0
ویژه نامه ها

درباره ي پوشاک ايرانيان در دوران باستان

اين دوره زماني را از لحاظ وجود منابع مستند و آثار و بقاياي موثق به 4 دوره تقسيم مي کنند، دوره ي کهن و عيلامي، دوره ي مادها و هخامنشيان، دروه ي پارت ها و اشکانيان و دوره ي ساسانيان. به جهت محدوديت هاي عمده در ارايه ي مدارک قابل استناد، تکيه ي غالب محققان و مردم شناسان بر آثار و شواهد باستاني اندکي بوده که
درباره ي پوشاک ايرانيان در دوران باستان

درباره ي پوشاک ايرانيان در دوران باستان
درباره ي پوشاک ايرانيان در دوران باستان


 

نويسنده:نسيم نمازي




 
اين دوره زماني را از لحاظ وجود منابع مستند و آثار و بقاياي موثق به 4 دوره تقسيم مي کنند، دوره ي کهن و عيلامي، دوره ي مادها و هخامنشيان، دروه ي پارت ها و اشکانيان و دوره ي ساسانيان. به جهت محدوديت هاي عمده در ارايه ي مدارک قابل استناد، تکيه ي غالب محققان و مردم شناسان بر آثار و شواهد باستاني اندکي بوده که متأسفانه تقريبا محدود به پوشاک خاندان هاي سلطنتي از قبيل درباريان، روحانيون درباري، سرداران نظامي و به ندرت خنياگران وابسته به دربار مي شود و همچنين برخي اشارات نويسندگان قديمي نظير هرودوت و گرنقون که در آن ها هم تنها به نکاتي از پوشاک شاهان، نظاميان و برخي وابستگان آن ها پرداخته شده است. در اين ميان نقش حجاري هاي باستاني، کنده کاري ها و نقوش حک شده بر روي ظروف، سفالينه ها، مهرها و مسکوکات ادوار گوناگون در کنار اندک بقاياي بر جاي مانده از مقابر و منسوجات کهن، حائز اهميت بسيار است. چرا که در غياب همين اندک آثار، تنها تکيه کردن بر گفته ها و مشاهدات نويسندگان قديمي که هيچ يک ايراني نبودند، نه تنها تجسمي دقيق و واضح از نوع و سبک پوشاک آن دوران به دست نمي دهد، بلکه از بسياري جهات گمراه کننده و متناقض نيز مي باشد. از طرفي تذکر چند نکته ضروري به نظر مي رسد. اول آن که همان طور که پيش تر بيان شد تقريبا در تمام منابع باقي مانده از آن دوران، البسه ي طبقات بالاي اجتماع از قبيل شاهان، سرداران، روحانيون و ساير کارگزاران سلطنتي به تصوير کشيده شده است و متأسفانه هيچ سندي معتبر در خصوص سبک پوشاک توده ي مردم، نظير دهقانان، کشاورزان، زنان عادي يا کودکان در دست نيست. از طرفي تفاوت ها و تشابهات پيچيده در نقوش گوناگون موجب شده که پژوهشگران و باستان شناسان نظيريات و حدسيات متنوعي در مورد انتساب اين نقوش به اقوام متفاوت ابراز دارند. در هر حال در اين متن شرح مختصري درباره ي طرح هاي شناخته شده ي پوشاک مردان و زنان و همچنين زيورهاي به کار رفته در آن دوران آمده و نظري اجمالي بر کارکرد اسلوب آن ها افکنده شده است.

دوران کهن و عيلامي
 

بر اساس يافته هاي باستان شناسان در نواحي مختلف فلات ايران سلسله هاي بزرگ و کوچکي به گذران زندگي مشغول بوده اند تا اين که تحت تأثير شرايطي که فراهم شده، خود نيز به سلسله هايي بزرگ تر و قوي تر مبدل گشته اند و تشکيل حکومت هاي مقتدر را دادند که پيامد آن شکل گيري تمدن هاي مختلف در دوره هاي متفاوت تاريخي بوده است.
يکي از تمدن هايي که اطلاعات نسبتا موثقي از آن به دست آمده، تمدن عيلام است. اين سرزمين در آن روزگار از سمت مغرب به رود جلد، از سمت شرق به قسمتي از فارس، از سمت شمال به نقطه اي بين بابل و همدان و از سمت جنوب به خليج فارس و بندر بوشهر محدود مي شده است.
عيلاميان در دوران هاي مختلف تاريخي تا حدود زيادي تحت تأثير همسايگان خود يعني سومري ها، اکدي ها، بابلي ها و آشوري ها (که به طور کلي همگي را تحت عنوان تمدن بين النهرين بيان مي کنند)بودند که در نتيجه منابع زيادي براي شناخت هر چه بيشتر اين تمدن در دسترس مي باشد.
منابع اوليه براي توليد پوشاک مستقيما از طبيعت به دست مي آمده است. علاوه بر پشم گوسفند، بذرک يا گياه کتان نيز براي استفاده از ساقه اش جهت توليد کتان کاشته مي شده است. مسلماً آنها در فصول سرد و گرم لباس هاي متفاوتي بر تن مي کردند. مردان عمدتا در قسمت بالا تنه برهنه بودند و تن پوستي دامن مانند که در کمر گره مي خورد مي پوشيدند. زنان ردايي بلند از شانه تا زانو به تن مي کردند که معمولا شانه و بازوي راست لخت رها مي شد. مردان هم ريش بلند و موهاي بلند داشتند و هم اصلاح مي کردند. زنان موهاي بلند داشتند که آن را مي بافتند و دور سر مي پيچاندند. زنان مرفه لباس هاي رنگي و درخشان مي پوشيدند. هم مردان و هم زنان گوشواره و گردنبند داشتند و و در مراسم ويژه، زيورهاي بيشتري به کار مي بردند. افراد ثروتمند از گردنبد و گوشواره هاي طلا و نقره استفاده مي نمودند سنگ هاي قيمتي و درخشان نيز در ساخت زيورآلات آن ها به کار مي رفته که لاجورد و عقيق از جمله ي آن ها بوده اند.

درباره ي پوشاک ايرانيان در دوران باستان

منبع: نشريه بانو، شماره 26



 

نظرات کاربران
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
تخم مرغ ماسکی جادویی برای رشد سریع موها
تخم مرغ ماسکی جادویی برای رشد سریع موها

تخم مرغ ماسکی جادویی برای رشد سریع موها

ترفندهای ساده و طبیعی برای رشد سریع موهای سر
ترفندهای ساده و طبیعی برای رشد سریع موهای سر

ترفندهای ساده و طبیعی برای رشد سریع موهای سر

مدیرعامل جدید پرسپولیس مشخص شد
مدیرعامل جدید پرسپولیس مشخص شد

مدیرعامل جدید پرسپولیس مشخص شد

علت شکستن ناخن ها و راه جلوگیری و تقویت آن ها با مواد طبیعی
علت شکستن ناخن ها و راه جلوگیری و تقویت آن ها با مواد طبیعی

علت شکستن ناخن ها و راه جلوگیری و تقویت آن ها با مواد طبیعی

انواع لیزر موهای زائد و عوارض آن که باید بدانید
انواع لیزر موهای زائد و عوارض آن که باید بدانید

انواع لیزر موهای زائد و عوارض آن که باید بدانید

دوتا سرو آزاده/ رسولی
دوتا سرو آزاده/ رسولی

دوتا سرو آزاده/ رسولی

چشام وقف توئه/ کریمی
چشام وقف توئه/ کریمی

چشام وقف توئه/ کریمی

ای غبار حرمت تاج سر نوکرها/ ارضی
ای غبار حرمت تاج سر نوکرها/ ارضی

ای غبار حرمت تاج سر نوکرها/ ارضی

این دل تنگم عقده ها دارد/ مجید بنی فاطمه
این دل تنگم عقده ها دارد/ مجید بنی فاطمه

این دل تنگم عقده ها دارد/ مجید بنی فاطمه

دین محبت/ استاد مومنی
دین محبت/ استاد مومنی

دین محبت/ استاد مومنی

سید شباب اهل جنة/ مقام معظم رهبری
سید شباب اهل جنة/ مقام معظم رهبری

سید شباب اهل جنة/ مقام معظم رهبری

نمی رونی تو که درد دلم رو می دونی/ رسولی
نمی رونی تو که درد دلم رو می دونی/ رسولی

نمی رونی تو که درد دلم رو می دونی/ رسولی

حضرت زینب سلام الله علیها
حضرت زینب سلام الله علیها

حضرت زینب سلام الله علیها

باز نور نور باز شور شور/ محمود کریمی
باز نور نور باز شور شور/ محمود کریمی

باز نور نور باز شور شور/ محمود کریمی

دوباره عالم ز چه ماتم/ مداحی یزدی
دوباره عالم ز چه ماتم/ مداحی یزدی

دوباره عالم ز چه ماتم/ مداحی یزدی

تو کویر تب و دل بیابون/ محمود کریمی
تو کویر تب و دل بیابون/ محمود کریمی

تو کویر تب و دل بیابون/ محمود کریمی

در بساط جگرم ناله و آهی دارم/ مهدی سلحشور
در بساط جگرم ناله و آهی دارم/ مهدی سلحشور

در بساط جگرم ناله و آهی دارم/ مهدی سلحشور

کجا بودم من در این یکسال/ مطیعی
کجا بودم من در این یکسال/ مطیعی

کجا بودم من در این یکسال/ مطیعی

هر شب کبوتر دل میره سوی حرمت/ رضا نریمانی
هر شب کبوتر دل میره سوی حرمت/ رضا نریمانی

هر شب کبوتر دل میره سوی حرمت/ رضا نریمانی

جنیان روز عاشورا/ استاد صدیقی
جنیان روز عاشورا/ استاد صدیقی

جنیان روز عاشورا/ استاد صدیقی

بود زینب را دو مه سیما پسر/ حدادیان
بود زینب را دو مه سیما پسر/ حدادیان

بود زینب را دو مه سیما پسر/ حدادیان