0
ویژه نامه ها

سوره نبأ

سوره نبأ یا عَمَّ یا تسائُل هفتاد و هشتمین سوره و از سوره‌های مکی قرآن است که جزء سی‌ام قرآن با آن آغاز می‌شود؛ به همین دلیل این جزء را «عَمّ جزء» نامیده‌اند. این سوره را به این مناسبت نَبَأ‌ می‌نامند که آیه دوم آن از «نبأ عظیم» سخن می‌گوید.
سوره نبأ

نامگذاری سوره نبأ

این سوره را به این مناسبت نَبَأ‌ می‌نامند که آیه دوم آن از «نبأ عظیم» سخن می‌گوید. نبأ به معنای خبر یا خبر مفید است.

نام‌های دیگر آن عَمَّ‌ (به معنای از چه چیزی) و تَسائُل‌ (از یکدیگر پرسیدن) است؛ زیرا با «‌عم یتسائلون‌» آغاز می‌شود.

نام چهارم آن مُعصِرات‌ (به معنای ابرهای متراکم) است؛ زیرا این کلمه در آیه چهاردهم این سوره، به کار رفته است.
 

محل و ترتیب نزول

سوره نبأ از سوره‌های مکی قرآن است. این سوره در ترتیب نزول، هشتادمین سوره‌‌ای است که بر پیامبر(صلی اللهعلیه و آله) نازل شده است.

این سوره در چینش کنونی مصحف، هفتاد و هشتمین سوره است و در آغاز جزء سی‌ام یعنی آخرین جزء قرآن قرار دارد.

به همین جهت این جزء با نام همین سوره یعنی «‌جزء عم‌» مشهور شده است.
 

تعداد آیات و کلمات

سوره نبأ ۴۰ آیه، ۱۷۴ کلمه و ۷۹۷ حرف دارد. این سوره جزو سوره‌های مفصلات (دارای آیات کوتاه) و از سوره‌های نسبتاً کوچک است.

سوره نبأ
 

آیات مشهور

آیات مشهور این سوره شامل:
 
«إِنَّ لِلْمُتَّقِینَ مَفَازًا ﴿٣١﴾ حَدَائِقَ وَأَعْنَابًا...»
آیات ۳۱ تا ۴۰ سوره نبأ از آیات مشهور این سوره است. تلاوت مجلسی این آیات با صدای عبدالباسط (قاری مشهور مصری) در میان ایرانیان شناخته شده است.

در این آیات خداوند عاقبت پرهیزکاران را در قیامت بیان می‌کند. 1
 

فضیلت قرائت و خواص سوره مرسلات

از رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم پرسیدند: یا رسول الله چقدر زود پیر شدید؟ فرمودند: سوره های - هود - - واقعه - - مرسلات - و - نبأ - مرا پیر کرده است.
 
ایشان در فضیلت این سوره فرمودند: هر کس سوره مرسلات را قرائت نماید نوشته می شود که وی از مشرکان نیست.

امام جعفر صادق علیه السلام نیز فرمودند: هر کس سوره مرسلات را بخواند خداوند در روز قیامت بین او و رسول خدا صلی الله علیه و آله وسلم آشنایی ایجاد می کند.
 

آثار و برکات سوره

آثار و برکات این سوره شامل:
 
1) امنیت در سفر
از امام صادق علیه السلام نقل شده است: هر کسی که می خواهد سفر برود یا مسافری در حال سفر دارد اگر سوره مرسلات را قرائت نماید از شر هر دزدی در امان خواهد ماند.
 
2) پیروزی بر دشمنان
هر کس در حال دشمنی و خصومت با کسی این سوره را قرائت نماید بر دشمنش غلبه خواهد یافت و اگر کسی که دملی در بدن دارد آن را بنویسد و با خود همراه  داشته باشد برطرف خواهد شد.
 
3) برای درد شکم
امام صادق علیه السلام فرموده است: اگر سوره مرسلات را بنویسند و با آب پیاز بشویند آنگاه بیماری که درد شکم دارد آن را بنوشد به اذن خداوند درد او برطرف می شود. 2
 

شأن نزول و محتوای سوره مرسلات

معروف این است که این سوره در مکه نازل شده، ولی بعضی تصریح کرده اند به این که آیه ۴۸ (و اذا قیل لهم ارکعوا لا یرکعون) (مدنی) است، هر چند دلیل روشنی برای آن ذکر نکرده اند، و اگر مساله (رکوع) و (نماز) سبب این استنباط شده، درست به نظر نمی رسد، زیرا مدتها مسلمانان در مکه نماز می خواندند و رکوع می کردند. به هر حال بیشترین مطلبی که در این سوره مطرح شده است، مسائل مربوط به قیامت و تهدید و انذار مکذبان و منکران است.

از امتیازات این سوره این است که آیه (ویل یومئذ للمکذبین): (وای در آن روز بر تکذیب کنندگان ده بار در آن تکرار شده، و هر بار به دنبال مطلب تازه ای).

بعد از ذکر سوگندهائی، از قیامت و حوادث سنگین و سخت رستاخیز خبر می دهد، و به دنبال آن همین آیه را ذکر می کند، و می گوید: (وای بر تکذیب کنندگان در آن روز)! در مرحله بعد سرگذشت غم انگیز اقوام گنهکار پیشین و در مرحله سوم گوشه ای از ویژگیهای آفرینش انسان 

در مرحله چهارم قسمتی از مواهب الهی در زمین. و در مرحله پنجم قسمتهائی از عذاب تکذیب کنندگان را شرح می دهد.

همچنین در هر مرحله اشاره ای به مطلبی بیدارگر و تکان دهنده کرده، و به دنبال آن این آیه را تکرار می کند، و حتی در بخشی از آن به نعمتهای بهشتی که نصیب پرهیزگاران شده اشاره نموده تا انذار را با بشارت بیامیزد و تهدید را با تشویق.

به هر حال این تکرار، تکرار بعضی از آیات را در سوره الرحمان تداعی می کند، با این تفاوت که در آنجا سخن از نعمتها بود، و در اینجا غالبا از عذابهای مکذبان است. انتخاب نام (مرسلات) برای این سوره به تناسب نخستین آیه این سوره است.

سوره نبأ
 

داستان سوره مرسلات

در کتاب خصال از ابن عباس روایت آورده که گفت: روزی ابوبکر به حضور رسول خدا صلی اللّه علیه و آله و سلم عرضه داشت: یا رسول اللّه محاسنت زود سفید شد؟ فرمود: سوره هود، واقعه، مرسلات، و عم یتسائلون مرا پیر کرد.

و در درالدر المنثور است که بخاری، مسلم، نسائی و ابن مردویه از ابن مسعود روایت کرده اند که گفت: روزی در حالی که ما با رسول خدا صلی اللّه علیه و آله و سلم در غار منی جای گرفته بودیم، ناگهان سوره (والمرسلات عرفا) نازل گردید، رسول خدا صلی اللّه علیه و آله و سلم در همان حال آن را می خواند و من از دهانش می گرفتم هنوز دهان رسول خدا صلی اللّه علیه و آله و سلم از خواندن این سوره باز نایستاده بود که ناگهان ماری بر آن جناب حمله کرد، رسول خدا صلی اللّه علیه و آله و سلم فرمود: او را بکشید، دویدیم که مار را بکشیم، لیکن دست ما به آن نرسید و فرار کرد، رسول خدا صلی اللّه علیه و آله و سلم فرمود من از شر شما حفظ شده ام، همانطور که شما از شر این مار حفظ شدید.

مؤلف: صاحب الدر المنثور این روایت را به دو طریق دیگر نیز نقل کرده.

و در تفسیر قمی در ذیل جمله (والمرسلات عرفا) گفته: این آیات تابع یکدیگر و مترتب برهمند.

و در مجمع در ذیل همین آیه گفته: بعضی معتقدند که مرسلات ملائکه ای هستند که برای ابلاغ او امر و نواهی خدای تعالی ارسال شده اند، (نقل از روایت هروی از ابن مسعود و نقل از ابی حمزه ثمالی یکی از اصحاب علی علیه السلام از آن جناب).

و در تفسیر قمی در ذیل جمله (فاذا النجوم طمست) گفته است: یعنی نور ستارگان از بین می رود، و خود آنان فرو می ریزند.

و در همان کتاب در روایت ابی الجارود از امام ابی جعفر علیه السلام آمده که در تفسیر جمله مذکور، فرمود: (طمس نجوم) از بین رفتن روشنی آنها است و در تفسیر آیه (و اذا السما فرجت) فرمود: یعنی آسمان منشق می شود. (و اذا الرسل اقتت) یعنی رسولان در اوقاتی مختلف مبعوث می شوند.

و در مجمع البیان است که امام صادق علیه السلام در معنای جمله (اقتت) فرمود: یعنی در اوقات مختلف مبعوث شدند.

و در تفسی رقمی در ذیل جمله (لای یوم اجلت) فرموده: یعنی تاخیر انداخته شده. 3

پی نوشت:
1.www.fa.wikishia.net
2.www.rasekhoon.net
3.www.ommolketab.ir
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
تخمین زمان مطالعه:
پدیدآورنده: ایوب شهبازی
موارد بیشتر برای شما
هرآنچه که باید راجع به اهدای خون بدانیم
هرآنچه که باید راجع به اهدای خون بدانیم

هرآنچه که باید راجع به اهدای خون بدانیم

همه چیز راجع به واکسیناسیون کودکان
همه چیز راجع به واکسیناسیون کودکان

همه چیز راجع به واکسیناسیون کودکان

احکام نیت روزه همه مراجع
احکام نیت روزه همه مراجع

احکام نیت روزه همه مراجع

تجارب جدید نهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری ایران
تجارب جدید نهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری ایران

تجارب جدید نهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری ایران

اظهارات عجیب فائزه هاشمی
اظهارات عجیب فائزه هاشمی

اظهارات عجیب فائزه هاشمی

صندلی ۸ ساله روحانی به چه کسی می رسد؟
صندلی ۸ ساله روحانی به چه کسی می رسد؟

صندلی ۸ ساله روحانی به چه کسی می رسد؟

استوری اینستاگرام | دعوت به حضور در انتخابات 1400
استوری اینستاگرام | دعوت به حضور در انتخابات 1400

استوری اینستاگرام | دعوت به حضور در انتخابات 1400

استوری اینستاگرام | اگر رای ندهی حق اظهار نظر نداری!!!
استوری اینستاگرام | اگر رای ندهی حق اظهار نظر نداری!!!

استوری اینستاگرام | اگر رای ندهی حق اظهار نظر نداری!!!

شما تو انتخابات فقط شرکت میکنی؟
شما تو انتخابات فقط شرکت میکنی؟

شما تو انتخابات فقط شرکت میکنی؟

صحبت های عجیب یک جوان روی ماشین میلیاردی
صحبت های عجیب یک جوان روی ماشین میلیاردی

صحبت های عجیب یک جوان روی ماشین میلیاردی

نه به نوشیدنی‌های ناسالم!
نه به نوشیدنی‌های ناسالم!

نه به نوشیدنی‌های ناسالم!

دولت روحانی چگونه سرمایه های مردم را در بورس نابود کرد؟
دولت روحانی چگونه سرمایه های مردم را در بورس نابود کرد؟

دولت روحانی چگونه سرمایه های مردم را در بورس نابود کرد؟

حکمت | گلایه ها بجاست اما راهش قهر با انتخابات نیست! / مقام معظم رهبری (نسخه اینستاگرام)
حکمت | گلایه ها بجاست اما راهش قهر با انتخابات نیست! / مقام معظم رهبری (نسخه اینستاگرام)

حکمت | گلایه ها بجاست اما راهش قهر با انتخابات نیست! / مقام معظم رهبری (نسخه اینستاگرام)

هر آنچه باید در مورد سرطان سینه برانیم
هر آنچه باید در مورد سرطان سینه برانیم

هر آنچه باید در مورد سرطان سینه برانیم

انتخاب درست و توصیه به عموم مردم | موشن گرافیک
انتخاب درست و توصیه به عموم مردم | موشن گرافیک

انتخاب درست و توصیه به عموم مردم | موشن گرافیک

انتخابات ۱۴۰۰ در رسانه ها
انتخابات ۱۴۰۰ در رسانه ها

انتخابات ۱۴۰۰ در رسانه ها

واکسن ایران و کوبا برای کودکان و نوجوانان قابل استفاده است؟!
واکسن ایران و کوبا برای کودکان و نوجوانان قابل استفاده است؟!

واکسن ایران و کوبا برای کودکان و نوجوانان قابل استفاده است؟!

نماهنگ حماسی «شناسنامه»/ گرشا رضایی و مصطفی راغب
نماهنگ حماسی «شناسنامه»/ گرشا رضایی و مصطفی راغب

نماهنگ حماسی «شناسنامه»/ گرشا رضایی و مصطفی راغب

ای اهل حرم وقت دفاع از حرم ماست/ مهدی رسولی
ای اهل حرم وقت دفاع از حرم ماست/ مهدی رسولی

ای اهل حرم وقت دفاع از حرم ماست/ مهدی رسولی

همایون شجریان در دوران جوانی!
همایون شجریان در دوران جوانی!

همایون شجریان در دوران جوانی!

سوختن هواپیمای مسافربری روسیه در آتش!
سوختن هواپیمای مسافربری روسیه در آتش!

سوختن هواپیمای مسافربری روسیه در آتش!