0
ویژه نامه ها

شاخص قیمت ها

شاخص قیمت ها معیاری است که براساس آن می توان تغییرات سطح عمومی قیمت ها را با گذشت زمان مورد ارزیابی قرار داد.
شاخص قیمت ها
شاخص قیمت ها

 

نویسنده: دکتر طهماسب محتشم دولتشاهی




 

شاخص قیمت ها معیاری است که براساس آن می توان تغییرات سطح عمومی قیمت ها را با گذشت زمان مورد ارزیابی قرار داد.
تغییرات سطح عمومی قیمت ها، یا نرخ تورم را می توان با مقایسه هزینه نسبی تعدادی از کالاها (یا سبدی از کالاها (1)) در دو دوره زمانی مختلف اندازه گیری کرد. معمولاً هزینه سبد کالا را در یکی از دو مقاطع زمانی به نام مبنا در نظر می گیرند. در این صورت شاخص قیمت ها، هزینه سبد کالا در یک زمان معین نسبت به زمان مبنا (سال پایه) را نشان می دهد. رابطه شاخص قیمت ها را می توان به صورت زیر نوشت:
شاخص قیمت ها
معمولاً بین شاخص قیمت مصرف کننده (که مبنای محاسبه آن کالاهای مصرفی است) و شاخص قیمت تولید کننده (که مبنای محاسبه آن عوامل تولیدی است) فرق قائل می شوند.
با در نظر گرفتن شاخص قیمت ها از طریق رابطه زیر می توان نرخ تورم یا درصد تغییرات قیمت ها را محاسبه کرد.
شاخص قیمت ها
مثلاً اگر ارزش شاخص سال پایه 217 و شاخص سال x مساوی 247 باشد، درصد تغییرات سطح عمومی قیمت ها را می توان به صورت زیر محاسبه کرد.
شاخص قیمت ها
یعنی نرخ تورم در سال x (12 ماه) نسبت به سال مورد نظر، 13/8 درصد است.
ما از طریق شاخص قیمت ها می توانیم تغییرات درآمد واقعی (که قدرت خرید را نشان می دهد) را تعیین کنیم.
می دانیم که افزایش درآمد پولی افراد الزاماً به معنی افزایش قدرت خرید آنها نیست. درآمد واقعی که براساس آن می توان قدرت خرید را تعیین کرد، فقط وقتی افزایش پیدا می کند که درآمد پولی بیش از شاخص قیمت مصرف کننده افزایش پیدا کند. درآمد واقعی هر سال را می توان از طریق تقسیم درآمد پولی بر شاخص قیمت ضربدر عدد 100 به دست آورد.
شاخص قیمت ها
این رابطه دربرگیرنده ریال هایی است که دارای قدرت خرید یکسانی در مقایسه با ریال های سال پایه دارند.
فرض کنید خانواده ای در سال 1360 مبلغ 20/000 ریال درآمد داشته است. شاخص مصرف کننده در این سال نیز 161 بوده است. همین خانوار در سال 1375 مثلا 30/000ریال درآمد با شاخص قیمت 311 در این سال بوده است. تغییرات در درآمد واقعی این خانواده را می توان به صورت زیر محاسبه کرد.
شاخص قیمت ها
اکنون تغییرات را به درصد محاسبه می کنیم.
شاخص قیمت ها
که نشان می دهد ردآمد وقایع یا قدرت خرید این خانوار در سال فرضی 1374 نسبت به سال (فرضی) 1360 به میزان 22/3درصد کاهش پیدا کرده است (با وجود افزایش درآمد پولی).

پی نوشت ها :

به تعدای از کالاهای مورد نیاز جامعه، سبدی از کالا گفته می شود.

منبع مقاله :
محتشم دولتشاهی طهماسب (1390) مبانی علم اقتصاد: اقصاد خرد، اقتصاد کلان تهران: چاپ سی و یکم، ویراست ششم (1390).



 

 

نظرات کاربران
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
روبات و ریشه تاریخی و فرهنگی آن
روبات و ریشه تاریخی و فرهنگی آن

روبات و ریشه تاریخی و فرهنگی آن

موارد مصرف و عوارض جانبی پرفنازین
موارد مصرف و عوارض جانبی پرفنازین

موارد مصرف و عوارض جانبی پرفنازین

موارد مصرف و عوارض جانبی رابپرازول
موارد مصرف و عوارض جانبی رابپرازول

موارد مصرف و عوارض جانبی رابپرازول

زندگی زیر سایه پهپاد/ بازتاب پوستر سایت رهبر انقلاب درباره انتقام سخت از قاتلان سردار سلیمانی
زندگی زیر سایه پهپاد/ بازتاب پوستر سایت رهبر انقلاب درباره انتقام سخت از قاتلان سردار سلیمانی

زندگی زیر سایه پهپاد/ بازتاب پوستر سایت رهبر انقلاب درباره انتقام سخت از قاتلان سردار سلیمانی

دستور تهیه چند نوع پوره خاص و خوشمزه
دستور تهیه چند نوع پوره خاص و خوشمزه

دستور تهیه چند نوع پوره خاص و خوشمزه

جشن عروسی فرزند خاخام یهودی در بروکلین نیویورک آمریکا
جشن عروسی فرزند خاخام یهودی در بروکلین نیویورک آمریکا

جشن عروسی فرزند خاخام یهودی در بروکلین نیویورک آمریکا

طرز تهیه چند نوع پوره برای دورچین
طرز تهیه چند نوع پوره برای دورچین

طرز تهیه چند نوع پوره برای دورچین

اولین تصویر سه بعدی واقعی از ویروس کرونا ایجاد شد
اولین تصویر سه بعدی واقعی از ویروس کرونا ایجاد شد

اولین تصویر سه بعدی واقعی از ویروس کرونا ایجاد شد

طرز تهیه سه نوع پیتزای تابه ای
طرز تهیه سه نوع پیتزای تابه ای

طرز تهیه سه نوع پیتزای تابه ای

بیبی اسفناج چیست و چه خواصی دارد؟
بیبی اسفناج چیست و چه خواصی دارد؟

بیبی اسفناج چیست و چه خواصی دارد؟

آشنایی با فواید زیتون سیاه و عوارض احتمالی آن
آشنایی با فواید زیتون سیاه و عوارض احتمالی آن

آشنایی با فواید زیتون سیاه و عوارض احتمالی آن

آشنایی با طرز تهیه ساندویچ مونت کریستو به سه روش
آشنایی با طرز تهیه ساندویچ مونت کریستو به سه روش

آشنایی با طرز تهیه ساندویچ مونت کریستو به سه روش

«اسرائیلی وقیح» آبروی نداشته تل‌آویو را بر باد داد
«اسرائیلی وقیح» آبروی نداشته تل‌آویو را بر باد داد

«اسرائیلی وقیح» آبروی نداشته تل‌آویو را بر باد داد

مؤلفه های سلامت و بهداشت روان خانواده
مؤلفه های سلامت و بهداشت روان خانواده

مؤلفه های سلامت و بهداشت روان خانواده

مبین | سوره مبارکه شمس / استاد حسن دانش
مبین | سوره مبارکه شمس / استاد حسن دانش

مبین | سوره مبارکه شمس / استاد حسن دانش

موارد استفاده و عوارض جانبی آریپیپرازول
موارد استفاده و عوارض جانبی آریپیپرازول

موارد استفاده و عوارض جانبی آریپیپرازول

حضرت باران(قسمت 11)/ استاد رنجبر
حضرت باران(قسمت 11)/ استاد رنجبر

حضرت باران(قسمت 11)/ استاد رنجبر

موارد مصرف و عوارض جانبی سوستاک
موارد مصرف و عوارض جانبی سوستاک

موارد مصرف و عوارض جانبی سوستاک

طراحی جالب چهره لبرون جیمز ستاره NBA
طراحی جالب چهره لبرون جیمز ستاره NBA

طراحی جالب چهره لبرون جیمز ستاره NBA

قهرمانی حسن تفتیان مسابقات دوی 60 متر فرانسه
قهرمانی حسن تفتیان مسابقات دوی 60 متر فرانسه

قهرمانی حسن تفتیان مسابقات دوی 60 متر فرانسه

آهنگ جشن تولد/ تولدت مبارک! ایشالا صدساله شی
آهنگ جشن تولد/ تولدت مبارک! ایشالا صدساله شی

آهنگ جشن تولد/ تولدت مبارک! ایشالا صدساله شی