0
ویژه نامه ها

وظایف فرزندان نسبت به پدر و مادر

جوانی به خدمت امام صادق علیه السلام رسید و گفت: ای فرزند پیامبر، پدری دارم که پیر و ناتوان شده است: نمی تواند کار کند، نمی تواند راه برود، حتی برداشتن لقمه هم برایش دشوار است، ناچارم در همه کارها به او کمک کنم.
وظایف فرزندان نسبت به پدر و مادر
 وظایف فرزندان نسبت به پدر و مادر

 

نویسنده: جعفر شیخ الاسلامی




 

دستور نیکی به پدر و مادر

«و قضی ربُک الا تعبدوا الا ایاه و بالوالدین احساناً» (اسراء 23)
و خدای تو حکم فرموده هیچکس را جز او نپرستید و به پدر و مادر نیکی کنید.

با پدر و مادر چگونه رفتار کنیم؟

جوانی به خدمت امام صادق علیه السلام رسید و گفت: ای فرزند پیامبر، پدری دارم که پیر و ناتوان شده است: نمی تواند کار کند، نمی تواند راه برود، حتی برداشتن لقمه هم برایش دشوار است، ناچارم در همه کارها به او کمک کنم.
امام صادق علیه السلام فرمود: تو بسیار خوشبخت و سعادتمند هستی که این چنین با مهربانی به پدرت خدمت می کنی. همه کارهای پدر را- تا آنجا که می توانی- خودت بر عهده بگیر، لباسهایش را تمیز کن، دست و صورتش را بشوی، او را به حمام ببر، با دست خود لقمه در دهانش بگذار و در همه حال احترامش را نگهدار. در موقع فراغت نزدش بنشین و از او احوالپرسی کن، به حرفهایش توجه کن و دلداریش بده، مبادا به او بی احترامی کن، مبادا سخن تندی بگویی، مبادا کاری کنی که از تو ناراحت و غمگین شود.
او زمانی که کودک بوده ای برای تو زحمتها کشیده و رنجها برده است. اکنون وظیفه داری که او را یاری کنی و خدمتگذارش باشی.
خدا را سپاسگزار باش که به تو نیرو داده تا به پدرت خدمت کنی و به این وسیله سعادتمند گردی.
خدا فرمان داده که جز او را نپرستیم و در همه حال با پدر و مادر مهربان و نیکوکار باشیم.
1- بزرگترین عمل بعد از توحید از نظر قرآن، نیکی به پدر و مادر است.
2- خدا را عبادت کنید و چیزی را به او شریک مگیرید و به پدر و مادر نیکی کنید.«نساء/36».
3- خداوند حکم و فرمان داد که جز او را نپرستید و به پدر و مادر نیکی کنید.
4- هرگاه یکی از آنان یا هر دو، به پیری برسند به آنان افّ مگو و تندی مکن.
5- با آنان به نرمی و آرامی و مهربانی سخن گوی «با احترام و بزرگوارانه سخن بگوی».
6- مهربانی و افتادگی در پیش گیر.
7- هنگام دعا کردن بگو: پروردگارا همانطور که آنها مرا، در کودکی تربیت کردند تو نیز بر آنان رحمت آور.
8- با آنان نیکو معاشرت و رفتار کنید. وضع اقتصاد و درآمد پدر و مادرتان را در نظر بگیرید و آنها را برای خریدن چیزی مجبور نکنید.
9- آنها را ناچار نساز که برای تأمین نیازمندیهای خود از تو درخواست کنند.
10- حتی اگر بی نیاز هم باشند به آنان کمک کن «قبل از درخواست آنان، نیازشان را برطرف کن».
11- اگر ترا ملول و ناراحت کردند مگو از شما دلتنگ هستم و زنهار کلمه ای بگویی که رنجیده خاطر شوند.
12- اگر ترا کتک زدند «خدای ناکرده»، آنان را مترسان و پرخاش مکن.
13- بر سرشان داد مزن و بگو: خدایا آنانرا بیامرز.
14- با آغوش باز آنان را بپذیرید و در روزهای مقدس مثل عیدها آنان را فراموش نکنید، به دیدار آنها بشتابید و در صورت امکان دل آنها را با تبریک گفتن و تشکر کردن و هدیه دادن شاد کنید.
15- پر و بال تواضع و فروتنی را با کمال مهربانی نزدشان بگستران.
16- جز به رأفت و مهربانی به ایشان نگاه مکن، و چشمانت را بر آنها خیره مساز.
17- صدای خود را از صدای آنان بلندتر منما.
18- دست خود را بالای دست آنها قرار مده.
19- در راه رفتن از آنها پیشی مگیر. در حضور آنان دراز نکش.
20- یکی از راههای قدردانی از پدر و مادر، داشتن اخلاق نیکو و خوب درس خواندن و سعی و تلاش شماست.
21- از پدر و مادر اطاعت کن و به آنان نیکی نما چه در حال حیات و چه بعد از مرگ ایشان.
22- نیکی به پدر و مادر از نماز، روزه، حج و جهاد بالاتر است.
23- آنان را به اسم صدا نزنید.
24- صحبت آنها را قطع نکنید، منتظر باشید حرفشان را تمام کنند سپس شما حرف بزنید.
25- مایه بدگویی آنها نشوید «کاری نکنید که مردم به پدر و مادرتان بد بگویند».
26- در تمام کارها- جز معصیت خدا- از آنها اطاعت کنید.
27- در مواردی که اطاعت آنان منجر به معصیت و یا ترک واجب گردد نباید از آنان پیروی کنید.
28- مسافرت مباح بلکه مستحب با نهی آنان جایز نیست.
29- اگر در وقت نماز کاری بخواهند باید نماز را تأخیر بیندازید «مگر آنکه وقت نماز تنگ باشد».
30- با همه ثوابی که نماز جماعت دارد اگر شما را از آن بازدارند نباید شرکت کنید.
31- منع از جهاد در صورتی که امام فرزند را شخصاً تکلیف نکرده باشد «و یا بسیج همگانی مسلمین واجب نباشد.»
32- اگر در حال نماز مستحبی چیزی از شما بخواهند باید نماز را قطع کنید و خواسته آنان را برآورده سازید.
33- اگر اجازه ندهند حق گرفتن روزه مستحبی را هم ندارید.
34- حق پدر و مادر بر هیچ فرزندی با مرگ آنها خاتمه نمی یابد بلکه پس از مرگ آنها نیز وظیفه دارید نیکی و احسان نمایید و حقوق آنها را ادا کنید.
35- پس از مرگ آنها می توانید در حقشان: نماز بخوانید، روزه بگیرید، حج بروید و صدقه و انفاق دهید. و هرکس قبر پدر و مادر یا یکی از آن دو را در هر جمعه یکبار زیارت کند خدا او را می بخشد و او را نیکوکار می نویسد.
36- پس از مرگ آنان در حق آنها نماز بخوانید، دعا کنید، به عهد و پیمانشان وفا کنید، دوستانشان را احترام نمایید و برای آنها طلب آمرزش کنید.
37- با پدر و مادر خصومت و دشمنی نکنید که موجب خواری و ذلت است.
38- آنان را در پناه خود بگیرید همانگونه که در دوران کودکی و ضعف شما، از شما حمایت کردند.
39- پس از ازدواج، همسر خود را وادار نکنید که با مادرش بدرفتاری کند.
40- توجه داشته باشید اگر عاق والدین شوید و دل آنها را بشکنید بوی بهشت به مشام شما نخواهد رسید.
41- هرکس به پدر و مادر خود با خشم و نفرت نگاه کند خداوند نمازش را نمی پذیرد.
42- خداوند به عزت و جلال خود سوگند یاد کرده که اگر عاق والدین به اندازه همه پیامبران عمل نیک انجام دهد خداوند از او نمی پذیرد.
43- اگر پدر و مادر از فرزند خود راضی باشند خداوند نیز از او راضی است.
44- اگر پدر و مادر از فرزند خود خشمگین باشند خداوند نیز از او خشمگین است.
45- اگر پدر و مادرتان را اندوهگین نمایید موجب عاق و آزار آنان شده اید.
46- توجه داشته باشید: پدر و مادرها به هنگام پیری، خواستار و نیازمند انس و الفت و همبستگی بیشتری هستند. بنابراین با آنان زیاد ارتباط برقرار کنید و به نوعی زحمات آنان را جبران نمایید.
47- نیکی و احترام به پدر و مادر واجب است حتی اگر تبهکار و کافر نیز باشند.
48- هر فرزند نیکوکاری که با مهربانی و محبت به پدر و مادرش نگاه کند در مقابل هر نگاه ثواب یک حج کامل مقبول به او داده می شود و نگاه محبت آمیز فرزند به پدر و مادرش عبادت است.
49- بنده ای که مطیع پدر و مادر و پروردگارش باشد روز قیامت در بالاترین جایگاه است.
50- موقع ورود آنها به منزل یا جایی که شما حضور دارید برخیزید و احترام کنید و به آنها تواضع و فروتنی نمایید. همیشه با زبان خوش با آنان صحبت کنید.
51- اگر پدر و مادرتان نقطه ضعفی دارند بهتر این است که با واقع بینی با آن برخورد کنید و ضمناً ویژگیهای نیک آنان و محبت آنان را نسبت به خودتان نادیده نگیرید.
52- با میل و رغبت از راهنماییها و اندرزهای دلسوزانه آنان بهره بگیرید.
53- در آشکار و نهان با آنان صمیمی و مهربان باشید و به اطاق آنان بی اجازه وارد نشوید.
54- اگر پدر و مادرت ترا صدا زدند و ترا خواستند نخست مادرت را اجابت کن.
55- هیچوقت آنان را غمگین و محزون ننمایید و هنگامی که آنها مریض هستند سر و صدا نکنید و از آنها خوب پرستاری کنید.
56- توجه داشته باشید اگر خدای ناکرده دستی به سوی پدر و مادر دراز شود که آنان را کتک بزند همیشه ملعون و از رحمت خدا دور است.
57- به بهانه اینکه امتحان دارید نباید از فرمان آنها سرپیچی کنید.
58- سعی کنید مشکل خود را مؤدبانه و با متانت با آنان در میان بگذارید.
59- مخصوصاً در میان جمع و در مهمانیها، احترام خاصی به آنان قائل شوید و هنگامی که مطالعه می کنند یا تلفنی صحبت می کنند رعایت ادب را نموده و ساکت باشید.
60- رمز موفقیت در زندگی، در احترام به پدر و مادر و مطیع آنان بودن است.
61- وظیفه فرزندان در رابطه با مادر خیلی سنگین تر و دشوارتر است.
به داستان زیر توجه فرمایید:
فردی نزد رسول خدا (ص) ‌آمد و پرسید به چه کسی نیکی کنم فرمود به مادرت. بار دوم پرسید پس از او به چه کسی؟ و همان پاسخ را شنید. بار سوم پرسید پس از او به چه کسی؟ و همان جواب آمد . بار چهارم پرسید که پس از او؟ جواب داد به پدرت.
62- در برابر آن ها وظیفه شناس باشید، وقتی به مقامی رسیدید و یا صاحب ثروت و کاری شدید و یا ازدواج کردید هیچ وقت آنان را فراموش نکنید.
خدایا چنان کن سرانجام کار
تو خشنود باشی و ما رستگار
منبع مقاله :
شیخ الاسلامی، جعفر؛ (1375)، 2222 نکته در تربیت، تهران: اسلامی، چاپ سوم



 

 

نظرات کاربران
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
حکمت | نیاز کاذب؛ روزنه نفوذ! / استاد عالی
حکمت | نیاز کاذب؛ روزنه نفوذ! / استاد عالی

حکمت | نیاز کاذب؛ روزنه نفوذ! / استاد عالی

محمدعلی دهقان دهنوی، رئیس جدید سازمان بورس شد
محمدعلی دهقان دهنوی، رئیس جدید سازمان بورس شد

محمدعلی دهقان دهنوی، رئیس جدید سازمان بورس شد

طرز تهیه سالاد کلم بروکلی با روش های متفاوت
طرز تهیه سالاد کلم بروکلی با روش های متفاوت

طرز تهیه سالاد کلم بروکلی با روش های متفاوت

موارد استفاده و عوارض متوپرولول
موارد استفاده و عوارض متوپرولول

موارد استفاده و عوارض متوپرولول

آشنایی با دستور تهیه چند نوع سالاد مارچوبه
آشنایی با دستور تهیه چند نوع سالاد مارچوبه

آشنایی با دستور تهیه چند نوع سالاد مارچوبه

موارد استفاده و عوارض لووفلوکساسین
موارد استفاده و عوارض لووفلوکساسین

موارد استفاده و عوارض لووفلوکساسین

نوبهار صبر در کوچه 21
نوبهار صبر در کوچه 21

نوبهار صبر در کوچه 21

موارد استفاده و عوارض اگزازپام
موارد استفاده و عوارض اگزازپام

موارد استفاده و عوارض اگزازپام

موارد استفاده و عوارض ریفاکسیمین
موارد استفاده و عوارض ریفاکسیمین

موارد استفاده و عوارض ریفاکسیمین

موارد استفاده و عوارض پرگابالین
موارد استفاده و عوارض پرگابالین

موارد استفاده و عوارض پرگابالین

مبین | سوره مبارکه نصر / استاد شهریار پرهیزگار
مبین | سوره مبارکه نصر / استاد شهریار پرهیزگار

مبین | سوره مبارکه نصر / استاد شهریار پرهیزگار

ماموریت دانشگاه ها و مراکز علمی در بیان رهبری | هدفمند کردن تحقیقات برای رسیدن به مرجعیت علمی
ماموریت دانشگاه ها و مراکز علمی در بیان رهبری | هدفمند کردن تحقیقات برای رسیدن به مرجعیت علمی

ماموریت دانشگاه ها و مراکز علمی در بیان رهبری | هدفمند کردن تحقیقات برای رسیدن به مرجعیت علمی

از مادران شهدای مدافع حرم تا مادران شهدای کربلا
از مادران شهدای مدافع حرم تا مادران شهدای کربلا

از مادران شهدای مدافع حرم تا مادران شهدای کربلا

موارد استفاده و عوارض آملودیپین
موارد استفاده و عوارض آملودیپین

موارد استفاده و عوارض آملودیپین

بررسی شیوه های دست یابی به مرجعیت علمی
بررسی شیوه های دست یابی به مرجعیت علمی

بررسی شیوه های دست یابی به مرجعیت علمی

طرز تهیه چند نوع سالاد رژیمی خاص و خوشمزه
طرز تهیه چند نوع سالاد رژیمی خاص و خوشمزه

طرز تهیه چند نوع سالاد رژیمی خاص و خوشمزه

موارد استفاده و عوارض والسارتان
موارد استفاده و عوارض والسارتان

موارد استفاده و عوارض والسارتان

تلاوت زیبای آیه 23 سوره یوسف با صدای استاد عبدالباسط
تلاوت زیبای آیه 23 سوره یوسف با صدای استاد عبدالباسط

تلاوت زیبای آیه 23 سوره یوسف با صدای استاد عبدالباسط

موارد استفاده و عوارض تمازپام
موارد استفاده و عوارض تمازپام

موارد استفاده و عوارض تمازپام

آری یا خیر به مذاکره ایران و آمریکا
آری یا خیر به مذاکره ایران و آمریکا

آری یا خیر به مذاکره ایران و آمریکا

طرز تهیه چند نوع سالاد ذرت فوق العاده
طرز تهیه چند نوع سالاد ذرت فوق العاده

طرز تهیه چند نوع سالاد ذرت فوق العاده