0
ویژه نامه ها
پیشکسوتان شهادت | به مناسبت شهادت حجت‌الاسلام مصطفی قاسمی

پیشکسوتان شهادت | به مناسبت شهادت حجت‌الاسلام مصطفی قاسمی

شنبه، 14 ارديبهشت 1398
سال 1398، سال رونق تولید

سال 1398، سال رونق تولید

پنجشنبه، 1 فروردين 1398

فلسفه شب قدر

پرسش :

آغاز و فلسفه شب قدر از چه زمانی است آیا در ادیان دیگر نیز وجود داشته یا مخصوص دین اسلام است؟


پاسخ :
خداوند متعال علاوه بر سوره‌ قدر که فضیلت شب قدر و نزول ملائکه و ... را می‎رساند، در سوره دخان این شب را که شب نزول قرآن کریم نیز هست چنین وصف می‎کند:

ما قرآن را در شبی مبارک فرستادیم در شبی که مقدرات الهی از سوی خدای حکیم در هر امر و حادثه‎ای مشخص می‎گردد و این امری از سوی ما و رحمتی است که ما بر بندگان خویش می‎فرستیم.[1]

و با نگاهی به روایات اسلامی به خوبی روشن می‎شود که شب قدر در امت‎های پیشین نیز بوده است و البته باید گفت به خاطر فضیلت پیامبر اسلام بر همه انبیاء و نیز نزول قرآن کریم در این شب، فضیلت و اهمیت شب قدر در اسلام نمود بیشتری پیدا کرده است. در روایتی از امام علیه السلام می‎خوانیم:

خداوند شب قدر را در آغاز آفرینش دنیا و آن گاه که اولین نبی و اولین وصی را آفرید، پدید آورد و در حقیقت چنین اراده کرده است که در هر سال شبی باشد که در آن تفسیر امور تا سال آینده نازل شود و هر کسی که این حقیقت را انکار کند خدا را درباره علمش رد کرده است، زیرا پیامبران الهی قیام نمی‎کنند مگر آنکه درچنین شبی به آنها حجت داده شود. آری بخدا سوگند آدم نمرد مگر آنکه بر او وصی بود و بر هر یک از پیامبران بعد از آدم در این شب [قدر] امر خدا می‎آمد تا آن را به وصی بعد از خود واگذارد، برتری ایمان کسی که به همه¬ی «اِنّا اَنْزلنا» و تفسیرش ایمان بیاورد بر کسی که چون او نیست مانند برتری انسان بر حیوانات است.[2]

در روایت دیگری آمده است ابوذر غفاری از رسول خدا ـ‌ صلّی الله علیه و آله ـ  پرسید: آیا شب قدر فقط در عهد پیامبران بوده و پس از آنها از بین می‎رود؟ فرمود: نه چنین است، بلکه تا روز قیامت باقی است.[3]
 
در روایت دیگری نیز از رسول خدا ـ‌ صلّی الله علیه و آله ـ نقل شده که فرمودند: حضرت موسی در مناجاتی عرضه داشتند: پروردگارا قربت را خواهانم، خداوند فرمود: در بیداری شب قدر است. عرض کرد: رحمتت را   خواستارم، فرمود: در رحم کردن بر بینوایان در شب قدر است، گفت: خدایا جواز عبور از صراط را می‎خواهم پاسخ آمد در شب قدر صدقه ده. خدایا بهشت و نعمت‎هایش را می‎خواهم، فرمود: در گرو تسبیح گفتن در شب قدر است. عرضه داشت: نجات از آتش دوزخ، خدا فرمود: استغفار در شب قدر. در پایان گفت: خدایا رضایتت را می‌طلبم، فرمود: در شب قدر نماز بگذار.[4]

در تورات و انجیل موجود شبی به نام قدر وجود ندارد اما به جای آن شب مقدس با اعمال مخصوص دارد که به شب و عید فصح یا فطیر معروف است که حضرت موسی در این شب بنی‎اسرائیل را به کارهایی وا می‎داشتند و این شب مقارن است با چند روز روزه گرفتن که شباهت‎هایی به شب قدر دارد.[5]

در مسیحیت نیز این شب مقدس شمرده می‎شد و درباور آنها چون عیسی آخرین شامش را در این شب خورد و فردایش به صلیب کشیده شد و سپس زنده گشته به آسمان رفت، لذا از تقدس ویژه‎ای برخوردار شد و امروز به نام عشاء ربانی یا شام آخر از اهمیت ویژه‎ای در جامعه مسیحیت برخوردار است.[6]

اما در این ادیان این شب را شب قدر نمی‎دانند بلکه با نام‎های همچون عید فصح، شب پسح یا عید فطیر معروف است و نتیجه این که هر چند با نگاه به روایات اسلامی شب قدر از اول خلقت عالم امکان، بوده ولی در کتاب‎های مقدس یهود و مسیح اثری از عنوان شب قدر دیده نشده و ممکن است علت آن تحریف‎های موجود در این کتاب‎ها باشد و یا اینکه چون زبان اصلی کتاب مقدس عبری بوده شاید لفظ قدر معنای دیگری داشته است.
به هر حال در آثاری که از یهودیت و مسیحیت در دسترس است شبی به نام قدر وجود ندارد یا حداقل ما پیدا نکردیم.

معرفی منابع جهت مطالعه بیشتر:
1. منهج الصادقین؛ فتح الله کاشانی، ج 10 ، ص 305 ، ذیل سوره قدر؛
2. پرتوی از قرآن ؛ محمود طالقانی، ج 4، ص 196، ذیل سوره قدر؛
3. کوثر قرآن [تفسیر سوره‎های کوثر و قدر] ؛ محسن قرائتی، ذیل سوره قدر؛
4. الیهود، عقائدهم الدینیه و عباداتهم، احمد شلبی.
 
پی نوشت ها:
[1] . برگرفته از آیات ، 6 ـ 3 سوره دخان.
[2] . کلینی، محمد ، کافی، تهران، دارالکتب الاسلامیه، 1365 هـ . ش، ج 1، ص 250 ، روایت 7.
[3] . مجلسی، محمد باقر، بحارالانوار، بیروت، مؤسسه الوفا، ج 25، ص 97 ، ب3.
[4] . شیخ حر عاملی، وسائل الشیعه، قم، مؤسسه آل البیت 1409 هـ . ق، ج 8 ، ص 20، ب 1 ، حدیث 10019.
[5] . رک: کتاب مقدس، انگلیس، ایلام، 2002 م، عهد قدیم، سفر تثنیه، ب2، ، ش 7، و سفر خروج ب 12 ، ش 12 به بعدو سفر لاویان ب23.
[6] . همان، عهد جدید، انجیل یوحنا، ب 2 ش 12 به بعد و ب 11 ، ش 55، و اول قرنتیان ب 5، ش 7 ، ب 11، ش 20.

پرسش های مرتبط:

آیا احیا در شب قدر تأثیری در فشار قبر دارد؟
منظور از اینکه در حدیث آمده است «اگر حضرت فاطمه را بشناسیم شب قدر را درک کرده ایم» چیست؟
چرا شب قدر، شب نزول قرآن کریم بین مسلمین مورد اختلاف است؟
اگر در شب قدر مقدّرات معیّن می گردد، پس تلاش و اختیار انسان در آینده، چه معنا و مفهومی دارد؟!
وقتی ما معتقدیم که سرنوشت انسانها در علم و قضا و قدر الهی مشخص شده، دعا کردن چه فایده‌ای دارد؟!
آیا شب قدر در امت هاى پیشین نیز بوده است؟
شب قدر کدام شب است؟
چرا شب قدر را شب قدر مى گویند؟
آیا شب قدر در تمام جهان یک شب است؟

ارسال نظر شما
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
جمعه، 3 خرداد 1398
تخمین زمان مطالعه:
بازدید: 180
موارد بیشتر برای شما
نهادهای موازی با خانواده در تربیت فرزندان (بخش اول)
نهادهای موازی با خانواده در تربیت فرزندان (بخش اول)

نهادهای موازی با خانواده در تربیت فرزندان (بخش اول)

مسجد شیخ زاید
مسجد شیخ زاید

مسجد شیخ زاید

مسجد شاه فیصل
مسجد شاه فیصل

مسجد شاه فیصل

آنچه والدین از وسواس کودکان باید بدانند (بخش اول)
آنچه والدین از وسواس کودکان باید بدانند (بخش اول)

آنچه والدین از وسواس کودکان باید بدانند (بخش اول)

مسجد حسن دوم در کازابلانکا

مسجد حسن دوم در کازابلانکا

آشنایی با سوغات رشت
آشنایی با سوغات رشت

آشنایی با سوغات رشت

معرفی سوغات زاهدان
معرفی سوغات زاهدان

معرفی سوغات زاهدان

مسجد بزرگ شیخ زاید در ابوظبی
مسجد بزرگ شیخ زاید در ابوظبی

مسجد بزرگ شیخ زاید در ابوظبی

آشنایی با کوه های کارپات اوکراین
آشنایی با کوه های کارپات اوکراین

آشنایی با کوه های کارپات اوکراین

داروی مُسکن را قطع کردم تا بازی‌ام طبیعی‌تر شود
داروی مُسکن را قطع کردم تا بازی‌ام طبیعی‌تر شود

داروی مُسکن را قطع کردم تا بازی‌ام طبیعی‌تر شود

مسجد قل شریف در روسیه
مسجد قل شریف در روسیه

مسجد قل شریف در روسیه

آشنایی با جنگل حرا در جزیره قشم
آشنایی با جنگل حرا در جزیره قشم

آشنایی با جنگل حرا در جزیره قشم

مسجد کریستالی در مالزی
مسجد کریستالی در مالزی

مسجد کریستالی در مالزی

گرمای شدید هوا در اروپا

گرمای شدید هوا در اروپا

محبوبترین بنده نزد پروردگار
محبوبترین بنده نزد پروردگار

محبوبترین بنده نزد پروردگار

چگونه باید بر احساس تنهایی غلبه کرد
چگونه باید بر احساس تنهایی غلبه کرد

چگونه باید بر احساس تنهایی غلبه کرد

آشنایی با سوغات سرعین
آشنایی با سوغات سرعین

آشنایی با سوغات سرعین

واکنش جالب مردم به پیاده کردن مسافر از تاکسی به زور!
واکنش جالب مردم به پیاده کردن مسافر از تاکسی به زور!

واکنش جالب مردم به پیاده کردن مسافر از تاکسی به زور!

راهنمای خرید سوغات محلات

راهنمای خرید سوغات محلات

آیا ماجرای قهر و درگیری جهانگیری با روحانی حقیقت دارد؟
آیا ماجرای قهر و درگیری جهانگیری با روحانی حقیقت دارد؟

آیا ماجرای قهر و درگیری جهانگیری با روحانی حقیقت دارد؟

به بهانه سالروز بازی خاطره انگیز ایران - پرتغال
به بهانه سالروز بازی خاطره انگیز ایران - پرتغال

به بهانه سالروز بازی خاطره انگیز ایران - پرتغال