0
ویژه نامه ها

حکمت صلوات فرستادن بر پیامبر اعظم

پرسش :

چرا هنگامى که آیه «اِنَّ‌ اللّٰهَ‌ و مَلٰائِکَتَهُ‌ یُصَلّونَ‌ عَلَى النَّبىِ‌ّ...» قرائت مى‌شود باید صلوات بفرستیم‌؟ لطفاً فلسفه آن را بیان کنید.


پاسخ :
صلوات؛ یعنى درود فرستادن بر رسول گرامى اسلام و خاندان پاک آن حضرت.

در قرآن کریم درباره خود پیامبر صلى الله علیه و آله و سلم امر شده است؛ «اِنَّ‌ اللّٰهَ‌ و مَلٰائِکَتَهُ‌ یُصَلّونَ‌ عَلَى النَّبىِ‌ّ یا ایُّهَا الَّذینَ‌ آمَنوا صَلّوا عَلَیهِ‌ و سَلِّموا تَسلیماً؛1 خداوند و فرشتگانش بر پیامبر درود مى‌فرستند اى کسانى که ایمان آورده‌اید بر او درود فرستید و سلام گویید و تسلیم فرمانش باشید» و بر درود فرستادن به آل اطهار پیامبر اکرم در روایات، تأکید شده است.

«ابوحمزه ثمالى» از یکى از یاران پیامبر صلى الله علیه و آله و سلم به نام «کعب» چنین نقل مى‌کند: «هنگامى که آیه فوق نازل شد عرض کردیم سلام بر تو را ما مى‌دانیم چگونه است، اما صلوات بر شما باید چگونه باشد»؟ حضرت فرمود: بگویید: «اَللّٰهُمَّ‌ صَلِّ‌ عَلىٰ‌ مُحَمّدٍ وآلِ‌ مُحَمَّدٍ.»2

ذکر این نکته لازم است که «صلوات» هر گاه به خدا نسبت داده شود به معناى فرستادن رحمت است مانند:«هُوَ الَّذى یُصَلّى عَلَیکُم و مَلائکتَهُ‌؛3 او کسى است که بر شما درود و رحمت مى‌فرستد و فرشتگان او [نیز براى شما تقاضاى رحمت مى‌کنند] «و هر گاه به فرشتگان و مؤمنان منسوب گردد به معناى طلب رحمت مى‌باشد مانند آیه فوق.

بنابراین صلوات مؤمنان براى پیامبر و اهل بیتش درخواست رحمت از خداوند براى آنان است که در واقع به معناى درخواست علو درجه و رفعت مقام براى آنان مى‌باشد. در ضمن، آن یک نوع تزکیه و طهارت نفس نیز براى مؤمنان است. هم چنان که در زیارت جامعه کبیره آمده است. «خداوند شما را در خاندان‌هایى قرار داد که امر به رفعتش فرمود و به ذکر نام خدا در آن خاندان‌ها فرمان داد و درود و صلوات ما را بر شما حکم گردانید و نعمت ولایت شما را مخصوص ما گردانید براى نیکویى فطرت و خلقت ما و پاکى نفوس ما و براى تزکیه و پاکیزگى روح ما از علایق دنیا و کفاره گناهان ما.»4

«صلوات» ریشه در روایات اسلامى دارد و در سنت و سیره پیشوایان معصوم علیهم السلام آمده است و مؤمنان به پیروى از سنت و سیره آن بزرگواران چنین اذکار و دعاها و تعقیباتى را به‌جا مى‌آورند.

چنان که حضرت امام موسى کاظم علیه السلام مى‌فرماید: «هر کس بعد از نماز صبح و نماز مغرب قبل از آن که پاهایش را حرکت دهد [هیئت نشستن در حال نماز را به هم بزند] و با کسى سخنى بگوید، آیه «اِنَّ‌ اللّٰهَ‌ و مَلائکَتَهُ‌ یُصَلّونَ‌ عَلَى النَّبىِ‌ّ...» را بخواند، و بگوید: خدایا بر محمد و ذریّه آن حضرت درود بفرست، خداوند صد حاجت او را برآورده مى‌کند که هفتاد حاجت در دنیا و سى حاجت دیگر در آخرت براى او برآورده مى‌شود.»5

حکمت «صلوات» علاوه بر موارد فوق عبارت است از تجدید عهد و توفیق ارتباط‍‌ آحاد امت با پیامبر و امامان خویش در همه حال و این خود انگیزه‌اى مى‌شود براى اطاعت مردم از پیامبر؛ هم چنان که یکى از حکمت‌هاى اقامه نماز به یاد خدا بودن و ایجاد ارتباط‍‌ عهد و پیمان با اوست؛ «أقم الصلوة لذکرى».6

افزون بر آنچه گفته شد، صلوات یکى از شعایر دینى است و قرآن کریم دربارۀ شعایر دینى مى‌فرماید:«و مَن یُعَظِّم شَعائرَ اللّٰهِ‌ فَاِنَّها مِن تَقوَى القُلوب؛7 و هرکس شعائر خدا را بزرگ دارد در حقیقت، آن از پاکى دل‌ها حاکى است.»

و این شعار دینى، جنبۀ سیاسى هم دارد و یک نوع مقابله با نفاق مى‌باشد، از این رو در روایت آمده است که صلوات را بلند بگویید تا نفاق از بین برود.8

پی‌نوشت‌ها:
(1). احزاب/ 56
(2). در المنثور، سیوطى، ج 5، ص 216
(3). احزاب/ 43
(4). عیون اخبار الرضا، شیخ صدوق، ج 1، ص 307
(5). ر.ک: بحارالانوار، ج 91، ص 58
(6). ر.ک: المیزان، علامه طباطبایى، ج 16، ص 338؛ تفسیر جامع آیات الاحکام، زین ‌العابدین قربانى لاهیجى، ج 2، صص 252-241.
(7). حج/ 32

منبع: پرسمان قرآنی فلسفه احکام، سید علی هاشمی نشلجی، نشر جمال، 1390.
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
بزرگواری و کرم امام حسن عسکری(ع)/ دکتر رفیعی
بزرگواری و کرم امام حسن عسکری(ع)/ دکتر رفیعی

بزرگواری و کرم امام حسن عسکری(ع)/ دکتر رفیعی

افراد کاریزماتیک و ویژگی های آنها
افراد کاریزماتیک و ویژگی های آنها

افراد کاریزماتیک و ویژگی های آنها

تداوم همزیستی و وحدت در سایه اسلام
تداوم همزیستی و وحدت در سایه اسلام

تداوم همزیستی و وحدت در سایه اسلام

عطری که به خاطر صلوات به مشام میرسید/ استاد عالی
عطری که به خاطر صلوات به مشام میرسید/ استاد عالی

عطری که به خاطر صلوات به مشام میرسید/ استاد عالی

حمله جالب و وحشتناک جگوار به تمساح
حمله جالب و وحشتناک جگوار به تمساح

حمله جالب و وحشتناک جگوار به تمساح

نحوه ثبت نام دریافت کمک ۱۰۰ هزار تومانی و وام یک میلیونی کرونا
نحوه ثبت نام دریافت کمک ۱۰۰ هزار تومانی و وام یک میلیونی کرونا

نحوه ثبت نام دریافت کمک ۱۰۰ هزار تومانی و وام یک میلیونی کرونا

وقتی امواج شکل هندسی میسازند
وقتی امواج شکل هندسی میسازند

وقتی امواج شکل هندسی میسازند

هم عهد شهیدانیم در مکتب روح الله/میثم مطیعی
هم عهد شهیدانیم در مکتب روح الله/میثم مطیعی

هم عهد شهیدانیم در مکتب روح الله/میثم مطیعی

مداحی میلاد امام عسکری(ع)/ میرداماد: اگه شاهم یا گدایم
مداحی میلاد امام عسکری(ع)/ میرداماد: اگه شاهم یا گدایم

مداحی میلاد امام عسکری(ع)/ میرداماد: اگه شاهم یا گدایم

مداحی میلاد امام عسکری(ع)/ میرداماد: آفتاب سامره روشنگر ملک خدایم
مداحی میلاد امام عسکری(ع)/ میرداماد: آفتاب سامره روشنگر ملک خدایم

مداحی میلاد امام عسکری(ع)/ میرداماد: آفتاب سامره روشنگر ملک خدایم

مداحی میلاد امام عسکری(ع)/ میرداماد: شبهای عاشقی را دوست دارم
مداحی میلاد امام عسکری(ع)/ میرداماد: شبهای عاشقی را دوست دارم

مداحی میلاد امام عسکری(ع)/ میرداماد: شبهای عاشقی را دوست دارم

تغییر رنگ یک آفتاب پرست در چند ثانیه
تغییر رنگ یک آفتاب پرست در چند ثانیه

تغییر رنگ یک آفتاب پرست در چند ثانیه

برای داشتن اراده قوی چه باید کرد؟
برای داشتن اراده قوی چه باید کرد؟

برای داشتن اراده قوی چه باید کرد؟

طرح جهش تولید مسکن به دنبال چیست؟ / تاثیر طرح جهش تولید و تامین مسکن بر بازار
طرح جهش تولید مسکن به دنبال چیست؟ / تاثیر طرح جهش تولید و تامین مسکن بر بازار

طرح جهش تولید مسکن به دنبال چیست؟ / تاثیر طرح جهش تولید و تامین مسکن بر بازار

بزرگ‌ترین پیشرفت‌های فناوری در زمینه بهداشت و درمان در دهه گذشته
بزرگ‌ترین پیشرفت‌های فناوری در زمینه بهداشت و درمان در دهه گذشته

بزرگ‌ترین پیشرفت‌های فناوری در زمینه بهداشت و درمان در دهه گذشته

نگاهی اجمالی به رابطه تغذیه با سلامت روان
نگاهی اجمالی به رابطه تغذیه با سلامت روان

نگاهی اجمالی به رابطه تغذیه با سلامت روان

ادعاهای عجیب مرغداران درباره دلیل مرغ ۳۶ هزار تومانی / از سوءمدیریت دولتی‌ها تا واردکننده‌های خاص
ادعاهای عجیب مرغداران درباره دلیل مرغ ۳۶ هزار تومانی / از سوءمدیریت دولتی‌ها تا واردکننده‌های خاص

ادعاهای عجیب مرغداران درباره دلیل مرغ ۳۶ هزار تومانی / از سوءمدیریت دولتی‌ها تا واردکننده‌های خاص

بحران کرونا و دعوای مسئولان!
بحران کرونا و دعوای مسئولان!

بحران کرونا و دعوای مسئولان!

لیمو سنگی و فواید باور نکردنی آن
لیمو سنگی و فواید باور نکردنی آن

لیمو سنگی و فواید باور نکردنی آن

آلو طلا و فواید آن برای سلامتی
آلو طلا و فواید آن برای سلامتی

آلو طلا و فواید آن برای سلامتی

اصول اخلاقی تعامل بین ملت ها
اصول اخلاقی تعامل بین ملت ها

اصول اخلاقی تعامل بین ملت ها