0

اهميت عهدنامه ي مالک اشتر

عهدنامه ي مالک اشتر مهم ترين و اساسي ترين متن حکومتي و مديريتي به جاي مانده از اميرمؤمنان علي (ع) است، و هر کس که بدان توجّه کرده و در آن تأمّل نموده است به اين امر معطوف گشته و آموزه هاي آن را راهگشا در حکومت
اهميت عهدنامه ي مالک اشتر
 اهميت عهدنامه ي مالک اشتر

 

نويسنده: مصطفي دلشاد تهراني





 

عهدنامه ي مالک اشتر مهم ترين و اساسي ترين متن حکومتي و مديريتي به جاي مانده از اميرمؤمنان علي (ع) است، و هر کس که بدان توجّه کرده و در آن تأمّل نموده است به اين امر معطوف گشته و آموزه هاي آن را راهگشا در حکومت و مديريت يافته است. اين عهدنامه طولاني ترين پيمان نامه اي است که از جانب امام علي (ع) نگاشته شده است و دربرگيرنده ي اساسي ترين مباحث حکومتي و مديريتي از منظر امام علي (ع) است؛ و در آن به مباني، اصول، روش ها، سياست ها و اخلاق حکومتي و مديريتي پرداخته شده است. ادبيات اين عهدنامه، ادبياتي ويژه است، با استوارترين و متين ترين زبان، زيباترين و لطيف ترين بيان، و بهره مند از مفردات و مرکبات دقيق و ژرف معنا. اين عهدنامه از هندسه اي کاملاً بسامان و معتدل برخوردار است و محتواي آن بر اساس نگاهي جامع به حکومت و مديريت، بر قواعد عقلاني بنيان گذاشته و تابع اخلاق سامان يافته، و به صورتي کارا ارائه گشته است. ابن حَمدون، دانشمند و اديب و شاعر بغدادي، در گذشته به سال 562 هجري، در کتابي که در سياست و آداب حکومتداري نوشته، درباره عهدنامه ي مالک اشتر آورده است:
« علي (ع) عهدي را براي مالک اشتر نخعي نگاشت هنگامي که وي را بر مصر سرپرست گماشت، که در آن پرواداري و سياست ورزي را با اين که اين دو از يکديگر به دورند، جمع کرد. من آن نامه را چنان يافتم که ما را از بسياري از سخنان حکيمان و گذشتگان بي نياز مي سازد، و آن نامه با اين که طولاني است از ملالت به دور است، زيرا ميان بلاغت ماهرانه و معناهاي دلپسند و شگفت انگيز جمع کرده است. و اگر نبود که مردمان به سخنان گوناگون رغبت دارند تا نفس ها را در نقل الفاظ گوناگون ياري کند، تنها اين عهدنامه را نقل مي کردم و بدان بسنده مي نمودم، که آن مشتمل بر آداب متعدد و امور سياسي مختلف است، و دربرگيرنده ي تمام مواردي است که زمامداران و کارگزاران را لازم مي آيد. » (1)
نُوَيري، دانشمند گرانقدر، و مورخ و اديب برجسته، در گذشته به سال 733 هجري، در کتاب نهاية الأرب در بخش سفارش هاي زمامداران، پيش از نقل عهدنامه ي مالک اشتر، درباره ي آن نوشته است:
« تا آن جا که من درباره ي سفارش نامه ها مطالعه کرده ام، جامع تر و کامل تر از عهدنامه اي که علي بن ابي طالب - خداوند از او خشنود باد - به مالک پسر حارث اشتر نوشته آن هنگام که او را سرپرست مصر گمارده است، چيزي نديده ام. پس دوست دارم آن را با اين که طولاني است نقل کنم و اجمال و تفصيلش را بياورم، تا چنين عهدنامه اي بي استفاده نباشد و ارزش و اهميت و گرانقدري آن ناشناخته نماند. » (2)

پي نوشت ها :

1. بهاء الدين أبوالمعالي محمدبن حسن بن محمدبن علي حَمدون ( ابن حَمدون )، التذکرة الحمدونية في السياسة و الآداب الملکية، تحقيق احسان عبّاس، الطبعة الاولي، معهد الإنماء العربي، بيروت، 1983-1984م. ج1، ص 309.
2. شهاب الدين احمدبن عبدالوهاب النُوَيري، نهاية الأرب في فنون الأدب، الطبعة الاولي، دارالکتب المصرية، القاهرة، 1341-1405ق. ج6، ص 19.

منبع مقاله :
دلشاد تهراني، مصطفي؛ (1390)، رايت درايت: اخلاق مديريتي در عهدنامه ي مالک اشتر، تهران: انتشارات دريا، چاپ اول



 

 

ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
يکشنبه، 18 آبان 1393
تخمین زمان مطالعه:
بازدید: 4344
موارد بیشتر برای شما
آثار منفی تنبیه بدنی کودک
آثار منفی تنبیه بدنی کودک

آثار منفی تنبیه بدنی کودک

دیدگاه آیات و روایات در مورد وفای به عهد چیست؟
دیدگاه آیات و روایات در مورد وفای به عهد چیست؟

دیدگاه آیات و روایات در مورد وفای به عهد چیست؟

دیدگاه قرآن و ائمه(ع) درباره ربا
دیدگاه قرآن و ائمه(ع) درباره ربا

دیدگاه قرآن و ائمه(ع) درباره ربا

شخصیت دادن به کودک
شخصیت دادن به کودک

شخصیت دادن به کودک

هدف از آزمایش و امتحان الهی چیست؟

هدف از آزمایش و امتحان الهی چیست؟

نتایج اختلاف والدین بر کودک
نتایج اختلاف والدین بر کودک

نتایج اختلاف والدین بر کودک

حجاب و فلسفه آن
حجاب و فلسفه آن

حجاب و فلسفه آن

طی الارض و راه رسیدن به آن
طی الارض و راه رسیدن به آن

طی الارض و راه رسیدن به آن

رفتار کودک
رفتار کودک

رفتار کودک

دیدگاه اهل سنت و شیعه درباره ازدواج موقت چیست؟
دیدگاه اهل سنت و شیعه درباره ازدواج موقت چیست؟

دیدگاه اهل سنت و شیعه درباره ازدواج موقت چیست؟

نتایج منطقی رفتار کودک
نتایج منطقی رفتار کودک

نتایج منطقی رفتار کودک

نشانه های ظهور در سخنان پیامبر(ص)
نشانه های ظهور در سخنان پیامبر(ص)

نشانه های ظهور در سخنان پیامبر(ص)

دیدگان شیعیان و اهل سنت درباره گریه کردن در عزاداری چیست؟
دیدگان شیعیان و اهل سنت درباره گریه کردن در عزاداری چیست؟

دیدگان شیعیان و اهل سنت درباره گریه کردن در عزاداری چیست؟

دیدگاه شیعیان و اهل سنت در مورد عزاداری و نوحه خوانی چیست؟

دیدگاه شیعیان و اهل سنت در مورد عزاداری و نوحه خوانی چیست؟

فوتوکلیپ کوچه شهید/ مداحی زیبای حاج مهدی رسولی درباره حذف عنوان شهید از نام معابر
فوتوکلیپ کوچه شهید/ مداحی زیبای حاج مهدی رسولی درباره حذف عنوان شهید از نام معابر

فوتوکلیپ کوچه شهید/ مداحی زیبای حاج مهدی رسولی درباره حذف عنوان شهید از نام معابر

آیه ولایت چیست؟
آیه ولایت چیست؟

آیه ولایت چیست؟

مداحی شنیدنی حاج امیر عباسی با مضمون خیابان‌های بی‌شهید
مداحی شنیدنی حاج امیر عباسی با مضمون خیابان‌های بی‌شهید

مداحی شنیدنی حاج امیر عباسی با مضمون خیابان‌های بی‌شهید

پرشهیدترین روستای کشور
پرشهیدترین روستای کشور

پرشهیدترین روستای کشور

با زبان ترکی استانبولی بیشتر آشنا شوید

با زبان ترکی استانبولی بیشتر آشنا شوید

مداحی محرم 98/ سیب سرخی: دیوانه ی عالم که (شور جدید)
مداحی محرم 98/ سیب سرخی: دیوانه ی عالم که (شور جدید)

مداحی محرم 98/ سیب سرخی: دیوانه ی عالم که (شور جدید)

مداحی محرم 98/ سیب سرخی: به سوی تو قدم قدم (شور جدید)
مداحی محرم 98/ سیب سرخی: به سوی تو قدم قدم (شور جدید)

مداحی محرم 98/ سیب سرخی: به سوی تو قدم قدم (شور جدید)