0
ویژه نامه ها

انتخاب کنیه ابوتراب برای امام علی (ع) توسط پیامبر اکرم (ص)

پرسش :

کنیه ابوتراب در چه واقعه اى و توسط چه کسى به امیر مؤمنان (علیه السلام) داده شد؟


پاسخ :
انتخاب این کنیه در غزوة العشیره بود که در جمادى الاُولى یا جمادى الثانى سال دوم هجرت واقع شد. هنگامى که پیامبر خدا (صلى الله علیه و آله) امیر مؤمنان على (علیه السلام) و عمّار را دید که در میان خاک هاى نرم خوابیده اند، بیدارشان کرد و على را تکان داده، فرمود: 

«قم یا أبا تراب! ألا اُخبرک بأشقى الناس؟ رَجُلَین: اُحیمر ثمود عاقر الناقة ، والّذی یضربک على هذه ـ یعنی قرنه ـ فیخضب هذه منها ـ یعنی لحیته ـ»؛
برخیز اى ابوتراب! آیا مى خواهى از شقى ترین افراد به تو خبر دهم؟ دو نفرند: احمیر ثمود که کُشنده ناقه است، و کسى که بر اینجا ضربت مى زند ـ یعنى بر فَرْق او ـ و اینجا را ـ یعنى محاسن او را ـ با خون سرت خضاب مى کند).

سند این حدیث صحیح است و «حاکم ابو عبدالله نیشابورى» آن را در «مستدرک» آورده و «هیثمى» آن را صحیح دانسته است.

این حدیث را تعدادی از افراد نقل کرده اند از جمله: امام حنبلى ها در «مسند» خود، حاکم در «مستدرک»، طبرى در «تاریخ» خود، ابن هشام در «السیرة النبویّة»،  ابن کثیر در «تاریخ» و... (1).

لازم به ذکر است درباره علت نامیده شدن امیرالمؤمنین (علیه السلام) به ابوتراب، سخنان دیگرى نقل شده است از جمله: ابن اسحاق(2) از برخى اهل علم نقل کرده است: پیامبر خدا (صلى الله علیه وآله) از این رو على را ابوتراب نامیده است که او هرگاه بر فاطمه ایرادى مى گرفت و از او خشمگین مى شد، با وى سخن نمى گفت و حرفى به او نمى زد که ناراحت شود، فقط خاکى برداشته بر سر خود مى گذاشت.

ابن اسحاق مى گوید: هر گاه پیامبر خدا (صلى الله علیه وآله) او را مى دید که خاک آلوده است متوجّه مى شد که با فاطمه دعوا کرده پس به او مى فرمود: «ما لک یا أبا تراب»؛ (تو را چه شده اى ابا تراب) .

امّا باید گفت : این سخن از تراوشات سینه هاى پر کینه است که براى آلوده ساختن دامن پاک امیر مؤمنان (علیه السلام) و تاریک جلوه دادن معاشرت زیباى آن حضرت با همسر پاک و مطهّرش، به هم بافته اند و این، سبب پایین آوردن مقام صدّیق اکبر و صدّیقه کبرى از جایگاه بلندشان در مکارم اخلاقى نمى شود؛ زیرا آن دو بزرگوار طبق نص صریح قرآن(3) با برخوردارى از عصمت از هر نوع بغض و کینه اى دور هستند.

پی‌نوشت‌ها:
(1). مسند أحمد، ج 4، ص 263 و 264 [ج 5، ص326 ، ح 17857 ؛ ص 327 ، ح 17862] ؛ المستدرک على الصحیحین، ج 3، ص 140 [ج3، ص 151 ، ح 4679]؛ تاریخ الاُمم و الملوک، ج 2، ص 261 [ج 2، ص 408، حوادث سال 2 ق]؛ السیرة النبویّة، ج 2، ص 236 [ج 2، ص 249]؛ البدایة و النهایة، ج 3، ص 247 [ج 3، ص303 ، حوادث سال 2 ق].
(2). ابن هشام آن را در السیرة النبویّة، ج 2، ص 237 [ج 2، ص 250] ؛ و عینی در عمده، ج 7، ص 630 [ج 22، ص 214 و 263] ذکر کرده اند.
(3). سوره احزاب، آیه 33.

منبع: گزیده ای جامع از الغدیر، علامه شیخ عبدالحسین امینی، ترجمه محمد حسین شفیعی شاهرودی، موسسه میراث نبوت، چاپ سوم، ص582.
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
حکمت | هفت ساعت بهش مهلت بده! / استاد توکلی
حکمت | هفت ساعت بهش مهلت بده! / استاد توکلی

حکمت | هفت ساعت بهش مهلت بده! / استاد توکلی

خلاصه دیدار بارسلونا ۳-۰ سویا
خلاصه دیدار بارسلونا ۳-۰ سویا

خلاصه دیدار بارسلونا ۳-۰ سویا

طرز تهیه چند مدل اسموتی سیب
طرز تهیه چند مدل اسموتی سیب

طرز تهیه چند مدل اسموتی سیب

یک بام و دو هوای آلمان در قبال عربستان
یک بام و دو هوای آلمان در قبال عربستان

یک بام و دو هوای آلمان در قبال عربستان

شکار پشه با «تُف»!
شکار پشه با «تُف»!

شکار پشه با «تُف»!

وقت تلف نکنید!
وقت تلف نکنید!

وقت تلف نکنید!

مجموعه یک تکه از ماه/شهید سید مجتب علمدار
مجموعه یک تکه از ماه/شهید سید مجتب علمدار

مجموعه یک تکه از ماه/شهید سید مجتب علمدار

آشپزی|طرز تهیه نان پرتقالی
آشپزی|طرز تهیه نان پرتقالی

آشپزی|طرز تهیه نان پرتقالی

درباره حضرت نرجس خاتون(سلام الله علیها)/ استاد پیشوایی
درباره حضرت نرجس خاتون(سلام الله علیها)/ استاد پیشوایی

درباره حضرت نرجس خاتون(سلام الله علیها)/ استاد پیشوایی

درباره حضرت خضر(علیه السلام)/ استاد پیشوایی
درباره حضرت خضر(علیه السلام)/ استاد پیشوایی

درباره حضرت خضر(علیه السلام)/ استاد پیشوایی

آیا ما امت آخرالزمان هستیم؟/ استاد جباری
آیا ما امت آخرالزمان هستیم؟/ استاد جباری

آیا ما امت آخرالزمان هستیم؟/ استاد جباری

سریال امنیتی دیگر در راه تلویزیون/ "لوتی" سریال نوروزی شبکه سه شد
سریال امنیتی دیگر در راه تلویزیون/ "لوتی" سریال نوروزی شبکه سه شد

سریال امنیتی دیگر در راه تلویزیون/ "لوتی" سریال نوروزی شبکه سه شد

وضعیت واکسن‌های ایرانی!
وضعیت واکسن‌های ایرانی!

وضعیت واکسن‌های ایرانی!

روایت محسن رضایی از ۱۵۰ چترباز اقتصادی
روایت محسن رضایی از ۱۵۰ چترباز اقتصادی

روایت محسن رضایی از ۱۵۰ چترباز اقتصادی

مزایده پورشه شخصی دیگو مارادونا
مزایده پورشه شخصی دیگو مارادونا

مزایده پورشه شخصی دیگو مارادونا

گلزنی محمدی در دیدار العربی مقابل السیلیه
گلزنی محمدی در دیدار العربی مقابل السیلیه

گلزنی محمدی در دیدار العربی مقابل السیلیه

حق انتقام از اسرائیل برای ایران محفوظ است
حق انتقام از اسرائیل برای ایران محفوظ است

حق انتقام از اسرائیل برای ایران محفوظ است

تکرار مدیریت دولت‌های گذشته سم مهلک است
تکرار مدیریت دولت‌های گذشته سم مهلک است

تکرار مدیریت دولت‌های گذشته سم مهلک است

انیمیشن موقرمزی/ این داستان: سفر به پاریس
انیمیشن موقرمزی/ این داستان: سفر به پاریس

انیمیشن موقرمزی/ این داستان: سفر به پاریس

حضور حاج قاسم در جمع مدافعان حرم
حضور حاج قاسم در جمع مدافعان حرم

حضور حاج قاسم در جمع مدافعان حرم

چرا انصار الله از لیست گروه‌های تروریستی آمریکا خارج شد؟!
چرا انصار الله از لیست گروه‌های تروریستی آمریکا خارج شد؟!

چرا انصار الله از لیست گروه‌های تروریستی آمریکا خارج شد؟!