0
ویژه نامه ها

تأثیر آموزه‌های قیام حسینی بر شکل‌گیری و پیروزی حزب الله لبنان (2)

جهاد مقدس انبیاء را « قیام» نیز نامیده اند. « قرآن کریم، سوره ی شعرا، داستان قوم لوط، حضرت موسی و ابراهیم و نوح و صالح و شعیب و خاتم الانبیاء علیه السلام را ذکر می کند که در راه مبارزه با بت پرستی و ظلم و بیدادگری و جهل و تعصب
تأثیر آموزه‌های قیام حسینی بر شکل‌گیری و پیروزی حزب الله لبنان (2)

تأثیر آموزه های قیام حسینی علیه السلام بر شکل گیری و پیروزی حزب الله لبنان(2)
 


 

نویسنده: فرزانه نیکوبرش راد




 

4-1. قیام حسینی
 

جهاد مقدس انبیاء را « قیام» نیز نامیده اند. « قرآن کریم، سوره ی شعرا، داستان قوم لوط، حضرت موسی و ابراهیم و نوح و صالح و شعیب و خاتم الانبیاء علیه السلام را ذکر می کند که در راه مبارزه با بت پرستی و ظلم و بیدادگری و جهل و تعصب و تولید و اسراف و تبذیر و افساد در ارض و فحشا و امتیازات موهوم اجتماعی مبارزه کرده اند»(1)؛ ضمن اینکه بسیاری از آیات و سوره های دیگر قرآن، هدف اصلی انبیاء از قیام را احیای دین الهی و زدودن جهل و خرافات و اصلاح اجتماعی ذکر کرده است.
در میان قیام انبیاء و اولیای الهی، « قیام حسینی» را نیز می توان در این راستا ارزیابی کرد که امام حسین علیه السلام جهت حفظ اسلام و احیای دین نبوی(2)، براندازی حکومت فاسد اموی، قیام علیه رژیم ظالم، اصلاح امت پیامبر(ص)(3)، رسوا کردن قدرت ناحق[ بنی امیه](4)، جلوگیری از نابودی مکتب اسلام ناب نبوی(5)، دفاع از اسلام و زنده کردن آن، اصلاح جامعه و قیام برای امر به معروف و نهی از منکر(6)، قیام خویش را آغاز کردند؛ و در این انقلاب و نهضت حسینی از مرحله شروع تا زمان شهادت، با روشنگری و آگاهی بخشی به جامعه، وظیفه و تکلیف الهی خود را برای زدودن جهل و خرافات و بدعت از پیکره ی دین انجام دادند؛ تا زمانی که در کربلا به شهادت می رسند و « فرهنگ شهادت» را با قیام خویش در تاریخ، جاویدان می سازند؛ فرهنگی که جز پیروزی در هر دو صورت( کشته شدن و پیروز شدن) چیز دیگری به همراه نداشت.
امام حسین علیه السلام در حالی قیام خود را آغاز می کند که یزید فرزند ناصالح معاویه، علناً شراب خوارگی و زن بارگی می کرد و با اعمال خلاف اسلام، می خواست حکومت اسلامی را در دست گیرد(7) و مأموران حکومتی، همچنان به سرکوب شیعیان منسوب به علی علیه السلاماقدام می کردند.(8) در چنین موقعیتی حسین بن علی علیه السلام چگونه می توانست با یزید بیعت کند(9) و با این بیعت، او را خلیفه ی خدا روی زمین بداند؟... کسی که دائم در حال فساد و فحشا به سر می برد، چگونه می توانست عامل و مجری عدالت اسلامی باشد؟!
در چنین شرایطی بود که امام حسین علیه السلام راهی جز قیام در مقابل جور و فساد حاکم در مقابل خود ندید، تا با قیام خویش، بتواند مردم خفته ی روزگار خود را از ماهیت واقعی رژیم بنی امیه آگاه سازد و در مقابل بدعت ها و کجروی های موجود مقابله کند؛ از این روست که امام حسین علیه السلام یکی از مهم ترین علل قیام خویش را « احیای امر به معروف و نهی از منکر و انجام وظیفه و ادای تکلیف الهی» برشمردند و در وصیت نامه خود به محمد بن حنفیه در زمینه ی علت قیام خویش می نویسند:
... قیام من تنها برای این است که امت جدم را اصلاح کنم؛ یعنی در میان امت جدم فساد زیاد شده است و من می خواهم آنها را اصلاح کنم. برنامه ی اصلی من این است که امر به معروف کنم تا کار خیر و خوب و عمل صالح در اجتماع مورد توجه قرار بگیرد و مردم را از منکرات بازبدارم؛ زیرا منکر در جامعه رواج یافته است؛ [ می خواهم] به شیوه و روش جدم و سیره ی پدرم علی ابن ابیطالب عمل کنم؛ پس هرکس که دعوت مرا بپذیرد[ نزد] خدای تعالی شایسته ترین افراد به حق و حقیقت است و اگر افراد نپذیرند، صبر می کنم تا خدای تعالی بین من و آنها حکم کند که او بهترین حکم کنندگان است(10).
امام علیه السلام در هنگام خروج از مکه، بعد از حمد و ثنای پروردگار با اشاره به مرگ که حقیقت زندگی انسان هاست و با آگاهی از شهادت خویش در این قیام می فرمایند:« مرگ بر فرزندان آدم به مثابه گردن بندی بر گردن دختر جوان، کشیده و بسته شده است... گویا من می بینم که بند بند مرا گرگان بیابان بین [ نینوا] و کربلا از هم جدا می سازند و از من، شکمبه های تهی خود را پر می کنند و انبان های گرسنه ی خود را سرشار می نمایند. قرارگاهی نیست از روزی که در قلم تقدیر گذشته است.»(11)
قیام آگاهانه امام حسین علیه السلام و یارانش و استقبال از شهادت در راه خداوند برای احیای دین محمدی (ص)که با عزت و افتخار آغاز می شود، اصلی می شود که درس آزادگی و عزت و سربلندی و عظمت را برای انسان های آزاده در طول تاریخ رقم می زند.

5-1. فلسفه قیام حسینی
 

حرکت هدایت گرایانه ی امام حسین علیه السلام که برای اصلاح دین الهی و سنت نبوی آغاز می شود، قیامی جاویدان می گردد که الگوی عملی ای را برای همه ی انسان های آزاده در طول تاریخ نشان می دهد؛ قیامی که در سخنان امام حسین علیه السلام فلسفه آن و هدف اصلی آن، ایمان و اخلاص الهی و اصلاح جامعه ذکر شده است؛ قیامی که بر هدف اصلی آن، یعنی ریشه کن کردن ظلم و ستم در جامعه و اصلاح سنت های نبوی تأکید بسیاری شده است؛ همچنان که امام حسین علیه السلام فرمودند:« بار پروردگارا! حقاً تو می دانی که آنچه از ما تحقق یافته، از میل به قیام و اقدام و امر به معروف و نهی از منکر و نصرت مظلومان و سرکوبی ظالمان برای ارضای میل، و رغبت رسیدن به سلطنت و قدرت فخرانگیز و مبارزه جویی و محبت و دلبستگی به مال دنیا نبوده است»(12). حضرت علیه السلام در ادامه، با اشاره به علت اصلی قیام، می فرمایند:« ... بلکه به علت آن است که نشانه ها و علامت های دین تو را می بینیم و می خواهم در بلاد و شهرهای تو، امور را اصلاح نمایم تا بندگان ستمدیده ات در امن و امان بسر برند و به واجبات تو و سنت های تو و احکام تو رفتار کنند.
پس هان ای مردم! اگر شما ما را یاری ندهید و از در انصاف، با ما در نیایید، این حاکمان جائر و ستمکار بر شما چیره می گردند و قوای خود را علیه شما به کار می بندند و در خاموش نمودن نور پیغمبرتان می کوشند؛ و خدا برای ما کافی است و بر او توکل می نمایم و به سوی او باز می گردیم که همه ی بازگشت ها به سوی اوست»(13).
با توجه به چنین بینشی در متن قیام حسینی است که می توان گفت قیام و نهضت حسینی « یک انقلاب کاملاً آگاهانه بود، هم از ناحیه ی خودش و هم از ناحیه ی اهل بیت و یارانش»(14) که با « در هم شکستن ساختار حکومت امویان که به اسم دین حکومت می کردند و با خوشگذرانی و عیاشی مردم را در تنگنا قرار داده بودند، پایه های تزویر را متزلزل ساخت و از سوی دیگر با دمیدن روح شهامت و بیداری در کالبد جامعه اسلامی و پروراندن نسلی خداجو و شهادت طلب و ستیزه گر با سلطه ی ستم»(15)و مبارزه با تحریف های رایج گشته و احیای اسلام ناب نبوی، با شهادت خویش و یاران پاکشان و خلق حماسه ی عاشورا توانستند اصل امر به معروف و نهی از منکر را در جامعه ی اسلامی زنده سازند و در عرصه نبرد حق با باطل، نمونه هایی از انسان های بزرگ، شریف، کریم و ایثارگر و مخلص را در روز عاشورا به جهانیان نشان دهند؛ انسان هایی که با عشق، خلوص و ایمان الهی بسترهای نرم خویش و لذایذ زودگذر دنیایی را رها کردند و در عصر حاکمیت ریا و تزویر، برای تحقق هویت انسانی و اسلامی در رکاب امام زمان خویش با نثار خون پاک خود، خون تازه ای از بیداری و حرکت و حیات را در جهان اسلامی به جریان انداختند و پیام « فداکاری و ایثار و از جان گذشتگی، شهامت و شجاعت، استقامت و پایداری، صبر و بردباری، درس مردانگی و غیرت و همت»(16) را نه تنها به گوش مردم غافل آن زمان، بلکه تمام زمان ها رساندند.

6-1. عزت طلبی در پرتو شهادت طلبی
 

یکی دیگر از درس های عاشورا، درس آزادگی و عزت و کرامت است که قیام و شهادت امام حسین علیه السلام آن را به همگان آموخت که: زیر بار زندگی ذلت بار نروند:« الیس الموت...»: مرگ در راه عزت اسلام جز زندگی جاوید نیست و زندگی با ذلت، جز مرگی که از زندگی تهی است، نخواهد بود»(17). امام حسین علیه السلام با قیام خود و حماسه ی عاشورا روحیه ی ظلم ستیزی و حق طلبی را در جامعه ی خفته اسلامی زنده کرد و عزتی را آفرید که تا جهان باقی است، ادامه دارد و حرکت آفرین خواهد بود.
رمز جاودانگی عاشورا در خدایی بودن آن و عزت و آزادی خواهی است که امام حسین علیه السلام به همراه یاران خویش با انتخاب « شهادت»(18) مرگ خویش را رقم زدند. در مکتب انبیاء و اولیاء شهادت از جایگاه والایی برخوردار است؛ همچنان که امام سجاد علیه السلام فرمودند:« کشته شدن عادت ما و شهادت کرامت ماست»(19) و پیامبر گرامی اسلام نیز فرمودند:« شهادت برترین مرگ هاست»(20).
امام حسین علیه السلام براساس همین آموزه های متعالی اسلامی است که مرگ را آگاهانه در کسوت شهادت انتخاب می کند و می فرماید:« ای خدای من! ای بزرگ من! من دوست دارم که هفتاد هزار بار در راه طاعت و محبت تو کشته شوم و زنده گردم؛ به خصوص آن گاه که کشته شدن من عامل پیروزی دین تو و زنده شدن فرمان تو و محفوظ ماندن شریعت تو باشد»(21).
سیدالشهداء و یاران باوفای ایشان، مرگ با عزت را آگاهانه انتخاب کردند و می دانستند که شهادت، همان مرگ با عزت و خیر و نیکی است که خداوند به صابران و استقامت کنندگان وعده داده است؛ از این رو سعی کردند در این امر از یکدیگر سبقت بگیرند( فاستبقوا بالخیرات) و جان خود را در راه حق و احیای اسلام فدا کنند؛ شهادتی که انگیزه آن « نه جاه طلبی بود و نه خودخواهی، بلکه او مردم خواه بود و به اصلاح [ جامعه و زدودن بدعت و خرافات از سنت نبوی] می اندیشید.»(22)
انگیزه ی شهادت اباعبدالله الحسین علیه السلام و یارانش را می توان در « خریداری بهشت به بهای شهادت، طلب رضای خدا، غیرت، مظلومیت، محو فساد در زمین، اندک و حقیربودن دنیا، رانده شدن از وطن و سرزمین خویش، خالص گرداندن دین برای خدا، امر به معروف و نهی از منکر، جلوگیری از خواری و ذلت، فزونی ایمان و در نهایت اینکه جهاد و شهادت مایه ی عزت اسلام است»(23)؛ از این روست که « مجاهدان حقیقی و اولیای الهی همواره یکی از دو « احدی الحسنین » را از دیگری، یعنی شهادت را از پیروزی خوش تر می دانند.»(24)
این حرکت حرکتی بود که امام حسین علیه السلام و یارانش از آموزه ها و دستورات اسلامی برگرفتند و حماسه ی عاشورا را رقم زدند و معمار عزت و افتخار و سربلندی در جهان گردیدند؛ آموزه ای که خود امام حسین علیه السلام فرمودند:« آیا با خواری زیستن و با خواری مردن؟! این هر دو را خوراکی ناهنجار و ناگوار می بینم. اگر به ناچار باید یکی از مرگ و زندگی را برگزید، حرکت من به سوی مرگ با عزت، حرکتی زیبا و پسندیده خواهد بود.»(25)
هنگامی که امام حسین علیه السلام با چنین بینش و اندیشه ای حرکت و قیام خویش را شروع کرد، عزت و کرامتی را رقم زد که در لسان و کلام تاریخ نگاران در طول تاریخ همواره مورد تمجید و تعمق و حرکت قرار گرفت؛ چنانکه ابن ابی الحدید معتزلی در شرح نهج البلاغه خویش هنگامی که در مورد عزت و ذلت صحبت می کند، در مورد « و الحیاة فی موتکم قاهرین» می نویسد:
بزرگ و رهبر تمام افرادی که چنین صفتی داشتند، حسین بن علی است که در صحرای کربلا به امام و یارانش امان دادند، ولی چون این امان دادن خواری و ذلت را به دنبال داشت، نپذیرفت و شهادت را پذیرفت و در گرماگرم عاشورا فرمود: هیهات منا الذله.(26)

پی نوشت ها :
 

1. مرتضی مطهری؛ حماسه حسینی؛ ج 3، ص 41.
2. همان؛ ج2، ص 212.
3. همان؛ ج 2، ص 16.
4. علی بن حسین مسعودی؛ مروج الذهب و المعادن الجواهر؛ ج 3، ص 64.
5. جعفر شهیدی؛ قیام امام حسین علیه السلام؛ ص 9.
6. مرتضی مطهری؛ پیشین؛ ص 38.
7. علی بن حسین مسعودی؛ پیشین؛ ص 67 و مرتضی مطهری؛ پیشین؛ ص 139-142.
8. جعفر شهیدی؛ پیشین؛ ص 10و مرتضی مطهری؛ پیشین؛ ص 28.
9. برای آگاهی بیشتر ر.ک به: مرتضی مطهری؛ پیشین؛ ص 66-150 و زهرا احسانی؛ اندیشه عاشورا؛ ص 230.
10. اصغر صفار هرندی؛ انقلاب عاشورا؛ ص 105 . مهدی پیشوایی؛ سیره پیشوایان؛ ص 190-195 و محمدحسین حسینی طهرانی؛ لمعات الحسین؛ ص 13.
11. اصغر صفار هرندی؛ پیشین؛ ص 44.
12. حسین بن شعبه الحرانی؛ تحف العقول عن آل الرسول؛ ص 243.
13. همان.
14. مرتضی مطهری؛ پیشین؛ ص 155.
15. جواد محدثی؛ فرهنگ عاشورا؛ ص 398-399.
16. علی سعیدی؛ معارف عاشورا؛ ص 187-188.
17. معهد تحقیقات باقرالعلوم؛ موسوعة کلمات امام حسین علیه السلام؛ ص 356.
18. مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی؛ ایثار و شهادت در مکتب امام خمینی؛ ص 210.
19. دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم؛ ره توشه راهیان نور؛ ص 267.
20. همان؛ ص 266.
21. محمد دشتی؛ فرهنگ سخنان امام حسین علیه السلام؛ ص 470.
22. مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی؛ چکیده مقالات دومین کنگره بین المللی امام خمینی و فرهنگ عاشورا؛ ص 323.
23. همان؛ ص 321.
24. همان؛ ص 322.
25. زین العابدین باکویی؛ عزت و اقتدار دینی؛ ص 154.
26. نهج البلاغه؛ خطبه 51( برخی نیز گفته اند در مورد « اباه الضمیم» است).
 

منبع: نشریه فکر و نظر شماره 2-3



 

ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
تخمین زمان مطالعه:
پدیدآورنده: حجت اله مومنی
موارد بیشتر برای شما
درباره فواید گوجه فرنگی چه می دانید؟
درباره فواید گوجه فرنگی چه می دانید؟

درباره فواید گوجه فرنگی چه می دانید؟

دستآوردهای طلایی دفاع مقدس(سیاسی، فرهنگی، اقتصادی)
دستآوردهای طلایی دفاع مقدس(سیاسی، فرهنگی، اقتصادی)

دستآوردهای طلایی دفاع مقدس(سیاسی، فرهنگی، اقتصادی)

ماجرای حاشیه ساز تحویل دناپلاس به نمایندگان مجلس + واکنش ها
ماجرای حاشیه ساز تحویل دناپلاس به نمایندگان مجلس + واکنش ها

ماجرای حاشیه ساز تحویل دناپلاس به نمایندگان مجلس + واکنش ها

انواع ایثار و مواسات در دفاع مقدس
انواع ایثار و مواسات در دفاع مقدس

انواع ایثار و مواسات در دفاع مقدس

توصیه هایی برای پرورش کودکانی سالم و موفق
توصیه هایی برای پرورش کودکانی سالم و موفق

توصیه هایی برای پرورش کودکانی سالم و موفق

بدهی بزرگ ادبیات به روایت فتح
بدهی بزرگ ادبیات به روایت فتح

بدهی بزرگ ادبیات به روایت فتح

تحلیل بنیادی در بازار سرمایه چیست؟ آشنایی با مفاهیم تحلیل بنیادی
تحلیل بنیادی در بازار سرمایه چیست؟ آشنایی با مفاهیم تحلیل بنیادی

تحلیل بنیادی در بازار سرمایه چیست؟ آشنایی با مفاهیم تحلیل بنیادی

نماهنگ | بلند شو ببین خواهرت بین دشمن اسیره / حاج نریمان پناهی
نماهنگ | بلند شو ببین خواهرت بین دشمن اسیره / حاج نریمان پناهی

نماهنگ | بلند شو ببین خواهرت بین دشمن اسیره / حاج نریمان پناهی

نماهنگ | به لحظه ی بریدن سرت آه می کشم / محمد حسین پویانفر
نماهنگ | به لحظه ی بریدن سرت آه می کشم / محمد حسین پویانفر

نماهنگ | به لحظه ی بریدن سرت آه می کشم / محمد حسین پویانفر

نماهنگ | زلف بر باد مده / حاج سعید حدادیان
نماهنگ | زلف بر باد مده / حاج سعید حدادیان

نماهنگ | زلف بر باد مده / حاج سعید حدادیان

نشانه‌های زردی یا یرقان نوزادان و روشهای درمان آن
نشانه‌های زردی یا یرقان نوزادان و روشهای درمان آن

نشانه‌های زردی یا یرقان نوزادان و روشهای درمان آن

خواص باورنکردنی فلفل
خواص باورنکردنی فلفل

خواص باورنکردنی فلفل

مضرات نوشابه و سس مایونز
مضرات نوشابه و سس مایونز

مضرات نوشابه و سس مایونز

نکات مهمی که باید در مورد تب کودکان بدانیم
نکات مهمی که باید در مورد تب کودکان بدانیم

نکات مهمی که باید در مورد تب کودکان بدانیم

حکمت؛ گناه و عواقب آن در جامعه
حکمت؛ گناه و عواقب آن در جامعه

حکمت؛ گناه و عواقب آن در جامعه

جنایات بزرگ صدام در جنگ با ایران
جنایات بزرگ صدام در جنگ با ایران

جنایات بزرگ صدام در جنگ با ایران

دفاع مقدس در یک نگاه
دفاع مقدس در یک نگاه

دفاع مقدس در یک نگاه

سرطان های شایع در کودکان و علایم بروز آنها را بشناسید
سرطان های شایع در کودکان و علایم بروز آنها را بشناسید

سرطان های شایع در کودکان و علایم بروز آنها را بشناسید

کارتون کاراگاه گجت/ بالن غول پیکر
کارتون کاراگاه گجت/ بالن غول پیکر

کارتون کاراگاه گجت/ بالن غول پیکر

گوهر حجاب/ استاد رفیعی
گوهر حجاب/ استاد رفیعی

گوهر حجاب/ استاد رفیعی

فقط مال خدا باش/ استاد انصاریان
فقط مال خدا باش/ استاد انصاریان

فقط مال خدا باش/ استاد انصاریان