0
ویژه نامه ها

عبادت به جز خدمت خلق نیست

در اخبار شاهان پیشینه هست * که چون تُکله بر تخت زنگی نشست به دورانش از کس نیازرد کس * سَبَق بُرد اگر خود همین بود و بس چنین گفت یک ره به صاحب‌دلی * که عمرم به سر رفت بی‌حاصلی بخواهم به کنج عبادت نشست * که
عبادت به جز خدمت خلق نیست
عبادت به جز خدمت خلق نیست

 





 

زمینه پیدایش

در اخبار شاهان پیشینه هست * که چون تُکله بر تخت زنگی نشست به دورانش از کس نیازرد کس * سَبَق بُرد اگر خود همین بود و بس چنین گفت یک ره به صاحب‌دلی * که عمرم به سر رفت بی‌حاصلی بخواهم به کنج عبادت نشست * که دریابم این پنج روزی که هست چو می بگذرد جاه و ملک و سریر * نبُرد از جهان دولت الا فقیر چو بشنید دانای روشن نفس * ‌به تندی برآشفت کای تُکله بس طریقت به جز خدمت خلق نیست * به تسبیح و سجاده و دلق نیست تو بر تخت سلطانیِ خویش باش * بد اخلاق پاکیزه و درویش باش به صدق و ارادت میان بسته دار * ز طامّات و دعوی زبان بسته‌دار قدم باید اندر طریقت نه دَم * که اصلی ندارد دم بی‌قدم بزرگان که نقد صفا داشتند * چنین خرقه زیر قبا داشتند(1)

پیامها

خدمتگزاری به مردم یکی از برترین و بالاترین عبادت‌هاست
عبادت، فقط شامل اعمال فردی نمی‌شود، بلکه جنبه‌های اجتماعی و روابط با دیگران نیز می‌تواند رنگ و بوی عبادت داشته باشد. کاربرد: این مثل در ترغیب و تشویق به خدمت‌رسانی به مردم به کار می‌رود.
ضرب المثل های هم مضمون
حاجی، شتر است که بار می‌کشد
دو تا در را که پهلوی هم می‌گذارند، برای این است که به درد هم برسند.(2)

اشعار هم مضمون

ـ آن دست و آن زبان که در او نیست نفع خلق * جز چون زبان سوسن و دست چنار نیست (سنایی)
ـ تا توانی به جهان خدمت محتاجان کن * به دمی یا درمی یا قدمی یا قلمی (پوریای ولی)
ـ تو کز محنت دیگران بی‌غمی * نشاید که نامت نهند آدمی (سعدی)
ـ دایم گل این بستان شاداب نمی‌ماند * دریاب ضعیفان را در وقت توانایی (حافظ)
ـ کسی مرد تمام است از تمامی * کُنَد با خواجگی کار غلامی (شبستری)
ـ گر بر سر نفس خود امیری، مردی * بر کور و کر ار نکته نگیری، مردی ـ مردی نبود فتاده را پای زدن * گر دست فتاده‌ای بگیری، مردی ـ یار شو خلق را و یاری بین * راستی و رز و رستگاری بین(3)

ریشه های قرآنی حدیثی

رسول خدا(صلی الله علیه وآله): «سَیِّدُ الْقَوْمِ خادِمُهُم؛ سرور قوم، خدمتگزار آنهاست».(4)
امام صادق(علیه السلام):‌ «اَلْمُؤْمِنُونَ خَدَمٌ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ؛ مؤمنان، خدمتکار یکدیگرند».(5)

لغات

طامّات: سخنان پریشان.

پی‌نوشت‌ها:

1. حسن ذوالفقاری، داستان‌های امثال، تهران، مازیار، 1385، چ 2، ص 646.
2. غلامرضا حیدری ابهری، حکمت‌نامه پارسیان، قم، نشر جمال، 1385، چ 1، ص 240.
3. همان، صص 239 و 240.
4. متقی هندی، کنز العمال، صفوة السقا، بیروت، مؤسسه الرسالة، 1389 هـ.ق، چ 1، ح 17517.
5. کلینی، کافی، علی‌اکبر غفاری، تهران، دارالکتب الاسلامیه، 1388 هـ.ق، چ 3، ج 2، ص 167.

منبع مقاله : مرکز پژوهشهای اسلامی صدا و سیما



 

 

نظرات کاربران
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
موارد مصرف و عوارض جانبی سیمبالتا
موارد مصرف و عوارض جانبی سیمبالتا

موارد مصرف و عوارض جانبی سیمبالتا

اینترنت اشیاء، حریم خصوصی، و چالش های برنامه های ردیابی ویروس
اینترنت اشیاء، حریم خصوصی، و چالش های برنامه های ردیابی ویروس

اینترنت اشیاء، حریم خصوصی، و چالش های برنامه های ردیابی ویروس

موارد مصرف و عوارض جانبی پردنیزولون
موارد مصرف و عوارض جانبی پردنیزولون

موارد مصرف و عوارض جانبی پردنیزولون

آشنایی با اورگانو و فواید آن
آشنایی با اورگانو و فواید آن

آشنایی با اورگانو و فواید آن

بازداشت یک استاد ایرانی در آمریکا
بازداشت یک استاد ایرانی در آمریکا

بازداشت یک استاد ایرانی در آمریکا

موارد مصرف و عوارض جانبی لیزینوپریل
موارد مصرف و عوارض جانبی لیزینوپریل

موارد مصرف و عوارض جانبی لیزینوپریل

آشنایی با ادویه گرام ماسالا
آشنایی با ادویه گرام ماسالا

آشنایی با ادویه گرام ماسالا

مبین | سوره مبارکه مسد/ استاد شهریار پرهیزگار
مبین | سوره مبارکه مسد/ استاد شهریار پرهیزگار

مبین | سوره مبارکه مسد/ استاد شهریار پرهیزگار

مواد مصرف و عوارض جانبی گاباپنتین
مواد مصرف و عوارض جانبی گاباپنتین

مواد مصرف و عوارض جانبی گاباپنتین

طرز تهیه چند نوع غذای سنتی کشور برزیل
طرز تهیه چند نوع غذای سنتی کشور برزیل

طرز تهیه چند نوع غذای سنتی کشور برزیل

موارد مصرف و عوارض جانبی اس سیتالوپرام
موارد مصرف و عوارض جانبی اس سیتالوپرام

موارد مصرف و عوارض جانبی اس سیتالوپرام

موارد مصرف و عوارض جانبی ناپروکسن
موارد مصرف و عوارض جانبی ناپروکسن

موارد مصرف و عوارض جانبی ناپروکسن

شیوه های تاثیرگذاری جهانی زنان مسلمان
شیوه های تاثیرگذاری جهانی زنان مسلمان

شیوه های تاثیرگذاری جهانی زنان مسلمان

علت خالی کردن زانو و ناپایداری مفصل آن
علت خالی کردن زانو و ناپایداری مفصل آن

علت خالی کردن زانو و ناپایداری مفصل آن

نتیجه جدال واتس اپ با کاربرانش چه بود؟
نتیجه جدال واتس اپ با کاربرانش چه بود؟

نتیجه جدال واتس اپ با کاربرانش چه بود؟

هواپیماهای بدون سرنشین بال زن
هواپیماهای بدون سرنشین بال زن

هواپیماهای بدون سرنشین بال زن

با صبر خودتان را پرورش دهید/ استاد عالی
با صبر خودتان را پرورش دهید/ استاد عالی

با صبر خودتان را پرورش دهید/ استاد عالی

جهش ویروسی چیست؟!
جهش ویروسی چیست؟!

جهش ویروسی چیست؟!

دانشگاه سوره به روایت روسا و اساتید
دانشگاه سوره به روایت روسا و اساتید

دانشگاه سوره به روایت روسا و اساتید

توضیح نحوه عملکرد فناوری بلاک چین برای افراد مبتدی
توضیح نحوه عملکرد فناوری بلاک چین برای افراد مبتدی

توضیح نحوه عملکرد فناوری بلاک چین برای افراد مبتدی

لحظه وقوع انفجار در بغداد
لحظه وقوع انفجار در بغداد

لحظه وقوع انفجار در بغداد