علي

با سلام، حكم استفاده از نرم افزارهاي كرك شده (مثل ويندو‍ز) و امرار معاش از طريق آن چيست؟ با تشكر

علي ( تحصیلات : فوق لیسانس ، 24 ساله )

با سلام، حكم استفاده از نرم افزارهاي كرك شده (مثل ويندو‍ز) و امرار معاش از طريق آن چيست؟ با تشكر


با عرض سلام خدمت برادر گرامی! 1- در مسائل شرعی خود مرجع تقلید خود را مشخص فرمایید. 2- بر اساس سوال شما استقتاآت قبلی که شده است از مراجع مختلف را قرار می دهیم انشاء الله مطلوب باشد: نهاد نمايندگي ولي فقيه در دانشگاهها پرسش: مي خواستم نظر كليه مراجع بزرگوار تقليد رادر مورد 1_رايت سي دي هاي قفل دار(شكستن فقل ) 2-تكثير سي دي هايي كه قبلا و توسط فرد يا افراد ديگري قفل آنها شكسته شده و در بازار بصورت معمول رايت وتوزيع مي شوند. 3- استفاده از سي دي هايي كه قفل آنها توسط ديگري شكسته و رايت شده و اكنون به طرقي به دست ما رسيده است (بدون آنكه ما از روي آنها رايت و يا كپي تهيه كنيم) 4- آيا استفاده از سي دي هايي كه بصورت گسترده فقل آنهاشكسته ورايت و توزيع شده اند ( بطوري كه حتي مي گويند بصورت عرف در آمده است) چه حكمي دارد؟ پاسخ تفصيلي به اين سوالات موجب امتنان خواهد بود. سپاس فراوان التماس دعا_ پاسخ: احكام شرعي مربوط به لوح فشرده (CD) به شرح ذيل مي باشد: 1. آيا اصولاً توليد نرم افزار حقي براي توليد كننده ايجاد مي كند؟ آيات عظام امام، سيستاني، تبريزي و صافي: خير، حقي براي آنان ايجاد نمي كند، (امام، تحريرالوسيله، ج 2، فروع متفرقه، الثالث، تبريزي، صراط النجاه، ج 5، س 706؛ سيستاني، sistani.org، حق چاپ، ش 1؛ دفتر صافي) آيات عظام خامنه اي، وحيد و بهجت: بنابر احتياط واجب، براي آنان حق ايجاد مي كند، (خامنه اي، اجوبه، س 1341 و 1342، دفتر وحيد و بهجت) آيات عظام مكارم، فاضل، نوري و صانعي: آري، از حقوق عقلايي به شمار مي آيد و براي آنان حق ايجاد مي كند، (مكارم، استفتاءات، ج 1، س 1697 و 1624؛ فاضل، جامع المسائل، ج 1، س 1419؛ نوري، استفاتاءات، ج 1، س 504 و 510) 2. كپي و تكثير نرم افزار بدون اجازه توليد كنند، چه حكمي دارد؟ آيات عظام امام، سيستاني، صافي و تبريزي: صورت اشكال ندارد. (امام، تحريرالوسيله، ج 2، فروع متفرقه، الثالث و ج 2، خيار الشرط، م 2؛ دفتر صافي و سيستاني؛ تبريزي، صراط النجاه، ج 5، س 706 و التعليقه علي منهاج الصالحين) آيات عظام خامنه اي، وحيد و بهجت: بنابر احتياط واجب بدون اجازه و رضايت توليد كننده اصلي جايز نيست، (خامنه اي، اجوبه، س 1341 و 1342، دفتر وحيد و بهجت) آيات عظام مكارم، فاضل، نوري و صانعي: اين كار بدون اجازه و رضايت توليد كننده اصلي جايز نيست، (مكارم، استفتاءات، ج 1، س 1697 و 1624؛ فاضل، جامع المسائل، ج 1، س 1419، نوري، استفتاءات، ج 1، س 501 و 504) 3. اگر در ضمن معامله نرم افزار، فروشنده (توليدكننده اصلي) عدم تكثير و كپي را شرط نمايد يا عقد را مبتني به آن قرار دهد. حكم تكثير آن چيست؟ همه آيات عظام: در اين صورت، تكثير آن جايز نيست، (دفتر همه) 4. تكثير نرم افزار بدون اجازه توليد كننده در صورتي كه از نظر قانون ممنوع باشد حكم آن چيست؟ همه آيات عظام: اگر در اين زمينه قانوني باشد، بايد رعايت شود، (دفتر همه) 5. اگر از راه كپي يا تكثير نرم افزار خسارتي به توليد كننده وارد آيد، آيا موجب ضمان است؟ آيات عظام امام، سيستاني و تبريزي: خير، ضمان نمي آورد، (امام، تحريرالوسيله، ج 2، فروع متفرقه، الثالث، تبريزي، صراط النجاه، ج 5، س 706؛ سيستاني، sistani.org، حق چاپ، ش 1) آيات عظام مكارم، فاضل، نوري، خامنه اي، صانعي و بهجت: آري، بايد خسارت جبران شود، (دفتر مكار، فاضل، خامنه اي، بهجت) آيت الله وحيد: بنابر احتياط واجب، ضمان مي آورد ولي بايد توجه داشت كه سود نبردن، خسارت و ضرر شمرده نمي شود، (دفتر وحيد) آيت الله صافي: اگر خسارتي وارد ايد ضمان مي آورد ولي بايد توجه داشت كه سود نبردن، خسارت و ضرر شمرده نمي شود، (دفتر صافي) 6. تكثير نرم افزارهايي كه قبلاً توسط فرد يا افراد ديگري قفل آنها شكسته شده و در بازار به صورت معمول رايت و توزيع مي شوند، در اين صورت حكم تكثير آن چيست؟ آيات عظام امام، سيستاني، تبريزي و صافي: تفاوتي بين آن دو در حكم نيست، (امام، تحريرالوسيله، ج 2، فروع متفرقه، الثالث؛ تبريزي، صراط النجاه، ج 5، س 706؛ سيستاني، sistani.org، حق چاپ، ش 1؛ دفتر صافي) و در هر صورت اشكالي ندارد. آيات عظام خامنه اي، وحيد و بهجت: تفاوتي بين شكستن قفل نرم افزار و تكثير نرم افزار كه قفل آن توسط ديگران شكسته شده نيست، و در هر دو صورت بنابر احتياط واجب تصرف و تكثير آن جايز نيست، (خامنه اي، اجوبه، س 1341 و 1342؛ دفتر وحيد) آيات عظام مكارم، نوري، فاضل و صانعي: تفاوتي بين شكستن قفل نرم افزار و تكثير نرم افزاري كه قفل آن توسط ديگران شكسته شده نيست و در هر صورت، تصرف و تكثير آن جايز نيست، (مكارم، استفتاءات، ج 1، س 1697 و 1624؛ فاضل، جامع المسائل، ج 1، س 1419) 7. آيا نرم افزارهايي كه قفل آن توسط ديگران شكسته شده و يا آن را تكثير نموده اند، استفاده از تكثير شده آن به صورت امانت و عاريه (بدون آن كه كپي شود)، جايز است؟ آيات عظام امام، سيستاني، تبريزي، صافي و فاضل: استفاده از آن (به صورت امانت و خريد) اشكال ندارد، (امام، تحريرالوسيله، فروع متفرقه، الثالث، تبريزي، صراط النجاه، ج 5، س 706؛ سيستاني، sistani.org، حق چاپ، ش 1؛ دفتر صافي؛ فاضل، دفتر استفتائات.) آيات عظام خامنه اي، وحيد و بهجت: بنابر احتياط واجب استفاده از آن نيز جايز نيست، (خامنه اي، اجوبه، س 1341 و 1342؛ دفتر وحيد و بهجت) آيات عظام مكارم، نوري و صانعي: استفاده از آن نيز جايز نيست، (مكارم، استفتاءات، ج 1، س 1697، فاضل، جامع المسائل، ج 1، س 1419؛ نوري، استفتاءات، ج 1، س 501، 504) تبصره: بايد توجه داشت كه هر چند پاسخ ها به طور صريح در منابع ذيل ذكر نشده است ولي مشروعيت حق و عدم آن بيانگر آن است، اگر بر اين باور بوديم كه كپي رايت براي توليد كننده حق ايجاد مي كند، تكثير و استفاده از آن (هرچند به طور امانت و مانند) بدون اجازه توليد كننده جايز نيست ولي اگر گفتيم براي توليد كننده حق ايجاد نمي كند و مشروع نيست در اين صورت تكثير و استفاده از آن اشكال ندارد مگر آن كه قانوني در اين زمينه رسيده باشد. 8. آيا در حكم تكثير نرم افزار تفاوتي بين توليد داخل و خارج وجود دارد؟ آيات عظام امام، سيستاني، تبريزي، صافي و وحيد: تفاوتي بين توليد داخل و خارج در حكم نمي كند، (امام، تحريرالوسيله، ج 2، فروع متفرقه، الثالث، تبريي، صراط النجاه، ج 5، س 706؛ سيستاني، sistani.org، حق چاپ، ش 1؛ دفتر صافي) آيت الله خامنه اي: اگر توليد داخل باشد، بنابر احتياط واجب اجازه توليد كننده شرط است و اگر توليد خارج باشد، تابع قرارداد است، (خامنه اي ، اجوبه، س 1343) آيت الله مكارم: تفاوتي بين توليد داخل و خارج نمي كند مگر آن كه توليد آمريكا يا اسرائيل باشد، (دفتر مكارم) آيت الله وحيد: تفاوتي بين توليد داخل و خارج در حكم نمي كند، (دفتر وحيد) 9. اگر ندانيم كه توليد كننده نرم افزار به كپي و تكثير و استفاده آن رضايت ندارد، تكليف چيست؟ آيات عظام امام، سيستاني، صافي و تبريزي: تكثير و استفاده از آن اشكال ندارد، (امام، تحريرالوسيله، ج 2، فروع متفرقه، الثالث، دفتر صافي، تبريزي، صراط النجاه، ج 5، س 706، دفتر سيستاني) آيات عظام خامنه اي، وحيد و بهجت: بنابر احتياط واجب بايد رضايت و اجازه توليد كننده احراز و كسب گردد، (خامنه اي، اجوبه، س 1341 و 1342؛ دفتر وحيد و بهجت) آيات عظام مكارم، فاضل، نوري و صانعي: حق نشر و كپي رايت براي مولف و توليد كننده است. و بايد رضايت و اجازه توليد كننده احراز و كسب گردد، (مكارم، استفتاءات، ج 1، س 1697 و 1624؛ فاضل، جامع المسائل، ج 1، س 1419؛ نوري، استفتاءات، ج 1، س 501 و 504) 10. آيا خريد و فروش CD قفل شكسته جايز است؟ آيات عظام امام، تبريزي، صافي، فاضل و سيستاني: جايز است[بنا بر نظر آقاي فاضل خريدCD قفل شكسته جايز است اما فروش آن جايز نيست ] آيت الله خامنه اي: خريد و فروش CDهاي تكثير شده از قبل اشكال ندارد اما اگر خريد CD موجب تكثير مجدد شود بنابراحتياط واجب اشكال دارد. [دفتر استفتائات] آيات عظام مكارم، نوري و صانعي: جايز نيست. آيات عظام وحيد و بهجت: بنابر احتياط واجب جايز نيست. ----------- مرکز: آستان قدس رضوي پرسش: 1 ـ اگرشخصي يك عدد« سي دي» را كه شركت توليد كننده آن ، رايت سي دي را حرام كرده باشد، از مغازه اي كه آن را رايت كرده است خريده باشد (بدون اينكه از حرام بودن رايت آن مطلع باشد ) و بعدا بفهمد رايت آن ممنوع و حرام بوده حكمش چيست ؟ پاسخ: ج1- احوط اين است كه از ناشر اصلي براي تكثير نوارها و نسخه برداري از آنها اجازه گرفته شود. احوط اين است كه در نسخه برداري و تكثير نوارهاي كامپيوتري كه در داخل توليد شده است حقوق صاحبانشان از طريق كسب اجازه از آنان رعايت شود و در مورد خارج از كشور تابع قرارداد است. «اجوبه الاستفتاءات ،ج2،ص91،مسئله256-257 » ولي شما چون اطلاع نداشتيد ضامن و گناهي مرتكب نشده ايد، ولي الان كه اطلاع پيدا كرده ايد از صاحب امتياز اجازه بگيريد. برگرفته از اجوبه الاستفتاءات ،ص1102 ،مسئله 259-260. ----- پرسش: شكستن قفل برنامه هاي آآ اعم از ايراني و خارجي چه حكمي دارد؟ پاسخ: دستبرد به اطلاعات سرّي كد شده و رمزدار, سرقت و حرام است . اگر اطلاعاتي باشد كه جنبهء ماليت دارد و در عرف عقلاي امروز خريد و فروش مي شود, در صورتي كه شرايط حد سرقت در آن جمع باشد, اجراي حدسرقت در آن بعيد نيست . البته اين در مورد كساني است كه اموال آن ها محترم است .(1) آيت اللّه فاضل در جواب فرمود: هرگاه خيانت محسوب شود, تعزير دارد. بلي اگر عرفاً صدق حِرْز بكند و اطلاعات موجود عرفاً ماليت داشته باشد, حكم سرقت را دارد.(2) اخيراً در مجلس شورا تصويب شد: حقوق پديد آوردندگان اين گونه آثار محفوظ باشد و با اجازهء آنان از اين گونه آثار استفاده شود. (پـاورقي 1.آيت اللّه مكارم شيرازي , استفتائات , ج 2 ص 500 سؤال 1435 (پـاورقي 2.آيت اللّه فاضل لنكراني , استفتائات , ج 2 ص 364 سؤال 959 ---------- مركز: پژوهشكده تحقيقات اسلامي پرسش: كپي كردن از cd هاي ايراني يا خارجي و يا cd هايي كه قفل دارند و يا بعضي كه ندارند از نظر شرعي چه حكمي دارد؟ آيا حرام است و حتماً بايد از صاحب cd اجازه گرفت يا نه؟ اگر تهيه اين cdها براي آموزش يا تحصيل لازم باشد، باز هم حرام است يا نه؟ پاسخ: تكثير نرم‏افزار و تجديد چاپ كتاب، بنا بر احتياط واجب بايد با اجازه ناشر يا صاحب اصلي آن باشد، همچنين اگر اين كار خلاف مقررات نظام اسلامي باشد، جايز نيست. ولي اگر ديگران تخلف كردند و چنين كاري انجام دادند، خريد و فروش آن در صورتي كه مخالف قوانين نباشد، اشكال ندارد. ------------ مركز: نهاد نمايندگي ولي فقيه در دانشگاهها پرسش: در نامه شماره (9922) كه براي شما فرستاده بودم شما طبق نظر آقاي فاضل لنكراني فرموده ايد خريد و فروش و استفاده از سي دي هاي كه قفل شكسته اند (بّدون اجازه صاحبشان) حرام است. اما در پاسخ به همين سؤال آقاي فاضل لنگراني در نامه هاي شمارهء 41218 و 41224 به ترتيب فرموده اند: «شكستن قفل و كپي گرفتن جايز نيست اما استفاده ديگران مانعي ندارد.» «خريد و فروش امري جداگانه است و مانعي ندارد» خواهشمندم توضيح فرماييد. پاسخ: شكستن قفل سي‏دي‏ها و تكثير آن جايز نيست اما خريدن اين‏گونه نوارها و سي‏دي‏ها براي افراد ديگر اشكال ندارد (استفتا از دفتر آيت‏الله فاضل) ------- مركز: نهاد نمايندگي ولي فقيه در دانشگاهها پرسش: با توجه به اينكه دسترسي به سازنده سي دي كاري مشكل و گاهي محال است، استفاده از سي دي هايي كه نمي دانيم كپي گرفتن از آنها جايز است يا خير (مثل سي دي هاي خارجي) چگونه است؟ پاسخ: اگر چه صاحبان اين سي‏دي‏ها معلوم نيست ولي باز هم اصل عدم جواز است يعني جايز نيست قفل آنها را شكست و تكثير كرد تا وقتي يقين به راضي بودن صاحبانش پيدا شود (استفتا از دفتر آيت‏الله فاضل) -------- مركز: نهاد نمايندگي ولي فقيه در دانشگاهها پرسش: استفاده از نرم افزارهاي قفل شكسته چه خارجي و چه ايراني چه حكمي دارد؟ از نظر حضرات آيات عظام بهجت و خامنه اي ايدهما الله تعالي پاسخ: احتياط واجب اين است كه در نسخه‏برداري و تكثير نوار و سي‏دي‏هايي كه در داخل توليد شده، حقوق صاحبانشان از طريق كسب اجازه از آنان رعايت شود و در مورد خارج كشور تابع قرارداد است ، (اجوبه الاستفتاآت، ج 2، س 257). آيت الله بهجت در مورد سي دي : در شكستن قفل ضامن نفر اول است و نفر دوم هم شريك در تكثير است كه ضامن است , (استفتا از دفتر آيت الله بهجت) لازم به ذكر است اگر cd به صورت اماني استفاده شود اشكالي ندارد. موفق و مؤید و پیروز باشید.

نسخه چاپی