0
ویژه نامه ها

مراتب و مراحل امر به معروف

پرسش :

مراتب و مراحل امر به معروف و نهی از منکر چیست؟


پاسخ :
همه مراجع تقلید: امر به معروف و نهی از منکر دارای سه مرتبه است که هر مرتبه نیز مراحلی دارد: [1]
 

مراتب امر به معروف و نهی از منکر:

مرتبه اول: اظهار انزجار قلبی و ناراحتی درونی.
مرتبه دوم: امر به معروف و نهی از منکر زبانی.
مرتبه سوم: انکار عملی و به کارگیری دست.
 

مراحل امر به معروف و نهی از منکر:

مراحل مرتبه اول:
- چشم خود را ببندد.
- چهره خود را عبوس کرده خود را گرفته خاطر نشان دهد.
- صورت و یا همه بدن خود را از او بگرداند.
- با او قهر کند و با او مراوده و معاشرت نکند.
 
مراحل مرتبه دوم:
- ارشاد و موعظه با کلام و بیان نرم و روی گشاده.
- با تحکم (ولی بدون خشونت) او را امر به معروف و نهی از منکر کند.
- با سخن درشت و شدت و تهدید بر مخالفت امر و نهی کند.
 
مراحل مرتبه سوم:
- ایجاد حائل و فاصله بین شخص و وسیله منکر.
- ضرب (کتک زدن) و سخت گرفتن
- جرح و قتل.
 
تبصره 1: اگر موعظه و ارشاد با بیان نرم و روی گشاده مؤثر و یا محتمل التأثیر است و کمتر از اعراض و قهر کردن و امثال آن طرف را آزار می دهد، باید موعظه و نصیحت کند و نباید از اعراض و قهر کردن استفاده کند، چون اشخاص از نظر اخلاق و احوال بسیار مختلفند، بسیاری هستند که اعراض و قهر کردنشان طرف را بیشتر آزار می دهد و برای او سنگین تر و اهانت آمیزتر است تا امر به معروف و نهی از منکر زبانی، بنابراین بر امر کننده و نهی کننده لازم است رعایت مراتب و اشخاص را بنماید و وظیفه خود را به مناسبترین و آسانترین راه انجام دهد.
 
تبصره 2: در زمان حاکمیت و اقتدار حکومت اسلامی وظیفه عموم مردم اکتفا کردن به امر و نهی زبانی است و انجام مرتبه سوم و مراحل آن وظیفه مسئولین ذی ربط در نیروی انتظامی و قوه قضاییه است.
 
تبصره 3: در انجام مراحل واجب است از آسان ترین و نرم ترین آغاز کند و درجه ای را انتخاب کند که اذیّت و توهین آن کمتر و تأثیر آن بیشتر است و اگر نتیجه نگرفت با احتمال تأثیر و حصول سایر شرایط می توان وارد درجه بالاتر شد.
 
تبصره 4: سزاوار آن است که آمر به معروف و ناهی از منکر در امر و نهیش و مراتب انکارش چون طبیبی باشد که با مهربانی بیمار خود را معالجه می کند و چون پدری مشفق باشد که همواره مصلحت فرزند را رعایت می کند، و اینکه نیت خود را برای رضای خدای عزوجل خالص کند این عمل خود را از شوائب هواها و از اظهار علو پاک بدارد.
 
پی نوشت:
[1]. امام، توضیح المسائل، م 2804 تا 2824 و تحریرالوسیله، امر به معروف، گفتار در مراتب امر به معروف؛ سیستانی، توضیح المسائل، ج 1، م 2212 و 2213؛ فاضل، توضیح المسائل، م 2129 تا 2144 و استفتائات، ج 1، س 930؛ بهجت، توضیح المسائل، م 1610 و استفتائات، امر به معروف، س 449 و 451؛ نوری، توضیح المسائل، م 2795 تا 2811؛ صافی، توضیح المسائل، م 2863 تا 2870؛ مکارم، توضیح المسائل، م 2419؛ دفتر مراجع تقلید.
 
منبع: احکام امر به معروف، علی گرجی، نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاهها، نشر معارف‫، ۱۳۹۵.
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
غیرت پوشالی رضا خان و مدیحه سرایی های اینستاگرامی
غیرت پوشالی رضا خان و مدیحه سرایی های اینستاگرامی

غیرت پوشالی رضا خان و مدیحه سرایی های اینستاگرامی

ترانه «نجابت گل»/ ستار سهرابی
ترانه «نجابت گل»/ ستار سهرابی

ترانه «نجابت گل»/ ستار سهرابی

روحانی: تعطیلی فعالیت اقتصادی در طولانی مدت قابل اجرا نیست / پروتکل‌های بهداشتی به درستی رعایت شود
روحانی: تعطیلی فعالیت اقتصادی در طولانی مدت قابل اجرا نیست / پروتکل‌های بهداشتی به درستی رعایت شود

روحانی: تعطیلی فعالیت اقتصادی در طولانی مدت قابل اجرا نیست / پروتکل‌های بهداشتی به درستی رعایت شود

اگر شیعیان مضطر شوند/ استاد رائفی پور
اگر شیعیان مضطر شوند/ استاد رائفی پور

اگر شیعیان مضطر شوند/ استاد رائفی پور

موزه ایاصوفیه از مهم‌ترین بناهای تاریخی ترکیه مسجد می شود / واکنش ها
موزه ایاصوفیه از مهم‌ترین بناهای تاریخی ترکیه مسجد می شود / واکنش ها

موزه ایاصوفیه از مهم‌ترین بناهای تاریخی ترکیه مسجد می شود / واکنش ها

انتقاد علی دایی از آقازاده ها
انتقاد علی دایی از آقازاده ها

انتقاد علی دایی از آقازاده ها

رونمایی از کیف اعجاب انگیز در دادگاه امروز مدیران سابق بانک مرکزی
رونمایی از کیف اعجاب انگیز در دادگاه امروز مدیران سابق بانک مرکزی

رونمایی از کیف اعجاب انگیز در دادگاه امروز مدیران سابق بانک مرکزی

نماهنگ | به یاد حاج قاسم
نماهنگ | به یاد حاج قاسم

نماهنگ | به یاد حاج قاسم

سوال از روحانی مشکلی را حل نمیکند/ عبور از شرایط امروز کشور نیاز به تعامل و تفاهم همه قوا دارد
سوال از روحانی مشکلی را حل نمیکند/ عبور از شرایط امروز کشور نیاز به تعامل و تفاهم همه قوا دارد

سوال از روحانی مشکلی را حل نمیکند/ عبور از شرایط امروز کشور نیاز به تعامل و تفاهم همه قوا دارد

نقاشی زیبا روی آب و انتقالش به روی کاغذ!
نقاشی زیبا روی آب و انتقالش به روی کاغذ!

نقاشی زیبا روی آب و انتقالش به روی کاغذ!

طرح‌ مجلس برای نحوه توزیع بهتر کالاهای اساسی در کشور / مدل کوپنی برمیگردد؟!
طرح‌ مجلس برای نحوه توزیع بهتر کالاهای اساسی در کشور / مدل کوپنی برمیگردد؟!

طرح‌ مجلس برای نحوه توزیع بهتر کالاهای اساسی در کشور / مدل کوپنی برمیگردد؟!

هرچیزی را به همه نسبت ندهید/ استاد قرائتی
هرچیزی را به همه نسبت ندهید/ استاد قرائتی

هرچیزی را به همه نسبت ندهید/ استاد قرائتی

ابتلا 12 میلیون و 630 هزار نفر در جهان به کووید19 / احتمال قرنطینه دوباره کشورها
ابتلا 12 میلیون و 630 هزار نفر در جهان به کووید19 / احتمال قرنطینه دوباره کشورها

ابتلا 12 میلیون و 630 هزار نفر در جهان به کووید19 / احتمال قرنطینه دوباره کشورها

برداشتن عکس سردار سلیمانی بدست پلیس امنیت سازمان ملل!
برداشتن عکس سردار سلیمانی بدست پلیس امنیت سازمان ملل!

برداشتن عکس سردار سلیمانی بدست پلیس امنیت سازمان ملل!

کنایه‌های مهران مدیری به اظهارات رییس سازمان محیط زیست درباره طبیعی بودن آتش‌سوزی جنگل‌ها
کنایه‌های مهران مدیری به اظهارات رییس سازمان محیط زیست درباره طبیعی بودن آتش‌سوزی جنگل‌ها

کنایه‌های مهران مدیری به اظهارات رییس سازمان محیط زیست درباره طبیعی بودن آتش‌سوزی جنگل‌ها

تست شلیک گلوله به مدل ضدگلوله خودرو مرسدس بنز جی کلاس
تست شلیک گلوله به مدل ضدگلوله خودرو مرسدس بنز جی کلاس

تست شلیک گلوله به مدل ضدگلوله خودرو مرسدس بنز جی کلاس

انیمیشن | انواع ماسک زدن!! / سروش رضایی
انیمیشن | انواع ماسک زدن!! / سروش رضایی

انیمیشن | انواع ماسک زدن!! / سروش رضایی

مینو محرز: طاعون خیارکی وارد ایران نشده است
مینو محرز: طاعون خیارکی وارد ایران نشده است

مینو محرز: طاعون خیارکی وارد ایران نشده است

در آغوش خدا رها شو | استاد حسین انصاریان
در آغوش خدا رها شو | استاد حسین انصاریان

در آغوش خدا رها شو | استاد حسین انصاریان

جمعیت جهان تا سال 2025 به ۸ میلیارد نفر می رسد
جمعیت جهان تا سال 2025 به ۸ میلیارد نفر می رسد

جمعیت جهان تا سال 2025 به ۸ میلیارد نفر می رسد

بدون تعارف با شاه ماهی ضد انقلاب
بدون تعارف با شاه ماهی ضد انقلاب

بدون تعارف با شاه ماهی ضد انقلاب