0
ویژه نامه ها

شرح گزاره هاي نامه 53 نهج البلاغه

جايگاه کار و مسئوليت در اخلاق مديريتي

دريافت انسان از کار و مسئوليت، به نوع کار کردن آدمي و شيوه ي مسئوليت پذيري او رنگ مي زند. اگر مديران کار و مسئوليت را امکاني براي تدبيرورزي، بروز استعدادها، خدمت به انسان ها، برپا داشتن حقوق، تحقق عدالت،
جايگاه کار و مسئوليت در اخلاق مديريتي
 جايگاه کار و مسئوليت در اخلاق مديريتي

 

نويسنده: مصطفي دلشاد تهراني





 

 شرح گزاره هاي نامه 53 نهج البلاغه

« فَليَکُن أحَبَّ الذَّخَائِرُ إِلَيکَ ذَخِيرَةُ العَمَلِ الصَّالِحِ. »
پس بايد نيکوترين اندوخته ها برايت اندوختن عمل صالح و کار شايسته باشد.
دريافت انسان از کار و مسئوليت، به نوع کار کردن آدمي و شيوه ي مسئوليت پذيري او رنگ مي زند. اگر مديران کار و مسئوليت را امکاني براي تدبيرورزي، بروز استعدادها، خدمت به انسان ها، برپا داشتن حقوق، تحقق عدالت، پيشرفت و بهره وري بدانند، در همين جهت عمل مي کنند، که چنين کارکردي نيکوترين اندوخته براي مديران است، و امام علي (ع) به مالک اشتر آموخته است که چنين بنگرد: « پس بايد نيکوترين اندوخته ها برايت اندوختن عمل صالح و کار شايسته باشد ».
هر مديريتي نيازمند اندوخته ها و پشتوانه هايي است تا به کمک آن ها و با تکيه به آن ها به درستي و با اقتدار به سوي اهداف تعيين شده پيش رود. هر مديريتي به اين موضوع از منظري مي نگرد، و امام علي (ع) بهترين اندوخته و پشتوانه ي مديريتي را « عمل صالح » معرفي کرده است. « عمل صالح » مفهومي گسترده دارد، و آن عمل بهينه اي است که تمام فعاليت هاي مثبت، مفيد و سازنده را در همه ي زمينه ها شامل مي شود. (1) در عرصه ي مديريتي، عمل صالح، بهينه ترين هدف گذاري، برنامه ريزي و اجرا است که چنين تدبيرورزي بهترين اندوخته و پشتوانه ي مديريت است. آن چه در مديريت، تعيين کننده ي اصلي پيشرفت و دستيابي به اهداف است، امکانات مادّي نيست، بلکه چنين تدبيرورزي است. امکانات مادّي بدون تدبيرورزي راه به جايي نمي برد، و تدبير درست، کم ترين امکانات مادّي را بهينه مي سازد. اميرمؤمنان علي (ع) چنين نگاهي را به کار و مسئوليت مي آموزد؛ نگاهي که تدبيرورزي را در مديريت اساس مي داند.
در چنين رويکردي به کار و مسئوليت، آن چه مطلوب است، خوب مديريت کردن و کفايت نمودن امور، و با بهينه ترين وضع به اهداف، دست يافتن است. امام (ع) به مالک اشتر چنين آموزش داده است:
« وَ قدِ استَکفَاکَ أمرَهُم. » (2)
و بي گمان از تو خوب اداره کردن و کفايت نمودن امور آنان را خواسته است.
اگر انسان در جايگاه مديريت خود را چنين مسئول ببيند، بي گمان جز با دانايي، توانايي و آمادگي کامل، پذيراي مسئوليت نمي شود، زيرا آن را امانتي مي بيند که امانتداري اش، خوب و به درستي اداره کردن، و کار را آن سان که بايد پيش بردن، و به بهترين نتايج دست يافتن است. اميرمؤمنان علي (ع) در نامه اي که اوايل خلافت خود، به اشعث بن قيس، استاندار آذربايجان، نوشته، چنين يادآور شده است:
« إ‌ِنَّ عَمَلَکَ لَيسَ لَکَ بِطُعمَةٍ، وَلکِنَّهُ فِي عُنُقِکَ أمَانَةَ، وَ أنتَ مُستَرعًي لِمَن فَوقَکَ. » (3)
بي گمان کاري که به عهده ي توست، طعمه اي برايت نيست، بلکه امانتي است بر گردنت، و آن که تو را بدان کار گمارده، نگهباني امانت را به عهده ات گذارد، و تو پاسخگوي آني نسبت به آن که فرادست توست.
با چنين نگرشي به کار و مسئوليت است که پاسداشت همه جانبه ي مديريت در جهت دستيابي بهينه به اهداف حاصل مي شود، و فرد خود را درباره ي همه امور مديريتي اش مسئول و پاسخگو مي يابد. امام علي (ع) چون محمد بن ابي بکر را به استانداري مصر گماشت، در عهدنامه ي خود به او چنين نگاشت:
« فَاخْفِضْ لَهُمْ جَنَاحَکَ، وَأَلِنْ لَهُمْ جَانِبَکَ، وَابْسُطْ لَهُمْ وَجْهَکَ، وَ آسِ بَيْنَهُمْ فِي اللَّحْظَة وَالنَّظْرَة، حَتَّي لاَ يَطْمَعَ الْعُظَمَاءُ فِي حَيْفِکَ لَهُمْ، وَلاَ يَيْأَسَ الضُّعَفَاءُ مِنْ عَدْلِکَ عَلَيْهِمْ. فَإنَّ اللهَ تَعَالَي يُسَائِلُکُمْ مَعْشَرَ عِبَادِهِ عَنِ الصَّغِيرَة مِنْ أَعْمَالِکُمْ وَالْکَبِيرَةِ، وَالظَّاهِرَةِ وَالْمَسْتُورَةِ » (4)
با مردمان فروتن باش و نرمخو، و هموار و گشاده رو؛ و به يک چشم بنگر به همگان، خواه به گوشه ي چشم نگري و خواه خير شوي به آنان، تو بزرگان در تو طمع ستم بر ناتوانان نبندند، و ناتوانان از عدالتت مأيوس نگردند، که بي گمان خداي والا جايگاه، اي گروه بندگانش، از کوچک و بزرگ کارتان، و آشکار و نهان رفتارتان شما را به پرسش گيرد.
اين گونه خود را ديدن، و خويش را يافتن، زيرساختي اساسي است در مديريت مسئولانه، امانتدار و کفايتمندانه.

پي نوشت ها :

1- ناصر مکارم شيرازي، تفسير نمونه، با همکاري جمعي از نويسندگان، دارالکتب الاسلاميه، تهران، ج 11، ص 392.
2- نهج البلاغه، نامه 53.
3- همان، نامه ي 5.
4- همان، نامه ي 27.

منبع مقاله :
دلشاد تهراني، مصطفي؛ (1390)، رايت درايت: اخلاق مديريتي در عهدنامه ي مالک اشتر، تهران: انتشارات دريا، چاپ اول



 

 

ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
بیانات رهبر انقلاب پس از دریافت نوبت دوم واکسن ایرانی کرونا
بیانات رهبر انقلاب پس از دریافت نوبت دوم واکسن ایرانی کرونا

بیانات رهبر انقلاب پس از دریافت نوبت دوم واکسن ایرانی کرونا

دُز دوم واکسن ایرانی کرونا به رهبر انقلاب تزریق شد
دُز دوم واکسن ایرانی کرونا به رهبر انقلاب تزریق شد

دُز دوم واکسن ایرانی کرونا به رهبر انقلاب تزریق شد

استوری/ محبت امیرالمومنین(ع)
استوری/ محبت امیرالمومنین(ع)

استوری/ محبت امیرالمومنین(ع)

کاردستی/ پنکه کاغذی زیبا
کاردستی/ پنکه کاغذی زیبا

کاردستی/ پنکه کاغذی زیبا

فقط به عشق علی(ع)/ کلیپ عید غدیر
فقط به عشق علی(ع)/ کلیپ عید غدیر

فقط به عشق علی(ع)/ کلیپ عید غدیر

صحبت های جناب خان درباره خوزستان
صحبت های جناب خان درباره خوزستان

صحبت های جناب خان درباره خوزستان

معرفی تفسیر بیان المعانی
معرفی تفسیر بیان المعانی

معرفی تفسیر بیان المعانی

معرفی تفسیر البیان فی تفسیر القرآن آیت الله خویی
معرفی تفسیر البیان فی تفسیر القرآن آیت الله خویی

معرفی تفسیر البیان فی تفسیر القرآن آیت الله خویی

در باره خشکسالی‌های بزرگ
در باره خشکسالی‌های بزرگ

در باره خشکسالی‌های بزرگ

آزمایش گلوکز چیست و چرا انجام میشود؟
آزمایش گلوکز چیست و چرا انجام میشود؟

آزمایش گلوکز چیست و چرا انجام میشود؟

انواع زایمان و فرق زایمان طبیعی و سزارین و مزایا و معایب هرکدام
انواع زایمان و فرق زایمان طبیعی و سزارین و مزایا و معایب هرکدام

انواع زایمان و فرق زایمان طبیعی و سزارین و مزایا و معایب هرکدام

کدام روش آزمایش تشخیص بارداری بهتر است
کدام روش آزمایش تشخیص بارداری بهتر است

کدام روش آزمایش تشخیص بارداری بهتر است

رهبر انقلاب نوبت دوم واکسن ایرانی کرونا را دریافت کردند+ واکنش ها
رهبر انقلاب نوبت دوم واکسن ایرانی کرونا را دریافت کردند+ واکنش ها

رهبر انقلاب نوبت دوم واکسن ایرانی کرونا را دریافت کردند+ واکنش ها

آخرین اخبار مربوط به کرونا در ایران و جهان در مرداد 1400
آخرین اخبار مربوط به کرونا در ایران و جهان در مرداد 1400

آخرین اخبار مربوط به کرونا در ایران و جهان در مرداد 1400

معرفی تفسیر بیان السعاده فی مقامات العباده
معرفی تفسیر بیان السعاده فی مقامات العباده

معرفی تفسیر بیان السعاده فی مقامات العباده

استفاده ترکیبی از واکسن‌های کرونا، و این که اصلاً چگونه کار می‌کنند
استفاده ترکیبی از واکسن‌های کرونا، و این که اصلاً چگونه کار می‌کنند

استفاده ترکیبی از واکسن‌های کرونا، و این که اصلاً چگونه کار می‌کنند

معرفی تفسیر بلابل القلاقل
معرفی تفسیر بلابل القلاقل

معرفی تفسیر بلابل القلاقل

معرفی تفسیر بصائر یمینی
معرفی تفسیر بصائر یمینی

معرفی تفسیر بصائر یمینی

معرفی تفسیر البصائر
معرفی تفسیر البصائر

معرفی تفسیر البصائر

معرفی تفسیر البرهان
معرفی تفسیر البرهان

معرفی تفسیر البرهان

آیا باید به نوزادان و کودکان نوپا اجازه تماشای تلویزیون را داد؟
آیا باید به نوزادان و کودکان نوپا اجازه تماشای تلویزیون را داد؟

آیا باید به نوزادان و کودکان نوپا اجازه تماشای تلویزیون را داد؟