با سلام و تشکر از شما برای مراجعه به بخش مشاوره راسخون

کاربر محترم، در ابتدای پاسخ، از جنبه روایی و فقهی به این مسأله می‌پردازم. روایاتی که در مورد نزدیکی از پشت با همسر رسیده است، در یک نگاه به دو بخش تقسیم می‌شوند:

اول: روایاتی که از آن اجازه این عمل فهمیده می‌شود؛ مانند عبدالله بن ابی یعفور می‌گوید: از امام جعفر صادق (علیه السلام) در باره کسی که از راه دبر با همسرش نزدیکی می‌کند پرسیدم، آن حضرت فرمودند: اشکالی ندارد. و از پیامبر اکرم (صلّی الله علیه و آله) نیز نقل شده است: لابأس به (اشکال ندارد).۱ 

دوم: روایاتی که از آنها حرامت این عمل استفاده می‌شود و کننده این کار را مورد لعن قرار داده‌اند.۲ 

بنابراین باید بین این دو دسته از روایاتی که مورد قبول هستند به نحوی جمع نمود. بهترین و صحیح‌ترین راهی که به ذهن می‌رسد قول به تفصیل است:

الف: در صورتی که همسر به این عمل راضی باشد.

ب: در صورتی که همسر به این عمل راضی نباشد، بلکه با اجبار صورت پذیرد.

جمع بین این دو دسته از روایات اقتضا می‌کند که در صورت اول به کراهت، و در صورت دوم به حرمت، حکم کنیم و روایات حرمت و لعن را حمل به مورد دوم کنیم۳، از این رو می‌بینیم برخی از فقها فرمودند: اگر زن راضی باشد، کراهت شدید دارد و اگر راضی نباشد، بنابر احتیاط واجب جایز نیست.۴

کراهت امری است که اگر چه مورد میل خدای متعال نبوده، ولی حرمت هم ندارد، از این رو به آن وعده عذاب داده نشده است.
 

نظر مراجع عظام تقلید در خصوص حکم شرعی رابطه مقعدی با همسر:

* آیت‌اللّه  خامنه‌ای: این عمل کراهت شدید دارد و احتیاط در ترک آن است مخصوصا اگر زن راضی نباشد و در صورتی که موجب اذیت او شود حرام است.

* آیت اللّه  سیستانى: اگر زن راضى باشد، کراهت شدید دارد و اگر راضى نباشد، بنا بر احتیاط واجب جایز نیست.

* آیت اللّه  تبریزى: بنا بر احتیاط واجب جایز نیست.

* آیت اللّه  وحید خراسانی: بنا بر احتیاط واجب جایز نیست.

* آیت‌الله صافی گلپایگانی: کراهت شدید دارد.

* آیت‌الله مکارم شیرازی: در صورت رضایت زن اشکال ندارد اما کراهت شدید دارد.

* آیت‌الله نوری همدانی: کراهت شدید دارد.

* آیت‌الله بهجت: بنا بر احتیاط واجب جایز نیست.

اما سؤال شما از نظر روان‌شناسی جنسی، سلامت جسمی و رابطه زناشویی نیز مهم است.

پاسخ کوتاه این است:
بله، در برخی افراد - از جمله بعضی خانم‌ها - آمیزش یا تحریک مقعدی می‌تواند لذت‌بخش باشد، اما این موضوع برای همه طبیعی و خوشایند نیست. اگر بدون آگاهی، بهداشت و رضایت کامل انجام شود، می‌تواند مشکل‌زا باشد.

آیا این تمایل در یک خانم طبیعی است؟

بله، می‌تواند طبیعی باشد.

لذت از تحریک یا آمیزش مقعدی در بعضی زنان به دلایل زیر رخ می‌دهد:

* وجود پایانه‌های عصبی زیاد در ناحیه مقعد

* تحریک غیرمستقیم نواحی مجاور و عضلات کف لگن

* پیوند ذهنی و هیجانی با صمیمیت و تنوع جنسی

* تفاوت‌های فردی در آستانه لذت و ترجیحات جنسی

اما نکته مهم این است که:

* همه خانم‌ها از این نوع رابطه لذت نمی‌برند

* لذت بردن از آن نشانه "غیرطبیعی بودن" نیست

* نپسندیدن آن هم کاملاً طبیعی است

پس معیار، رضایت و راحتی خود فرد است، نه مقایسه با دیگران.

آیا ممکن است مشکل‌زا باشد؟

بله، در صورت رعایت نکردن نکات ایمنی، می‌تواند مشکل‌ساز شود.

مهم‌ترین خطرات عبارت‌اند از:

۱) درد و آسیب بافتی

ناحیه مقعد برخلاف واژن، برای دخول طراحی نشده و خشکی و حساسیت بیشتری دارد.

اگر بدون آمادگی انجام شود ممکن است باعث درد، زخم، ترک یا شقاق مقعد، خونریزی و التهاب شود.

۲) افزایش خطر عفونت

روده منبع طبیعی باکتری‌هاست؛ بنابراین احتمال انتقال میکروب‌ها بیشتر است، به‌ویژه اگر:

* بهداشت رعایت نشود

* کاندوم استفاده نشود

* از مقعد به واژن بدون تعویض کاندوم یا شست‌وشو منتقل شود

این مورد می‌تواند خطر عفونت واژن و ادراری را بالا ببرد.

۳) احتمال انتقال بیماری‌های مقاربتی

رابطه مقعدی از نظر انتقال برخی بیماری‌ها، پرخطرتر از بسیاری از اشکال دیگر رابطه جنسی است؛ به‌خصوص اگر محافظت نشده باشد.

۴) تشدید مشکلات زمینه‌ای

اگر خانم یا آقا مشکلاتی مانند بواسیر، شقاق مقعد، یبوست شدید، التهاب یا عفونت مقعد، بیماری‌های روده، جراحی اخیر در ناحیه لگن یا مقعد داشته باشند، این نوع رابطه ممکن است مشکل‌زا یا ممنوع باشد.

آیا از نظر پزشکی توصیه می‌شود؟

فقط در صورتی که هر دو نفر کاملاً رضایت داشته باشند و نکات ایمنی رعایت شود. در غیر این صورت، اصرار بر آن می‌تواند هم از نظر جسمی و هم از نظر روانی آسیب‌زا باشد.

راهکارهای کاربردی برای کاهش خطر

اگر زوجی تصمیم به انجام آن دارند، این موارد بسیار مهم‌اند:

۱) رضایت کامل و بدون فشار

اگر یکی از طرفین فقط از ترس ناراحت شدن همسر یا برای حفظ رابطه موافقت کند، این رضایت واقعی نیست. رضایت باید شفاف، آزادانه و قابل لغو در هر لحظه باشد.

۲) استفاده از کاندوم

کاندوم خطر انتقال عفونت را کمتر می‌کند.

۳) استفاده از روان‌کننده مناسب

به‌دلیل خشکی طبیعی ناحیه مقعد، لوبریکانت کافی ضروری است. عدم استفاده از آن احتمال درد و پارگی را بالا می‌برد.

۴) آرام، تدریجی و بدون عجله

دخول یا تحریک باید خیلی آهسته و با توقف در صورت درد انجام شود. درد، علامت هشدار است نه چیزی که باید تحمل شود.

۵) انتقال از مقعد به واژن ممنوع بدون تعویض کاندوم

اگر تماس مقعدی انجام شده، نباید همان تماس بدون تعویض کاندوم یا شست‌وشوی کامل به واژن منتقل شود؛ چون احتمال عفونت زیاد می‌شود.

۶) پرهیز در صورت وجود خونریزی یا درد

اگر فرد: درد دارد، خونریزی دارد، سوزش شدید دارد، هموروئید فعال دارد،  بهتر است اصلاً انجام نشود و در صورت تداوم، پزشک بررسی کند.

از نظر روان‌شناختی چه نکته‌ای مهم است؟

این بخش بسیار مهم است:

تمایل جنسی یک نفر، به‌ تنهایی معیار کیفیت رابطه نیست.

بهتر است زوجین درباره این موضوع با این سؤالات صحبت کنند:

* آیا هر دو نفر واقعاً مایل هستیم؟

* آیا این خواسته از روی کنجکاوی، لذت، یا فشار ذهنی است؟

* آیا یکی از ما احساس اجبار، شرم یا ترس دارد؟

* آیا می‌توانیم مرزها و محدودیت‌ها را محترمانه بیان کنیم؟

اگر این موضوع باعث تنش، دلخوری یا فشار می‌شود، مشاوره زوج‌درمانی یا سکس‌تراپی می‌تواند بسیار کمک‌کننده باشد.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

اگر بعد از رابطه یا حتی بدون آن، هر یک از علائم  درد مداوم، خونریزی، ترشح غیرعادی، سوزش شدید، خارش طولانی، برجستگی یا زخم، مشکل در دفع، بهتر است معاینه پزشکی انجام شود.

جمع‌بندی:

آمیزش یا تحریک مقعدی برای برخی افراد، از جمله بعضی خانم‌ها، می‌تواند لذت‌بخش و طبیعی باشد؛ اما این موضوع همگانی نیست و نباید به‌عنوان یک رفتار "باید" در نظر گرفته شود.

از نظر پزشکی، این نوع رابطه در صورت رعایت کامل رضایت، بهداشت، کاندوم، روان‌کننده و احتیاط ممکن است قابل انجام باشد، اما ریسک درد، آسیب، خونریزی و عفونت دارد.

بنابراین مهم‌ترین اصل این است: رضایت، آرامش، آگاهی و سلامت جسمی هر دو نفر.

نتیجه نهایی:

اگر همسرتان از این نوع رابطه لذت می‌برد، این موضوع لزوماً غیرطبیعی نیست؛ اما باید با رضایت شما، رعایت ایمنی و آگاهی پزشکی بررسی شود. اگر یکی از شما ناراحت، مردد یا نگران است، بهتر است به‌جای اصرار، گفت‌وگوی صمیمانه یا مشاوره تخصصی زوجین انجام شود.

سخن پایانی:

رابطه سالم فقط در "انجام دادن" خلاصه نمی‌شود؛ در "فهمیدن، احترام گذاشتن و مراقبت کردن" از یکدیگر معنا پیدا می‌کند.


پی‌نوشت‌ها:
۱. شیخ حر عاملى، وسائل ‏الشیعه، ج ۲۰، ص ۱۴۶، ح ۲۵۲۶۰، مؤسسه آل البیت، قم، ۱۴۰۹ ق.
۲. شیخ حر عاملى، وسائل‏ الشیعه، ج ۲۰، ص ۱۴۲.
۳. شیخ حر عاملى، وسائل الشیعه، ج ۲۰، ص ۱۴۲، شیخ و دیگران این روایت را حمل بر کراهت نمودند و دو وجه برای این بیان نمودند.
الف. به دلیل حضور یکی از مخالفان در مجلس این روایت را حمل بر تقیه نمودند.
ب. احتمال دارد که حکم سابق این بوده، ولی نسخ شده است.
۴. فاضل لنکرانی و سیستانی، توضیح المسائل مراجع، ج ۱، م ۴۵۰، ص۲۶۰؛ رساله دانشجویی، سید مجتبی حسینی، پرسش ۳۸۹، ص ۲۴۳.