبارنامه های کدام نمایندگان تایید شد؟

مداحی سالروز تخریب قبور ائمه بقیع/ طاهری: حجة الله علی الخلق
مداحی سالروز تخریب قبور ائمه بقیع/ طاهری: حجة الله علی الخلق

مداحی سالروز تخریب قبور ائمه بقیع/ طاهری: حجة الله علی الخلق

مداحی سالروز تخریب قبور ائمه بقیع/ طاهری: تو عاشقی چه حالیه
مداحی سالروز تخریب قبور ائمه بقیع/ طاهری: تو عاشقی چه حالیه

مداحی سالروز تخریب قبور ائمه بقیع/ طاهری: تو عاشقی چه حالیه

راجع به بواسیر در بدن نوزادان چه میدانید؟
راجع به بواسیر در بدن نوزادان چه میدانید؟

راجع به بواسیر در بدن نوزادان چه میدانید؟

مداحی سالروز تخریب قبور ائمه بقیع/ طاهری: اسم جاویدانه حسن جانه
مداحی سالروز تخریب قبور ائمه بقیع/ طاهری: اسم جاویدانه حسن جانه

مداحی سالروز تخریب قبور ائمه بقیع/ طاهری: اسم جاویدانه حسن جانه

مداحی سالروز تخریب قبور ائمه بقیع/ طاهری: کی میشه آیینه صورت رسول الله
مداحی سالروز تخریب قبور ائمه بقیع/ طاهری: کی میشه آیینه صورت رسول الله

مداحی سالروز تخریب قبور ائمه بقیع/ طاهری: کی میشه آیینه صورت رسول الله

مداحی سالروز تخریب قبور ائمه بقیع/ طاهری: غم تو داغ روی همه دلای عاشق
مداحی سالروز تخریب قبور ائمه بقیع/ طاهری: غم تو داغ روی همه دلای عاشق

مداحی سالروز تخریب قبور ائمه بقیع/ طاهری: غم تو داغ روی همه دلای عاشق

به نام خدا به نام حسن/ حسین طاهری
به نام خدا به نام حسن/ حسین طاهری

به نام خدا به نام حسن/ حسین طاهری

مداحی سالروز تخریب قبور ائمه بقیع/ طاهری: ایوان حسن عجب صفایی دارد
مداحی سالروز تخریب قبور ائمه بقیع/ طاهری: ایوان حسن عجب صفایی دارد

مداحی سالروز تخریب قبور ائمه بقیع/ طاهری: ایوان حسن عجب صفایی دارد

مداحی سالروز تخریب قبور ائمه بقیع/ طاهری: گریه پشت گریه
مداحی سالروز تخریب قبور ائمه بقیع/ طاهری: گریه پشت گریه

مداحی سالروز تخریب قبور ائمه بقیع/ طاهری: گریه پشت گریه

روضه خوانی غربت بقیع/ حسین طاهری
روضه خوانی غربت بقیع/ حسین طاهری

روضه خوانی غربت بقیع/ حسین طاهری

«دورهمی» در صدر پرمخاطب های تلویزیون / مستند «ایرانگرد» در رتبه چهارم
«دورهمی» در صدر پرمخاطب های تلویزیون / مستند «ایرانگرد» در رتبه چهارم

«دورهمی» در صدر پرمخاطب های تلویزیون / مستند «ایرانگرد» در رتبه چهارم

سخن آوا | عشقبازی با خدا (استاد پناهیان)
سخن آوا | عشقبازی با خدا (استاد پناهیان)

سخن آوا | عشقبازی با خدا (استاد پناهیان)

کاش حرم داشتی حسن/ حسین طاهری
کاش حرم داشتی حسن/ حسین طاهری

کاش حرم داشتی حسن/ حسین طاهری