0
ویژه نامه ها

گرگان در سده های پنجم و ششم هجری

قرن های پنجم و ششم هجری دوران عظمت و اقتدار علمی، ‌فرهنگی و سیاسی سرزمین گرگان بوده است. در این دو قرن علم و ادب و طب و نجوم و ریاضیات و شعر و ادب گرگان با خراسان بزرگ و فرارود برابری می کرد. در این
گرگان در سده های پنجم و ششم هجری
گرگان در سده های پنجم و ششم هجری

 

نویسنده: دکتر علی اکبر ولایتی




 

قرن های پنجم و ششم هجری دوران عظمت و اقتدار علمی، ‌فرهنگی و سیاسی سرزمین گرگان بوده است. در این دو قرن علم و ادب و طب و نجوم و ریاضیات و شعر و ادب گرگان با خراسان بزرگ و فرارود برابری می کرد. در این روزگار بود که سرزمین آباد و پهناور گرگان ده ها دانشمند، شاعر، نویسنده، مورخ، طبیب، منجم و ریاضی دان به خود دید و اگر قرن های پنجم و ششم را عصر ریاضیات و طب و ادبیات بدانیم بیراه نگفته ایم. وجود امیران ادب پرور و علم دوست همچون قابوس بن وشمگیر (ـ مقتول 433)، ‌که خود ادیب و فاضل و خوش نویس بود و ادیبان و طبیبان را ارج می نهاد، ‌و همچنین نواده او کیکاووس بن اسکندر صاحب کتاب ارجمند قابوسنامه، ‌خود شاهدی بر موقعیت علمی و حضور دانشمندان بسیار در این خطه بوده است (حمیدی، ص115-116). علاوه بر این، ‌با آن که در این قرون، ‌و قبل و بعد از آن، خراسان و فرارود پیوسته در معرض تعدیّات و هجوم خاندان های متعدد و حتی اقوام بیگانه بود که زیان و خسارات آن هجوم ها و غارت ها حتی به گرگان هم رسیده بود، اما می توان گفت که در آن زمان، گرگان، ‌در مقایسه با سایر سرزمین های شمال و شرق ایران، از امنیت بیشتری برخوردار بود و در پناه همین امنیت بود که ده ها دانشمند در ادب و حکمت در گرگان آن زمان ظهور کردند (همان، ص116). برخی دانشمندان بزرگ نیز سال ها در این شهر توقف داشته و زیسته اند، ‌از جمله ابن سینا که مدتی در گرگان زیست و تدریس کرد و حتی کتاب اول قانون را نیز در همان جا تألیف کرد. همچنین ابوالفرج علی بن حسین بن هندو، صاحب کتاب مفتاح الطب از سال 400 ق تا پایان عمر را در گرگان گذراند و به تدریس علوم مشغول بود (بهپور اسکویی(الف)، ‌ص56).
منبع مقاله: ولایتی، علی اکبر؛ (1390)، سید اسماعیل جرجانی، تهران: امیرکبیر، چاپ اول



 

 

ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
نظرسنجی متوقف شد...!
نظرسنجی متوقف شد...!

نظرسنجی متوقف شد...!

موارد مصرف و عوارض جانبی ترازودون
موارد مصرف و عوارض جانبی ترازودون

موارد مصرف و عوارض جانبی ترازودون

موارد مصرف و عوارض جانبی سروکوئل
موارد مصرف و عوارض جانبی سروکوئل

موارد مصرف و عوارض جانبی سروکوئل

موارد مصرف و عوارض جانبی لووتیروکسین
موارد مصرف و عوارض جانبی لووتیروکسین

موارد مصرف و عوارض جانبی لووتیروکسین

برگزاری مراسم تحلیف بایدن رییس جمهور آمریکا با تدابیر شدید امنیتی
برگزاری مراسم تحلیف بایدن رییس جمهور آمریکا با تدابیر شدید امنیتی

برگزاری مراسم تحلیف بایدن رییس جمهور آمریکا با تدابیر شدید امنیتی

سقوط قیمت طلا و دلار ادامه دارد
سقوط قیمت طلا و دلار ادامه دارد

سقوط قیمت طلا و دلار ادامه دارد

دستور پخت چند نوع فاجیتا
دستور پخت چند نوع فاجیتا

دستور پخت چند نوع فاجیتا

بازیافتِ توأم با تولید توسط چاپ سه بعدی
بازیافتِ توأم با تولید توسط چاپ سه بعدی

بازیافتِ توأم با تولید توسط چاپ سه بعدی

موارد مصرف و عوارض جانبی آلپرازولام
موارد مصرف و عوارض جانبی آلپرازولام

موارد مصرف و عوارض جانبی آلپرازولام

آشنایی با طرز تهیه چند نوع فریتاتای خاص
آشنایی با طرز تهیه چند نوع فریتاتای خاص

آشنایی با طرز تهیه چند نوع فریتاتای خاص

موارد مصرف و عوارض جانبی سیمواستاتین
موارد مصرف و عوارض جانبی سیمواستاتین

موارد مصرف و عوارض جانبی سیمواستاتین

آشنایی با غذاهایی که بوسیله زنجبیل خوش طعم می شوند
آشنایی با غذاهایی که بوسیله زنجبیل خوش طعم می شوند

آشنایی با غذاهایی که بوسیله زنجبیل خوش طعم می شوند

دستور تهیه چند نوع کباب هندی
دستور تهیه چند نوع کباب هندی

دستور تهیه چند نوع کباب هندی

دستور تهیه چند نوع غذا با نودل
دستور تهیه چند نوع غذا با نودل

دستور تهیه چند نوع غذا با نودل

حکمت (نسخه اینستاگرام) | توسعه و برکت در وقت / استاد عالی
حکمت (نسخه اینستاگرام) | توسعه و برکت در وقت / استاد عالی

حکمت (نسخه اینستاگرام) | توسعه و برکت در وقت / استاد عالی

طرز تهیه سه نوع سوفله خاص
طرز تهیه سه نوع سوفله خاص

طرز تهیه سه نوع سوفله خاص

مبین | سوره مبارکه توحید (اخلاص) / استاد شهریار پرهیزگار
مبین | سوره مبارکه توحید (اخلاص) / استاد شهریار پرهیزگار

مبین | سوره مبارکه توحید (اخلاص) / استاد شهریار پرهیزگار

سه مورد از محبوب ترین غذا های لبنان
سه مورد از محبوب ترین غذا های لبنان

سه مورد از محبوب ترین غذا های لبنان

موارد مصرف و عوارض جانبی سرترالین
موارد مصرف و عوارض جانبی سرترالین

موارد مصرف و عوارض جانبی سرترالین

طرز تهیه چند غذای پرطرفدار خارجی
طرز تهیه چند غذای پرطرفدار خارجی

طرز تهیه چند غذای پرطرفدار خارجی

عجایب معماری و شهر سازی مدرن در سنگاپور
عجایب معماری و شهر سازی مدرن در سنگاپور

عجایب معماری و شهر سازی مدرن در سنگاپور