0
ویژه نامه ها

سرو چمان من چرا میل چمن نمی کند

معشوق سرو قامت و زیباروی من که با ناز و عشوه حرکت می کند، چرا میل رفتن به باغ و گلستان را ندارد و با گل همنشین نمی شود و از گل یاسمن و بوی خوش آن یادی نمی کند؟
سرو چمان من چرا میل چمن نمی کند
سرو چمان من چرا میل چمن نمی کند

 

به کوشش: رضا باقریان موحد




 
سرو چمان من چرا میل چمن نمی کند*** همدم گل نمی شود یاد سمن نمی کند
دی گِله ای از طُرّه اش کردم و از سر فسوس*** گفت که این سیاه کج گوش به من نمی کند
تا دل هرزه گردِ من رفت به چین زلف او*** زان سفر دراز خود عزم وطن نمی کند
پیش کمان ابرویش لابه همی کنم ولی*** گوش کشیده است ازان گوش به من نمی کند
با همه عطف دامنت آیدم از صبا عجب*** کز گذر تو خاک را مُشک خُتن نمی کند
چون ز نسیم می شود زلف بنفشه پر شکن*** وه که دلم چه یاد ازان عهد شکن نمی کند
دل به امید روی او همدم جان نمی شود*** جان به هوای کوی او خدمت تن نمی کند
ساقی سیم ساق من گر همه دُرد می دهد*** کیست که تن چو جام می جمله دهن نمی کند
دستخوش جفا مکن آب رُخم که فیض ابر*** بی مدد سرشک من دُرّ عَدَن نمی کند
کشته ی غمزه ی تو شد حافظ ناشنیده پند*** تیغ هنر است هر که را درد سخن نمی کند

تفسیر عرفانی
1.معشوق سرو قامت و زیباروی من که با ناز و عشوه حرکت می کند، چرا میل رفتن به باغ و گلستان را ندارد و با گل همنشین نمی شود و از گل یاسمن و بوی خوش آن یادی نمی کند؟
2.دیروز از پیچش گیسوی زیبای معشوق که دل را گرفتار خود می سازد، گله و شکایت کردم و او با حالتی تمسخر آمیز پاسخ داد که این زلف سیاه پر پیچ و تاب، گوش به فرمان من نیست و نافرمان شده است.
3.از آن هنگام که دل پریشان حال و عاشق من سرگشته ی گیسوی پر پیچ و تاب یار شد و به چین این زلف گره گیر رفت و گرفتار شد، قصد بازگشتن از این سفر طولانی را ندارد؛ وطن او سینه ی سوخته و داغدار من است.
4.در برابر ابروهای زیبا و کمانی یار که مرا گرفتار خود کرده، زانو زده و با گریه و زاری التماس می کنم، ولی ابروهای کمانی اش را درهم کشیده و سخن بر لب نمی راند و به حرف های من هم گوش نمی دهد و به درخواست من هم توجهی ندارد.
5.با وجود دامنی پر چین و بلند که در اثر مجاورت با بدن مشکبوی تو خوشبو و معطّر شده است، در شگفتم که چرا باد صبا با کمک از خرامیدن تو و عطف دامن خوش عطرت، خاک راهت را با این بوی خوش در نمی آمیزد که تمام خاک همچون مشک ختن خوشبو شود.
6.هنگامی که بر اثر وزش نسیم سحرگاهی، زلف بنفشه پیچ و تاب می خورد و پریشان می شود، وای که چه قدر دلم هوای آن معشوق پیمان شکن دارد و چه بسیار از او یاد می کند.
7.دلم چون در انتظار دیدن چهره ی زیبای معشوق است، به فکر حفظ جان من عاشق نیست و با جان همنشین نمی شود و جان هم در اشتیاق رسیدن به یار، به تن توجهی ندارد و تن را نگه نمی دارد و به او خدمت نمی کند؛ امید و وصال معشوق، مرا از زندگی انداخته و با دل و جان مشتاق دیدار او هستم.
8.چنانچه ساقی سپید ساق و زیبای من به جای شراب صاف و روشن، ته مانده ی آن را هم بدهد، چه کسی است که از شدت اشتیاق و ولع نوشیدن شراب از دست یار، سراپای وجود خود را مانند پیاله ی شراب به دهان تبدیل نکند؟
9.آبرو یا رونق جوانی مرا دستخوش و پایمال ستم های خود نکن، زیرا ابر با آن همه بخشش طبیعی و هنر گوهر آفرینی اش، بدون کمک قطرات اشک من نمی تواند درّ و مروارید بسازد.
10.حافظ پند ناپذیر سرانجام کشته ی ناز و عشوه ی فریبنده ی تو شد و جان خود را در راه عشق تو فدا کرد.آری، هر کس که پند پذیر نیست، شایسته ی شمشیر و کشته شدن است و این است سزای عاشق حرف نشنو.

منبع مقاله: باقریان موحد، رضا؛ (1390)، شرح عرفانی دیوان حافظ بر اساس نسخه دکتر قاسم غنی و محمد قزوینی، قم: کومه، چاپ اول.



 

 

نظرات کاربران
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
آیا اموال وقف شده، قابل خرید و فروش است؟
آیا اموال وقف شده، قابل خرید و فروش است؟

آیا اموال وقف شده، قابل خرید و فروش است؟

متولی اموالی که وقف خاص شده، چه کسی است؟
متولی اموالی که وقف خاص شده، چه کسی است؟

متولی اموالی که وقف خاص شده، چه کسی است؟

موارد استفاده و عوارض استامینوفن
موارد استفاده و عوارض استامینوفن

موارد استفاده و عوارض استامینوفن

مالکیت در وقف: مالک اموال وقف شده، چه کسی است؟
مالکیت در وقف: مالک اموال وقف شده، چه کسی است؟

مالکیت در وقف: مالک اموال وقف شده، چه کسی است؟

بودجه درمان ناباروی خرج امور جاری وزارت بهداشت!
بودجه درمان ناباروی خرج امور جاری وزارت بهداشت!

بودجه درمان ناباروی خرج امور جاری وزارت بهداشت!

افزایش یارانه نقدی ۱۴۰۰ چه تاثیری دارد؟!
افزایش یارانه نقدی ۱۴۰۰ چه تاثیری دارد؟!

افزایش یارانه نقدی ۱۴۰۰ چه تاثیری دارد؟!

گل دوم زووله توسط گوچی!
گل دوم زووله توسط گوچی!

گل دوم زووله توسط گوچی!

موارد استفاده و عوارض نوروبیون
موارد استفاده و عوارض نوروبیون

موارد استفاده و عوارض نوروبیون

وکالت در وقف: آیا برای وقف اموال، می توان به کسی وکالت داد؟
وکالت در وقف: آیا برای وقف اموال، می توان به کسی وکالت داد؟

وکالت در وقف: آیا برای وقف اموال، می توان به کسی وکالت داد؟

انیمیشن زیبای مهربانی آینده ساز | مسئولیت اجتماعی بنیاد کودک
انیمیشن زیبای مهربانی آینده ساز | مسئولیت اجتماعی بنیاد کودک

انیمیشن زیبای مهربانی آینده ساز | مسئولیت اجتماعی بنیاد کودک

آشنایی جامع با مفاهیم و مسائل حوزه وقف
آشنایی جامع با مفاهیم و مسائل حوزه وقف

آشنایی جامع با مفاهیم و مسائل حوزه وقف

موارد استفاده و عوارض سوماتروپین
موارد استفاده و عوارض سوماتروپین

موارد استفاده و عوارض سوماتروپین

تروریست‌های آمریکایی و حمایت مالی ترامپ!
تروریست‌های آمریکایی و حمایت مالی ترامپ!

تروریست‌های آمریکایی و حمایت مالی ترامپ!

روباه نگون‌بخت در چنگ پلنگ گرسنه!
روباه نگون‌بخت در چنگ پلنگ گرسنه!

روباه نگون‌بخت در چنگ پلنگ گرسنه!

موارد استفاده و عوارض ال کارنیتین
موارد استفاده و عوارض ال کارنیتین

موارد استفاده و عوارض ال کارنیتین

روضه حضرت ام البنین به روایت مقام معظم رهبری
روضه حضرت ام البنین به روایت مقام معظم رهبری

روضه حضرت ام البنین به روایت مقام معظم رهبری

انواع ایمپلنت‌ و پلاتین استخوانی و موارد استفاده از آن‌
انواع ایمپلنت‌ و پلاتین استخوانی و موارد استفاده از آن‌

انواع ایمپلنت‌ و پلاتین استخوانی و موارد استفاده از آن‌

موارد استفاده و عوارض انالاپریل
موارد استفاده و عوارض انالاپریل

موارد استفاده و عوارض انالاپریل

راهنمای کامل عمل آرتروپلاستی یا تعویض مفصل و مراقبت های قبل و بعد از آن
راهنمای کامل عمل آرتروپلاستی یا تعویض مفصل و مراقبت های قبل و بعد از آن

راهنمای کامل عمل آرتروپلاستی یا تعویض مفصل و مراقبت های قبل و بعد از آن

یارانه ۹۱ هزار تومانی برای میلیون‌ها ایرانی/ ویتامین تورم یا افزایش قدرت خرید؟
یارانه ۹۱ هزار تومانی برای میلیون‌ها ایرانی/ ویتامین تورم یا افزایش قدرت خرید؟

یارانه ۹۱ هزار تومانی برای میلیون‌ها ایرانی/ ویتامین تورم یا افزایش قدرت خرید؟

معرفی فصل‌نامه علمی «قرآن، فرهنگ و تمدن»
معرفی فصل‌نامه علمی «قرآن، فرهنگ و تمدن»

معرفی فصل‌نامه علمی «قرآن، فرهنگ و تمدن»