0
ویژه نامه ها
تولیدات چند رسانه‌ ای اربعین حسینی

تولیدات چند رسانه‌ ای اربعین حسینی

يکشنبه، 21 مهر 1398
مجموعه عکس نوشته های اربعین

مجموعه عکس نوشته های اربعین

شنبه، 13 مهر 1398

سلب قدرت تشخیص از گنهکار و مجازات او

پرسش :

آیا سلب قدرت تشخیص، دلیل بر جبر نیست؟


پاسخ :
پاسخ اجمالی:
اگر انسان به کار خلاف و غلطى ادامه دهد تدریجاً با آن انس مى گیرد، نخست یک «حالت» است، بعداً یک «عادت» مى شود، سپس مبدل به یک «ملکه» مى گردد و چون خود آگاهانه این راه را انتخاب کرده است مسئول تمام عواقب آن مى باشد بى آن که جبر لازم آید، درست همانند کسى که آگاهانه با وسیله اى چشم و گوش خود را کور و کر مى کند تا چیزى را نبیند و نشنود. و اگر مى بینیم اینها به خدا نسبت داده شده است به خاطر آن است که خداوند این خاصیت را در این گونه اعمال نهاده است.

پاسخ تفصیلی:
در آیه 7 سوره «بقره» مى خوانیم: (خدا بر دل ها و گوش هایشان مهر نهاده و بر چشم هاشان پرده افکنده شده)؛ «خَتَمَ اللّهُ عَلى قُلُوبِهِمْ وَ عَلى سَمْعِهِمْ وَ عَلى أَبْصارِهِمْ غِشاوَةٌ».

در هنگام مطالعه این آیه ممکن است این سؤال پیش آید که: اگر طبق آیه فوق خداوند بر دل ها و گوش هاى کفار متعصب و لجوج مهر نهاده، و بر چشم هاشان پرده افکنده، آنها مجبورند در کفر باقى بمانند، آیا این جبر نیست؟ شبیه این آیه در موارد دیگرى از قرآن نیز به چشم مى خورد، با این حال مجازات آنها چه معنى دارد؟

پاسخ این سؤال را خود قرآن داده است و آن این که: اصرار و لجاجت آنها در برابر حق و ادامه به ظلم، بیدادگرى و کفر سبب مى شود که پرده اى بر حس تشخیص آنها بیفتد، در سوره «نساء» آیه 155 مى خوانیم: «بَلْ طَبَعَ اللّهُ عَلَیْها بِکُفْرِهِمْ»؛ (خداوند به واسطه کفرشان، مهر بر دل هاشان نهاده!).

و در سوره «مؤمن» آیه 35 مى خوانیم: «کَذلِکَ یَطْبَعُ اللّهُ عَلى کُلِّ قَلْبِ مُتَکَبِّر جَبّار»؛ (این گونه خداوند بر هر قلب متکبر ستمکار مهر مى نهد!).

و در سوره «جاثیه» آیه 23 چنین آمده است: «أَ فَرَأَیْتَ مَنِ اتَّخَذَ إِلهَهُ هَواهُ وَ أَضَلَّهُ اللّهُ عَلى عِلْم وَ خَتَمَ عَلى سَمْعِهِ وَ قَلْبِهِ وَ جَعَلَ عَلى بَصَرِهِ غِشاوَةً»؛ (آیا مشاهده کردى کسى را که هواى نفس را خداى خود قرار داده؟ و لذا گمراه شده، و خدا مهر بر گوش و قلبش نهاده و پرده بر چشمش افکنده است).

ملاحظه مى کنید سلب حس تشخیص و از کار افتادن ابزار شناخت در آدمى در این آیات، معلول عللى شمرده شده است، کفر، تکبر، ستم، پیروى هوس هاى سرکش لجاجت و سرسختى در برابر حق، در واقع این حالت عکس العمل و بازتاب اعمال خود انسان است نه چیز دیگر.

اصولاً این یک امر طبیعى است که اگر انسان به کار خلاف و غلطى ادامه دهد تدریجاً با آن انس مى گیرد، نخست یک «حالت» است، بعداً یک «عادت» مى شود، سپس مبدل به یک «ملکه» مى گردد و جزء بافت جان انسان مى شود، گاه کارش به جائى مى رسد که بازگشت براى او ممکن نیست، اما چون خود آگاهانه این راه را انتخاب کرده است مسئول تمام عواقب آن مى باشد بى آن که جبر لازم آید، درست همانند کسى که آگاهانه با وسیله اى چشم و گوش خود را کور و کر مى کند تا چیزى را نبیند و نشنود.

و اگر مى بینیم اینها به خدا نسبت داده شده است به خاطر آن است که خداوند این خاصیت را در این گونه اعمال نهاده است (دقت کنید).

عکس این مطلب نیز در قوانین آفرینش کاملاً مشهود است، یعنى کسى که پاکى و تقوا، درستى و راستى را پیشه کند، خداوند حس تشخیص او را قوى تر مى سازد و درک و دید و روشن بینى خاصى به او مى بخشد، چنان که در سوره «انفال» آیه 29 مى خوانیم: «یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا إِنْ تَتَّقُوا اللّهَ یَجْعَلْ لَکُمْ فُرْقاناً»؛ (اى مؤمنان اگر تقوا پیشه کنید خداوند فرقان یعنى وسیله تشخیص حق از باطل را به شما عطا مى کند).

این حقیقت را در زندگى روزمره خود نیز، آزموده ایم، افرادى هستند که عمل خلافى را شروع مى کنند، در آغاز خودشان معترف اند که صد در صد خلافکار و گنهکارند، و به همین دلیل از کار خود ناراحتند، ولى کم کم که با آن انس مى گیرند این ناراحتى از بین مى رود، و در مراحل بالاتر گاهى کارشان به جائى مى رسد که نه تنها ناراحت نیستند که خوشحالند و آن را وظیفه انسانى و یا وظیفه دینى خود مى شمرند!

در حالات «حجاج بن یوسف» آن اَبَر جنایتکار روزگار مى خوانیم: براى توجیه جنایات هولناکش مى گفت: این مردم گنهکارند من باید بر آنها مسلط باشم و به آنها ستم کنم; چرا که مستحق اند، گوئى این همه قتل و خونریزى و جنایت را مأموریتى از سوى خدا براى خود مى پنداشت!

و نیز مى گویند: یکى از سپاهیان «چنگیز» در یکى از شهرهاى مرزى ایران سخنرانى کرده گفت: مگر شما معتقد نیستید که خداوند عذاب بر گنهکاران نازل مى کند، ما همان عذاب الهى هستیم پس هیچ گونه مقاومت نکنید!. 

منبع: تفسیر نمونه، آیت الله العظمی مکارم شیرازی، دار الکتب الإسلامیه، چاپ پنجاه و پنجم، ج 1، ص 116.

پرسش های مرتبط:

به چه دلیل آزادى اراده و اختیار انسان فطرى است؟

آیا خالقیت خدا نسبت به همه چیز دلیل بر جبر مى شود؟

آیا سرنوشت انسان به دست خودش است یا محکوم به جبر تاریخ می باشد؟

آیا تقدیر الهى، همان جبر است؟

آیا علم ازلی خداوند با اختیار انسان منافات ندارد؟

آیا لازمه پذیرش توحید افعالى قبول جبر است؟

چرا خداوند جواد و کریم از آغاز بندگان را کامل نیافرید؟

چگونه مشیّت خداوند به حکومت ستمگران تعلّق مى گیرد؟

چگونه اشخاصى را که خدا آنها را سنگدل کرده در برابر اعمال خود مسئولند؟

ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
جمعه، 25 مرداد 1398
تخمین زمان مطالعه:
بازدید: 220
موارد بیشتر برای شما
وزارت خارجه آمریکا فقط در یک ماه روادید ۲۰ دانشجوی ایرانی را لغو کرده است
وزارت خارجه آمریکا فقط در یک ماه روادید ۲۰ دانشجوی ایرانی را لغو کرده است

وزارت خارجه آمریکا فقط در یک ماه روادید ۲۰ دانشجوی ایرانی را لغو کرده است

ایده ساخت اتوبوس هوایی؛ چاره‌ای برای معضل ترافیک
ایده ساخت اتوبوس هوایی؛ چاره‌ای برای معضل ترافیک

ایده ساخت اتوبوس هوایی؛ چاره‌ای برای معضل ترافیک

تولید آخرین نسل سانتریفیوژ در ایران‌ / تا دو هفته آینده مدار ثانویه راکتور در حال بازطراحی اراک راه‌اندازی می‌شود
تولید آخرین نسل سانتریفیوژ در ایران‌ / تا دو هفته آینده مدار ثانویه راکتور در حال بازطراحی اراک راه‌اندازی می‌شود

تولید آخرین نسل سانتریفیوژ در ایران‌ / تا دو هفته آینده مدار ثانویه راکتور در حال بازطراحی اراک راه‌اندازی می‌شود

حدود 90 درصد زائران اربعین حسینی به کشور بازگشته‌اند
حدود 90 درصد زائران اربعین حسینی به کشور بازگشته‌اند

حدود 90 درصد زائران اربعین حسینی به کشور بازگشته‌اند

توهین به خدا، تمسخر احکام الهی | نویسنده هتاک را بهتر بشناسید

توهین به خدا، تمسخر احکام الهی | نویسنده هتاک را بهتر بشناسید

فرمول سرعت متوسط
فرمول سرعت متوسط

فرمول سرعت متوسط

معرفی سریع انرژی مکانیکی
معرفی سریع انرژی مکانیکی

معرفی سریع انرژی مکانیکی

اتوماسیون صنعتی
اتوماسیون صنعتی

اتوماسیون صنعتی

چی‌ات از فلانی کمتره؟  (احکام تجمل گرایی)
چی‌ات از فلانی کمتره؟ (احکام تجمل گرایی)

چی‌ات از فلانی کمتره؟ (احکام تجمل گرایی)

این قلب هیچ ربطی به بدن ندارد! (احکام تقلب)
این قلب هیچ ربطی به بدن ندارد! (احکام تقلب)

این قلب هیچ ربطی به بدن ندارد! (احکام تقلب)

احکام ریزه میزه
احکام ریزه میزه

احکام ریزه میزه

پیکان سواری پرسپولیس در ورزشگاه خالی/سوغات 3 امتیازی نکونام از تبریز
پیکان سواری پرسپولیس در ورزشگاه خالی/سوغات 3 امتیازی نکونام از تبریز

پیکان سواری پرسپولیس در ورزشگاه خالی/سوغات 3 امتیازی نکونام از تبریز

مدگرایی و تقلید از غرب در مقایسه با تقلید در احکام اسلامی
مدگرایی و تقلید از غرب در مقایسه با تقلید در احکام اسلامی

مدگرایی و تقلید از غرب در مقایسه با تقلید در احکام اسلامی

ما نجات می‌دهیم؛ پس هستیم!

ما نجات می‌دهیم؛ پس هستیم!

نمره قبولی از صفر تا بیست است
نمره قبولی از صفر تا بیست است

نمره قبولی از صفر تا بیست است

عجوزه‌ی دنیا از دیدگاه امیرالمومنین(ع) | حجت الاسلام فرحزاد
عجوزه‌ی دنیا از دیدگاه امیرالمومنین(ع) | حجت الاسلام فرحزاد

عجوزه‌ی دنیا از دیدگاه امیرالمومنین(ع) | حجت الاسلام فرحزاد

مهم ترین علامت محب اهل بیت(علیهم السلام) | حجت الاسلام فرحزاد
مهم ترین علامت محب اهل بیت(علیهم السلام) | حجت الاسلام فرحزاد

مهم ترین علامت محب اهل بیت(علیهم السلام) | حجت الاسلام فرحزاد

جایگاه محب حضرت علی(علیه السلام) بهشت است | حجت الاسلام فرحزاد
جایگاه محب حضرت علی(علیه السلام) بهشت است | حجت الاسلام فرحزاد

جایگاه محب حضرت علی(علیه السلام) بهشت است | حجت الاسلام فرحزاد

صداهای دوست­ داشتنی

صداهای دوست­ داشتنی

آیه مباهله و تفسیرآن | حجت الاسلام فرحزاد
آیه مباهله و تفسیرآن | حجت الاسلام فرحزاد

آیه مباهله و تفسیرآن | حجت الاسلام فرحزاد

اعمال انسان است که رحمت را دور می‌کند | حجت الاسلام فرحزاد
اعمال انسان است که رحمت را دور می‌کند | حجت الاسلام فرحزاد

اعمال انسان است که رحمت را دور می‌کند | حجت الاسلام فرحزاد