0
ویژه نامه ها

آزادی اقتصادی در تنگنای اجبار سیاسی

مخالفان اقتصاد آزاد ، برای نشان دادن نا کارآمدی و بحران خیزی نظام بازار معمولا بر سه موضوع تاکید می ورزند . موضوع اول نظام های غربی اند که هرگاه دچار مشکل اقتصادی می شوند ، مخالفان اقتصاد آزاد ، انگشت را به سوی نقطه بحران نشانه می روند و آن را حجتی برای درستی نظر خود می گیرند . بحران مالی اخیر آمریکا از نمونه
آزادی اقتصادی در تنگنای اجبار سیاسی

آزادی اقتصادی در تنگنای اجبار سیاسی
آزادی اقتصادی در تنگنای اجبار سیاسی


 





 
مخالفان اقتصاد آزاد ، برای نشان دادن نا کارآمدی و بحران خیزی نظام بازار معمولا بر سه موضوع تاکید می ورزند . موضوع اول نظام های غربی اند که هرگاه دچار مشکل اقتصادی می شوند ، مخالفان اقتصاد آزاد ، انگشت را به سوی نقطه بحران نشانه می روند و آن را حجتی برای درستی نظر خود می گیرند . بحران مالی اخیر آمریکا از نمونه هایی است که دستاویز مخالفان اقتصاد آزاد شد و گناه نا کارآمدی های آلن گرین اسپن رییس پیشین بانک مرکزی آمریکا و هژمونی طلبی سیاسی - نظامی جورج بوش به حساب نظام بازار گذاشته شد . موضوع دوم ، طرح ها و تجویز های موسسه های جهانی منسوب به جریان جهانی اقتصاد آزاد ( صندوق بین المللی پول و بانک جهانی ) است که مدام گناه بحران های اقتصادی در کشورهای در حال توسعه به گردن این موسسات می افتد . و موضوع سوم ، بحران در آن دسته از کشورهای درحال توسعه است که از الگوی اقتصاد آزاد پیروی می کنند . حال آنکه این ایراد های سه گانه هیچ ربطی به اقتصاد آزاد ندارند و در واقع همگی نشانه های فشار سیاست بر اقتصاد و رویگردانی سیاستمداران از منطق بازار است و در واقع تولید کنندگان و مصرف کنندگان جهان تاوان خودسری های سیاستمداران را می پردازند .
درباره مورد اول در هفته های اخیر بسیار گفته و نوشته اند که در مقالات درخشان دکتر محمد طبیبیان ، دکتر موسی غنی نژاد ، دکتر مهدی به کیش و دکتر مهدی عسلی تقریبا همه وجوه ناسازگاری رفتار سیاستمداران با منطق اقتصاد آزاد واکاوی شده است . ( همگی در سایت تحلیلی رستاک - rastak.com ).
محور این مقالات عمدتا نقد عملکرد سیاستمداران و نشان دادن عدول آنها از آزادی اقتصادی است . در این مقاله ها به خوبی نشان داده شده است که دولت آمریکا در هشت سال گذشته با دستکاری در داد و ستد آزاد شهروندان ، ضعف بنگاه های ناکارآمد را پوشانده است .
طرح 700 میلیارد دلاری بوش و طرح های مشابهی که باراک اوباما در حال تدوین آنها است از جمله این تدابیر سیاسی برای راضی نگه داشتن بنگاه های ضعیف است . حال آنکه منطق اقتصاد آزاد و نظام بازار ایجاب می کند بنگاه های ناکارآمد به حال خود گذاشته شوند تا اگر توان رقابت تحت قواعد یکسان و همه شمول را ندارند ورشکسته شوند و جای خود را به بنگاه های کارآمد بدهند . فرض این گفته طرفداران اقتصاد آزاد این است که وقتی بنگاهی یا فردی در پی سود های بزرگ ، به ریسک های بزرگ دست می زند و توانایی پیش بینی رفتارهای آتی بازار را ندارد اگر شکست خورد دلیلی ندارد که دولت ، زیان چنین بنگاه یا فردی را از خزانه ملی یا پول مردم بپردازد .
موضوع دوم هم ذیل مباحث موضوع اول قرار می گیرد . راه حل هایی که صندوق بین المللی پول و بانک جهانی ارائه می کنند ، در پاره ای موارد مانند طرح های تشویقی و ترجیحی سیاستمداران است . این دو نهاد جهانی هفته گذشته از کشورهای صنعتی خواستند بخشی از تولید ناخالص داخلی خود را برای اعطا به بنگاه های شکست خورده کنار بگذارند . از نگاه اقتصاد دانان طرفدار اقتصاد آزاد ، صندوق بین المللی پول و بانک جهانی هر یک به طریقی مانع فعالیت آزاد بازار هستند و در پاره ای موارد به عنوان بازوان رهبران سیاسی عمل می کنند . صندوق بین المللی پول با دفاع از مداخله دولت ها در جریان های پولی راه رهبران سیاسی را برای تنظیم خودسرانه حجم پول هموار می کند و بانک جهانی با فشار بر دولت ها برای پرداخت اعانه به نظم خود جوش و خود انتظام بازارها لطمه می زند . در واقع نقد هایی که مخالفان اقتصاد آزاد به صندوق بین المللی پول و بانک جهانی وارد می کنند نوعی نعل وارونه است . زیرا در حالی که این نهادها خود مشوق مداخله دولت ها در اقتصادند ، مخالفان بازار ، آنها را نماینده و ترجمان عملی نظریه های اقتصاد آزاد قلمداد می کنند .
موضوع سوم نیاز چندانی به استدلال و احتجاج ندارد . زیرا هرگاه کسی از بحران اقتصادی در کشوری مانند کره جنوبی ( بیشتر متمایل به اقتصاد آزاد ) سخن بگوید به راحتی می توان به او گفت : لطفا کمی سرتان را برگردانید و به همسایه شمالی این کشور نگاه کنید ! تولید مردمان کره جنوبی پیرو اقتصاد آزاد حدود 30 برابر مردمان کره شمالی پیرو اقتصاد دولتی است . دو دهه پیش که یمن جنوبی با الگوی سوسیالیستی و یمن شمالی با الگوی شبه بازار اداره می شدند فاصله دو کشور به نفع پاره شمالی زیاد شد . آلمان شرقی که تا پیش از پیوستن به اردوگاه سوسیالیسم کانون آلمان صنعتی بود در سال های رویگردانی از بازار ، سیری قهقرایی پیمود و در دو دهه ای که از اتحاد آلمان می گذرد ، بخش غربی این کشور بیش از 1000 میلیارد دلار صرف جبران ناکارآمدی نظام ضد بازار گذشته کرده است . نمونه های مشابه در جهان بسیارند و به اجمال می توان شیلی کوچک را با مکزیک بزرگ ، سنگاپور کوچک را با اندونزی و مالزی بزرگ ، تونس کوچک را با مصر و الجزایر بزرگ مقایسه کرد . در همه این مثال ها کشورهای کوچک با منابع محدود با پیوستن به نظام بازار ، از نظر کارآمدی و شفافیت اقتصادی از همسایگان بزرگ و غنی خود پیش افتادند . یکی از نمونه تاثیر رفتار غلط سیاستمداران بر اقتصاد را می توان در سقوط جایگاه آمریکا در رتبه بندی های یک دهه اخیر دید . تلقی عمومی در ایران - و شاید جاهای دیگر - این است که جورج بوش و دولت آمریکا نماینده تفکر اقتصاد آزاد هستند . همین تلقی موجب شده که بحران مالی در ایالات متحده که نتیجه « برنامه های اقتصادی » بوش است نشانه ابطال نظریه های اقتصاد آزاد و حجتی به ناکارآمدی نظام بازار انگاشته و ابراز شود . اما مروری کوتاه بر هشت سال ریاست جمهوری جورج بوش و میزان تطابق برنامه های او با نظریه های اقتصاد آزاد ، عکس این مدعا را نشان می دهد . بر اساس برآورد موسسه آمریکایی Cato در حالی که در یک دهه اخیر ، آزادی اقتصادی در جهان روندی پیش رونده داشته و هر سال بر شمار کشور های پیرو اقتصاد آزاد افزوده شده و شاخص های آزادی اقتصادی در بیشتر کشورهای جهان ، امیدوار کننده بوده است ، اقتصاد آمریکا روندی معکوس را سپری کرده است .
نتایج تحقیق موسسه Cato اواخر تابستان گذشته و در هنگامه ای که بحران مالی آمریکا به نقطه اوج نزدیک می شد ، منتشر شد در گزارش Cato آمده است : در سال 2000 میلادی ایالات متحده در فهرست کشورهای آزاد جهان ( آزادی اقتصادی ) رتبه دوم را داشت ، اما اکنون به ردیف هشتم جدول سقوط کرده و پس از هنگ کنگ ، سنگاپور ، زلاندنو ، سوییس ، انگلستان ، شیلی و کانادا قرار گرفته است . در فاصله سال های 2000 تا 2008 فقط پنج کشور ، با سرعتی بیش از آمریکا ، از آزادی اقتصادی فاصله گرفته اند . این کشورها عبارتند از : زیمبابوه ، آرژانتین ، نیجر ، ونزوئلا و گویان . طبق تحقیقات موسسه Cato ، آنچه که موجب افول جایگاه آمریکا در رتبه بندی آزادی اقتصادی شده بیش از همه افزایش قوانین دست و پاگیر و افزایش هزینه های دولت بوده است . دو علتی که موسسه Cato برای افول جایگاه آزادی اقتصادی در آمریکا برشمرده ، در واقع جانمایه نظریه های اصلی اقتصاد آزاد یعنی مکتب شیکاگو و مکتب اتریش است .
بر اساس آموزه های این دو مکتب اقتصادی هر چه میزان مداخله دولت در اقتصاد و هزینه های دولتی افزایش یابند ، اقتصاد غیرشفاف تر و ناکار آمدتر خواهد شد . دولت ها گرایش ذاتی به سوی مداخله گری و ولخرجی دارند و همین دو رفتار آن ها است که بازار ها را نابسامان ، قیمت ها را مخدوش ، رانت خواران را فربه ، تولیدکنندگان را فلج و مصرف کنندگان را پریشان می کند . در واقع بحرانی که آمریکا را فرا گرفته ، اگرچه مهلک نیست و احتمالا در سه چهار سال آینده از سپهر اقتصادی آمریکا برچیده خواهد شد ، مجازاتی بود که نظام بازار ، برای دولت مداخله گر مقرر کرده بود .
منبع:دنیای اقتصاد
ارسال توسط کاربر محترم سایت : sajad2007




 

ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
بایدها و نبایدهای تغذیه ای برای داشتن پوستی زیبا
بایدها و نبایدهای تغذیه ای برای داشتن پوستی زیبا

بایدها و نبایدهای تغذیه ای برای داشتن پوستی زیبا

اهمیت وقف / حجت الاسلام حسینی
اهمیت وقف / حجت الاسلام حسینی

اهمیت وقف / حجت الاسلام حسینی

وقف توشه ای برای آخرت / حجت الاسلام قرائتی
وقف توشه ای برای آخرت / حجت الاسلام قرائتی

وقف توشه ای برای آخرت / حجت الاسلام قرائتی

بررسی فعالیت های در امور وقف / حجت الاسلام شرفخانی
بررسی فعالیت های در امور وقف / حجت الاسلام شرفخانی

بررسی فعالیت های در امور وقف / حجت الاسلام شرفخانی

با خواص پاپ کورن آشنا شوید
با خواص پاپ کورن آشنا شوید

با خواص پاپ کورن آشنا شوید

نحوه تشخیص عسل طبیعی از تقلبی
نحوه تشخیص عسل طبیعی از تقلبی

نحوه تشخیص عسل طبیعی از تقلبی

انواع روشهای درمان ریزش مو
انواع روشهای درمان ریزش مو

انواع روشهای درمان ریزش مو

سرقت مسلحانه طلافروشی در کرمان
سرقت مسلحانه طلافروشی در کرمان

سرقت مسلحانه طلافروشی در کرمان

اهمیت روغن خوراکی/ استاد خیراندیش
اهمیت روغن خوراکی/ استاد خیراندیش

اهمیت روغن خوراکی/ استاد خیراندیش

چگونگی اجرای نیات واقفین توسط متولی | سید حسن جنتی
چگونگی اجرای نیات واقفین توسط متولی | سید حسن جنتی

چگونگی اجرای نیات واقفین توسط متولی | سید حسن جنتی

شیرینی | طرز تهیه کیک سه بعدی
شیرینی | طرز تهیه کیک سه بعدی

شیرینی | طرز تهیه کیک سه بعدی

شیرینی | طرز تهیه سوهان ایرانی
شیرینی | طرز تهیه سوهان ایرانی

شیرینی | طرز تهیه سوهان ایرانی

تلاوت سورة آل عمران/ محمود شحات انور
تلاوت سورة آل عمران/ محمود شحات انور

تلاوت سورة آل عمران/ محمود شحات انور

فواید گیاه شاه پسند
فواید گیاه شاه پسند

فواید گیاه شاه پسند

نقاشی پرتره در 30 ثانیه
نقاشی پرتره در 30 ثانیه

نقاشی پرتره در 30 ثانیه

نورپردازی بسیار زیبا در افتتاحیه جشنواره فیلم کودک و نوجوان
نورپردازی بسیار زیبا در افتتاحیه جشنواره فیلم کودک و نوجوان

نورپردازی بسیار زیبا در افتتاحیه جشنواره فیلم کودک و نوجوان

گلهای زلاتان ابراهیموویچ برای آث میلان
گلهای زلاتان ابراهیموویچ برای آث میلان

گلهای زلاتان ابراهیموویچ برای آث میلان

خواص گیاه گلرنگ
خواص گیاه گلرنگ

خواص گیاه گلرنگ

ورود کاروان به کربلا/ کوثری
ورود کاروان به کربلا/ کوثری

ورود کاروان به کربلا/ کوثری

گلهای ساموئل اتوئو در فاصله 2004 تا 2009
گلهای ساموئل اتوئو در فاصله 2004 تا 2009

گلهای ساموئل اتوئو در فاصله 2004 تا 2009

گفت ای گروه هر که ندارد هوای ما/ محمود کریمی
گفت ای گروه هر که ندارد هوای ما/ محمود کریمی

گفت ای گروه هر که ندارد هوای ما/ محمود کریمی