0
ویژه نامه ها

پرتوهاي حيات‌بخش خورشيد مي‌تواند مرگبار باشد

خورشید مانند هر ستاره دیگری در کیهان، منبع کامل تولید امواج الکترومغناطیسی است. یعنی طیف کاملی‌ از امواج رادیویی تا اشعه‌ایکس و گاما از خورشید تابیده می‌شوند.
 پرتوهاي حيات‌بخش خورشيد مي‌تواند مرگبار باشد

پرتوهاي حيات‌بخش خورشيد مي‌تواند مرگبار باشد
پرتوهاي حيات‌بخش خورشيد مي‌تواند مرگبار باشد


 





 
خورشيد مانند هر ستاره ديگري در كيهان، منبع كامل توليد امواج الكترومغناطيسي است. يعني طيف كاملي‌ از امواج راديويي تا اشعه‌ايكس و گاما از خورشيد تابيده مي‌شوند.
به لطف سپرهاي تدافعي متعددي، زمين در برابر امواج خطرناك اين طيف وسيع مصون است و تنها نورمرئي و امواج راديويي اجازه عبور از سپر جو زمين را دارند،‌ اما در ثابت‌نما و زماني كه زاويه تابش خورشيد به خط قائم نزديك‌تر مي‌شود، بخشي از گستره امواج ماوراءبنفش راه به درون باز كرده و زمان خطرناكي را براي در آفتاب ماندن ايجاد مي‌كنند.
اشعه ماوراءبنفش خورشيد، اين روزها يكي از خبرسازترين رويدادها بوده است و درباره آن و مضراتي كه مي‌تواند براي سلامت انسان‌ها داشته باشد صحبت فراوان مي‌شود. در آغاز فصل تابستان اين صحبت‌ها به يك نگراني عمومي تبديل مي‌شود تا آنجا كه در بسياري از كشورهاي جهان بويژه مناطقي كه به خط استوا نزديك‌تر هستند، هشدارهاي عمومي ‌به مردم داده مي‌شود تا كمتر در معرض نور مستقيم خورشيد قرار گيرند.
سوختگي، التهاب و سرطان‌هاي پوستي از جمله پيامدهاي قرار گرفتن در معرض نور قوي خورشيد در مواقعي است كه ضريب نفوذ اشعه ماوراءبنفش آن به ميزان قابل توجهي افزايش پيدا مي‌كند. اما براستي چرا اين اشعه كه همواره در اطراف ما وجود دارد، تا اين حد مي‌تواند خطرناك باشد؟
پرتوهاي ماوراءبنفش خورشيد يا همان پرتوهاي (UV Ultra Viole‌t) در 3 طبقه‌بندي مختلف UVA، UVB، و UVC قرار مي‌گيرند كه هر يك اثرگذاري متفاوتي نيز بر بدن انسان دارند.
فقط پرتوهاي ماوراءبنفش UVA و UVB از لايه ازن عبور كرده و به همين خاطر است كه هشدارها ‌تنها اين دو دسته را در بر مي‌گيرند. پرتوهاي UVC كه البته آنها نيز خطرناك هستند نمي‌توانند از لايه ازن عبور كرده و به سطح زمين برسند و به همين دليل است كه مورد توجه پزشكان و محققان قرار ندارند.
شاخص UV
آشنايي با شدت پرتوهاي ماوراءبنفش خورشيد در مواقع مختلف سال مي‌تواند به افراد در مصون نگاه داشتن خود در برابر مضرات آنها كمك زيادي كند. از اين رو شاخصي موسوم به شاخص UV تعريف شده است كه بر اساس آن مي‌توان شدت اين پرتوها را بررسي كرده و درخصوص قرار گرفتن در مجاورت نور خورشيد يا دوري كردن از آن تصميم مناسبي اتخاذ كرد.
شاخص UV يك اندازه‌گيري استاندارد بين‌المللي از شدت اين پرتوهاست كه براي مكاني خاص در مواقع مشخصي از سال ارائه مي‌شود. در بسياري از كشورهاي جهان اين شاخص در لابه‌لاي گزارش آب و هوا در اختيار مردم قرار مي‌گيرد. زماني كه اين شاخص روي عدد 3 يا بالاتر از آن قرار مي‌گيرد سازمان‌هاي مرتبط با سلامت عمومي ‌به افراد پيشنهاد مي‌كنند با استفاده از عينك‌هاي آفتابي تاييد شده و استفاده از كلاه از بدن خود در برابر پرتوهاي ماوراءبنفش خورشيد محافظت كنند.
هر چه عدد مربوط به شاخص UV بالاتر باشد پوست در مدت زمان كمتري دچار التهاب و سوختگي مي‌شود. مطالعات نشان مي‌دهند در مواقعي كه شاخص بالاتر از عدد 9 است سوختگي در كمتر از 15 دقيقه صورت مي‌گيرد حال آن‌كه ممكن است احساس كنيد پوستتان تنها كمي‌ملهتب شده است. در مواقعي كه شاخص بين 7 تا 9 قرار دارد سوختگي‌ حدود 20 دقيقه و زماني كه شاخص بين 4 تا 7 قرار دارد ‌ حدود نيم ساعت صورت مي‌گيرد. در مواردي هم كه شاخص UV كمتر از 4 باشد سوختگي پوستي ناشي از پرتوهاي ماوراءبنفش خورشيد در بازه زماني بيش از يك ساعت روي مي‌دهد.
اكنون اين پرسش مطرح مي‌شود كه سوختگي ناشي از قرار گرفتن در معرض پرتوهاي ماوراءبنفش خورشيد در سراسر نقاط زمين كه شاخص يكساني دارند مشابه است؟ پاسخ منفي است. تحقيقات نشان مي‌دهند يك‌سري فاكتورها در اين فرآيند تأثيرگذار هستند. عرض جغرافيايي نخستين مورد در اين سري است به طوري كه هرچه به خط استوا نزديك‌تر باشيد در برابر سطح بالاتري از پرتوهاي ماوراءبنفش خورشيد قرار داريد.
به همين دليل است كه ساكنان مناطق نزديك به خط استوا نظير مردم ساكن آفريقا، بخش‌هايي از خاورميانه و آمريكاي لاتين پوستي تيره‌تر دارند. ارتفاع خورشيد در آسمان نيز فاكتور مهم ديگري است. تحقيقات نشان مي‌دهند هر چه خورشيد عمودي‌تر بتابد، پرتوهاي UV از شدت بيشتري برخوردار مي‌شوند.

پرتوهاي حيات‌بخش خورشيد مي‌تواند مرگبار باشد

داستان غمبار سوختگي ناشي از پرتوهاي UV در وال‌ها
تحقيقات گروهي از دانشمندان دانشگاه لندن و مركز حيوان‌شناسي اين شهر نشان داده است كه 3 گونه از وال‌هاي ساكن خليج كاليفرنيا داراي سوختگي‌هايي در ناحيه پوست هستند كه عامل اصلي آنها پرتوهاي مضر UV است. با توجه به چنين يافته‌هايي و اخبار نگران‌كننده‌اي كه درباره نازك شدن لايه ازن در اثر آلودگي‌هاي محيطي منتشر مي‌شود،‌ شايد بايد گفت زنگ خطر براي ساكنان سياره زمين كه همواره در معرض پرتوهاي ماوراءبنفش خورشيد قرار دارند به صدا در آمده است.
در ميان 3 گروه عمده اين نوع پرتوها، پرتوهاي UVB عامل عمده سوختگي‌هاي خورشيدي به شمار مي‌آيند. اين دسته از پرتوها به وسيله لايه فوقاني پوست كه از آن به پوست بيروني ياد مي‌شود جذب مي‌شوند.
ضخامت اين لايه با ضخامت الياف نازك ابريشمي ‌قابل مقايسه است و به همين دليل است كه پرتوهاي UVB براحتي درون آن نفوذ مي‌كنند. همزمان با نفوذ اين پرتوها سلول‌هايي كه به آنها ملانوكيت گفته مي‌شود و به پوست رنگ مي‌دهند، تحت تأثير قرار گرفته و فعال مي‌شوند. اين دسته از پرتوهاي ماوراءبنفش كوتاه‌تر از پرتوهاي نوع UVA بوده و در فصل تابستان يعني زماني كه خورشيد با زاويه قائم‌تري به زمين مي‌تابد، فرصت مناسبي براي فرار از دست لايه ازن پيدا كرده و به همين دليل سطح نفوذ آنها افزايش قابل توجهي مي‌بايد.
اما از پرتوهاي UVA و تأثيرگذاري آنها بر سلامت بدن چه مي‌دانيم؟ مطالعات دانشمندان نشان مي‌دهد اين دسته از پرتوهاي ماوراءبنفش خورشيد كه طول موج بلندتري از دسته UVB دارند بيشتر به عمق پوست نفوذ مي‌كنند با اين حال احتمال كمتري دارد كه عامل سوختگي‌هاي پوستي شوند، اما فراموش نكنيم كه از اين دسته از پرتوها به عنوان عامل اصلي لكه‌هاي پوستي مرتبط با پيري، از دست رفتن خاصيت كشساني پوست و ايجاد چين و چروك در آن ياد مي‌شود. در كل مي‌توان پرتوهاي UVA را عامل شماره يك پيري ظاهري زودرس ناميد.
زماني كه صحبت از سرطان‌هاي پوستي مي‌شود نيز اين پرتوها مظنون شماره يك قلمداد مي‌شوند. قرار داشتن در معرض پرتوهاي UVA و UVB هر دو مي‌تواند به سرطان پوست منجر شود كه به نوبت خوش خيم و بدخيم خواهند بود.
تحقيقات اخير دانشمندان نشان مي‌دهد قرار داشتن در معرض پرتوهاي UVA نه تنها موجب افزايش اثرات سرطان‌زاي پرتوهاي UVB مي‌شود، بلكه ممكن است مستقيما سرطان‌هاي پوستي نظير ملانوما را نيز به همراه داشته باشد. البته ابتلا به سرطان تنها نتيجه قرار گرفتن براي مدت طولاني در معرض پرتوهاي ماوراءبنفش خورشيد نيست.
تضعيف سيستم ايمني بدن يكي از مهم‌ترين نگراني‌هاي دانشمندان است به طوري كه از آن به عنوان مقدمه‌اي براي ابتلا به ساير بيماري‌ها ياد مي‌شود.
اين پرتوها توزيع طبيعي و عملكرد سلول‌هاي سفيد خوني را دستخوش تغيير مي‌كنند. اين سلول‌ها از اهميت حياتي برخوردارند چون نسبت به جراحات ناشي از قرار گرفتن براي مدت طولاني در برابر پرتوهاي خورشيد از خود واكنش نشان مي‌دهند.
منبع:کنجکاو
ارسال توسط کاربر محترم سایت :mehran220




 

ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
حکمت | نتیجه دست خداست / استاد عالی
حکمت | نتیجه دست خداست / استاد عالی

حکمت | نتیجه دست خداست / استاد عالی

آئین و آرمانیوه قربان اولوم حسین/ رسولی
آئین و آرمانیوه قربان اولوم حسین/ رسولی

آئین و آرمانیوه قربان اولوم حسین/ رسولی

چقدر شلوغه قتله گاه نمیرسه صدا/ امیر کرمانشاهی
چقدر شلوغه قتله گاه نمیرسه صدا/ امیر کرمانشاهی

چقدر شلوغه قتله گاه نمیرسه صدا/ امیر کرمانشاهی

هجوم نیزه ها رو دیدم/ محمود کریمی
هجوم نیزه ها رو دیدم/ محمود کریمی

هجوم نیزه ها رو دیدم/ محمود کریمی

یا قتیل العبرات یا اسیر الکربات/ حنیف طاهری
یا قتیل العبرات یا اسیر الکربات/ حنیف طاهری

یا قتیل العبرات یا اسیر الکربات/ حنیف طاهری

حسین حسین قرارمه همه دار و ندارمه/ مطیعی
حسین حسین قرارمه همه دار و ندارمه/ مطیعی

حسین حسین قرارمه همه دار و ندارمه/ مطیعی

در جان ما هر دم، غوغای عاشوراست/ میثم مطیعی
در جان ما هر دم، غوغای عاشوراست/ میثم مطیعی

در جان ما هر دم، غوغای عاشوراست/ میثم مطیعی

کنار سفره اشکم بیا عنایت کن/ خلج
کنار سفره اشکم بیا عنایت کن/ خلج

کنار سفره اشکم بیا عنایت کن/ خلج

دوباره دلتنگی، دوباره حسرت/ امیر عباسی
دوباره دلتنگی، دوباره حسرت/ امیر عباسی

دوباره دلتنگی، دوباره حسرت/ امیر عباسی

عبدالله ام حسین آبرویم/ محمود کریمی
عبدالله ام حسین آبرویم/ محمود کریمی

عبدالله ام حسین آبرویم/ محمود کریمی

ملائکه برات گریه ی مدام می کنند/ سید مجید بنی فاطمه
ملائکه برات گریه ی مدام می کنند/ سید مجید بنی فاطمه

ملائکه برات گریه ی مدام می کنند/ سید مجید بنی فاطمه

دلم به یاد حرم تا کربلا راهی/ کریمی
دلم به یاد حرم تا کربلا راهی/ کریمی

دلم به یاد حرم تا کربلا راهی/ کریمی

دلم خیمه ماتم شده مولا/ مطیعی
دلم خیمه ماتم شده مولا/ مطیعی

دلم خیمه ماتم شده مولا/ مطیعی

سخت ترین لحظه برای حضرت زینب سلام الله علیها/ استاد انصاریان
سخت ترین لحظه برای حضرت زینب سلام الله علیها/ استاد انصاریان

سخت ترین لحظه برای حضرت زینب سلام الله علیها/ استاد انصاریان

قسم به آن لحظه های نفس گیر/ طاهری
قسم به آن لحظه های نفس گیر/ طاهری

قسم به آن لحظه های نفس گیر/ طاهری

روضه عبدالله بن حسن/ منصور ارضی
روضه عبدالله بن حسن/ منصور ارضی

روضه عبدالله بن حسن/ منصور ارضی

محرم میباره چشمامون/ محمود کریمی
محرم میباره چشمامون/ محمود کریمی

محرم میباره چشمامون/ محمود کریمی

ما همه بنده آزاد تو هستیم حسین/ طاهری
ما همه بنده آزاد تو هستیم حسین/ طاهری

ما همه بنده آزاد تو هستیم حسین/ طاهری

یاد حسین علیه السلام/ استاد عالی
یاد حسین علیه السلام/ استاد عالی

یاد حسین علیه السلام/ استاد عالی

سلام ای جان جهان/ علیمی
سلام ای جان جهان/ علیمی

سلام ای جان جهان/ علیمی

گر به همه عمر خویش با تو برآرم دمی/ مطیعی
گر به همه عمر خویش با تو برآرم دمی/ مطیعی

گر به همه عمر خویش با تو برآرم دمی/ مطیعی