0
ویژه نامه ها

آسیا باش، درشت بستان، نرم باز ده

مقتبس از حکایتی بدین شرح که در «اسرار التوحید» نقل شده است: یک روز شیخ ما با جمع صوفیان به در آسیابی رسید. سر اسب کشید، ساعتی توقف کرده پس گفت: «می‌دانید این آسیا چه می‌گوید؟ می‌گوید تصوف این است که من در
آسیا باش، درشت بستان، نرم باز ده
آسیا باش، درشت بستان، نرم باز ده

 






 

زمینه پیدایش

مقتبس از حکایتی بدین شرح که در «اسرار التوحید» نقل شده است: یک روز شیخ ما با جمع صوفیان به در آسیابی رسید. سر اسب کشید، ساعتی توقف کرده پس گفت: «می‌دانید این آسیا چه می‌گوید؟ می‌گوید تصوف این است که من در آنم، درشت می‌ستانم و نرم باز می‌دهم».(1)

پیامها

پیام این ضرب المثل این است که انسان باید نرم‌‌خو بوده و با مردم مدارا کند. و موارد کاربرد: در دعوت به مدارا با مردم.

ضرب المثل های هم مضمون

ـ آب راه خودش را باز می‌کند.
ـ آسان ‌گذران، کار جهان گذران را.
ـ زبان هرزه در ایان توان به نرمی بست. (2)
ـ دست زیر سنگ را آهسته کشند.(3)
ـ با دوستان بساز و بر دشمنان بتاز.
ـ به نرمی برآید ز سوراخْ مار.(4)
ـ گر تو دشوار نگیری همه کار آسان است.
ـ مدارا خِرد را بُوَد برادر.(5)

اشعار هم مضمون

به شیرین‌زبانی و لطف و خوشی * توانی که پیلی به مویی کشی «سعدی»
آسایش دو گیتی تفسیر این دو حرف است * با دوستان مروّت با دشمنان مدارا (6)«حافظ»)
نرم باران به زراعت دهد آب * چو رسد سیل، شود کشت خراب(7) «جامی»
هر آن سختی که با تو روی بنمود * گر آسان ‌گیری‌اش آسان شود زود(8) «ناصر خسرو»

ریشه های قرآنی حدیثی

پیامبر اکرم(صلی الله علیه وآله): «اَعْقَلُ الناسِ اَشَدُّهُمْ مداراةً لِلنّاسِ؛ عاقل‌ترین مردم کسی است که با مردم بیشتر مدارا کند.»(9)
امام کاظم(علیه السلام): «عَلیکَ بالرّفْقِ فَاِنَّ الرُِّفْقَ یُمْنٌ و الْخُرْقُ شَؤمٌ؛ بر تو باد به رفق و مدارا که مدارا مبارک است و درشتی شوم.»(10)
امام صادق(علیه السلام): «مَنْ کانَ رفیقاً فِی اَمْرِه نالَ ما یُریدُ مِنَ النّاسِ؛ هر که در کار خود اهل مدارا باشد، به آنچه از مردم می‌خواهد، می‌رسد».(11)

لغات

کشت: محصول کاشته شده.
گیتی: جهان.

پی نوشت ها :

1. ابراهیم شکورزاده بلوری، دوازده هزار مثل فارسی،مشهد، آستان قدس رضوی، چ 2، 1384، ص 34 و 36.
2. همان.
3. امثال و حکم دهخدا، تهران، امیر کبیر، چ 4، 1357، ج 1، صص 335 و 468.
4. همان، ج 2، ص 809.
5. همان، ج 3، ص 1282.
6. امثال و حکم دهخدا، تهران، امیر کبیر، چ 4، 1357، ج 1، صص 32 و 444.
7. همان، ج 4، ص 1808.
8. همان، ج 4، ص 1902.
9. امالی صدوق، بیروت، مؤسسة اعلمی، چ 5، 1400 هـ.ق، ص 28.
10. علامه مجلسی، بحارالانوار، بیروت، دار احیاء التراث، چ 3، 1403 هـ.ق، ج 78، ص 311.
11. همان، ج 78، ص 64.

منبع مقاله :
مرکز پژوهشهای اسلامی صدا و سیما



 

 

ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
ماموریت دانشگاه ها و مراکز علمی در بیان رهبری | هدفمند کردن تحقیقات برای رسیدن به مرجعیت علمی
ماموریت دانشگاه ها و مراکز علمی در بیان رهبری | هدفمند کردن تحقیقات برای رسیدن به مرجعیت علمی

ماموریت دانشگاه ها و مراکز علمی در بیان رهبری | هدفمند کردن تحقیقات برای رسیدن به مرجعیت علمی

از مادران شهدای مدافع حرم تا مادران شهدای کربلا
از مادران شهدای مدافع حرم تا مادران شهدای کربلا

از مادران شهدای مدافع حرم تا مادران شهدای کربلا

موارد استفاده و عوارض آملودیپین
موارد استفاده و عوارض آملودیپین

موارد استفاده و عوارض آملودیپین

بررسی شیوه های دست یابی به مرجعیت علمی
بررسی شیوه های دست یابی به مرجعیت علمی

بررسی شیوه های دست یابی به مرجعیت علمی

طرز تهیه چند نوع سالاد رژیمی خاص و خوشمزه
طرز تهیه چند نوع سالاد رژیمی خاص و خوشمزه

طرز تهیه چند نوع سالاد رژیمی خاص و خوشمزه

موارد استفاده و عوارض والسارتان
موارد استفاده و عوارض والسارتان

موارد استفاده و عوارض والسارتان

تلاوت زیبای آیه 23 سوره یوسف با صدای استاد عبدالباسط
تلاوت زیبای آیه 23 سوره یوسف با صدای استاد عبدالباسط

تلاوت زیبای آیه 23 سوره یوسف با صدای استاد عبدالباسط

موارد استفاده و عوارض تمازپام
موارد استفاده و عوارض تمازپام

موارد استفاده و عوارض تمازپام

آری یا خیر به مذاکره ایران و آمریکا
آری یا خیر به مذاکره ایران و آمریکا

آری یا خیر به مذاکره ایران و آمریکا

طرز تهیه چند نوع سالاد ذرت فوق العاده
طرز تهیه چند نوع سالاد ذرت فوق العاده

طرز تهیه چند نوع سالاد ذرت فوق العاده

کشف پیکر مطهر شهید شرق دجله عراق
کشف پیکر مطهر شهید شرق دجله عراق

کشف پیکر مطهر شهید شرق دجله عراق

سعودی‌ها خواهان حضور در برجام...!
سعودی‌ها خواهان حضور در برجام...!

سعودی‌ها خواهان حضور در برجام...!

آشپزی|طرز تهیه ران مرغ ترد و کریسپی
آشپزی|طرز تهیه ران مرغ ترد و کریسپی

آشپزی|طرز تهیه ران مرغ ترد و کریسپی

خاطرات رضاخانی/ معنای پهلوی
خاطرات رضاخانی/ معنای پهلوی

خاطرات رضاخانی/ معنای پهلوی

ناوهای آمریکا در تیررس موشک‌های ایرانی
ناوهای آمریکا در تیررس موشک‌های ایرانی

ناوهای آمریکا در تیررس موشک‌های ایرانی

انتقام سردار سلیمانی ارتباطی با سیاست بایدن ندارد!
انتقام سردار سلیمانی ارتباطی با سیاست بایدن ندارد!

انتقام سردار سلیمانی ارتباطی با سیاست بایدن ندارد!

دسر|طرز تهیه پای چند طعمی
دسر|طرز تهیه پای چند طعمی

دسر|طرز تهیه پای چند طعمی

رهایی از آتش دوزخ/ استاد انصاریان
رهایی از آتش دوزخ/ استاد انصاریان

رهایی از آتش دوزخ/ استاد انصاریان

۴۱ هزار آمریکایی در سال ۲۰۲۰ به ضرب گلوله کشته شدند!
۴۱ هزار آمریکایی در سال ۲۰۲۰ به ضرب گلوله کشته شدند!

۴۱ هزار آمریکایی در سال ۲۰۲۰ به ضرب گلوله کشته شدند!

پناهی به نام زهرا (سلام الله علیها)/ استاد انصاریان
پناهی به نام زهرا (سلام الله علیها)/ استاد انصاریان

پناهی به نام زهرا (سلام الله علیها)/ استاد انصاریان

وام مسکن فرزند سوم!
وام مسکن فرزند سوم!

وام مسکن فرزند سوم!