0
ویژه نامه ها

چگونه می توانیم از بیابان زایی جلوگیری کنیم؟

باتوجه به گسترش روز افزون بیابان و غیر قابل کشت شدن زمین های کشاورزی، عملیات بیابان زدایی به منظور جلوگیری از تخریب زمین و تولید دوباره خاک حاصلخیز باید مورد توجه ویژه قرار گیرد. در این مقاله روش های جلوگیری از بیابان زایی بررسی شده است.
چگونه می توانیم از بیابان زایی جلوگیری کنیم؟
مانند سایر اکوسیستم های طبیعی، بیابان ها مستقل از فعالیت های انسانی پویایی خاص خود را دارند. در طول تاریخ، تپه‌های شنی در صورت داشتن فرصت، عقب‌نشینی می‌کنند یا به آرامی در مناطق مجاور گسترش می‌یابند. اما فرآیندهایی که در طول بیابان زایی اتفاق می افتد متفاوت است. آنها از الگوهای طبیعی پیروی نمی کنند و می توانند خیلی سریعتر اتفاق بیفتند. طبق گزارش‌ها، زمین‌هایی که زمانی پوشیده از فرشی از علف‌های چند ساله، درختچه‌های چوبی و جنگل‌های انبوه بودند، به زمین‌های بایر تبدیل شده‌اند. اینها زمین هایی هستند که حدود یک دهه پیش سبز بودند. ساکنان محلی هنوز به یاد دارند زمانی که دام هایشان علف برای چرا داشتند، پدرانشان محصولات کشاورزی می کردند و مادرانشان به آنها هشدار می دادند که در جنگل بازی نکنند زیرا ممکن است گم شوند.مهم نیست که چه کسی این خاطرات را به اشتراک می‌گذارد یا از کدام کشور سرچشمه می‌گیرد، داستان‌های آنها یکی است. با نزدیک شدن به بیابان زایی، خانه های آنها توسط گرد و غبار و شن بلعیده می شود. مراتع و محصولات زراعی ناپدید شده و منابع آب کمیاب شده است. وضعیت ناامید کننده است و اکثر این افراد نمی دانند آینده آنها چگونه است. بیابان زایی گسترش طبیعی بیابان ها نیست. در واقع، بیابان‌های طبیعی حتی نباید به مناطقی که بیابان‌زایی در آن‌ها اتفاق می‌افتد نزدیک باشند. بیابان زایی شکلی از تخریب زمین است که ناشی از مدیریت ضعیف اراضی موجود است. این بدان معنی است که تخریب عمدتاً ناشی از فعالیت کاربری زمین ما است، زمانی که ما اکوسیستم های طبیعی و در نتیجه چرخه باران در مناطق خشک و نیمه خشک را تغییر می دهیم. زمین‌هایی که در برابر بیابان‌زایی آسیب‌پذیر هستند، به بیابان تبدیل می‌شوند، زیرا خاک آن‌ها به تدریج خشک‌تر، فقیرتر و ناتوان از رشد گیاهان می‌شود. هنگامی که بیابان زایی رخ می دهد، پربارترین لایه خاک، که به عنوان خاک سطحی شناخته می شود، توسط باد از بین می رود یا به سرعت توسط باران شسته می شود، زیرا هیچ پوشش گیاهی برای محافظت از آن وجود ندارد. با از بین رفتن خاک سطحی، مواد مغذی مهم خاک با مواد آلی از بین می رود.سپس خاک ساختار و توانایی خود را برای تغذیه گیاهان و جانوران خاک از دست می دهد. خشک می شود و سخت می شود و باعث می شود هر بارندگی بعدی به زیر سطح نفوذ کند. هنگامی که باران نمی تواند به لایه های عمیق تر خاک نفوذ کند، به جای مرطوب نگه داشتن خاک و پر کردن مخازن آب زیرزمینی، آب باران از بین می رود. همانطور که می توانید تصور کنید، این به طور مداوم منطقه را خشک تر می کند. شرایط به تدریج بدتر می شود و حتی گیاهان مقاوم به خشکی در نهایت می میرند و زمین های بایر را در معرض تخریب کامل قرار می دهند.

چگونه می توانیم از بیابان زایی جلوگیری کنیم؟
 

چگونه می توانیم از بیابان زایی جلوگیری کنیم؟

خبر خوب این است که می توان از بیابان زایی جلوگیری کرد. و حتی خبر بهتر این است که همان استراتژی که می تواند به جلوگیری از بیابان زایی کمک کند در رفع مشکلات ناشی از خشکسالی و سایر اشکال تخریب زمین نیز موثر است. مهمتر از آن، این استراتژی توانایی ما را برای کاهش تغییرات آب و هوایی ارتقا می دهد و همچنین سازگاری ما را با آن افزایش می دهد. یکی از راهکارها درختکاری است. دیوار سبز آفریقا یک پروژه درختکاری در مقیاس بزرگ است که در لبه جنوبی صحرای صحرا انجام می شود. این طرح کاشت درختانی به طول حدود 4350 مایل (8000 کیلومتر) و عرض 10 مایل (15 کیلومتر) است که باید به عنوان حایل بین صحرای صحرا و زمین های همجوار در جنوب عمل کند. هدف درختان توقف بیابان زایی و حفاظت از خاک های آسیب پذیر در سراسر عرض قاره آفریقا است. طبق وب سایت رسمی این پروژه، حدود 15 درصد از منطقه تعیین شده قبلاً توسط درختان (عمدتاً درختان اقاقیا) از زمان راه اندازی این پروژه در سال 2007 سبز شده است. حدود 12 میلیون درخت تنها در سنگال کاشته شد و اثرات مثبتی بر خاک داشت. در حال حاضر در نیجریه، اتیوپی و بورکینافاسو قابل مشاهده هستند. قرار است تلاش‌های کاشت ادامه یابد و هدف بعدی این طرح واقعا بلندپروازانه است، برنامه‌ریزی برای احیای 100 میلیون هکتار از زمین‌های تخریب‌شده تا سال 2030. دیوار سبز بزرگ چین (که پروژه کمربند سه شمالی نیز نامیده می‌شود) شاید کمتر شناخته شده باشد، اما نسخه قدیمی‌تری از طرح درختکاری آفریقا است. در سال 1978 توسط دولت چین با هدف کاشت درختان در حاشیه صحرای گوبی در شمال چین راه اندازی شد. کمربند درختی باید حدود 2800 مایل (4500 کیلومتر) باشد. تا به امروز، 66 میلیارد درخت کاشته شده است و قرار است این پروژه تا سال 2050 ادامه یابد. طبق داده های جمع آوری شده توسط اداره جنگلداری چین، که تغییرات پوشش زمین در این کشور را رصد کرده است، بین سال های 1999 تا 2014، مناطق تحت پوشش در بیابان ها کاهش یافته است. این نشان می دهد که این ابتکار تاکنون موفق بوده است. اما آیا واقعا اینطور است؟ نتایج فوق‌العاده به نظر می‌رسند، اما در هر دو مورد نیز انتقاد و تردید در مورد سازگاری داده‌ها و پیامدهای احتمالی چنین دگرگونی «مصنوعی» در مقیاس بزرگ از چشم‌انداز ظاهر می‌شود. به عنوان مثال، دانشمندان قبلاً متوجه شده اند که درختان دیوار سبز در چین باعث کاهش سطح آب در رودخانه زرد - مهمترین منبع آب برای کشاورزان و جوامع در طول کانال طولانی آن - شده است. به این دلیل است که درختان به طور کلی به آب بیشتری نسبت به علف نیاز دارند و اگر برای مدت طولانی تری آب کافی نداشته باشند، به خصوص در ابتدای رشد، رشد خوبی ندارند. به گفته برخی از دانشمندان، این امر در مناطق خشک شده و آسیب دیده مشکل ساز است، زیرا اگر درختان به طور ناگهانی بیش از حد وجود داشته باشند، آب زیادی از زمین می کشند و خشکی خاک را تشدید می کنند. به گفته کارشناسان، احیای مراتع با درختان کمتر از نظر حفظ آب در برخی از این مناطق خشک گزینه بهتری خواهد بود.
 
چگونه می توانیم از بیابان زایی جلوگیری کنیم؟
 

آیا می توان اکوسیستم ها را احیا کرد؟

استپ (جلگه وسیع بدون درخت) سوریه که حدود 10 میلیون هکتار از خاک سوریه را در بر می گیرد، قرن ها محل زندگی بادیه نشینان عشایری و گله های بز و شتر آنها بوده است. اما پس از سال ها خشکسالی استثنایی و چرای نامحدود به دلیل تغییرات در نظام سیاسی در سال 1958، زمین های شکننده استپ به شدت تخریب شد و استپ را به بیابان تبدیل کرد. خوشبختانه، داستان در شن و ماسه به پایان نمی رسد. با همکاری صندوق بین المللی توسعه کشاورزی با دامداران بادیه نشین، 930 هزار هکتار از استپ احیا شده و 320 هزار هکتار دیگر نیز در حال بازسازی است. از طریق اجرای دانش باستانی بادیه نشینان در مورد نگهداری چراگاه و گله داری حیوانات همراه با اصول مدیریت پایدار زمین، طرح های احیا گرد هم آمدند. این طرح ها شامل روش های چرای چرخشی است، زمانی که مناطق خاصی تا دو سال استراحت می کنند (با کاشت مجدد گیاهان و درختچه های بومی در صورت نیاز)، حیوانات چرا کننده سپس به پخش بذرها و کنترل درختچه ها کمک می کنند. به این ترتیب دام به بازگرداندن اکوسیستم اصلی کمک می کند، به طوری که برخی از بخش های استپ میزبان تنوع پرندگان و حشرات بومی هستند. همانطور که زندگی به آرامی به بخش‌هایی از استپ سوریه که زمانی بایر بودند باز می‌گردد، حتی در سایر نقاط جهان نیز چنین می‌شود. خوشبختانه، این تنها داستان موفقیت زمانی نیست که تلاش های مشترک جامعه و دانش سنتی در مورد مدیریت منابع محلی بیابان زایی را بازگرداند.
 
تکنیک کشاورزی باستانی ساحل را سبز می کند
چیزی که تقریباً یک رویای غیرممکن برای یک مرد بود، به مأموریت مادام العمر او تبدیل شد و زندگی بسیاری از جوامع در بورکینافاسو و نیجر را تغییر داد. یاکوبا ساوادوگو، کشاورز اهل بورکینافاسو، به طور فزاینده‌ای در مورد بیابان‌زایی در منطقه خود نگران شد و پس از مشاهده اینکه اقدامات مقامات برای رسیدگی به این موضوع شکست خورد، تصمیم گرفت به تنهایی در مقابل بیابان بایستد. ساوادوگو دو روش سنتی کشاورزی (Zai و Cordon Pierreux) را احیا کرده است. روش‌هایی که زمانی فراموش شده بودند، ثابت کرده‌اند که به طرز شگفت‌انگیزی در بازسازی زمین‌های تخریب‌شده ساحل مؤثر هستند. هر دو روش بر اساس اصل به حداکثر رساندن نفوذ و نگهداری آب در خاک های سخت و غیر قابل نفوذ کار می کنند. Zai شامل حفر سوراخی به عمق دو تا پنج اینچ (5 تا 15 سانتی متر) برای هر گیاه است. این اندازه گیری کمک می کند تا آب باران را مستقیماً در جایی که مورد نیاز است - در خاک توسط ریشه گیاه گرفته و ذخیره کند. خاک اطراف گیاهان را نیز می توان به راحتی با کمپوست غنی کرد تا مواد مغذی بیشتری را فراهم کند. Cordons pierreux با ایجاد موانع سنگی کوچک در سراسر هر قطعه، هدفش کاهش سرعت رواناب است. این به آب زمان بیشتری برای ورود به زمین می دهد.
 
چگونه می توانیم از بیابان زایی جلوگیری کنیم؟
 
به گفته بنیاد جایزه زندگی درست، ساوادوگو با به کارگیری این روش ها، 40 هکتار جنگل را کاشت و یک اکوسیستم خودپایدار را در زمین هایی که قبلاً بایر بودند ایجاد کرد. او همچنین به طور فعال هر دو تکنیک کشاورزی را آموزش داده است. آموزش ساوادوگو به احیای ده‌ها هزار هکتار از زمین‌های تخریب‌شده کمک کرده و معیشت 3 میلیون کشاورز و خانواده‌هایشان را در دو کشور حفظ کرده است. ساوادوگو برای تلاش مادام‌العمر خود یکی از برندگان جایزه نوبل جایگزین سوئد در سال گذشته بود و داستان او در مستندی به نام «مردی که صحرا را متوقف کرد» نمایش داده شد.
 
چرای برنامه ریزی شده جامع آلن ساوری
نام آلن ساوری اغلب در ارتباط با معکوس کردن بیابان زایی و احیای مراتع از طریق چرای دام نوشته می شود. Savory سیستمی به نام Holistic Planned Grazing ایجاد کرده است که مبتنی بر مدیریت دام به روشی است که رفتار طبیعی علفخواران وحشی را تقلید می کند. گله های بزرگی از علفخواران وحشی هزاران سال است که همیشه در چمنزارها، استپ ها، ساواناها چرا می کنند و به طور طبیعی علفزارهای جهان را حفظ و جوان می کنند. الگوهای رفتاری مشخصه این حیوانات تأثیر مثبتی بر سلامت خاک و ارتقای رشد سالم پوشش گیاهی بومی داشته است. حیوانات از مراتع و اکوسیستم های مرتعی از حضور آنها بهره برده اند. به طور طبیعی، گیاهخواران در طول روز مسافت های طولانی را طی می کنند، در طول مسیر چرا می کنند، پوشش گیاهی را زیر پا می گذارند، دانه ها را پخش می کنند، تنوع گیاهان را حفظ می کنند و خاک را با سرگین خود بارور می کنند. حتی با وجود اینکه پایمال شدن پوشش گیاهی ممکن است یک اثر ناخواسته در زمین‌های خشک به نظر برسد، ساوری توضیح می‌دهد که باعث سبز شدن مجدد آن می‌شود، زیرا حیوانات قسمت‌های خشک گیاهان را حذف می‌کنند و به گیاهان اجازه می‌دهند با بارندگی دوباره شروع به رشد کنند. علاوه بر این، مواد گیاهی مرده نیز خاک ها را می پوشاند و از خشک شدن آنها محافظت می کند، در عین حال خاک را با مواد آلی و مواد مغذی آزاد شده در طی تجزیه آن تامین می کند. ساوری با مشاهده این پویایی طبیعی بین حیوانات وحشی و زمین‌های خشک آفریقا متوجه شد که گله‌های دام با مدیریت کل نگر می‌توانند این نتایج مثبت را بازتولید کنند و مناطق آسیب‌دیده از بیابان‌زایی را احیا کنند. برخلاف سایر روش‌های چرا، چرای برنامه‌ریزی‌شده کل‌نگر بر اصل چرای منطقی استوار است که به جای محدود کردن تعداد حیوانات، بر قرار گرفتن با برنامه‌ریزی دقیق گیاهان در معرض چرا تمرکز دارد. به گفته Savory، گله های بزرگتر نتایج را بهتر تکرار می کنند، اما نباید زمان زیادی را در یک مکان صرف کنند. در سایت رسمی موسسه Savory’s نوشته شده است که در حال حاضر 9 میلیون هکتار از مراتع تخریب شده به لطف اجرای این رویکرد در حال احیا هستند. همچنین بیان می کند که روش او به جوامع کشاورزی متعددی در افزایش بهره وری از زمین های خود و حفظ معیشت کمک کرده است. اما قبل از هیجان زیاد، لازم به ذکر است که تعداد زیادی از دانشمندان و متخصصان این حوزه از کارآمدی این روش انتقاد کرده و مدعی اند که شواهد علمی برای تایید نتایج مثبت این مدیریت خاص چرا وجود ندارد. برخی از بوم شناسان حتی مستقیماً بیان می کنند که این روش نتایج نسبتاً منفی در محیط های بسیار خشک دارد زیرا دام ها پوشش گیاهی باقی مانده را مختل می کنند.
 
دانشمندان چینی با روشی جدید ماسه را به خاک تبدیل کردند
دانشمندان چینی اعلام کردند با استفاده از روش جدیدی که توسعه داده اند، ماسه را به خاک حاصلخیز تبدیل کرده اند و امیدوارند از آن برای مبارزه با بیابان زایی استفاده کنند. تیمی از محققان دانشگاه چونگ کینگ جیائوتنگ، خمیری ساخته شده از سلولز گیاهی ساخته اند که وقتی به ماسه اضافه می شود، به حفظ آب، مواد مغذی و هوا کمک می کند. زمین شنی 6/1 هکتاری در صحرای اولان بوه در منطقه خودمختار مغولستان داخلی، در شمال چین، پس از درمان با روش جدید، به زمین حاصلخیز تبدیل شده است که محصول برنج، ذرت، گوجه فرنگی، هندوانه و آفتابگردان در آن کشت شده است. شماره آتی مجله انگلیسی زبان "Engineering" که توسط آکادمی مهندسی چین (CAE) منتشر شده است، تحقیقات دانشمندان چونگ کینگ یی ژیجیان و نویسنده همکار ژائو چائوهوا را منتشر خواهد کرد. یی گفت: امیدواریم روش جدید به تبدیل مناطق بیابانی به یک زیستگاه ایده آل برای گیاهان کمک کند. بر اساس برآوردهای کارشناسان، گیاهان در قطعه آزمایشی شنی تقریباً به همان مقدار آبی نیاز داشتند که در خاک معمولی رشد می کنند، اما به کود کمتری نیاز داشتند و عملکرد بالاتری داشتند. از سال 2013، دانشمندان کشت در فضای باز را در دو مکان با مساحت تقریباً 550 و 420 متر مربع در چونگ کینگ آزمایش کردند، جایی که دانشمندان شرایط شکل زمین بیابان را شبیه‌سازی کردند. این گیاهان از باران شدید و دمای بالا، شرایط آب و هوایی معمولی در چونگ کینگ جان سالم به در برده اند. به گفته دانشمندان، محصولات زراعی از جمله برنج، ذرت و سیب زمینی در خاک تازه تبدیل شده شکوفا شدند. با توجه به یافته های تحقیق، ثابت شده است که ماسه تبدیل شده یک زیستگاه ایده آل برای گونه های گیاهی با مقاومت قوی در برابر فرسایش بادی است. آنها گفتند این خمیر غیر سمی، سازگار با محیط زیست، ارزان و مناسب برای تولید انبوه است. لی جیانا گفت، توانمندسازی گیاهان برای رشد در بیابان ها درست مانند خاک، یک پیشرفت بزرگ است. اگر روش تبدیل شن و ماسه در مقیاس بزرگ برای کشاورزی مورد استفاده قرار گیرد، می‌تواند به رفع چندین مشکل زیست‌محیطی مانند جنگل‌زدایی، از بین رفتن تنوع زیستی و تغییرات آب و هوایی کمک کند.

منبع: Veterans Off-Grid


ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
نور عالم همه از جلوه رحمانی توست/ حاج منصور ارضی
نور عالم همه از جلوه رحمانی توست/ حاج منصور ارضی

نور عالم همه از جلوه رحمانی توست/ حاج منصور ارضی

سلام مادر سادات سلام شرف عصمت/ مولودی حضرت زهرا(س): مهدی رسولی
سلام مادر سادات سلام شرف عصمت/ مولودی حضرت زهرا(س): مهدی رسولی

سلام مادر سادات سلام شرف عصمت/ مولودی حضرت زهرا(س): مهدی رسولی

دلدار حیدر بودن فقط فقط کار توئه/ محمود کریمی
دلدار حیدر بودن فقط فقط کار توئه/ محمود کریمی

دلدار حیدر بودن فقط فقط کار توئه/ محمود کریمی

زهرا مادرمه .../ مولودی حضرت زهرا(س): محمود کریمی
زهرا مادرمه .../ مولودی حضرت زهرا(س): محمود کریمی

زهرا مادرمه .../ مولودی حضرت زهرا(س): محمود کریمی

عشق یعنی مادر/ محمدحسین حدادیان
عشق یعنی مادر/ محمدحسین حدادیان

عشق یعنی مادر/ محمدحسین حدادیان

سلام مادر .../ مداحی مولودی حضرت زهرا(س): حدادیان
سلام مادر .../ مداحی مولودی حضرت زهرا(س): حدادیان

سلام مادر .../ مداحی مولودی حضرت زهرا(س): حدادیان

استوری ولادت حضرت زهرا سلام الله علیها / پویانفر
استوری ولادت حضرت زهرا سلام الله علیها / پویانفر

استوری ولادت حضرت زهرا سلام الله علیها / پویانفر

سلام مادر هستی / مهدی رسولی
سلام مادر هستی / مهدی رسولی

سلام مادر هستی / مهدی رسولی

مادر روزت مبارک / حسین طاهری
مادر روزت مبارک / حسین طاهری

مادر روزت مبارک / حسین طاهری

تربیت قرآنی فرزندان/ استاد ملکی
تربیت قرآنی فرزندان/ استاد ملکی

تربیت قرآنی فرزندان/ استاد ملکی

کارساز ترین نوع توسل/ استاد عالی
کارساز ترین نوع توسل/ استاد عالی

کارساز ترین نوع توسل/ استاد عالی

درباره ذالنون و جریان عذاب قومش/ استاد ملکی
درباره ذالنون و جریان عذاب قومش/ استاد ملکی

درباره ذالنون و جریان عذاب قومش/ استاد ملکی

درباره خلقت پیش از انسان/ استاد حمید ملکی
درباره خلقت پیش از انسان/ استاد حمید ملکی

درباره خلقت پیش از انسان/ استاد حمید ملکی

زندگی مومنانه در بیانیه گام دوم انقلاب/ استاد لک زایی
زندگی مومنانه در بیانیه گام دوم انقلاب/ استاد لک زایی

زندگی مومنانه در بیانیه گام دوم انقلاب/ استاد لک زایی

معرفی کتاب «آینده انقلاب اسلامی ایران» شهید مطهری
معرفی کتاب «آینده انقلاب اسلامی ایران» شهید مطهری

معرفی کتاب «آینده انقلاب اسلامی ایران» شهید مطهری

پاسخ های کوتاه به سؤالات قرآنی/ حجت الاسلام حمید ملکی
پاسخ های کوتاه به سؤالات قرآنی/ حجت الاسلام حمید ملکی

پاسخ های کوتاه به سؤالات قرآنی/ حجت الاسلام حمید ملکی

استندآپ کمدی محمدحسین توسلی یزدی!
استندآپ کمدی محمدحسین توسلی یزدی!

استندآپ کمدی محمدحسین توسلی یزدی!

سحر قریشی خویشاوند مهدی طارمی!
سحر قریشی خویشاوند مهدی طارمی!

سحر قریشی خویشاوند مهدی طارمی!

قدرت آرواره‌های وحشتناک گرگ‌ماهی سربریده!
قدرت آرواره‌های وحشتناک گرگ‌ماهی سربریده!

قدرت آرواره‌های وحشتناک گرگ‌ماهی سربریده!

سرقت کارتونی در ترکیه...!
سرقت کارتونی در ترکیه...!

سرقت کارتونی در ترکیه...!

تعرفه غیرقانونی در داروخانه!
تعرفه غیرقانونی در داروخانه!

تعرفه غیرقانونی در داروخانه!