بازدید : 76 بار

شنبه، 30 تير 1397

آخرین سوره کاملِ نازل شده قرآن

پرسش :

آخرین سوره کاملِ نازل شده قرآن کریم چیست؟


پاسخ :
در باره واپسین سوره کاملى که نازل شده گزارش هاى متعددى نقل شده است:

۱. سوره نصر:

(بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ * إِذَا جَآءَ نَصْرُ اللَّهِ وَ الْفَتْحُ * وَ رَأَیْتَ النَّاسَ یَدْخُلُونَ فِى دِینِ اللَّهِ أَفْوَاجًا * فَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّکَ وَاسْتَغْفِرْهُ إِنَّهُ کَانَ تَوَّابَا .

به نام خداوند رحمتگر مهربان . آن گاه که یارى و ظفر خداوند آمد ، و مردم را بینى که گروه گروه وارد دین خدا مى شوند ، پس پروردگارت را با حمد تسبیح کن و از او درخواست آمرزش نما که او توبه پذیر است).

با نزول این سوره، صحابه خرسند شدند؛ زیرا پیروزى مطلق اسلام بر کفر و تثبیت و استحکام پایه هاى دین با گرویدن گروه هاى مختلف مردم را بشارت مى داد. ولى عباس عموى پیامبر ، به سبب خبر دادن سوره از پایان کار پیامبر ، از نزول آن سخت غمناک شد و پیامبر پس از آن دو سال بیشتر زنده نبود.[۱]

در روایتى از امام صادق علیه السلام و نیز امام رضا علیه السلام آخرین سوره، (إِذَا جَآءَ نَصْرُ اللَّهِ وَ الْفَتْحُ) معرفى شده است.[۲]از ابن عباس نیز گزارش شده که آخرین سوره، نصر است.[۳]

۲. سوره برائت: روایاتى آخرین سوره را برائت معرفى کرده است که نخستین آیات آن در سال نهم هجرى نازل شد و پیامبر(ص) على علیه السلام را فرستاد تا آن را بر جمع مشرکان بخواند.[۴]

۳. سوره مائده: در روایتى آخرین سوره نازل شده، مائده دانسته شده است.[۵]
 

نظریه

در جمع بندى روایات مربوط به آخرین سوره اى که بر پیامبر نازل شده چند نکته شایان توجه است :

۱ . سوره نصر ، در عام الفتح و سال هشتم هجرى ، در حجة الوداع و در منا ، نازل گردیده است .[۶]

۲ . سوره برائت ، پس از فتح مکّه و در سال نهم هجرى ، نازل شده است .[۷]

۳ . مطابق برخى از گزارش ها ، سوره مائده آخرین سوره اى است که بر پیغمبر نازل شده است .[۸]

۴ . بر پایه روایتى که از امام صادق علیه السلام و امام رضا علیه السلام نقل شده و گزارش هاى متعددى که در منابع شیعه و سنى آمده ،[۹]سوره نصر آخرین سوره اى که بر پیامبر(ص) نازل گردیده است .

با در نظر گرفتن نکات یاد شده مى توان گفت : بخش هایى از سوره مائده و برائت از واپسین آیات نازل شده است، ولى آخرین سوره اى که به صورت کامل نازل شد ، سوره نصر است .

پی‌نوشت‌ها:
[۱] مجمع البیان : ج ۱۰ ص ۸۴۴؛ الدرّ المنثور : ج ۶ ص ۴۰۶.
[۲] ر.ک : ص ۱۶۶ ح ۱۲۴ و ۱۲۵ .
[۳] تفسیر ابن کثیر : ج ۸ ص ۴۸۲؛ تفسیر القرطبى : ج ۲۱ ص ۲۲۹؛ الإتقان فى علوم القرآن : ج ۱ ص ۸۴.
[۴] التبیان فى تفسیر القرآن : ج ۳ ص ۴۰۷؛ تفسیر الصافى : ج ۲ ص ۳۱۸ - ۳۲۰؛ أسباب النزول : ص ۱۷ .
[۵] التبیان فى تفسیر القرآن : ج ۳ ص ۴۱۳؛ تفسیر ابن کثیر : ج ۳ ص ۳؛ الدرّ المنثور : ج ۲ ص ۲۵۲.
[۶] ر.ک : ص ۱۸۷ ح ۱۶۷ .
[۷] ر.ک : ص ۱۹۴ (پانوشت ش ۴) .
[۸] ر.ک : ص ۱۸۳ (سوره مائده) .
[۹] ر.ک : ص ۱۸۳ (سوره نصر) .

منبع : شناخت نامه قرآن برپایه قرآن و حدیث، جلد اوّل، سال انتشار : ۱۳۹۱، از صفحه ۱۸۸ تا صفحه ۱۹۵

مطالب مرتبط:

آخرین آیه یا آیات نازل شده قرآن کریم چیست؟

احادیث نزول قرآن بر هفت حرف در منابع شیعه و اهل سنت چگونه است؟

آیا نزول قرآن دفعی بوده یا تدریجی؟

خیلی احادیث می گویند که قرآن بر هفت حرف نازل شده است. یعنی چه؟ دیدگاه های مختلف چیست؟

ارسال نظر شما

• با عنایت به اینکه نظرات و پیشنهادات شما کاربران گرامی در بهبود پایگاه تاثیر کاملا موثری ایفا می کند لذا خواهشمند است ما را از نظرات ارزنده ی خود محروم نفرمایید.
• نظر شما پس از بررسی و بازبینی توسط گروه مدیریت برای نمایش در سایت قرار داده می شود.
• نظرات کوتاه مثل "خوب بود" و "عالی بود" و... و نظرات تکراری تائید نمی شوند و امتیازی هم به آنها تعلق نخواهد گرفت.
• متن نظر شما میبایست حداکثر 1024 کاراکتر باشد.
توجه داشته باشید که به سوالاتی که در قسمت نظرات پرسیده میشود، جواب داده نخواهد شد، لطفا پیشنهادات و انتقادات را از طریق ارتباط با ما و سوالات خود را از طریق ارسال سوال و مشاوره ارسال نمایید.