0
ویژه نامه ها

لطف خداوند بر اولیاء الله و متوکلان

پرسش :

امام علی (علیه السلام) لطف خداوند بر «اولیاء الله» و «متوکلان» را چگونه بیان می کنند؟


پاسخ :
امام(علیه السلام) در آغاز خطبه 227 نهج البلاغه با این دعاى روح پرور و انسان ساز رو به درگاه خدا آورده و عرضه مى دارد: (پروردگارا! تو براى دوستانت بهترین مونسى و براى کسانى که بر تو توکّل کنند آماده ترین حلاّل مشکلات)؛ «اَللَّهُمَّ إِنَّکَ آنَسُ(1) الانِسِینَ لاِوْلِیَائِکَ، وَ أَحْضَرُهُمْ بِالْکِفَایَةِ لِلْمُتَوَکِّلِینَ عَلَیْکَ».

اشاره به اینکه کسانى که واجد این دو صفت باشند؛ یعنى در زمره اولیاء الله در آیند و یا در صف متوکّلان قرار گیرند، مشمول این نعمت بزرگ خواهند شد که انسشان با خدا است و خداوند مشکلات آنها را برطرف مى کند. به این ترتیب امام(علیه السلام) در ضمن مناجات با پروردگار درس انسان سازى هم مى دهد. از آنجا که حل مشکلات منوط به آگاهى بر آنهاست در ادامه این سخن مى افزاید: (تو درون آنها را مى بینى و از ضمیر آنان آگاهى و از اندازه بینش عقلهاى آنها با خبرى، اسرار آنان بر تو مکشوف و قلوبشان سخت به تو مشتاق است)؛ «تُشَاهِدُهُمْ فِی سَرَائِرِهِمْ، وَ تَطَّلِعُ عَلَیْهِمْ فِی ضَمَائِرِهِمْ، وَ تَعْلَمُ مَبْلَغَ بَصَائِرِهِمْ. فَأَسْرَارُهُمْ لَکَ مَکْشُوفَةٌ، وَ قُلُوبُهُمْ إِلَیْکَ مَلْهُوفَةٌ(2)». آرى! خداوند از سرائر و ضمائر همه آگاه است، چرا که او به ما از خود ما نزدیک تر است، چنان که مى فرماید: «وَ لَقَدْ خَلَقْنَا الاِْنْسَانَ وَ نَعْلَمُ مَا تُوَسْوِسُ بِهِ نَفْسُهُ وَ نَحْنُ أَقْرَبُ إِلَیْهِ مِنْ حَبْلِ الْوَرِیدِ».(3)

تفاوت میان سرائر و ضمائر ممکن است از این جهت باشد که سرائر معمولا به حالات اخلاقى گفته مى شود و ضمائر به نیّاتى گفته مى شود که انسان در دل مى پروراند و به دنبال آن حرکت مى کند. گاهى این دو واژه به معناى یکدیگر نیز استعمال مى شوند. بصائر جمع بصیرة به معناى بینش است که معمولا به بینش عقلى و فکرى اطلاق مى شود. در هر حال این تعبیرات نیز افزون بر تکمیل مفهوم این دعا پیامى براى همه انسانها دارد و آن، اینکه در همه حال مراقب ظاهر و باطن و نیّات و اعمال خویش باشند، زیرا خداوند متعال از همه آنها با خبر است. اسرار درون آنان بر خداوند مکشوف و نیاتشان آشکار است. جمله «قُلُوبُهُمْ إِلَیْکَ مَلْهُوفَةٌ»؛ (دلهاى آنان به تو مشتاق است) نتیجه ایمان و معرفت و توکل آنها بر خداست. هر چه علم و ایمان نسبت به او بیشتر باشد اشتیاق انسان نسبت به آن مبدأ رحمت و محبّت و کرم، افزون مى گردد.

آنگاه در ادامه این سخن به این نکته اشاره مى کند که اولیاء الله و متوکّلان هرگز در برابر مشکلات و مصائب زانو نمى زنند و آرامش و اعتماد خود را از دست نمى دهند، مى فرماید: (اگر غربت آنها را به وحشت اندازد یاد تو مونس تنهایى آنهاست و اگر مصائب و مشکلات، بر آنان فرو بارد به سوى تو پناه مى آورند، زیرا مى دانند زمام تمام امور به دست تو و سرچشمه همه آنها در اختیار تو است)؛ «إِنْ أَوْحَشَتْهُمُ الْغُرْبَةُ آنَسَهُمْ ذِکْرُکَ، وَ إِنْ صُبَّتْ عَلَیْهِمْ الْمَصَائِبُ لَجَؤُوا إِلَى الاِْسْتِجَارَةِ بِکَ، عِلْماً بِأَنَّ أَزِمَّةَ الاُْمُورِ بِیَدِکَ، وَ مَصَادِرَهَا عَنْ قَضَائِکَ».

در واقع همه این حالات و صفات از اعتقاد به توحید افعالى ناشى مى شود و نشان مى دهد اگر این شاخه توحید در درون جان انسان بارور شود چه ثمرات گرانبهایى دارد، نه در برابر مشکلات احساس تنهایى مى کند و نه در تنهایى احساس غربت.(4)

پی نوشت:
(1). «آنس» صیغه افعل التفضیل از ریشه «اُنس» و در اینجا به معناى مأنوس ترین مونسهاست و حقیقت انس، آرامش در کنار چیزى و یا با چیزى به دست آوردن است و بعضى معتقدند که انسان را بدین جهت انسان مى گویند که روح اجتماعى دارد و انس مى گیرد.
(2). «ملهوفة» به معناى مشتاق یا داغدار است و از ریشه «لهف» بر وزن «کهف» گرفته شده و در اینجا معناى اوّل مناسب تر است.
(3). قرآن کریم، سوره ق، آیه 16.

منبع: پیام امام امیر المومنین (علیه السلام)‏، آیت الله العظکی ناصر مکارم شیرازى، تهیه و تنظیم: جمعى از فضلاء، انتشارات دار الکتب الاسلامیه‏، تهران‏، 1386 ش.
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
آمریکا و اسرائیل بعد از ترور شهید فخری‌زاده!
آمریکا و اسرائیل بعد از ترور شهید فخری‌زاده!

آمریکا و اسرائیل بعد از ترور شهید فخری‌زاده!

انفجار خودروی بمب گذاری شده در تل آویو!
انفجار خودروی بمب گذاری شده در تل آویو!

انفجار خودروی بمب گذاری شده در تل آویو!

چگونه میتوان از اتلاف وقت جلوگیری کرد؟
چگونه میتوان از اتلاف وقت جلوگیری کرد؟

چگونه میتوان از اتلاف وقت جلوگیری کرد؟

تندخوانی و تکنیک های آن
تندخوانی و تکنیک های آن

تندخوانی و تکنیک های آن

برای افزایش قدرت تصمیم گیری چه دکنیم؟
برای افزایش قدرت تصمیم گیری چه دکنیم؟

برای افزایش قدرت تصمیم گیری چه دکنیم؟

تصمیم گیری و انواع آن
تصمیم گیری و انواع آن

تصمیم گیری و انواع آن

طوفان فکری و کاربرد های آن
طوفان فکری و کاربرد های آن

طوفان فکری و کاربرد های آن

تکنیک تفکر استعاره ای و کاربرد آن
تکنیک تفکر استعاره ای و کاربرد آن

تکنیک تفکر استعاره ای و کاربرد آن

کاربرد تکنیک اسکمپر (SCAMPER) چیست؟
کاربرد تکنیک اسکمپر (SCAMPER) چیست؟

کاربرد تکنیک اسکمپر (SCAMPER) چیست؟

روش هایی فوق العاده برای تربیت کودک خوش بین
روش هایی فوق العاده برای تربیت کودک خوش بین

روش هایی فوق العاده برای تربیت کودک خوش بین

ایران دومین کشور پرمصرف آنتی بیوتیک در جهان/ عوارض آنتی بیوتیک ها چیست؟
ایران دومین کشور پرمصرف آنتی بیوتیک در جهان/ عوارض آنتی بیوتیک ها چیست؟

ایران دومین کشور پرمصرف آنتی بیوتیک در جهان/ عوارض آنتی بیوتیک ها چیست؟

اختلال استرس حاد ، علائم و درمان آن
اختلال استرس حاد ، علائم و درمان آن

اختلال استرس حاد ، علائم و درمان آن

برای زندگی شادتر به این مسائل اهمیتی ندهید
برای زندگی شادتر به این مسائل اهمیتی ندهید

برای زندگی شادتر به این مسائل اهمیتی ندهید

برخی از اسباب‌بازی مفید برای رشد ذهنی و جسمی کودک
برخی از اسباب‌بازی مفید برای رشد ذهنی و جسمی کودک

برخی از اسباب‌بازی مفید برای رشد ذهنی و جسمی کودک

راه کار هایی برای بالا بردن دوپامین مغز
راه کار هایی برای بالا بردن دوپامین مغز

راه کار هایی برای بالا بردن دوپامین مغز

نکات مهمی که باید درباره  قانون چک بدانید/ ممنوعیت صدور چک حامل به چه معنی است؟
نکات مهمی که باید درباره قانون چک بدانید/ ممنوعیت صدور چک حامل به چه معنی است؟

نکات مهمی که باید درباره قانون چک بدانید/ ممنوعیت صدور چک حامل به چه معنی است؟

ترس از صحبت کردن در جمع و راه های مقابله با آن
ترس از صحبت کردن در جمع و راه های مقابله با آن

ترس از صحبت کردن در جمع و راه های مقابله با آن

انیمیشن | ماجرای آقاسیدمهدی قوام و زن بدکاره / استاد عالی
انیمیشن | ماجرای آقاسیدمهدی قوام و زن بدکاره / استاد عالی

انیمیشن | ماجرای آقاسیدمهدی قوام و زن بدکاره / استاد عالی

راه های برای تصمیم گیری درست و بدون اشتباه
راه های برای تصمیم گیری درست و بدون اشتباه

راه های برای تصمیم گیری درست و بدون اشتباه

برنامه ای برای پیاده کردن"حقوق بشر"
برنامه ای برای پیاده کردن"حقوق بشر"

برنامه ای برای پیاده کردن"حقوق بشر"

موشن گرافیک | ما هم امید داریم که شهید بشویم
موشن گرافیک | ما هم امید داریم که شهید بشویم

موشن گرافیک | ما هم امید داریم که شهید بشویم