0
ویژه نامه ها

تخم مرغ دزد، شتر دزد می‌شود

پسری در خردسالی تخم مرغِ دزدیده برای مادر آورد. مادر او را بنواخت و کرده او را بستود. پس چون به حدّ رشد رسید و مردی شد، شتری به سرقت برد. مأموران حکومت پسر را دستگیر کردند و پادشاه فرمان به کشتن وی داد. پسر
تخم مرغ دزد، شتر دزد می‌شود
تخم مرغ دزد، شتر دزد می‌شود

 






 

زمینه پیدایش

پسری در خردسالی تخم مرغِ دزدیده برای مادر آورد. مادر او را بنواخت و کرده او را بستود. پس چون به حدّ رشد رسید و مردی شد، شتری به سرقت برد. مأموران حکومت پسر را دستگیر کردند و پادشاه فرمان به کشتن وی داد. پسر هنگام مرگ از جلّاد خواهش کرد که بتواند برای آخرین بار مادرش را ببیند و با او وداع کند. مادر را بیاوردند. پسر به مادر گفت: آرزوی من آن است که زبان تو را ببوسم. پیرزن زبان بیرون آورد، و پسر زبان مادر را با دندان از بُن کند و گفت: تخم مرغ دزد، شتر دزد می‌شود.(1)

پیامها

پیام ضرب المثل این است که گناهان و کارهای خلاف، ابتدا از گناهان کوچک شروع می‌شود و به تدریج انسان نسبت به گناهان و خلاف‌های بزرگتر جرئت پیدا می‌کند، بنابراین برای پیش‌گیری و مبتلا نشدن به گناهان و جرم‌های بزرگ، باید از گناهان کوچک نیز اجتناب کرد. موارد کاربرد: 1. در تنبه دادن به عاقبت گناهان و خطاهای کوچک. 2. در شماتت گناهان کوچک.

ضرب المثل های هم مضمون

ـ هر که دانگی بدزدد، از دیناری نترسد.(2)

اشعار هم مضمون

(درختی که اکنون گرفتست پای * به نیروی مردی برآید ز جای ورش همچنان روزگاری هُلی * به گردونش از بیخ بر نگسلی سرچشمه گرفتن به بیل * چو پر شد نشاید گذشتن به پیل)(3) «سعدی»

ریشه های قرآنی حدیثی

امام رضا(علیه السلام): «الصغائِرُ مِنَ الذُّنوب طُرُق إلی الکبائر، و من لم یخف الله فی القلیل لم یخفه فی الکثیر؛ گناهان کوچک، مسیر گناهان بزرگند و کسی که از خداوند در کم، ترس نداشته باشد، در زیاد نیز از او نمی‌ترسد».(4)

لغات

بنواخت: نوازش کرد.
بستود: تحسین کرد.
حدّ رشد: سن بلوغ.
بُن: ریشه، ته.
دانگی: یک ششم دینار.
دینار: سکه‌های طلا که در قدیم بعنوان پول استفاده می‌شد.
هُلی: واگذاری، فروگذاری.
بر نگسلی: گسلیدن: گسستن، گسیختن، بریدن.
پیل: فیل.

پی نوشت ها :

1. امثال و حکم دهخدا، تهران، امیر کبیر، چ 4، 1357، ج 1، ص 542.
2. ابراهیم شکورزاده بلوری، دوازده هزار ضرب المثل فارسی، مشهد، آستان قدس رضوی، چ 2، 1384، ص 337.
3. یحیی برقعی، کاوشی در امثال و حکم فارسی، قم، نمایشگاه و نشر کتاب، چ 2، 1364، ص 178.
4. علامه مجلسی، بحارالانوار، بیروت، دار احیاء التراث، چ 3، 1403 هـ.ق، ج 73، ص 353.

منبع مقاله :
مرکز پژوهشهای اسلامی صدا و سیما



 

 

ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
اجرای سومین آزمایش مهم انتقال اطلاعات به روش کوانتومی در محل برج میلاد
اجرای سومین آزمایش مهم انتقال اطلاعات به روش کوانتومی در محل برج میلاد

اجرای سومین آزمایش مهم انتقال اطلاعات به روش کوانتومی در محل برج میلاد

لیست کابینه احتمالی جو بایدن
لیست کابینه احتمالی جو بایدن

لیست کابینه احتمالی جو بایدن

دقت های حضرت ام البنین در تربیت فرزند
دقت های حضرت ام البنین در تربیت فرزند

دقت های حضرت ام البنین در تربیت فرزند

حکمت | چرا رفیقت نارو میزنه؟! / استاد رنجبر
حکمت | چرا رفیقت نارو میزنه؟! / استاد رنجبر

حکمت | چرا رفیقت نارو میزنه؟! / استاد رنجبر

خلاصه بازی آلومینیوم اراک 2 - پرسپولیس تهران 1
خلاصه بازی آلومینیوم اراک 2 - پرسپولیس تهران 1

خلاصه بازی آلومینیوم اراک 2 - پرسپولیس تهران 1

حکمت | زهی خیال باطل! / استاد قاسمیان
حکمت | زهی خیال باطل! / استاد قاسمیان

حکمت | زهی خیال باطل! / استاد قاسمیان

استفاده عملی از واقعیت مجازی در فوتبال
استفاده عملی از واقعیت مجازی در فوتبال

استفاده عملی از واقعیت مجازی در فوتبال

استفاده عملی از واقعیت مجازی در فوتبال
استفاده عملی از واقعیت مجازی در فوتبال

استفاده عملی از واقعیت مجازی در فوتبال

دستور تهیه سه نوع سالاد مرغ خاص و خوشمزه
دستور تهیه سه نوع سالاد مرغ خاص و خوشمزه

دستور تهیه سه نوع سالاد مرغ خاص و خوشمزه

طرز تهیه سه نوع سالاد مرغ پرطرفدار
طرز تهیه سه نوع سالاد مرغ پرطرفدار

طرز تهیه سه نوع سالاد مرغ پرطرفدار

گل دوم آلومینیوم به پرسپولیس توسط پاکدل در دقیقه 30
گل دوم آلومینیوم به پرسپولیس توسط پاکدل در دقیقه 30

گل دوم آلومینیوم به پرسپولیس توسط پاکدل در دقیقه 30

گل اول آلومینیوم به پرسپولیس توسط توکلی در دقیقه 20
گل اول آلومینیوم به پرسپولیس توسط توکلی در دقیقه 20

گل اول آلومینیوم به پرسپولیس توسط توکلی در دقیقه 20

قانون تعارض منافع، قانونی که معطل مانده
قانون تعارض منافع، قانونی که معطل مانده

قانون تعارض منافع، قانونی که معطل مانده

گل اول پرسپولیس به آلومینیوم اراک توسط کامیابی نیا در دقیقه 7
گل اول پرسپولیس به آلومینیوم اراک توسط کامیابی نیا در دقیقه 7

گل اول پرسپولیس به آلومینیوم اراک توسط کامیابی نیا در دقیقه 7

دستور تهیه سالاد اندونزی
دستور تهیه سالاد اندونزی

دستور تهیه سالاد اندونزی

موارد استفاده و عوارض متی مازول
موارد استفاده و عوارض متی مازول

موارد استفاده و عوارض متی مازول

موارد استفاده و عوارض فنوباربیتال
موارد استفاده و عوارض فنوباربیتال

موارد استفاده و عوارض فنوباربیتال

اعتماد روحانی به آمریکا به روایت دویچه‌وله!
اعتماد روحانی به آمریکا به روایت دویچه‌وله!

اعتماد روحانی به آمریکا به روایت دویچه‌وله!

ویدیوی جدید از محل درگیری سرباز و نماینده مجلس
ویدیوی جدید از محل درگیری سرباز و نماینده مجلس

ویدیوی جدید از محل درگیری سرباز و نماینده مجلس

اعتراف نماینده دموکرات به بحران بیکاری در آمریکا
اعتراف نماینده دموکرات به بحران بیکاری در آمریکا

اعتراف نماینده دموکرات به بحران بیکاری در آمریکا

مدیر عامل فایزر واکسن نزده !!!
مدیر عامل فایزر واکسن نزده !!!

مدیر عامل فایزر واکسن نزده !!!