0
ویژه نامه ها

زینهار از قرین بد زنهار

اسبی نزد ابومسلم مَروزی آوردند گفت: «این به چه کار آید؟» هر کسی سخنی گفت. ابومسلم گفت: «باید آن را برانگیزی و از زن بد و همسایه بد بگریزی.»
زینهار از قرین بد زنهار
زینهار از قرین بد زنهار

 






 

زمینه پیدایش

اسبی نزد ابومسلم مَروزی آوردند گفت: «این به چه کار آید؟» هر کسی سخنی گفت. ابومسلم گفت: «باید آن را برانگیزی و از زن بد و همسایه بد بگریزی.»(1)

ضرب المثل های هم مضمون

ـ از مرگ بَتَر صحبت نااهل بود.
ـ اگر بد نیستی با بد مشو یار.
ـ ای فَغان از یار ناجنس، ای فغان.
ـ بد بودن بِهْ که با بَدان نشستن و کوه بریدن آسان‌تر از ابله دیدن.
ـ پیراهن سفید وصله سیاه؟!
ـ حیف است ز خوبی که شود عاشق زشتی.
ـ خواهی که کسی شوی، ز ناکس بگریز.
ـ‌ نیک‌نامی خواهی ای دل با بدان صحبت مدار.
ـ یار بد، بَدتر بُوَد از مار بد.
ـ یار بد، خصم جاودان باشد.(2)

اشعار هم مضمون

با مردم اصلْ‌پاک و عاقل،‌ آمیز * وز نااهلان هزار فرسنگ گریز (خیام)
با مردم زشت‌نامْ همراه مباش * کز صحبت دیگران سیاهی خیزد (سعدی)
مرد اگر در دَمِ ددان باشد *‌ بِهْ که هم‌صحبت بدان باشد (مکتبی)(4)
با بدان کم نشین که بد مانی * خوپذیر است نفس انسانی زینهار از قرین بد زنهار * وَقِنا ربّنا عذاب النّار(5)

ریشه های قرآنی حدیثی

رسول خدا(صلی الله علیه وآله): «اِیّاکَ وَ صاحِبَ السُّوءِ، فاِنَّهُ قِطْعَةٌ منَ النّارِ لا یَنْفَعُکَ وُدّْهُ و لا یَفی لَکَ بِعَهْدِهِ؛ از همنشین بد بپرهیز؛ زیرا پاره آتش است، نه دوستی‌اش به تو سود می‌رساند و نه پیمانت را نگه می‌دارد.»(6)
امام علی(علیه السلام): «اِحْذَرْ مُجالَسَةَ قَرینِ السُّوءِ، فَاِنَّهُ یُهْلِکُ مْقارِنَهُ وَ‌ یُرْدی مُصاحِبَهُ؛ از هم‌نشینی با همراه بد بپرهیز؛ زیرا او هم‌نشین خود را هلاک می‌کند و یار خود را تباه می‌سازد».(7)

لغات

قرین: هم‌نشین، غالباً به معنی همسر است.
برانگیزی: تحریک کنی.
بَتر: بدتر.
فغان: آه و ناله.
خصم: دشمن.
اصلْ‌پاک: خوش‌طینت.
آمیز: معاشرت کن.
وز: و از دم: دهان.
ددان: حیوانات درّنده.

پی‌نوشت‌ها:

1. علی اکبر دهخدا، امثال و حکم، تهران، امیر کبیر، چ 2، ج 2، ص 936.
2. غلامرضا حیدری ابهری، حکمت‌نامه پارسیان، قم، نشر جمال، چ 1، 1385، ص 334.
3. همان.
4. جعفر شهری، قند و نمک، تهران، معین، چ 4، 1381، صص 363 و 651.
5. متقی هندی، کنز العمال، ترجمه: صفوة السقا، بیروت، مؤسسة الرساله، چ 1، 1389 هـ.ق، ج 9، ص 45.
6. تمیمی آمدی، غررالحکم و دررالکلم، تحقیق: جلال الدین محدث، تهران، دانشگاه تهران، چ 3، 1360، ح 2599.

منبع مقاله: مرکز پژوهشهای اسلامی صدا و سیما



 

 

ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
صهیونیزم ویروسی خطرنا‌کتر از کرونا!
صهیونیزم ویروسی خطرنا‌کتر از کرونا!

صهیونیزم ویروسی خطرنا‌کتر از کرونا!

میراثی که ترامپ به جای گذاشت!
میراثی که ترامپ به جای گذاشت!

میراثی که ترامپ به جای گذاشت!

فرازی زیبای از سوره یوسف/ استاد عبدالباسط
فرازی زیبای از سوره یوسف/ استاد عبدالباسط

فرازی زیبای از سوره یوسف/ استاد عبدالباسط

شیوه عجیب دولت در واگذاری پالایشگاه کرمانشاه!
شیوه عجیب دولت در واگذاری پالایشگاه کرمانشاه!

شیوه عجیب دولت در واگذاری پالایشگاه کرمانشاه!

تلاوت آیه 145 سوره آل عمران/ استاد شحات محمد انور
تلاوت آیه 145 سوره آل عمران/ استاد شحات محمد انور

تلاوت آیه 145 سوره آل عمران/ استاد شحات محمد انور

تلاوت آیه 44 سوره هود استاد محمود شحات انور
تلاوت آیه 44 سوره هود استاد محمود شحات انور

تلاوت آیه 44 سوره هود استاد محمود شحات انور

استراتژی تقریب مذاهب اسلامی
استراتژی تقریب مذاهب اسلامی

استراتژی تقریب مذاهب اسلامی

سوال از شورای خلافت/ استاد پیشوایی
سوال از شورای خلافت/ استاد پیشوایی

سوال از شورای خلافت/ استاد پیشوایی

درباره بیت النور قم/ استاد پیشوایی
درباره بیت النور قم/ استاد پیشوایی

درباره بیت النور قم/ استاد پیشوایی

نسبت مختار با امام حسین علیه السلام/ استاد پیشوایی
نسبت مختار با امام حسین علیه السلام/ استاد پیشوایی

نسبت مختار با امام حسین علیه السلام/ استاد پیشوایی

معرفی شخصیت نفیسه خاتون
معرفی شخصیت نفیسه خاتون

معرفی شخصیت نفیسه خاتون

سخن آوا | باطنِ پاک / استاد دارستانی
سخن آوا | باطنِ پاک / استاد دارستانی

سخن آوا | باطنِ پاک / استاد دارستانی

آشنایی با موسس ماندگار بیمارستان الغدیر تهران
آشنایی با موسس ماندگار بیمارستان الغدیر تهران

آشنایی با موسس ماندگار بیمارستان الغدیر تهران

آخرین وضعیت داوطلبان واکسن ایرانی کرونا
آخرین وضعیت داوطلبان واکسن ایرانی کرونا

آخرین وضعیت داوطلبان واکسن ایرانی کرونا

آیا واکسن می‌تواند به کرونا خاتمه بدهد؟
آیا واکسن می‌تواند به کرونا خاتمه بدهد؟

آیا واکسن می‌تواند به کرونا خاتمه بدهد؟

حیات وحش بوستان جنگلی گلستان
حیات وحش بوستان جنگلی گلستان

حیات وحش بوستان جنگلی گلستان

کیک|ایده تزیین کیک شکلاتی
کیک|ایده تزیین کیک شکلاتی

کیک|ایده تزیین کیک شکلاتی

رئیس بانک مرکزی اصلا نمی دانستند ال سی چیست!
رئیس بانک مرکزی اصلا نمی دانستند ال سی چیست!

رئیس بانک مرکزی اصلا نمی دانستند ال سی چیست!

معلوم شدن نقاط ضعف آمریکا
معلوم شدن نقاط ضعف آمریکا

معلوم شدن نقاط ضعف آمریکا

شنا در ساحل کرونا!
شنا در ساحل کرونا!

شنا در ساحل کرونا!

سرقت لپتاپ پلوسی به ادعای FBI
سرقت لپتاپ پلوسی به ادعای FBI

سرقت لپتاپ پلوسی به ادعای FBI