0
ویژه نامه ها

عوامل تعیین کننده رفتار انسان

روان شناسان معتقدند که برای تعیین رفتار چهار عامل موجود زنده، انگیزش، معلومات و شایستگی از اهمیت بالایی برخوردارند تا بتوان رفتار را به طور کامل درک کرد و به توصیف و توضیح آن پرداخت. اینک در زیر به اختصار به
عوامل تعیین کننده رفتار انسان
 عوامل تعیین کننده رفتار انسان

 

نویسنده: دکتر محمد پارسا




 

روان شناسان معتقدند که برای تعیین رفتار چهار عامل موجود زنده، انگیزش، معلومات و شایستگی از اهمیت بالایی برخوردارند تا بتوان رفتار را به طور کامل درک کرد و به توصیف و توضیح آن پرداخت. اینک در زیر به اختصار به توضیح هر کدام می پردازیم.

موجود زنده

نخستین عامل موجود زنده (1) است. رفتار مورد نظر همواره به وسیله ی یک موجود زیستی انسان یا حیوان صورت می گیرد. برای پی بردن به این رفتار لازم است از ویژگیهای زیستی و محدودیتهای موجود زنده آگاهی کافی داشته باشیم. همچنین، از کارکرد مغز، دستگاه عصبی، غده های درون ریز و ساختارهای دیگر، به ویژه از سرگذشت زیستی او نیز آگاهی لازم به دست آورده باشیم.

انگیزه

دومین عامل مهم در این راستا انگیزه ی (2) موجود زنده است. در واقع رفتار محصول خواستها، آرزوها، نیازها و قصدهاست. برای پی بردن به علت ایجاد رفتار باید به انگیزه های آن توجه داشت. برای مثال، یک بازپرس دادگاه در یک دادرسی جنایی باید برایش روشن شود که عمل قتل یک متهم عمدی بوده یا به گونه ای اتفاقی رخ داده است. مهم این است که چه انگیزه ای سبب این جنایت شده است تا عدالت به درستی و منصفانه اجرا شود.

معلومات

سومین عامل با معلومات (3) و شناخت موجود زنده از رفتار ارتباط پیدا می کند. رفتار از سویی با مفاهیم، اندیشه ها و واقعیتهایی سر و کار دارد که موجود زنده در زمان خاصی به سراغ آنها می رود. در واقع لازم است بدانیم که موجود رفتار کننده از اوضاع و احوال و شرایط موجود دارای چه ادراک و چه اندیشه و نگرشی است. البته، شاگردی که در یک آزمون چهار جوابی به همه ی پرسشها پاسخ درست می دهد یا شاگرد دیگری که نمی تواند به آنها پاسخ بدهد، هم میان این دو و هم میان آنان و دیگران اختلاف رفتار به وجود می آید.

شایستگی

چهارمین عامل در تبیین رفتار شایستگی (4) است. شایستگی فرد نمایانگر مهارت، توانمندی و کاردانی او در ایجاد رفتار مطلوب است. چنانکه در انواع مسابقه های ورزشی مهارت بازیکن برتری یکی را بر دیگری نشان می دهد و یا خیاطی که یکدست لباس برازنده و زیبا می دوزد و با خیاط دیگری که دوخت لباسهای او ناموزون و بی تناسب است بیانگر اختلاف مهم در بروز رفتار آنان است.
با توجه به موارد بالا برای آنکه رفتار به طور کامل در نزد ما روشن و مشخص باشد باید عوامل چهارگانه ی بالا را به دقت در نظر گیریم.

پی نوشت ها :

1. organism
2. motivation
3. knowledge
4. competence

منبع مقاله :
پارسا، محمد؛ (1382)، بنیادهای روان شناسی، تهران: انتشارات سخن، چاپ دوم



 

 

ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
هجوم ایرانی‌ها به ترکیه برای خرید زمین و آپارتمان در بحبوحه کرونا
هجوم ایرانی‌ها به ترکیه برای خرید زمین و آپارتمان در بحبوحه کرونا

هجوم ایرانی‌ها به ترکیه برای خرید زمین و آپارتمان در بحبوحه کرونا

اسرار بی نهایت آیت الکرسی
اسرار بی نهایت آیت الکرسی

اسرار بی نهایت آیت الکرسی

نژادپرستی و بهداشت روانی
نژادپرستی و بهداشت روانی

نژادپرستی و بهداشت روانی

مبین | سوره مبارکه الناس / استاد سید جواد حسینی
مبین | سوره مبارکه الناس / استاد سید جواد حسینی

مبین | سوره مبارکه الناس / استاد سید جواد حسینی

حکمت | رفیق شیش / استاد دانشمند
حکمت | رفیق شیش / استاد دانشمند

حکمت | رفیق شیش / استاد دانشمند

امکان یاعدم امکان تغییر نیت واقفان
امکان یاعدم امکان تغییر نیت واقفان

امکان یاعدم امکان تغییر نیت واقفان

سخن آوا | مگه شما زیارت نمیرید؟ / استاد عالی
سخن آوا | مگه شما زیارت نمیرید؟ / استاد عالی

سخن آوا | مگه شما زیارت نمیرید؟ / استاد عالی

دستور پخت سه نوع غذای سنتی سمنان
دستور پخت سه نوع غذای سنتی سمنان

دستور پخت سه نوع غذای سنتی سمنان

چرائی نامگذاری برخی فرزندان حضرت علی(علیه السلام) به نام خلفاء
چرائی نامگذاری برخی فرزندان حضرت علی(علیه السلام) به نام خلفاء

چرائی نامگذاری برخی فرزندان حضرت علی(علیه السلام) به نام خلفاء

معادله خاموشی؛ آسیب های قطی برق
معادله خاموشی؛ آسیب های قطی برق

معادله خاموشی؛ آسیب های قطی برق

طرز تهیه سه نوع غذای سنتی خراسان جنوبی
طرز تهیه سه نوع غذای سنتی خراسان جنوبی

طرز تهیه سه نوع غذای سنتی خراسان جنوبی

موارد مصرف و عوارض جانبی دگزامتازون
موارد مصرف و عوارض جانبی دگزامتازون

موارد مصرف و عوارض جانبی دگزامتازون

شبهه ای تاریخی برای انکار یک واقعیت تاریخی
شبهه ای تاریخی برای انکار یک واقعیت تاریخی

شبهه ای تاریخی برای انکار یک واقعیت تاریخی

موارد مصرف و عوارض جانبی سلکوکسیب
موارد مصرف و عوارض جانبی سلکوکسیب

موارد مصرف و عوارض جانبی سلکوکسیب

دستور پخت سه مدل از غذا های سنتی خراسان شمالی
دستور پخت سه مدل از غذا های سنتی خراسان شمالی

دستور پخت سه مدل از غذا های سنتی خراسان شمالی

اصولگرایان تصویری از آینده ارائه نمی‌دهند
اصولگرایان تصویری از آینده ارائه نمی‌دهند

اصولگرایان تصویری از آینده ارائه نمی‌دهند

دومین جشنواره ملی هنرهای دیجیتال به همت دانشگاه هنر اسلامی تبریز برگزار می شود
دومین جشنواره ملی هنرهای دیجیتال به همت دانشگاه هنر اسلامی تبریز برگزار می شود

دومین جشنواره ملی هنرهای دیجیتال به همت دانشگاه هنر اسلامی تبریز برگزار می شود

واکسن فایزر و ماجرای خرد دینی در دنیای گرگ‌‌ها
واکسن فایزر و ماجرای خرد دینی در دنیای گرگ‌‌ها

واکسن فایزر و ماجرای خرد دینی در دنیای گرگ‌‌ها

موارد مصرف و عوارض داروی کوتریموکسازول
موارد مصرف و عوارض داروی کوتریموکسازول

موارد مصرف و عوارض داروی کوتریموکسازول

دستور پخت سه مدال از غذاهای سنتی چهارمحال و بختیاری
دستور پخت سه مدال از غذاهای سنتی چهارمحال و بختیاری

دستور پخت سه مدال از غذاهای سنتی چهارمحال و بختیاری

پنجمین دوره اعطای «جایزه ابن سینا» جایزه اخلاق در علم یونسکو به نام ابتکار ایران
پنجمین دوره اعطای «جایزه ابن سینا» جایزه اخلاق در علم یونسکو به نام ابتکار ایران

پنجمین دوره اعطای «جایزه ابن سینا» جایزه اخلاق در علم یونسکو به نام ابتکار ایران