0
ویژه نامه ها
مرثیه ها و مولودی‌های ویژه حضرت فاطمه (علیها السلام)

مرثیه ها و مولودی‌های ویژه حضرت فاطمه (علیها السلام)

چهارشنبه، 30 بهمن 1398
سبک زندگی فاطمی

سبک زندگی فاطمی

يکشنبه، 6 بهمن 1398

تاثیرات اقتصادی و اجتماعی جنگ های کارتاژ بر جامعه ی روم باستان

هدف از این تحقیق بررسی تاثیرات اقتصادی و اجتماعی جنگ های کارتاژ معروف به پونیک در اوضاع جامعه ی رومی است . این جنگ ها در دوران باستان و دوره ی جمهوری روم اتفاق افتاد و محل آن در محدوده ی امپراطوری روم و کارتاژ بود . از نکات مجهول آن می توان به نقش سیستم جامعه ی کارتاژ در تغییر اوضاع جامعه ی روم اشاره کرد و یا تاثیرات برده داری در کارتاژ در افزایش بردگان در جامعه ی روم اشاره کرد .
تاثیرات اقتصادی و اجتماعی جنگ های کارتاژ بر جامعه ی روم باستان

تاثیرات اقتصادی و اجتماعی جنگ های کارتاژ بر جامعه ی روم باستان
تاثیرات اقتصادی و اجتماعی جنگ های کارتاژ بر جامعه ی روم باستان


 

تهیه کننده: سید عماد الدین شیرنگی




 

چکیده :
 

هدف از این تحقیق بررسی تاثیرات اقتصادی و اجتماعی جنگ های کارتاژ معروف به پونیک در اوضاع جامعه ی رومی است . این جنگ ها در دوران باستان و دوره ی جمهوری روم اتفاق افتاد و محل آن در محدوده ی امپراطوری روم و کارتاژ بود . از نکات مجهول آن می توان به نقش سیستم جامعه ی کارتاژ در تغییر اوضاع جامعه ی روم اشاره کرد و یا تاثیرات برده داری در کارتاژ در افزایش بردگان در جامعه ی روم اشاره کرد . موضوع اصلی مورد بررسی کارتاژ و روم می باشد و متغیرهای وابسته ای که می توان اشاره کرد نقش کشورهای شرقی در این تاثیرات است .
روش تحقیق به صورت کتابخانه ای و آرشیوی می باشد و ابزار مورد استفاده فیش برداری است .
نتایج حاصل از این تحقیق روشن شدن نقش کارتاژ در تغییر اوضاع اجتماعی و اقتصادی کارتاژ می باشد .
کلید واژه : کارتاژ ، روم ، یونان ، پونیک ، دریای مدیترانه

مقدمه :
 

این تحقیق به نبردهای کارتاژ و روم و تاثیرات اقتصادی و اجتماعی آن بر روم که در دوران باستان اتفاق افتاد و در محدوده ی امپراطوری روم واقع شد می پردازد . جنبه های مجهولی که می توان به آن اشاره کرد اینکه آیا کشورهای شرقی تاثیراتی را در تغییر اوضاع رومی داشته اند و موضوع اصلی مورد بحث همان کارتاژ و روم می باشند و موضوعات وابسته نقش یونان در تغییر اوضاع اقتصادی و اجتماعی روم است .
هدف از تحقیق مشخص است و این تحقیق می خواهد جنبه های تاریک تاثیرات جنگ های پونیک را در اوضاع اجتماعی و اقتصادی روم بررسی کند .
سوالاتی که مطرح می شود : اول آیا جنگ های پونیک تاثیرات خود را در تغییر اوضاع رومی داشته است و دوم نقش کشورهای شرقی در این تاثیرات چقدر بوده است و سوم اینکه چرا روم متاثر از فرهنگ کشورهای شرقی شد .
در جواب به این سوالات می توان اینطور اشاره کرد که جنگ های پونیک تاثیرات زیادی بر روی جامعه ی رومی داشته است و کشورهای شرقی مثل سوریه ، یونان و مقدونیه تاثیرات عظیمی در تغییر اوضاع روم داشته اند و سوم اینکه روم به علت بسنده کردن به سادگی اجدادش در مواجهه با تمدن باشکوه مشرق زمین متاثر شد . منابعی که در این تحقیق استفاده شده است یکی کتاب تاریخ تمدن ویل دورانت جلد سوم است و دیگری تاریخ رم آلبرماله که بخش مربوط به جنگ های پونیک آن ارتباط مستقیمی در این تحقیق دارد . روش جمع آوری اطلاعات در این تحقیق به صورت کتابخانه ای می باشد و ابزار آن به صورت فیش برداری است . موانعی هم که با آن رو به رو شدم تنها کمبود زمان و حجم عظیم دروس بود .

پیشینه ی کارتاژ :
 

در خصوص قدمت و شکل گیری کارتاژ منابع به طور خلاصه و گذرا از این موضوع گذشته اند . اما به هر حال در این خصوص باید گفت در حدود سال 813 ق . م گروه تازه ای از استعمارگران که فنیقی یا اوتیکی بودنشان چندان مشخص نیست بر روی دماغه ای در 16 کیلومتری شمال غربی تونس امروزی ساکن شدند . این منطقه که شبه جزیره بود به آسانی قابل دفاع بود و زمین های آن به واسطه گذر رودخانه ای به نام « باگرادس » حاصلخیز بود . در روایت های کهن و بسیار دور بنیانگذار این منطقه را به الیسا یا دیو دختر شاه صور نسبت می دهند . می گویند چون همسر الیسا به دست برادرش کشته شد او به همراه تعدادی از ماجراجویان به کشتی نشست و به سمت آفریقا رفت . محل اقامتش برای اینکه از اوتیکا مشخص باشد کارتهاداشت یا شهر نو نام گرفت .[1] یونانیان این نام را به کارخدون و رومیان به کارتاگو برگرداندند . این ذکر مطلبی بود در خصوص چگونگی پیدایش کارتاژ و موسس آن

نبرد اول و دوم کارتاژ :
 

در قرن 4 ق . م رومیان و کارتاژی ها قراردادی امضا کردند که بر اساس آن متعهد می شدند از منطقه ی تحت نفوذ یکدیگر دوری کنند . در آن زمان رومیان مردمان دریانوردی نبودند و تمام توجهشان بر فتح و فتوحات داخل ایتالیا معطوف بود . از این رو به مردمان کارتاژ توجه چندانی نداشتند . طبیعتاً میان این دو قوم برخورد و درگیری وجود نداشت . اما هنگامی که رومیان در قرن 3 ق . م به یگانه قدرت ایتالیا تبدیل شدند همچنان وسوسه ی گسترش و توسعه ی مرزهای کشورشان را در سر می پروراندند . آنها می خواستند از شبه جزیره ی ایتالیا خارج شوند و بخشی از سرزمین های قسمت تصرف کارتاژ را در اختیار خود بگیرند .[2]
از طرف دیگر کارتاژ صاحب مستعمرات زیادی بودند و ناوگان دریایی قدرتمندی داشتند . به هر سو به علت توسعه طلبی روم و اشتیاق به فتوحات بیشتر روم تا مناطق یونانی ایتالیا پیشروی کرد و با مستعمرات کارتاژ یک قدم فاصله داشتند . به این ترتیب جنگ اجتناب ناپذیر بود و دو نیروی آن زمان رو در روی یکدیگر قرار گرفتند . در ابتدا روم لشکر یونان سیراکوز را مجبور به اتحاد با خود کرد و از طرف دیگر کارتاژ شهر میسنا را متصرف شد . روم دریافته بود که جنگ با کارتاژ مستلزم ایجاد نیروی دریایی قدرتمند است .[3]
روم قادر شد یک ناوگان دریایی قدرتمند تحت فرماندهی کایو دویلیو[4] فراهم آورد که منجر به فتوحات بزرگی در میلدوز شد . روم به ساحل آفریقا رسید و با اینکه پیروزی های زیادی به دست آورده بود اما کنسول رومی آتیلیو رگولو[5] به دست کارتاژی ها افتاد و جنگ در ساحل آفریقا یک مدت متوقف شد . از طرف دیگر کارتاژی ها به دنبال ایجاد صلح بودند در نتیجه این کنسول را برای مذاکرات صلح به روم فرستادند اما مهین عامل باعث شکست کارتاژ در جنگ اول شد . علت این امر آنکه این کنسول برخلاف نظر کارتاژ هنگامی که به روم رسید رومیان را از نقطه ضعف کارتاژ باخبر کرد و آن همانا تضعیف نیروی کارتاژ با ادامه دادن با جنگ بود . اما این کنسول اصیل رومی برای نشان دادن پایبندی رومی ها به تعهدشان به کارتاژ برگشت و هنگامی که کارتاژی ها از ماجرا باخبر شدند این کنسول را به طرز فجیعی از بین بردند .[6] اما رومی ها که با اقدام رگولو آگاه شده بودند به وسیله ی کنسول دیگر رومی به نام لوتازیو کاتولو[7] پیروزی های عدیده ای در جزایر آکادی به دست آوردند که نتیجه ی این پیروزی ها برای روم تحمیل شکست و قرارداد صلح بر کارتاژ بود . با پایان این جنگ جزیره ی سیسیل به خاک روم ملحق شد و به این ترتیب تمامی ایتالیا جزئی از سرزمین روم شد .
دومین جنگ کارتاژ در اسپانیا شعله ور شد و کارتاژی ها برای جبران سیسیل از دست رفته به مقابله با روم پرداختند . در این جنگ چهره ای * می شود که روم را تا آستانه ی نابودی به پیش راند . نام این سردار هانیبال بود . هانیبال با اعلان جنگ شهر ساگونتو در اسپانیا را که متحد روم بود به محاصره درآورد و با قدرتی وصف ناپذیر و با پشت سر گذاشتن جبال آلپ و پیرنه با 26000 مرد جنگی و 37 فیل به سمت ایتالیا سرازیر شد و رومی ها را در تیچینو و تربیا به زانو درآورد . رم بعد از این شکست ها در نزدیکی دریاچه ی ترازی منو نزدیک بود به محاصره ی جدی تن دهد که عدم اطمینان هانیبال به قدرت نیروهای خود باعث شد تا او به سوی ایتالیای جنوبی سرازیر شود . در این فاصله اقوام مرکزی ایتالیا همچون گال ها که هانیبال انتظار داشت بر ضد رم با او متحد بمانند به رم وفادار ماندند و این امر تضعیف هانیبال را سرعت بخشید . سپاه روم به رهبری کنسول ترنزیو وارونه به تعقیب هانیبال پرداخت اما در جنگ کان[8] شکست خورد .[9] از طرف دیگر برادر هانیبال آسپروپال به کمک او شتافت اما در نبردی که در کنار رودخانه ی متارو ایجاد شد مغلوب شد و از بین رفت . با این شکست هانیبال تمام امیدهای خود را از دست داد . از سوی دیگر در جبهه ی دیگر سردار رومی کرنلیو شیپونه معروف به آفریقایی با پیروزی در ناحیه ی زاما باعث شد تا کارتاژ برای هانیبال امن نباشد و در نتیجه هانیبال به سمت مشرق و مقدونیه متواری شد . اما شرایط صلح با وضعیت سنگین تری بر کارتاژ تحمیل شد که مفاد این قرارداد به این ترتیب می باشد :
1- واگذاری اسپانیا توسط کارتاژ
2- تحویل ناوگان دریایی توسط کارتاژی ها به جز تعداد اندکی از کشتی های تجاری شان .
3- پرداخت غرامت سنگین
4- عدم شروع هر گونه عملیات جنگی بدون اجازه ی روم
با این شرایط کارتاژ به شدت ضعیف شد و دیگر یارای مقابله با روم را پیدا نکرد .

برخورد با شرق :
 

پناهندگی هانیبال به مقدونیه و سوریه باعث مداخله ی رومی ها در این منطقه شد . فیلیپ پنجم پادشاه مقدونیه در دومین جنگ کارتاژ متحد هانیبال بود و رومی ها متوجه شدند تا زمانی که در ساحل دریای آدریاتیک حکومتی قوی وجود داشته باشد آنها هرگز نخواهند توانست خاطری آسوده و خیالی راحت داشته باشند . زمینه ی جنگ را شهرهای یونان خود به خود به وجود آوردند . آنها بعد از فوت اسکندر مستقل گردیده بودند اما همیشه توسط فیلیپ پنجم مورد تهدید قرار می گرفتند . پس دست یاری به سوی روم دراز کردند . رومی ها به فرماندهی کنسول تیتوکوئین زیوفلامینو مقدونیه را در چینوچفاله[10] در تسالیا در سال 1971 ق . م شکست دادند .[11] با شکست مقدونیه و حامی هانیبال این سردار کارتاژی مجبور شد به همسایه ی مقدونیه یعنی سوریه پناهنده شود . اما در سوریه هم چیزی عاید او نشد و آنتیکوس سوم پادشاه سوریه در جنگ مانیزیا از رومیان شکست خورد و سرانجام هانیبال برای اینکه به دست رومیان نیافتد با خوردن سم خودکشی کرد و به این ترتیب به ماجرای سردار کارتاژی و تهدید برای رومیان پایان داد . رومیان هم با از بین رفتن هانیبال نفس راحتی کشیدند . اما تعقیب هانیبال بهانه ای به دست رومیان داد تا به فتوحات در مشرق نظر کنند و این عامل با اتفاقی که در سال 171 ق . م افتاد ماجرا را تکمیل کرد و آن عبارت بود از توطئه ی فرمانده ی یونانی پرسئوس علیه روم . اما رومیان در جواب این کار شمار زیادی از سپاهیان را روانه ی یونان کردند و در سال 168 ق . م نیروهای پرسئوس را نابود کردند . در سال 146 ق . م دو شهر یونانی اسپارت و کورنت با هم درگیر شدند . روم برای حل اختلاف این دو دولت شهر حاضر شد . اما اسپارت برخلاف کورنت پیشنهاد روم را برای پایان دادن به اختلافات نپذیرفت در نتیجه روم برای اینکه نیروی خود را به رخ دیگر دولت شهرهای یونان بکشد و مانع از بروز اختلافات این چنین در بعد شوند هم اسپارت و هم کورنت را مورد هجوم قرار داد و به این ترتیب ایالت مقدونیه را به خاک روم ملحق کرد و به این ترتیب بر کل درای مدیترانه مسلط شد .

نبرد سوم کارتاژ :
 

سومین جنگ کارتاژ زمانی شروع شد که کارتاژی ها یک بند از قرارداد صلح با روم را نادید گرفتند و به این ترتیب روم از این بهانه استفاده کرد و جنگ سوم را شروع کرد . ماسینیا پادشاه نومیدیا و متحد روم اهالی کارتاژ را مورد آزار و اذیت قرار می داد به طوری که کارتاژ برای دفاع از خود مجبور شد سلاح به دست بگیرد . این موضوع بهانه ی لازم را به دست رومی ها برای شروع جنگ داد . چون در قرارداد صلح قید شده بود که کارتاژ حق جنگیدن بدون اجازه ی کارتاژ را ندارند . محاصره ی کارتاژ توسط شیپونه امیلیانو انجام شد و سرانجام علی رغم مقاومت کارتاژ سرانجام آنجا با خاک یکسان شد و کارتاژ ایالت آفریقای امپراطوری روم شد .

تاثیرات اجتماعی :
 

تحول رومیان :
تا ابتدای قرن دوم ق . م رم شهری فقیر و بی بضاعت بود . چنانکه چون نقره فقط در عصر جنگ با سامنیت ها در آنجا رواج یافت . ناگهان در عرض 100 سال این شهر متمول ترین شهرهای عالم شد .[12] جنگ های رومیان بیشتر برای غارت و چپاوول ملت ها بود نه برای نشان دادن افتخارات پیروزی به این ترتیب حجم زیاد غنایم و سرازیر شدن پول به خزانه ی رم باعث تمولی شگرف در این تمدن شد . در نتیجه ی تسخیر حوضه ی مدیترانه آداب و رسوم و حتی اخلاق رومیان تغییرات کلی پیدا کرد . ملت روم به واسطه ی غارت یونان و مشرق زمین تمول سرشاری به دست آورده بودند و با زندگی تجملی آنها آشنا شدند و به این ترتیب به زندگی سرشار از ثروت و غذاهای لذیذ عادت کردند از طرف دیگر بسیاری از فضایل اخلاقی ، خانوادگی و ... را که از دیرباز سبب قدرت و عظمت آنها شده بود را به ورطه ی فراموشی سپردند .
البته ذکر این نکته الزامی به نظر می آید که روم در فاصله ی جنگ های دوم و سوم پونیک یا کارتاژ بود که متوجه شرق شد . پس از این نظر جنگ های کارتاژ زمینه ی این تحول و تغییر اساسی را در زندگی رومیان ایجاد کرد .

تضعیف طبقه ی متوسط :
 

علت اصلی این تضعیف و ضعف لشکرکشی رومیان و جنگ های متعدد آنها بود . تقریباً تمامی لژیون ها از نفرات طبقه ی متوسط تشکیل شده بود و صدها هزار از آنها در خلال جنگ ها جان سپرده بودند . ماله نقل می کند : [ فقط در اسپانیا در جنگ 20 ساله با ویریات و نومانس 50 هزار رومی به خاک هلاکت افتادند ] . البته این امر در جنگ دوم پونیک هم مصداق دارد به طوری که تعداد زیادی از سپاهیان روم در جبهه ی آفریقا طعمه ی تیغ دشمن شدند و از بین رفتند . از بین رفتن طبقه ی متوسطی که کارش روی زمین و زراعت بود صدمه ی جبران ناپذیری را هم به خود کشاورز و هم به جامعه ی رومی ها زد .

افزایش تعدا برده ها :
 

جنگ های پونیک باعث شد تا سیل بردگان به جامعه ی رومی سرازیر شود . کارتاژ سرزمین ثروتمندی بود و استفاده ی فراوان از برده ها امری عادی به حساب می آمد . در حالی که در روم استفاده از برده مرسوم بود اما نه به اندازه ای که بعد از جنگ های پونیک متداول شد . طوری که سیچون آفریقایی 35 هزار اسیر کارتاژی را فقط در یک نوبت فروخت . استفاده ی بیش از اندازه از برده ها در مزارع ، خسارت اصلی بود که مالکین بزرگ بر بدنه ی جامعه ی رومی وارد کردند . بردگان از سرمایه های مالکین بودند و اسرای جنگی به حساب می آمدند . این جمعیت کارگر و سازنده واقعاً ثروتی بزرگ محسوب می شد . زیرا از کار کردن در مزارع حقوقی دریافت نمی کرد . در نتیجه قیمت تولیدات پایین بود . تعداد خرده مالکین نیز هر لحظه رو به کاهش بود زیرا که آنها را یارای مقاومت در برابر زمین داران بزرگ نبود . پس با فقدان و از دست دادن مزارعشان در شهرها تجمع کرده و توده ی ناآرام را به وجود آوردند .[13]

هجوم طبقات متوسط به شهرها :
 

وقتی روم یونانیان را شکست داد و سرتاسر دریای مدیترانه را به دریاچه ی رومی بدل کرد کل تجارت و بازرگانی منطقه را تحت کنترل خود درآورد . پول حاصل از افزایش میزان تجارت و نیز طلا و جواهرات و دیگر سرمایه های غارتی از اقوام شکست خورده باعث شد که روم بیش از همیشه ثروتمند شود . اما این ثروت و سرمایه مشکلاتی را نیز به همراه آورد . طبقه ی کوچکی از پاتریسنی ها ، اسواران و مالکان و تاجران از همیشه ثروتمند تر شدند و حال آنکه اکثریت مردم فقیرتر از همیشه شدند و تعداد فقرا هر لحظه بیشتر و بیشتر می شد . از جمله دلایل این امر آن بود که پاتریسن های زمین دار و ثروتمند از سرمایه ی خود برای خرید زمین های بسیار وسیع استفاده می کردند و سپس در این زمین ها مایملک عظیمی پدید آوردند به نام لاتینوندیا . اکثر خرده مالکانی که توان رقابت با این مالکان بزرگ را نداشتند در جستجوی کار به شهرهای دیگر و بیش از همه به رم مهاجرت می کردند . در نتیجه رم بزرگ ، شلوغ ، کثیف و پر از هیاهو شد . فقرا در خانه های اجاره ای آپارتمان های مخروبه با اتاق های کوچک و امکانات بهداشتی ضعیف زندگی می کردند . صاحبان این ساختمان ها برای تامین نیاز تعداد زیاد فقرا مدام تعداد اتاق های عمارت هایشان را افزایش می دادند . از آنجا که ساخت بناها بسیار ضعیف بود اکثر اتاق ها فرو می ریخت و مستاجرین زیر آوار کشته یا معلول می شدند . خیابان ها نیز بی نهایت شلوغ شد و این شرایط چندین قرن ادامه داشت . [14]

راه یابی تجمل پرستی در میان رومیان :
 

بعد از جنگ دوم کارتاژ بود که زندگی رومیان تغییر کرد و دیگر آن سادگی که در خانه های رومی وجود داشت از بین رفت . خانه ی قدیم با قسمت مرکزی[15] آنکه آشپزخانه و تالار و اتاق غذاخوری و خوابگاه و معبد خدایان خانواده بود . نیازهای رومیان را برآورده نمی کرد . ثروتمندان در شمال شهر و در بلندی ها باغ و بستان می ساختند و در ایجاد فضا و وسعت به خانه تلاش می کردند که خانه هایی بزرگ . باجلال و شکوه ساخته شود . رومیان با دیدن جاه و جلال سلاطین آسیای صغیر و مقدونیه دیگر به زندگانی ساده و بی تکلف اجداد خود تن در ندادند و آلبر ماله می گوید : [ این طرز زندگی وجود مردم تازه به دوران رسیده ای را نشان می داد که به جز جلوه دادن تجملات خود و خیره ساختن چشم سایرین منظور دیگری نداشته در قید زندگی راحت و استفاده از ثروت خود نبودند . ][16]

نزول اخلاقیات در رم :
 

جشن های پیروزی حاصل از نبردهای خونین مناظر با شکوهی ایجاد می کرد که رومیان را سرگرم می کرد . مخارج این مراسم از طریق سنا تامین می شد و این کار توسط مامورین حکومتی انجام می شد که البته این کار راهی بود برای تبلیغ خود به عنوان فردی حامی مردم و خیرخواه مردم تا فرد مزبور بتواند در انتخابات سنا جایی برای خود به این وسیله باز کند . این تفریحات و نمایش های متنوع شامل : نمایش در صحنه ی تاتر ، جنگ گلادیاتورها در میدان فروم ، مسابقه ی عرابه ها و شکار حیوانات درنده در سیرک و نمایش های خصوصی که افراد ثروتمند برپا می کردند . این طرز زندگی نه تنها اخلاق را فاسد می کرد بلکه در سیاست عمومی نیز سوء اثر می بخشید به طوری که اخیراً قسمت عمده ی ساکنین رم را طبقات پست و غلامان قدیم تشکیل می دادند که از اقوام مختلف بودند و از نژاد رومی محسوب نمی شدند . لیپیدوس سانسور که سناتور بزرگ بود و در عین حال رئیس روحانی بود پول خزانه را اختلاس نمود . بعضی از سرداران اجازه ی مرخصی را به سربازان می فروختند ، در همان حال فضایل اخلاقی در خانواده های اعیان و اشراف رو به ضعف گذاشت . طلاق بیش از پیش شیوع یافت مکارم اخلاقی از بین رفت . خرید و فروش آراء مرسوم و ارتشاء در امر انتخابات علنی شد .
سالوست مورخ رومی برای نشان دادن آثار منفی فتوحات در زندگی رومیان می گوید « پس از این زندگی جوانان ما عبارت است از ربودن ، دریدن ، اتلاف دارایی ، چشم طمع به مال دیگران دوختن ، شرف و ناموس را پایمال کردن ، قوانین الهی و بشری را استهزاء نمودن ، احترام و شرم و ادب را بدرود گفتن »[17] اینها نشانه هایی بود از چگونگی تاثیرات نامطلوب فتوحات در زندگی اجتماعی که می توانست روم را از مسیر تمدن دور کند .

تحول در عادات غذایی :
 

در سفره نیز تجمل راه یافت و به زودی از حد اعتدال خارج شد . رومیان که قبلاً مردمانی کم خوراک و معتدل بودند با افراط در الکل و شراب معتاد شدند و تا آخر تاریخ روم این عیب در طبقات بالا متداول بود . همچنین بر تعداد غذاها نیز افزوده شد . رومیان به تقلید از یونانیان خوابیده غذا می خوردند .[18]
اینها گوشه ای از رسوخ عادات یونانی در بین رومیان بود . البته کسی هم از زندگی راحت بدش نمی آید و رومیان که تا قبل از فتوحات عظیم[19] به زندگی ساده ی پدرانشان خو گرفته بودند اکنون با آشنا شدن با تمدن ظریف یونان و مشرق زمین دیگر نمی توانستند به آن غذاها و زندگانی ساده بسنده کنند . مثلاً در میهمانی های بزرگ سه مرتبه غذا می آوردند و گاهی تعداد غذاها از 6 و 7 فراتر می رفت . ماله به نقل از تیت لیو می گوید [ طباخ که تا آن وقت پست ترین غلامان محسوب می شد در این وقت مقام بلند پیدا کرد و طبخ که شغل ناچیزی بود جزء صنایع مستظرفه به شمار می رفت ]

رونق یافتن اقتصاد روم :
 

پس از شکست کارتاژ بازرگانی روم در دریای مدیترانه جانی دوباره گرفت و منجر به تجدید حیات صنایع محلی ایتالیا همچون کشتی سازی ، فلزکاری ، کوزه گری و جواهر سازی شد . تاجران نسبتاً فقیر و از طبقه ی متوسط ، ثروتمند شدند و طبقه ی ثروتمند و قوی به نام اسواران[20] را پدید آوردند .[21] همچنین اسپانیا یکی دیگر از عوامل رونق اقتصاد روم شد . این سرزمین ثروتمند با معادن نهفته در دل خاکش روم را متوجه خود ساخت و رومیان با گرفتن این سرزمین از کارتاژ هر ساله مبالغ زیادی پول از این سرزمین وارد روم می ساختند .
البته این را هم نادیده نباید گرفت که با رومی ساختن دریای مدیترانه این دولت توانست قدرت اول دریایی در منطقه شود و به این ترتیب تمام تجارت دریایی را در مدیترانه از آن خود کرد و پول سرشار حاصل از مبادلات تجاری به خزانه ی رم ریخته می شد .

پیدا شدن طبقات جدید تجاری در رم :
 

هنگام تاخت و تاز هانیبال در 219 ق . م قانونی وضع شد که سناتورها را از معامله و تجارت منع می کرد . به این جهت برخی از افراد خانواده های ثروتمند عضویت در سنا را به کناری گذاشته تجارت را به آن ترجیح دادند . چون ثروت ایشان به میزانی که سابقاً برای ورود به خدمت سواره نظام معین کرده بودند بالغ می شد به شوالیه معروف شدند . به این ترتیب در قبال نجبا که دوائر دولتی را اداره می کردند فرقه ی جدیدی پیدا شد که شامل تجار و صرافان و مستاجرین مالیات بود . بعضی از شوالیه ها از اسپانیا و آفریقا و گل و ممالک شرق اجناس و موادی را که در ایتالیا به وجود نمی آمد وارد می کردند و در ایالات فتح شده و ممالک مجاور آن برای تجارت اقامت می گزیدند . ماله از سیسرون نقل می کند [ در گل و ماوراء ، آلپ نیز هیچ یک از تجار بدون مداخله ی بازرگانان رومی معامله نمی کردند ] بعضی دیگر از شوالیه ها صراف بوده از ربع و نزول ثروتمند می شدند . از مردم روم به نرخ کم وام می گرفتند و به ساکنین ایالات[22] به میزان گران قرض می دادند و اغلب اوقات برای سناتورها معامله می کردند .[23]

واردات محصولات زراعی :
 

در اثر جنگ های کارتاژ یک سری ایالات به روم الحاق شد که از آن جمله می توان به سیسیل ، آفریقا و ساردنی اشاره کرد . این ممالک دارای زمین های وسیع زراعی بودند و محصولات زراعی در آنجا به وفور یافت می شد . از طرفی دولت روم هم از این موقعیت استفاده کرد و با واردات محصولات زراعی از این ایالات و فروختن آن به قیمت پایین روم را از محصولات زراعی بی نیاز ساخت . اما این کار یک ضربه ی بزرگ بر پیکر روم وارد ساخت . چرا که مالکین کوچک که توان رقابت با دولت در چنین سطح وسیعی از محصولات و قیمت ها را نداشتند ناچار شدند املاک خود را به مالکین بزرگتر و قدرتمندتر بفروشند و برای جستجوی کار به شهرها سرازیر شوند . از طرف دیگر ملاکین بزرگ توانستند خود را با این شرایط وفق دهند و به جای کشت محصولات زراعی به کاشت زیتون و انگور پرداختند و به این ترتیب خود را نجات دادند .

نتیجه گیری :
 

در این مطلب اشاره می کنم به تاثیر عقاید ملت های برتر از لحاظ فرهنگی بر روی تمدن های پایین تر از خودشان . رومیان مردمانی جنگ جو بودند برعکس یونانیان که دوستدار علم و صنعت بودند . یا حتی کارتاژی ها که از لحاظ ثروت بر روم چیره بودند همیشه نفوذ عقاید از جوامع بلندتر و برتر صورت می گیرد و جوامع پست تر چه از لحاظ فرهنگی و چه از لحاظ مالی همیشه در تیررس حملات این کشورها هستند .

پي‌نوشت‌ها:
 

[1] ) ر. ک : دورانت ، ویل : تاریخ تمدن ؛ ترجمه ی حمید عنایت ؛ جلد سوم ( اقبال ، تهران ، 1341 )
[2] )ناردو ، دان : جمهوری روم ؛ ترجمه ی سهیل سمی ( ققنوس ، تهران ، 1387 ) صص 46 و 45
[3] ) کارتاژ به علت شرایط جغرافیایی منطقه ی خود دارای نیرومندترین ناوگان دریایی در مدیترانه بود .
[4] ) (aio Duilio )
[5] ) (Attlio Regolo )
[6] ) او را درون بشکه ای پر از میخ گذاشتند و از سرازیری او را به پاین انداختند .
[7] ) (Lutazio catulo )
[8] ) این نبرد در ناحیه ی پولیا واقع شد و رومیان آن روز را جزء روزهای نحس می شمارند .
[9] ) بارابدورو ، برنارد ینو : بیست و هفت قرن تاریخ ایتالیا و اروپا ؛ ترجمه ی محمدحسن افظلی نژاد ( تالار کتار ، تهران ، (138) ص 18)
[10]
[11]
[12] ) ماله ، آلبر : تاریخ رم ؛ ترجمه ی میرزا غلامحسین خان زیرک زاده . ( علم ، تهران ، 1366 ) ص 119
[13] ) باربادورو ، برناردینو ، بیست و هفت قرن تاریخ ایتالیا و اروپا ، ص 24
[14] ) ناردو ، دان : جمهوری رم . صص 67 و 66
[15] ) آتریوم
[16] ) ماله ، آلبر ، تاریخ رم ، ص 119
[17] ) همان ، ص 128
[18] ) همان ص 122
[19] ) منظور از فتوحات عظیم همان جنگ های پونیک بود که راه را برای کشورگشایی در شرق باز کرد .
[20] ) منظور شوالیه ها است .
[21] ) ناردو ؛ جمهوری روم . ص 53
[22]) منظور از ایالات سرزمین های فتح شده ی غیر رومی است .
[23] ) ماله ،؛ تاریخ رم . ص 135
 

منابع و مآخذ :
1- باربادورو ، برناردینو : بیست و هفت قرن تاریخ ایتالیا و اروپا ، ترجمه ی محمدحسن افظلی نژاد . ( تالار کتاب ، تهران ، 1381 )
2- دورانت ، ویل : تاریخ تمدن ، جلد سوم ، ترجمه ی حمید عنایت . ( اقبال ، تهران ، 1341 )
3- ماله ، آلبر : تاریخ رم ، ترجمه ی میرزا غلامحسین خان زیرک زاده ( علم ، تهران ، 1366 )
4- ناردو ، دان ، جمهوری روم ، ترجمه ی سهیل سمی ( ققنوس ، تهران ، 1387 )

ارسال توسط کاربر محترم سایت :good20




 

ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
سخن آوا | بهره‌ی ماه رجب (استاد حسینی قمی)
سخن آوا | بهره‌ی ماه رجب (استاد حسینی قمی)

سخن آوا | بهره‌ی ماه رجب (استاد حسینی قمی)

سخن آوا | سه چیز همیشه کمیاب (استاد رفیعی)
سخن آوا | سه چیز همیشه کمیاب (استاد رفیعی)

سخن آوا | سه چیز همیشه کمیاب (استاد رفیعی)

سخن آوا | همای سعادت (استاد حسینی قمی)
سخن آوا | همای سعادت (استاد حسینی قمی)

سخن آوا | همای سعادت (استاد حسینی قمی)

پیشرفت‌هایی در تحقق واقعیت ترکیبی
پیشرفت‌هایی در تحقق واقعیت ترکیبی

پیشرفت‌هایی در تحقق واقعیت ترکیبی

خلاصه| گل گهر 1-0 استقلال از هفته بیست و یکم لیگ برتر (8 اسفند)

خلاصه| گل گهر 1-0 استقلال از هفته بیست و یکم لیگ برتر (8 اسفند)

تدبیر در خرید و مصرف مواد غذائی در خانواده
تدبیر در خرید و مصرف مواد غذائی در خانواده

تدبیر در خرید و مصرف مواد غذائی در خانواده

برنامه ریزی و تقدیر معیشت
برنامه ریزی و تقدیر معیشت

برنامه ریزی و تقدیر معیشت

خلاصه| پرسپولیس 3-1 شهرخودرو از هفته بیست و یکم لیگ برتر (8 اسفند)
خلاصه| پرسپولیس 3-1 شهرخودرو از هفته بیست و یکم لیگ برتر (8 اسفند)

خلاصه| پرسپولیس 3-1 شهرخودرو از هفته بیست و یکم لیگ برتر (8 اسفند)

اختراعی برای رفع حالت تهوع در خودرو یا کشتی با استفاده از واقعیت مجازی
اختراعی برای رفع حالت تهوع در خودرو یا کشتی با استفاده از واقعیت مجازی

اختراعی برای رفع حالت تهوع در خودرو یا کشتی با استفاده از واقعیت مجازی

مهار کردن مقایسه صعودی
مهار کردن مقایسه صعودی

مهار کردن مقایسه صعودی

منطقی کردن آرزوها
منطقی کردن آرزوها

منطقی کردن آرزوها

غنی مطلق، خداوند است
غنی مطلق، خداوند است

غنی مطلق، خداوند است

چگونگی استفاده انسان از روزی
چگونگی استفاده انسان از روزی

چگونگی استفاده انسان از روزی

امید و تنظیم آرزوها

امید و تنظیم آرزوها

تنظیم احساسات نسبت به درآمد
تنظیم احساسات نسبت به درآمد

تنظیم احساسات نسبت به درآمد

تصور صحیح از روزی
تصور صحیح از روزی

تصور صحیح از روزی

ترس از آینده و چگونگی تأمین روزی
ترس از آینده و چگونگی تأمین روزی

ترس از آینده و چگونگی تأمین روزی

پیامدهای منفی مقایسه صعودی
پیامدهای منفی مقایسه صعودی

پیامدهای منفی مقایسه صعودی

بهترین رزق و روزی از دیدگاه اسلام

بهترین رزق و روزی از دیدگاه اسلام

اطلاعیه‌شورای سیاستگذاری ائمه جمعه/ نماز های جمعه ۲۳ استان کشور لغو شد
اطلاعیه‌شورای سیاستگذاری ائمه جمعه/ نماز های جمعه ۲۳ استان کشور لغو شد

اطلاعیه‌شورای سیاستگذاری ائمه جمعه/ نماز های جمعه ۲۳ استان کشور لغو شد

روحانی: دستگاه‌ها و ارکان کشور به اجرای تمامی مصوبات ستاد ملی مدیریت بیماری کرونا موظف و مکلفند
روحانی: دستگاه‌ها و ارکان کشور به اجرای تمامی مصوبات ستاد ملی مدیریت بیماری کرونا موظف و مکلفند

روحانی: دستگاه‌ها و ارکان کشور به اجرای تمامی مصوبات ستاد ملی مدیریت بیماری کرونا موظف و مکلفند