0
ویژه نامه ها

آدم باید یک آخور هم برای روز مبادای خودش نگه دارد!

یکی از نخستین و مهم‌ترین اقدامات امیر کبیر قطع مستمری مشتی شاهزاده و امیر و مدّاح و متملق بود. مفت‌خواران بیکاره در برابر این اقدام شجاعانه ساکت ننشستند. یکی از اقدامات مخالفان، پناهنده و بستی شدن به آخورهایی بود که در
آدم باید یک آخور هم برای روز مبادای خودش نگه دارد!
آدم باید یک آخور هم برای روز مبادای خودش نگه دارد!

 






 

زمینه پیدایش

یکی از نخستین و مهم‌ترین اقدامات امیر کبیر قطع مستمری مشتی شاهزاده و امیر و مدّاح و متملق بود. مفت‌خواران بیکاره در برابر این اقدام شجاعانه ساکت ننشستند. یکی از اقدامات مخالفان، پناهنده و بستی شدن به آخورهایی بود که در کنار مسجد شاه قرار داشت و به بست امام جمعه شهرت داشت. بستیان از آنجا می‌توانستند آزادانه به تحریک مردم نادان متعصّب بکوشند. امیر کبیر شبانه به همراه تعدادی کارگر بدانجا رفت و فرمان داد تا در حضور خود او آخورها را برچینند. خبر بی‌درنگ به گوش میرزا ابوالقاسم، امام جمعه رسید. امام جمعه، نزدیک سحر به مسجد شاه رفت و هنگامی بدانجا رسید که کارگران کم و بیش کار خود را به پایان رسانده به واپسین آخور پرداخته بودند. معروف است که امام جمعه کنار امیر ایستاد، و گفت: «درِ دنیا هرگز بر یک پاشنه نمی‌گردد. کاش آدم‌های عاقبت‌اندیشی بودید و دست کم آخوری را برای خودتان نگه می‌داشتید!»(1)

پیامها

1. عاقل باید عاقبت‌بین و دوراندیش باشد.
2. انسان دوراندیش پشیمان نمی‌شود.
3. روزگار همیشه باب میل و پسند انسان نمی‌ماند.
4. در انتقاد از هر چیزی باید دوراندیش بود و نباید تیشه به ریشه همه چیز زد.
5. در دعوا و اختلاف با دیگران نباید همه راه‌ها را مسدود کرد و باید راهی برای آشتی گذاشت.
بیشتر در موارد زیر استفاده می‌شود: برای دلسوزی و شماتت کسی که به دلیل انجام کاری نسنجیده و تحقیق نکرده دچار اشتباه و زیان شده است. 2. در دعوت به اندیشه قبل از گفتار و سنجش قبل از کردار. 3. در مذمت کسانی که نسنجیده اقدام می‌کنند و در ندامت و حسرت همه کس را به جز خود مسئول می‌دانند.

ضرب المثل های هم مضمون

ـ آن قدر بپز که بتوانی بخوری.
ـ آن وقت که جیک جیک مستانت بود یاد زمستانت نبود؟
ـ چرا عاقل کند کاری که باز آرد پشیمانی.
ـ خرد شوی، گر نشوی خرده‌بین. (2)

اشعار هم مضمون

به هر جایی که خواهی در شدن را * نگه کن راه بیرون آمدن را. (ناصر خسرو)
تا نکنی جای قدم استوار * پای منه در طلب هیچ کار. (نظامی)
هر که اول بنگرد پایان کار * اندر آخر او نگردد شرمسار. (مولوی)
همه کارها را سرانجام بین * چو بدخواه چینه نَهَد دام بین (اسدی) (3)

ریشه های قرآنی حدیثی

امام علی(علیه السلام): «مَنْ نَظَرَ فِی الْعَواقِبِ سَلِمَ مِنَ النَّوائِبِ؛ هرکه عاقبت‌اندیش باشد از گرفتاری‌ها در امان ماند».(4)
امام صادق(علیه السلام): «خُذْ بِالاِحْتیاطِ فی جمیع ما تَجِدُ اِلَیْهِ سَبیلاً؛ در هر کاری که برایت ممکن است محتاط باش».(5)

لغات

آخور: جایی که چارپایان در آن آذوقه می‌خورند.
متملق: چاپلوس.
بستی شدن: به اماکن مقدسه پناه بردن، تحصّن.
فریضه: نماز واجب.
واپسین: آخرین.

پی نوشت ها :

1. حسن ذوالفقاری، داستان‌های امثال، تهران، مازیار، چ 2، 1385، ص 43.
2. غلامرضا حیدری ابهری، حکمت‌نامه پارسیان، قم، نشر جمال، چ 1، 1385، ص 459.
3. همان، ص 460.
4. تمیمی آمدی، غررالحکم و دررالکلم، تهران، دانشگاه تهران، چ 3، 1360، ح 8039.
5. علامه مجلسی، بحارالانوار، بیروت، دار احیاء التراث، چ 3، 1403هـ.ق، ج 2، ص 260.

منبع مقاله :
مرکز پژوهشهای اسلامی صدا و سیما



 

 

ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
لری کینک مجری مشهور آمریکایی بر اثر کرونا درگذشت
لری کینک مجری مشهور آمریکایی بر اثر کرونا درگذشت

لری کینک مجری مشهور آمریکایی بر اثر کرونا درگذشت

طرز تهیه ساندویچ شاورما مکزیکی
طرز تهیه ساندویچ شاورما مکزیکی

طرز تهیه ساندویچ شاورما مکزیکی

موارد مصرف و عوارض جانبی روپیکسون
موارد مصرف و عوارض جانبی روپیکسون

موارد مصرف و عوارض جانبی روپیکسون

رفتار و دلیل مقتدرانه با توجه به سن فرزندان/ دکتر همتی
رفتار و دلیل مقتدرانه با توجه به سن فرزندان/ دکتر همتی

رفتار و دلیل مقتدرانه با توجه به سن فرزندان/ دکتر همتی

نحوه دادن هدیه به فرزندان/ دکتر مجید همتی
نحوه دادن هدیه به فرزندان/ دکتر مجید همتی

نحوه دادن هدیه به فرزندان/ دکتر مجید همتی

دستور تهیه لقمه های ساده هندی و لبنانی در خانه
دستور تهیه لقمه های ساده هندی و لبنانی در خانه

دستور تهیه لقمه های ساده هندی و لبنانی در خانه

تاثیر رفتار اطرافیان بر کودکان/ استاد همتی
تاثیر رفتار اطرافیان بر کودکان/ استاد همتی

تاثیر رفتار اطرافیان بر کودکان/ استاد همتی

آسیب دمدمی مزاج بودن والدین بر فرزندان/ دکتر مجید همتی
آسیب دمدمی مزاج بودن والدین بر فرزندان/ دکتر مجید همتی

آسیب دمدمی مزاج بودن والدین بر فرزندان/ دکتر مجید همتی

مستند پارک‌های ملی آفریقا (قسمت چهلم)
مستند پارک‌های ملی آفریقا (قسمت چهلم)

مستند پارک‌های ملی آفریقا (قسمت چهلم)

موارد مصرف و عوارض جانبی زالپلون
موارد مصرف و عوارض جانبی زالپلون

موارد مصرف و عوارض جانبی زالپلون

بقایای بزرگترین دایناسور روی زمین کشف شد
بقایای بزرگترین دایناسور روی زمین کشف شد

بقایای بزرگترین دایناسور روی زمین کشف شد

کابینه ی مرموز بایدن را بشناسیم!
کابینه ی مرموز بایدن را بشناسیم!

کابینه ی مرموز بایدن را بشناسیم!

دستور پخت چند مدل پیتزای رژیمی
دستور پخت چند مدل پیتزای رژیمی

دستور پخت چند مدل پیتزای رژیمی

موارد مصرف و عوارض جانبی تیوریدازین
موارد مصرف و عوارض جانبی تیوریدازین

موارد مصرف و عوارض جانبی تیوریدازین

از علت تا درمان درد در قسمت های مختلف کف پا
از علت تا درمان درد در قسمت های مختلف کف پا

از علت تا درمان درد در قسمت های مختلف کف پا

بی اعتمادی صهیونیستها به واکسن فایزر!
بی اعتمادی صهیونیستها به واکسن فایزر!

بی اعتمادی صهیونیستها به واکسن فایزر!

موارد مصرف و عوارض جانبی توپیرامات
موارد مصرف و عوارض جانبی توپیرامات

موارد مصرف و عوارض جانبی توپیرامات

شیوع ابتلا به کرونا در سنین ۵ تا ۱۷...!
شیوع ابتلا به کرونا در سنین ۵ تا ۱۷...!

شیوع ابتلا به کرونا در سنین ۵ تا ۱۷...!

درگیری شدید بازیکنان گل گهر و تراکتور
درگیری شدید بازیکنان گل گهر و تراکتور

درگیری شدید بازیکنان گل گهر و تراکتور

بسته تحلیلی خبری (یک شنبه 5 بهمن 99)
بسته تحلیلی خبری (یک شنبه 5 بهمن 99)

بسته تحلیلی خبری (یک شنبه 5 بهمن 99)

اتاق جنگ اقتصادی...
اتاق جنگ اقتصادی...

اتاق جنگ اقتصادی...