0
ویژه نامه ها

گداخت جان که شود کار دل تمام و نشد

جان در شوق وصال یار سوخت تا دل به آرزوی خویش برسد و آرام بگیرد، ولی ممکن نشد.ما در این آرزوی خام و دست نیافتنی سوختیم و سرانجام این آرزو تحقّف نیافت و به معشوق نرسیدیم.
گداخت جان که شود کار دل تمام و نشد
گداخت جان که شود کار دل تمام و نشد

 

به کوشش: رضا باقریان موحد
 
 
 



 
گداخت جان که شود کار دل تمام و نشد*** بسوختیم درین آرزوی خام و نشد
به لابه گفت شبی میر مجلس تو شوم*** شدم به رغبت خویشش کمین غلام و نشد
پیام داد که خواهم نشست با رندان*** بشد به رندی و دُردی کشیم نام و نشد
رواست در بر اگر می تپد کبوتر دل*** که دید در ره خود تاب و پیچ دام و نشد
بدان هوس که به مستی ببوسم آن لب لعل*** چه خون که در دلم افتاد همچو جام و نشد
به کوی عشق مَنِه بی دلیل راه قدم*** که من به خویش نمودم صد اهتمام و نشد
فغان که در طلب گنج نامه ی مقصود *** شدم خراب جهانی ز غم تمام و نشد
دریغ و درد که در جست و جوی گنج حضور*** بسی شدم به گدایی بر کرام و نشد
هزار حیله برانگیخت حافظ از سر فکر*** در آن هوس که شود آن نگار، رام و نشد

تفسیر عرفانی
1.جان در شوق وصال یار سوخت تا دل به آرزوی خویش برسد و آرام بگیرد، ولی ممکن نشد.ما در این آرزوی خام و دست نیافتنی سوختیم و سرانجام این آرزو تحقّف نیافت و به معشوق نرسیدیم.
2.در مقابل عجز و زاری من، با دلسوزی گفت:شبی امیر مجلس تو خواهم شد و به این ترتیب با مهربانی خود مرا امیدوار نمود که او را خواهم دید.من با میل و رغبت زیاد، کمترین بنده ی او شدم، ولی او به وعده ی خود عمل نکرد و به دیدار من نیامد.
3.معشوق مژده ای داد و پیغامی فرستاد که با رندان و عاشقان همنشین خواهم شد؛ از این رو تمام تلاش خود را به رندی و باده نوشی معطوف داشته تا نامم شُهره شد، ولی معشوق به عهد خود وفا نکرد و هرگز با ما همنشین و هم صحبت نشد.
4.چنانچه کبوتر دل عاشق من در سینه آرام و قرار نداشته باشد و به پرواز درآید، شایسته است؛ زیرا در گذرگاه عشق با بی احتیاطی به تماشای زلف پر پیچ و خم معشوق نشست و در دام آن گرفتار شد و در عین حال به وصال معشوق هم نرسید.
5.به امید آن که به مستی، لب های سرخ و زیبای معشوق را ببوسم، چه غصّه ها خوردم و رنج ها بردم و دل من مانند جامی پر از شراب از خون لبریز شد، ولی مراد حاصل نشد و به وصال یار نرسیدم.
6.در کوی عشق بدون راهنما و مرشد و پیر آشنای راه قدم نگذار و طیّ طریق نکن که من به تنهایی بارها کوشش کردم که این راه را تمام طی کنم، ولی نتوانستم و نتیجه ای نگرفتم و به وصال معشوق نرسیدم.
7.در طلب گنج معرفت و پیوند با معشوق به راهی قدم گذاشتم که جهانیان آن را نمی شناختند و در نظر آنها خود را به تمامی ویران و بی ارزش کردم و رسوا گشتم، ولی افسوس که مقصود حاصل نشد.
8.برای دستیابی به گنج حضور و رابطه ی دل با حق و وصال دوست، چه بسیار که در نزد بزرگان و بخشندگان این راه به گدایی رفتم و دل به هدایت آنها سپردم، ولی صد افسوس و درد که مراد و آرزو حاصل نشد و نوری در دل خود نیافتم.
9.حافظ در آرزوی این که به معشوق برسد و در این دیدار و وصال، او را در بند و رام خویش گرداند، با فکر و اندیشه ی خود چاره اندیشی کرد و هزاران حیله و ترفند به کار برد، ولی موفق نشد و سعی او به جایی نرسید.

منبع مقاله: باقریان موحد، رضا؛ (1390)، شرح عرفانی دیوان حافظ بر اساس نسخه دکتر قاسم غنی و محمد قزوینی، قم: کومه، چاپ اول.



 

 

ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
نظرسنجی متوقف شد...!
نظرسنجی متوقف شد...!

نظرسنجی متوقف شد...!

موارد مصرف و عوارض جانبی ترازودون
موارد مصرف و عوارض جانبی ترازودون

موارد مصرف و عوارض جانبی ترازودون

موارد مصرف و عوارض جانبی سروکوئل
موارد مصرف و عوارض جانبی سروکوئل

موارد مصرف و عوارض جانبی سروکوئل

موارد مصرف و عوارض جانبی لووتیروکسین
موارد مصرف و عوارض جانبی لووتیروکسین

موارد مصرف و عوارض جانبی لووتیروکسین

برگزاری مراسم تحلیف بایدن رییس جمهور آمریکا با تدابیر شدید امنیتی
برگزاری مراسم تحلیف بایدن رییس جمهور آمریکا با تدابیر شدید امنیتی

برگزاری مراسم تحلیف بایدن رییس جمهور آمریکا با تدابیر شدید امنیتی

سقوط قیمت طلا و دلار ادامه دارد
سقوط قیمت طلا و دلار ادامه دارد

سقوط قیمت طلا و دلار ادامه دارد

دستور پخت چند نوع فاجیتا
دستور پخت چند نوع فاجیتا

دستور پخت چند نوع فاجیتا

بازیافتِ توأم با تولید توسط چاپ سه بعدی
بازیافتِ توأم با تولید توسط چاپ سه بعدی

بازیافتِ توأم با تولید توسط چاپ سه بعدی

موارد مصرف و عوارض جانبی آلپرازولام
موارد مصرف و عوارض جانبی آلپرازولام

موارد مصرف و عوارض جانبی آلپرازولام

آشنایی با طرز تهیه چند نوع فریتاتای خاص
آشنایی با طرز تهیه چند نوع فریتاتای خاص

آشنایی با طرز تهیه چند نوع فریتاتای خاص

موارد مصرف و عوارض جانبی سیمواستاتین
موارد مصرف و عوارض جانبی سیمواستاتین

موارد مصرف و عوارض جانبی سیمواستاتین

آشنایی با غذاهایی که بوسیله زنجبیل خوش طعم می شوند
آشنایی با غذاهایی که بوسیله زنجبیل خوش طعم می شوند

آشنایی با غذاهایی که بوسیله زنجبیل خوش طعم می شوند

دستور تهیه چند نوع کباب هندی
دستور تهیه چند نوع کباب هندی

دستور تهیه چند نوع کباب هندی

دستور تهیه چند نوع غذا با نودل
دستور تهیه چند نوع غذا با نودل

دستور تهیه چند نوع غذا با نودل

حکمت (نسخه اینستاگرام) | توسعه و برکت در وقت / استاد عالی
حکمت (نسخه اینستاگرام) | توسعه و برکت در وقت / استاد عالی

حکمت (نسخه اینستاگرام) | توسعه و برکت در وقت / استاد عالی

طرز تهیه سه نوع سوفله خاص
طرز تهیه سه نوع سوفله خاص

طرز تهیه سه نوع سوفله خاص

مبین | سوره مبارکه توحید (اخلاص) / استاد شهریار پرهیزگار
مبین | سوره مبارکه توحید (اخلاص) / استاد شهریار پرهیزگار

مبین | سوره مبارکه توحید (اخلاص) / استاد شهریار پرهیزگار

سه مورد از محبوب ترین غذا های لبنان
سه مورد از محبوب ترین غذا های لبنان

سه مورد از محبوب ترین غذا های لبنان

موارد مصرف و عوارض جانبی سرترالین
موارد مصرف و عوارض جانبی سرترالین

موارد مصرف و عوارض جانبی سرترالین

طرز تهیه چند غذای پرطرفدار خارجی
طرز تهیه چند غذای پرطرفدار خارجی

طرز تهیه چند غذای پرطرفدار خارجی

عجایب معماری و شهر سازی مدرن در سنگاپور
عجایب معماری و شهر سازی مدرن در سنگاپور

عجایب معماری و شهر سازی مدرن در سنگاپور