0
ویژه نامه ها

چرا در قرآن احکام ارث کامل آمده ولی احکام نماز ناقص؟

پرسش :

چرا قرآن کریم در مواردى مانند ارث وارد جزئیات و بیان احکام آن مى‌شود، ولى در موارد دیگر که بسیار مهم نیز هستند مثل نماز وارد جزئیات نمى‌شود و احکام آن را بیان نمى‌کند؟


پاسخ :
در پاسخ شایسته است به چند نکته اساسى توجه کنید:

1. در فرهنگ اسلام نسبت به حق الناس و رعایت حقوق مردم تأکید بیش‌ترى شده است و خداى تبارک و تعالى بیش‌تر از آنچه به حقوق خود و رعایت آن از سوى بندگان توصیه نموده است بر حقوق و روابط‍‌ اجتماعى و رعایت آن از سوى مردم نسبت به یکدیگر تأکید نموده است، مثلاً نسبت به معصیت‌هایى که داراى مجازات خاص هستند، اگر این معاصى دور از چشم مردم و در نهان صورت پذیرد و به دادگاه صالحه کشیده نشود - تبدیل به یک معضل اجتماعى نشود - قابل بخشش الهى مى‌باشد و اگر در معرض دید مردم باشد اجراى مجازات شرعى واجب مى‌شود تا حریم جامعه پاک باشد و حقوق مردم رعایت شود، در مورد سؤال نیز ارث «حق الناس» است و نماز «حق اللّه» چون نماز جزء عبادات محسوب مى‌شود و عبادات نیز جزء حق اللّه هستند.

2. فروع مسائل ارث یک امر اتفاقى است و ممکن است بعضى از فروع آن در یک جامعه و یک نسل یک بار اتفاق افتد؛ بنابراین نیازمند آن است تا دقیقاً تشریح و ثبت شود؛ اما نماز را پیامبر اسلام روزانه پنج بار در مقابل دید همگان برگزار مى‌کردند و کیفیت انجام آن را همه مى‌دیدند و احتمال اشتباه و جهل به صفر مى‌رسید، اما مسائل ارث همگانى و فراگیر نبود تا دیگران از رفتار پیامبر بیاموزند و زمینه اشتباه در آن بسیار بود.

3. ارث به دلیل آن که مربوط‍‌ به امور مادى است و با منافع مادى اشخاص گره خورده، پذیرش مسائل آن و کیفیت سهم بندى آن بسیار مشکل است و قطعاً اگر در صریح آیات نمى‌آمد مردم از تسلیم شدن در برابر آن امتناع مى‌نمودند - چه این که در مورد ارث زن و مرد در عین صراحت آیات قرآن شبهه مى‌کنند - اما نماز یک امر معنوى و روحى است و مسلمانان به دلیل ایمان خود مسائل و فروع آن را از پیامبر هم مى‌پذیرند و نیازى به تأکید بر آن در متن کلام وحى نمى‌باشد.1

4. از آنجا که ارث و مسائل حقوقى مربوط‍‌ به آن یک بحث مالى و اقتصادى است و منافع افراد و اشخاص در کار است و اختلاف و ابهام در کار آن مى‌تواند منشأ فتنه و اختلاف باشد قرآن کریم به سبب اهمیت احکام آن و براى جلوگیرى از هر گونه تنش و اختلاف حقوقى در بین افراد برخى احکام اساسى و چارچوب اصلى مسائل بحث ارث را بیش‌تر توضیح داده است، و حال آن که نماز جزء حق اللّه است و گرچه از اهمیت بیش‌ترى نسبت به ارث برخوردار است، ولى اختلاف در احکام جزئى آن باعث نگرانى و خوف از فتنه و اختلاف نمى‌شود و منافع فردى و حقوق اشخاص نیز در کار نیست تا افراد از هر ابهام و اختلافى، فتنه و بهانه جویى کنند.

و از طرفى، پیامبر اکرم صلى الله علیه و آله و سلم و پیشوایان معصوم علیهم السلام و فقها و مجتهدان اسلام‌شناس جزئیات نماز را به‌طور مفصل بیان کرده‌اند. و قرآن کریم نیز بر اهمیت نماز و وجوب آن تأکیدهاى فراوانى کرده است. چنان که مى‌فرماید: «نماز را به‌طور کامل به پا دارید؛ زیرا نماز بر مؤمنان در اوقات معیّن مقّرر شده است.2»3

5. همان طور که بسیارى از جزئیات نماز در قرآن ذکر نشده ارث هم جزئیاتى دارد که در قرآن نیامده است، پس این گونه نیست که همه جزئیات ارث در قرآن آمده، ولى جزئیات نماز نیامده باشد.4

پی‌نوشت‌ها:
(1). ر. ک: وسائل‌ الشیعه، شیخ حرّ عاملى، ج 4، ص 12
(2). نساء/ 103
(3). براى آگاهى بیشتر ر. ک: المیزان، علامه محمد حسین طباطبایى، ج 6، ص 12؛ ج 16، ص 133 و ج 20، ص 325
(4). ر. ک: تفسیر اطیب‌ البیان، عبدالحسین طیب، ج 8، ص 436؛ تبیان، شیخ طوسى، ج 7، ص 124

منبع: پرسمان قرآنی فلسفه احکام، سید علی هاشمی نشلجی، نشر جمال، 1390.
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
هرآنچه که باید راجع به اهدای خون بدانیم
هرآنچه که باید راجع به اهدای خون بدانیم

هرآنچه که باید راجع به اهدای خون بدانیم

همه چیز راجع به واکسیناسیون کودکان
همه چیز راجع به واکسیناسیون کودکان

همه چیز راجع به واکسیناسیون کودکان

احکام نیت روزه همه مراجع
احکام نیت روزه همه مراجع

احکام نیت روزه همه مراجع

تجارب جدید نهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری ایران
تجارب جدید نهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری ایران

تجارب جدید نهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری ایران

اظهارات عجیب فائزه هاشمی
اظهارات عجیب فائزه هاشمی

اظهارات عجیب فائزه هاشمی

صندلی ۸ ساله روحانی به چه کسی می رسد؟
صندلی ۸ ساله روحانی به چه کسی می رسد؟

صندلی ۸ ساله روحانی به چه کسی می رسد؟

استوری اینستاگرام | دعوت به حضور در انتخابات 1400
استوری اینستاگرام | دعوت به حضور در انتخابات 1400

استوری اینستاگرام | دعوت به حضور در انتخابات 1400

استوری اینستاگرام | اگر رای ندهی حق اظهار نظر نداری!!!
استوری اینستاگرام | اگر رای ندهی حق اظهار نظر نداری!!!

استوری اینستاگرام | اگر رای ندهی حق اظهار نظر نداری!!!

شما تو انتخابات فقط شرکت میکنی؟
شما تو انتخابات فقط شرکت میکنی؟

شما تو انتخابات فقط شرکت میکنی؟

صحبت های عجیب یک جوان روی ماشین میلیاردی
صحبت های عجیب یک جوان روی ماشین میلیاردی

صحبت های عجیب یک جوان روی ماشین میلیاردی

نه به نوشیدنی‌های ناسالم!
نه به نوشیدنی‌های ناسالم!

نه به نوشیدنی‌های ناسالم!

دولت روحانی چگونه سرمایه های مردم را در بورس نابود کرد؟
دولت روحانی چگونه سرمایه های مردم را در بورس نابود کرد؟

دولت روحانی چگونه سرمایه های مردم را در بورس نابود کرد؟

حکمت | گلایه ها بجاست اما راهش قهر با انتخابات نیست! / مقام معظم رهبری (نسخه اینستاگرام)
حکمت | گلایه ها بجاست اما راهش قهر با انتخابات نیست! / مقام معظم رهبری (نسخه اینستاگرام)

حکمت | گلایه ها بجاست اما راهش قهر با انتخابات نیست! / مقام معظم رهبری (نسخه اینستاگرام)

هر آنچه باید در مورد سرطان سینه برانیم
هر آنچه باید در مورد سرطان سینه برانیم

هر آنچه باید در مورد سرطان سینه برانیم

انتخاب درست و توصیه به عموم مردم | موشن گرافیک
انتخاب درست و توصیه به عموم مردم | موشن گرافیک

انتخاب درست و توصیه به عموم مردم | موشن گرافیک

انتخابات ۱۴۰۰ در رسانه ها
انتخابات ۱۴۰۰ در رسانه ها

انتخابات ۱۴۰۰ در رسانه ها

واکسن ایران و کوبا برای کودکان و نوجوانان قابل استفاده است؟!
واکسن ایران و کوبا برای کودکان و نوجوانان قابل استفاده است؟!

واکسن ایران و کوبا برای کودکان و نوجوانان قابل استفاده است؟!

نماهنگ حماسی «شناسنامه»/ گرشا رضایی و مصطفی راغب
نماهنگ حماسی «شناسنامه»/ گرشا رضایی و مصطفی راغب

نماهنگ حماسی «شناسنامه»/ گرشا رضایی و مصطفی راغب

ای اهل حرم وقت دفاع از حرم ماست/ مهدی رسولی
ای اهل حرم وقت دفاع از حرم ماست/ مهدی رسولی

ای اهل حرم وقت دفاع از حرم ماست/ مهدی رسولی

همایون شجریان در دوران جوانی!
همایون شجریان در دوران جوانی!

همایون شجریان در دوران جوانی!

سوختن هواپیمای مسافربری روسیه در آتش!
سوختن هواپیمای مسافربری روسیه در آتش!

سوختن هواپیمای مسافربری روسیه در آتش!