0
ویژه نامه ها

بالا بلند عشوه گر نقش باز من

معشوق بلند قامت دلربای من -که با من چندان راست و یکرنگ هم نیست -داستان دراز زهد و پارسایی مرا کوتاه کرد و به پایان رساند؛ ته مانده ی زهد و پرهیز مرا به باد داد.
بالا بلند عشوه گر نقش باز من
بالا بلند عشوه گر نقش باز من

 

به کوشش: رضا باقریان موحد




 
بالا بلند عشوه گر نقش باز من *** کوتاه کرد قصّه ی زهد دراز من
دیدی دلا که آخر پیری و زهد و علم *** با من چه کرد دیده ی معشوقه باز من
می ترسم از خرابی ایمان که می برد *** محراب ابروی تو حضور نماز من
گفتم به دلق زرق بپوشم نشان عشق *** غمّاز بود اشک و عیان کرد راز من
مست است یار و یاد حریفان نمی کند *** ذکرش به خیر ساقی مسکین نواز من
یا رب کی آن صبا بوزد کز نسیم آن *** گردد شمامه ی کرمش کارساز من
نقشی بر آب می زنم از گریه حالیا *** تا کی شود قرین حقیقت مجاز من
بر خود چو شمع خنده زنان گریه می کنم *** تا با تو سنگدل چه کند سوز و ساز من
زاهد چو از نماز تو کاری نمی رود *** هم مستی شبانه و راز و نیاز من
حافظ ز گریه سوخت بگو حالش ای صبا *** با شاه دوست پرور دشمن گداز من

تفسیر عرفانی
1. معشوق بلند قامت دلربای من -که با من چندان راست و یکرنگ هم نیست -داستان دراز زهد و پارسایی مرا کوتاه کرد و به پایان رساند؛ ته مانده ی زهد و پرهیز مرا به باد داد.
2. ای دل! دیدی که سرانجام در این دوران پیری، چشم عاشق پیشه و زیباپسند من پس از عمری پارسایی و دانش اندوزی با من چه کرد و چه بلایی بر سر من آورد؟!
3. ای یار! این گونه که ابروی مجرابی شکل تو حضور نماز مرا از بین می برد، از تباهی دین و ایمان خود می ترسم.
4. با خود چنین اندیشیدم که با خرقه ی دروغین، نشانه ی عشق و عاشقی خود را پنهان کنم، ولی اشک من در هجران یار، راز مرا آشکار کرد؛ یعنی نشان داد که من در عشق خود صادق هستم، ولی در خرقه پوشی منافقم.
5. معشوق، سرمست و خوش است و از یاران یکدل و باده نوش یادی نمی کند؛ یادش به خیر، ساقی مهربان و مسکین نواز من که هیچ وقت دوستان هم پیاله ی خود را فراموش نمی کرد.
6. خداوندا! باد صبا که در بردارنده ی بوی خوش یار من است، کی خواهد وزید تا شمامه ی لطف و عنایتی که به همراه دارد، برای من کارسازی کند و درد مرا درمان نماید؟
7. در حال حاضر، خیال تو را در نظر می آورم و گریه می کنم و تصویر خیالی تو با اشک آمیخته می شود. می خواهم بر روی آب (اشک)نقش ببندم، ولی طبعاً چنین کاری مقدور نیست؛ این کار را می کنم به این امید که این عمل خیالی و مجازی به حقیقت بپیوندد و من واقعاً تو را ببینم.
8. من بر حال زار خود مانند شمع، در عین خنده، گریه می کنم تا ببینم که این سوز و گداز درونی من بر دل سنگ تو چه تأثیری خواهد داشت.
9. ای زاهد! حال که از نماز و عبادت تو کاری بر نمی آید، باز صد رحمت به مستی و راز و نیاز عاشقانه ی شبانه ی من که از نماز ریاکارانه ی تو بهتر است.
10. ای باد صبا! حافظ از شدت گریه به رنج افتاد و جانش سوخت؛ حال زار او را با شاه دولت پرور دشمن سوز بازگو کن.

منبع مقاله: باقریان موحد، رضا؛ (1390)، شرح عرفانی دیوان حافظ بر اساس نسخه دکتر قاسم غنی و محمد قزوینی، قم: کومه، چاپ اول



 

 

ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
محرومیت یک ساله و جریمه نقدی 10 میلیون تومانی چهره سرشناس ورزش ایران
محرومیت یک ساله و جریمه نقدی 10 میلیون تومانی چهره سرشناس ورزش ایران

محرومیت یک ساله و جریمه نقدی 10 میلیون تومانی چهره سرشناس ورزش ایران

هر چه داریم و نداریم از عطای فاطمه است/ جواد مقدم
هر چه داریم و نداریم از عطای فاطمه است/ جواد مقدم

هر چه داریم و نداریم از عطای فاطمه است/ جواد مقدم

زهرا یارالی جان یارالی زهرا/ نریمان پناهی
زهرا یارالی جان یارالی زهرا/ نریمان پناهی

زهرا یارالی جان یارالی زهرا/ نریمان پناهی

کی کسبه به پلاسکو برمی‌گردند؟!
کی کسبه به پلاسکو برمی‌گردند؟!

کی کسبه به پلاسکو برمی‌گردند؟!

دانشگاه‌های بزرگ به عنوان دانشگاه معین، مسئولیت اجرای برنامه ساماندهی آموزش عالی را به عهده دارد
دانشگاه‌های بزرگ به عنوان دانشگاه معین، مسئولیت اجرای برنامه ساماندهی آموزش عالی را به عهده دارد

دانشگاه‌های بزرگ به عنوان دانشگاه معین، مسئولیت اجرای برنامه ساماندهی آموزش عالی را به عهده دارد

آخرین دیدار حاج‌قاسم با سید حسن نصرالله
آخرین دیدار حاج‌قاسم با سید حسن نصرالله

آخرین دیدار حاج‌قاسم با سید حسن نصرالله

کارتون سفرهای پردردسر دلاور کوچک/ این داستان: نگهبان جنگل
کارتون سفرهای پردردسر دلاور کوچک/ این داستان: نگهبان جنگل

کارتون سفرهای پردردسر دلاور کوچک/ این داستان: نگهبان جنگل

روزهای انگلیسی|قسمت چهارم
روزهای انگلیسی|قسمت چهارم

روزهای انگلیسی|قسمت چهارم

موارد مصرف و عوارض جانبی داروی باکلوفن
موارد مصرف و عوارض جانبی داروی باکلوفن

موارد مصرف و عوارض جانبی داروی باکلوفن

بسته تحلیلی خبری (شنبه 27 دیماه 99)
بسته تحلیلی خبری (شنبه 27 دیماه 99)

بسته تحلیلی خبری (شنبه 27 دیماه 99)

وضع عجیب آمریکا در آستانه تحلیف!
وضع عجیب آمریکا در آستانه تحلیف!

وضع عجیب آمریکا در آستانه تحلیف!

مداحی فاطمیه/ پویانفر: ای ساقی لب تشنگان
مداحی فاطمیه/ پویانفر: ای ساقی لب تشنگان

مداحی فاطمیه/ پویانفر: ای ساقی لب تشنگان

مداحی فاطمیه/ پویانفر: ای بهشت قرب احمد فاطمه
مداحی فاطمیه/ پویانفر: ای بهشت قرب احمد فاطمه

مداحی فاطمیه/ پویانفر: ای بهشت قرب احمد فاطمه

موارد مصرف و عوارض جانبی سفالکسین
موارد مصرف و عوارض جانبی سفالکسین

موارد مصرف و عوارض جانبی سفالکسین

گل اول پورتو به بنفیکا توسط طارمی
گل اول پورتو به بنفیکا توسط طارمی

گل اول پورتو به بنفیکا توسط طارمی

اول فدایی راه ولایت/ محمدحسین پویانفر
اول فدایی راه ولایت/ محمدحسین پویانفر

اول فدایی راه ولایت/ محمدحسین پویانفر

بررسی وفات یا شهادت حضرت فاطمه علیها السلام
بررسی وفات یا شهادت حضرت فاطمه علیها السلام

بررسی وفات یا شهادت حضرت فاطمه علیها السلام

برای حضرت زهرا(س) سنگ تمام بذارید/ استاد هاشمی نژاد
برای حضرت زهرا(س) سنگ تمام بذارید/ استاد هاشمی نژاد

برای حضرت زهرا(س) سنگ تمام بذارید/ استاد هاشمی نژاد

یاعلی جان تربت زهرا کجاست/ مرحوم آغاسی
یاعلی جان تربت زهرا کجاست/ مرحوم آغاسی

یاعلی جان تربت زهرا کجاست/ مرحوم آغاسی

صید والی خان منظمی
صید والی خان منظمی

صید والی خان منظمی

در طرح ساماندهی مراکز آموزش عالی، هیچ دانشگاهی منحل نمی شود
در طرح ساماندهی مراکز آموزش عالی، هیچ دانشگاهی منحل نمی شود

در طرح ساماندهی مراکز آموزش عالی، هیچ دانشگاهی منحل نمی شود