برای رسیدن به شایستگی در ردههای گوناگون مدیریت عالی (ارشد) و مدیریت میانی و عملیاتی (سرپرستان)، بهرهمندی از دانش و مهارت، حیاتی است. ادارهکنندگان بدون بهرهگیری از تجربیات اندیشمندان و پژوهشگران این عرصه به سختی میتوانند از اداره مجموعههای انسانی در جهان امروز، که سرشار از تغییر و تحول است، برآیند.
در نگاههای گوناگون به مدیریت، دستهبندی مهارت های لازم برای مدیران نیز گوناگون است، بنابراین برای رسیدن به دستهبندی قابل فهم و ملموس در سلسله مقالاتی، مهارتهای مورد نیاز مدیر در قالب مهارتهای ادراکی، انسانی، قدرت تحمل، تطبیق، سازماندهی، برنامهریزی، تصمیمگیری، انگیزش، نظارت و کنترل، هدایت و رهبری، مهارت های ارتباطی، اجتماعی، اطلاعاتی، مشاورهپذیری بر پایه آموزههای دین اسلام و نظریات اندیشمندان جهان بررسی شده است که در این نوشتار به شرح مبسوط مهارت های ادراکی یک مدیر شایسته و کارآمد خواهیم پرداخت.
مقدمه
در ادبیات مدیریتی به قدرت درک پیچیدگی های سازمان و جایگاه عملیات فرد در سازمان، مهارت ادراکی یا مفهومی گفته می شود. این درک نظری به شناخت فرد از مجموعه خویش به عنوان یک واحد منجر می گردد. در این انگیزش هر تغییری در سیستم (سازمان) قسمت های دیگر را تحت تأثیر قرار میدهد.
تغییر و تحولات بزرگ (که برگرفته از پیشرفتهای فناورانه و برخاسته از آخرین دستاوردهای فناوری است) در محیطهای داخلی و خارجی سازمان ها سبب پیدایش رویکردی پویا به مدیریت با عنوان «مدیریت کارامد» شده است.
از سویی برنامهریزی و تصمیمگیری در وضعیت ناپایدار محیط درونی و بیرونی به عنوان وظائف اصلی مدیریت از چالشهای بزرگ مدیران در دوران اخیر بوده است؛ لذا تلقی درست درباره سازمان به عنوان سامانهای باز، که دائماً با محیط پیرامون خود در ارتباط است و از تغییر و تحولات آن تأثیر میپذیرد، لزوم آشنایی و بهرهگیری از دانش مدیریت کارامد را دو چندان می سازد.
مدیریت کارامد
مدیریت کارامد، فرایند تجزیه و تحلیل محیطی سازمان و گرفتن تصمیم ها و اجرای فعالیت هایی است که سبب ایجاد و تقویت سازمان می شود. اگرچه رویکرد مدیریت کارامد به سازمان، برونگراست، توجه به محیط درونی سازمان و نگرش جامع به هر دو محیط از نقاط قوت آن به شمار میرود.مدیریت کارامد را می توان راهکار خلق آینده سازمان نامید.
مدیریت کارامد به جای پیشبینی آینده در ساختن آن نقش ایفا میکند. این رویکرد به مدیریت سبب پویایی سازمان می شود و واکنش فعال و سازنده آن را در برابر تغییرات سریع محیطی در پیخواهد داشت. مدیریت کارامد رویکردی منعطف به مدیریت است و به جای برنامهریزی محض به داشتن دیدگاه جامع در وضعیت متحول محیطی تأکید می کند. در این خصوص داشتن تفکر خلاق، لازمه مدیریت کارامد سازمانی است.
بنابر آنچه بیان شد، حرکت به سوی چنین سازمان و مدیریتی در پی تجزیه و تحلیل محیطی سازمان تحقق خواهد یافت و لازمه آن دارا بودن مهارت ادراکی از سوی مدیران و رهبران آن سازمان است. 1. شناخت و تجزیه و تحلیل محیط درونی و بیرونی سازمان
از آنجا که هیچ اقدامی بدون شناخت، سودمندی لازم را ندارد به فرموده امیر مؤمنان حضرت علی علیه السلام:
یا کُمَیلُ مَا مِنْ حَرَکَةٍ إِلَّا وَ أَنْتَ مُحْتَاجٌ فِیهَا إِلَى مَعْرِفَةٍ1
اى کمیل! هیچ حرکتى (و کارى) نیست جز اینکه در آن به شناختى نیازمندى.
برای تدبیر کارها در سازمان، مدیران نیازمند شناخت و داشتن درک درست از محیط هستند. محیط سازمانی دربرگیرنده تمامی عواملی است که فعالیت سازمان را به هر طریق تحت تأثیر قرار میدهد.
برای ایجاد محیط سالم و کارامد سازمانی، می بایست کمیتهای تشکیل شود تا بتواند با مطالعه ای دقیق، محیط درون سازمانی و نقاط قوت و ضعف آن و همچنین فرصت ها و تهدیدهای مربوط به محیط بیرونی سازمان را بشناسد و آن را مورد ارزشیابی دقیق علمی قرار دهد تا بر اساسِ مطالعه و شناخت، مناسب ترین روشِ عملکرد سازمانی انتخاب شود.
حضرت امام جعفر صادق علیه السلام فرمودهاند:
الْعَالِمُ بِزَمَانِهِ لَا تَهْجُمُ عَلَیهِ اللَّوَابِس2
تنها انسان آگاه از زمان خود است که در معرض هجوم امور اشتباه انگیز واقع نمىشود.
آشکار است که مقصود از زمان در اینجا مضامین و محتویات و حوادث و فرهنگ هاى زمان است نه تاریخ و روزگار آن.
به هر حال، مدیریت کارامد به عزمی سترگ نیاز دارد که مدیر تصمیم بگیرد کاری انجام دهد که سازمان را متحول سازد. این موضوع فقط شامل فرمانده سازمان و مسئولان ردههای مافوق نمی شود بلکه تمامی فرماندهان و مسئولان ارشد و به تدریج کل نیروهای سازمان می بایست دارای این روحیه شوند. ایجاد این زمینه در سازمان نیازمند کار فرهنگی است.
امیر مؤمنان حضرت علی علیه السلام می فرمایند:
دِرَاسَةُ الْعِلْمِ لِقَاحُ الْمَعْرِفَة و لِقَاحُ الْعِلْمِ التَّصَوُّرُ وَ الْفَهْم3
درس دادن علم، موجب پیدا شدن معرفت مىشود و بارور شدن علم، تصور و فهم صحیح است.
در سازمانهایِ کارامد، اولین گام در جهت تحول، این است که باورهای نیروی انسانی سازمان در راستای حرکت هایِ کارامد قرار گیرد. در غیر این صورت با ایجاد هر حرکت تازه، نیروی انسانی سازمان از خود مقاومت نشان خواهد داد. بنابراین اگر مدیریت کارامد سازمان بخواهد نیروی انسانی را در مسیر تحول حرکت دهد، ابتدا باید آنها را از اهداف این عملیات آگاه سازد تا از لزوم تحقق آن با خبر شوند.
هدف از تجزیه و تحلیل محیطی، اولا دادن شناخت و معرفت به کارمندان نسبت وضعیت کنونی و آینده است تا آنان در این راستا گام بردارند و ثانیا بررسی و شناخت عواملی است که بر فعالیت و عملکرد سازمان تأثیر می گذارد. این عوامل گاهی با محیط داخل سازمان ارتباط پیدا می کند (عوامل درونی) و گاهی به محیط خارج از سازمان (عوامل بیرونی) مربوط می شود.
در مطالعه محیط درون سازمانی، پس از بررسی و شناخت عوامل تأثیرگذار بر فعالیت سازمان، نقاط قوت و ضعف در زمینه های مختلف و ابعاد گوناگون تعیین می شود و در مطالعه محیط برون سازمانی، شناسایی فرصت ها و تهدیدهای محیط بیرون مورد توجه قرار می گیرد. این مطالعه، شناخت راهبردی یا شناخت استراتژیک نام دارد و بر اساس این شناخت، میزان تحقق اهداف تعیین شده مشخص خواهد شد.
.jpg "ویژگی های مدیریتی مدیر شایسته : مهارت های ادراکی")
تجزیه و تحلیل محیط درونی و بیرونی سازمان
عوامل، گاهی با محیط داخلی سازمان مرتبط است (عوامل درونی) و گاهی در ارتباط با محیط خارجی (عوامل بیرونی). بر این اساس، تجزیه و تحلیل محیط سازمان به محیط بیرونی و محیط درونی دسته بندی می شود که هر یک باید مورد تجزیه و تحلیلِ مستقل قرار گیرد.تجزیه و تحلیلِ محیطی در سازمان به منظور درک بهتر رویدادهای درون سازمانی و افزایش تناسب استراتژی های اتخاذ شده با محیط بیرونی انجام می گیرد.
محیط بیرونی سازمان
محیط بیرونی سازمان شامل دو سطح عمومی و عملیاتی است:سطح عمومی: دربرگیرنده عوامل اجتماعی (از قبیل میزان رشد جمعیت، میانگین سطح تحصیلات، میزان رفاه جامعه و ...)، عوامل اقتصادی (از قبیل نرخ بهره و میزان تورم، سطح متوسط درآمد، میزان اعتبار قابل دسترس و ...)، عوامل سیاسی (از قبیل ثبات دولت و نوع آن، قدرت احزاب سیاسی، خط مشی دولت در ارتباط با کشورها و شرکت های خارجی و ...) و عوامل قانونی (از قبیل قانون اساسی، قوانین مصوب مجلس، قوانین حقوقی، قوانین بینالمللی و ...) است. این عوامل بر فعالیت و چگونگی مدیریت سازمان تأثیر قابل ملاحظه ای دارد. به دلیل اهمیت این عوامل گاهی تلقی نادرستی از تعریف محیط سازمانی به چشم میخورد و آن پندار ناصحیح مساوی دانستن سطح عمومی یا محیط سازمانی است.
سطح عملیاتی: مجموعه عوامل بیرونی سازمان است که تأثیرات آنی و شدیدی بر عملیات و دستاوردهای آن دارد. ارباب رجوع، مردم، سازمانها دستگاههای مشابه، نیروی کار، جوانان، عوامل بینالمللی و.... از مهم ترین عوامل سطح عملیاتی به شمار می روند.
محیط درونی سازمان
محیط درونی، عوامل داخل سازمان را در بر می گیرد. ساختار سازمان، عملکرد آن در مقابل چالشها و فرصتها، چگونگی عملکرد سازمانی به منظور حفظ کارمندان، کسب رضایت مراجعه کنندگان، موقعیت اجتماعی و سطح آمادگی سازمان به منظور عملیات روزمره از جمله عوامل محیط درونی به شمار می رود.حال برای دستیابی به فرایند تجزیه و تحلیل درونی سازمان و تحقق محیطی شایسته برای کار و فعالیت در راستای وظایف و اختیارات محول، بایستی به این شرح عمل کرد:
- تعیین رسالت و شخصیت سازمان
- داشتن اهداف بلند مدت
- فدا کردن فرصت های آنی برای رونق آینده
- نگرش بلند مدت در تخصیص منابع
- ضرورت انسجام درون سازمانی
- تعهدِ مشترکِ تمامی کارکنان و مدیران در برابر برنامه و مسیر حرکت
- شناخت افراد و اجزای سازمان و توانمندی هر یک از آنان
2. شناخت روابط اجزای سازمان
شاید بتوان گفت مهمترین وظیفه مدیر کارامد، شناخت نیروها و افرادی است که او باید با آنان کار کند و اهداف سازمان را با کمک فکر، اندیشه و دستان توانمند آنان به پیش ببرد؛ پس باید توانمندی هر یک را به خوبی بشناسد و ارتباط آنان را با یکدیگر کشف، و حتی طراحی دقیق و جدید نماید.بر همین اساس حضرت مولی الموحدین امام على علیه السلام در ضمن نامه اى به عبداللَّه بن عبّاس، که به عنوان فرمانروای بصره راهی آن شهر شد، افراد آن قوم را به او (که قصد دارد هم اکنون بر آنان وارد شود و حکومت نماید.) معرفی میکند:
هُمْ بَینَ مُقیم لرغبة یرجوها، أو خائِف مِن عُقوبَةٍ یخشاها، فَأرغب راغبهم باِلعَدلِ عَلیه وَ الاِحسان الیه، و احلُل عُقدَةَ الخَوفِ عَن قُلُوبِهِم4
بعضى از آنان به امید رسیدن به خیرى مقیم شدهاند و بعضى براى ترس از عقوبتى که از آن بیمناکند؛ پس آن را که امیدوار است با عدل و احسان کردن جلب کن و عقده ترس را از دل هاى آنان که مى ترسند، بگشا.
.jpg "ویژگی های مدیریتی مدیر شایسته : مهارت های ادراکی")
3. شناخت پیچیدگیهای سازمان در ابعاد مختلف (قدرت تجزیه و تحلیل پیچیدگیها) شناخت پیچیدگیهای محیط و تعقل در ابعاد مختلف در تدبیر کارها از اهمیت به سزایی برخوردار است. در کتاب آسمانی قرآن این امر به عنوان یکی از تمایزات بهشتیان و دوزخیان معرفی شده است:
و قالُوا لَوْ کُناً نَسْمَعُ اَوْ نَعْقِلُ ما کُنّا فِى اصحابِ السَّعیرِ5
(جهنمیّان) مىگویند اگر ما گوش شنوا داشتیم یا تعقّل مىکردیم در میان دوزخیان نبودیم.
در محیط سازمانی، لازمه شناخت سازمان و اجرای درست فرمان های صادر شده از رده های مافوق، دانستن پیچیدگی های سازمان و داشتن برنامه اجرایی مطابق با آن است. بر همین اساس اجرای موفقیتآمیز مدیریت کارامد به مهارت های بنیادین نیاز دارد. آشنایی با آرای مختلف و شناخت شکل های گوناگون مدیریت و سامانههای مالی- اداری و ... از لوازم ادراک محیطی مدیران است.
حضرت علی علیه السلام در مورد آگاهی به مهارتهای مدیریتی می فرمایند:
مَنْ جَهِلَ وُجُوهَ الْآرَاءِ أَعْیتْهُ الْحِیل6
آنکه از آرای مختلف بیخبر باشد در چارهجوییها درمی ماند.
بر اساس نظر جامعهشناسان و دانشمندانِ علم مدیریت، مهارت های لازم برای شناخت سازمان و کشف پیچیدگی های آن عبارت است از:
الف) مهارت تعامل: توانایی اداره کردن افراد هنگام اجرای دستورهاست. مدیرانی که ترسها و ناامیدیهای دیگران را در خصوص اجرای کار جدید درک میکنند، آمادگی این را دارند که بهترین اجراکننده باشند. این مدیران تأکیدشان بر اعضای سازمان و گفتگو برای یافتن بهترین روش اجرا است.
ب) مهارت تخصیص: توانایی تهیه و تدارک منابع ضروری سازمانی برای اجرای وظائف است. مجریان موفق افرادی هستند که در برنامهریزی، بودجهبندی مالی و زمانی و تخصیص سایر منابع حیاتی استعداد زیادی دارند.
ج) مهارت نظارت: توانایی استفاده از اطلاعات برای مشخص کردن است این که آیا مانعی بر سر اجرای وظائف به وجود آمده است یا خیر؟
فرماندهان و مدیران سازمانی در صورتی موفق میشوند که سامانه های بازخورد اطلاعاتی به وجود آورند و پیوسته از وضعیت اجرای استراتژیها گزارش بگیرند.
د) مهارتهای سازمانده: توانایی ایجاد شبکهای از افراد در سر تا سر سازمان است که میتوانند هنگام بروز مشکل در کار به حل آن مشکل کمک کنند. مدیرانِ موفق، این شبکه را طوری طراحی می کنند که افراد آن بتوانند از عهده انواع خاصی از مشکلات قابل پیشبینی برآیند.
به طور کلی، شناخت پیچیدگیهای سازمان و فائق آمدن بر آنها نیازمند افراد کارامد، تخصیص منابع مورد نیاز، نظارت بر روند اجرا و حل به موقع مشکلات به وجود آمده در مراحل اجرا است. شاید بتوان گفت تجربه ثابت کرده است که دانستن این که چه افرادی میتوانند مشکلات را حل کنند و قادرند به محض بروز مشکلات به رفع آنها بپردازند از مهمترین ضرورت های هر فرمانده و سازمان است.
4. شناخت و درک موقعیت خود در جهت تحقق اهداف سازمان
درک این موضوع مستلزم دانستن پاسخ چهار پرسش اساسی است:۱) در حال حاضر کجای سازمان هستم؟
پاسخ این پرسش، وضعیت موجود خود و جایگاه شغلی و سازمانی را برای فرد مشخص خواهد نمود.
جهل و بیخبری از این موضوع، انسان را دچار لغزش میکند و پس از چندی از کم کاری یا کارهایی که در حیطه اختیارات او نیست، پشیمان میشود.
امیر مؤمنان علی علیه السلام می فرمایند:
مَنْ جَهِلَ مَوْضِعَ قَدَمِهِ زَلَّ7
آنکه از جاى پاى خود (موقعیت خود) بیخبر باشد، خواهد لغزید.
اینگونه نیز فرمودند:
مَنْ جَهِلَ مَوْضِعَ قَدَمِهِ عَثَرَ بِدَوَاعِی نَدَمِه8
آنکه از جاى پاى خود (موقعیت خود) بیخبر باشد، پشیمان می شود.
حیران خودم که از کجا می آیم
از بهر چه آمدم چرا می آیم
خواهم به کجا رفت چه از مردودی
نی دوزخ و نی بهشت را می شایم9
۲) کجا میخواهم باشم؟
هدف این پرسش مشخص نمودن وضعیت مطلوب و مورد انتظار است تا با استفاده از توانمندی های خود و اطلاع از اوضاع زمان و آگاهی از نیاز جامعه در مسیر تکامل گام داریم و به جایگاهی برسیم که در شأن آن است؛ یعنی مدیر جایگاه خود را بشناسد و در رسیدن به موقعیت مناسب بکوشد.
۳) چگونه به مقصد نزدیک خواهم شد؟
پاسخ این پرسش در واقع بیانگر فاصله وضعیت موجود و وضعیت مطلوب است که انسانِ در پی کمال به وضعیت کنونی راضی نیست و همچون طبیب حاذق که در پی بهبودی کامل مریض است و درمان را تا بر طرف شدن کامل بیماری ادامه میدهد، او نیز تا رسیدن به مقصد از تلاش دست بر نمیدارد.
امیر مؤمنان حضرت علی علیه السلام فرمودند:
کُنْ کَالطَّبِیبِ الرَّفِیقِ الَّذِی یدَعُ الدَّوَاءَ بِحَیثُ ینْفَع10
همچون پزشک مهربانى باش که دوا را در جایى مى نهد که سودمند افتد.
۴) چگونه مسیر حرکت و پیشرفتم را تعیین و پیگیری کنم؟
راه رسیدن به هدف باید به گونهای انتخاب شود که مورد رضایت الهی باشد. برای رسیدن به کمال نمیتوان از هر وسیلهای استفاده کرد.
حضرت امام صادق علیه السلام فرمودند:
إِذَا أَرَدْتَ أَنْ تَعْرِفَ إِلَى خَیرٍ یصِیرُ الرَّجُلُ أَمْ إِلَى شَرٍّ فَانْظُرْ أَینَ یصْنَعُ مَعْرُوفَهُ فَإِنْ کَانَ یصْنَعُ مَعْرُوفَهُ عِنْدَ أَهْلِهِ فَاعْلَمْ أَنَّهُ یصِیرُ إِلَى خَیرٍ وَ إِنْ کَانَ یصْنَعُ مَعْرُوفَهُ مَعَ غَیرِ أَهْلِهِ فَاعْلَمْ أَنَّهُ لَیسَ لَهُ فِی الْآخِرَةِ مِنْ خَلَاق11
اى مفضّل! اگر خواستى بدانى که شخصی به سمت نیکى روان است یا به سمت بدى، ببین که کار نیک خود را کجا مىنهد. اگر دیدى که آن را نزد اهلش نهاد، بدان که به جانب نیکى و خیر روان است.
حضرت علی علیه السلام نیز فرمودند:
مَنْ أَسْرَعَ إِلَى النَّاسِ بِمَا یکْرَهُونَ قَالُوا فِیهِ بِمَا لَا یعْلَمُون12
اگر کسى در کارى که مردم خوش ندارند، شتاب کند، درباره او چیزى خواهند گفت که از آن اطّلاعى ندارند.
.jpg "ویژگی های مدیریتی مدیر شایسته : مهارت های ادراکی")
5. شناخت و درک موقعیت سازمان در محیط
مدیران بینشمند و با درایت با بهرهگیری از نتایج تجزیه و تحلیل محیطی به تحقق اهداف سازمان اقدام کنند.
در باب بصیرت و شناخت موقعیت، خداوند متعال به پیامبر اکرم صلّی الله علیه و آله میفرماید:
قُلْ هذِهِ سَبِیلِی أَدْعُوا إِلَى اللَّهِ عَلى بَصِیرَةٍ أَنَا وَ مَنِ اتَّبَعَنِی13
به مردم بگو، این راه من است که من و پیروانم با بصیرت کامل، همگان را به سوی خدا دعوت کنم.
مدیران و فرماندهان نیروی انتظامی باید نسبت به موقعیت سازمان خود در میان مردم شناخت کافی داشته باشند تا تغییرات روزافزون محیط درونی و بیرونی، سازمان را دچار تشویش و سردرگمی نسازد.
جایگاه و موقعیت این سازمان با توجه به نقش ایجاد امنیت و نظم اجتماعی در رسالت دینی و ملی ایشان تعریف می شود. رسالت دینی این سازمان در کلام امیرالمؤمنین علی علیه السلام به زیبایی به تصویر کشیده شده است:
فَالْجُنُودُ بِإِذْنِ اللَّهِ حُصُونُ الرَّعِیةِ وَ زَینُ الْوُلَاةِ وَ عِزُّ الدِّینِ وَ سَبِیلُ الْأَمْنِ وَ الْخَفْضِ وَ لَیسَ تَقُومُ الرَّعِیةُ إِلَّا بِهِمْ ثُمَّ لَا قِوَامَ لِلْجُنُودِ إِلَّا بِمَا یخْرِجُ اللَّهُ لَهُمْ مِنَ الْخَرَاجِ الَّذِی یصِلُونَ بِهِ إِلَى جِهَادِ عَدُوِّهِمْ وَ یعْتَمِدُونَ عَلَیهِ وَ یکُونُ مِنْ وَرَاءِ حَاجَاتِهِمْ ثُمَّ لَا بَقَاءَ لِهَذَینِ الصِّنْفَینِ إِلَّا بِالصِّنْفِ الثَّالِثِ مِنَ الْقُضَاةِ وَ الْعُمَّالِ وَ الْکُتَّابِ لِمَا یحْکِمُونَ مِنَ الْأُمُور14
پس سپاهیان با اذن و اجازه پروردگار، دژها و نگهبانان رعیت و افتخار و زینت بخش زمامداران و عزت آفرین براى دین و اسباب امنیت در جامعه هستند و استقرار و استقامتى براى رعیت نخواهد بود مگر با لشکریان.
براى لشکریان نیز استقرار و استقامتى نخواهد بود مگر با مالیاتى که خداوند براى آنان از موارد و منابعش تعیین فرموده است و با آن پشتیبانیها توانایى جنگ و نبرد با دشمنان خود را پیدا مى کنند و لشکریان در مصالح و نیازهاى خود به آن مالیات تکیه و اعتماد می کنند. سپس استقرار و آسایش و آرامشى براى این دو گروه «سپاهیان و نیروهاى دارایى و مالیاتى» به وجود نمى آید مگر با پشتیبانى سایر اصناف و گروه هایى که عبارتند از قضات و کارگزاران و کاتبان.
در این راستا شناخت صحیح و واقعبینانه از مأموریت، چشمانداز و هدف سازمان، شاخص های عمده جهتگیری سازمان به شمار می رود.
مأموریت سازمانی بیانگر مأموریت اصلی و فلسفه وجودی سازمان، و سندی است که هر سازمان را از سازمانهای مشابه متمایز میکند و نشاندهنده طیف فعالیت سازمان از نظر عملیات و عملکرد است.
تبیین چشمانداز سازمان دومین موضوع مورد بحث در شناخت و درک موقعیت سازمانی است. بیانیه چشمانداز سازمان، جایگاه و موقعیت آینده سازمان را مشخص میکند. این موضوع که به کجا میخواهیم برسیم، پرسشی است که بیانیه چشمانداز سازمان، پاسخ آن را بیان میکند. چشمانداز به مثابه تصویر روشن سازمان در آینده تعریف شده است.
اهداف سازمانی بیانکننده منظور برنامهریزی در طرح ها و برنامه ها است. اهداف سازمانی در چارچوب فرایند برنامهریزی تدوین میشود و اندیشه های مبهم و تجربی را به منظورها و نتایج مشخص تبدیل کند. بدون وجود اهداف، رفتارها و فعالیتها در سازمان دچار سردرگمی خواهد شد. هدفگذاری جزء جدایی ناپذیر برنامهریزی، و مبنایی برای اجرای آن است. سازمان ها برای منظورهای متفاوتی به وجود میآیند؛ بنابراین اهداف خاصی نیز دارند.
شناخت اهداف سازمان و درک موقعیت سازمانی برای هر یک از کارکنان خلاق و کارکنان اندیشمند و توانا این موقعیت را ایجاد می کند که بیندیشد: «من برای تحقق اهداف سازمان چه باید بکنم.»
به راستی وظیفه هر یک از ما برای تحقق جامعه آرمانی چیست؟
پینوشتها:
1. مستدرک الوسائل، ج 17، ص 267.
2. الحیاة، ج 3، ص 168.
3. شرح غررالحکم، ج 5، ص 126.
4. الحیاة، ج2، ص 760.
5. سوره مبارکه ملک، آیه 10.
6. تحریر المواعظ العددیة، ص 124.
7. الحیاة، ج 1، ص 276.
8. تصنیف غررالحکم و دررالکلم، ص 234.
9. ملامحسن فیض کاشانی
10. بحارالانوار، ج 2، ص 53.
11. الحیاة، ج 1، ص 280.
12. نهج البلاغه، حکمت 35.
13. سوره مبارکه یوسف، آیه 108.
14. نهج البلاغه، نامه 53.
منبع: مدیران و فرماندهان شایسته، جلد اول: ویژگیهای مدیریتی، سید احمد سجادی، ناشر: نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران، بازرسی کل، دفتر تحقیقات کاربردی، تهران، 1390، صص 36-21.
.jpg "انتصاب فرماندهان عالی نیروهای مسلح توسط امام سید مجتبی خامنه ای")
