0
ویژه نامه ها

پرسش :

مقصود از اين که شهيدان زنده‏اند، چيست - مگر همه‏ي انسان‏ها حيات برزخي ندارند؟


پاسخ :
قرآن کريم مي‏فرمايد: »و لا تحسبن الذين قتلوا في سبيل الله أمواتا، بل أحياء عند ربهم يرزقون.« (آل عمران 169/3: کساني را که در راه خدا کشته مي‏شوند، مرده نپنداريد، بلکه زنده‏هايي هستند که نزد پروردگارشان روزي مي‏گيرند) و نيز مي‏فرمايد: »و لا تقولوا لمن يقتل في سبيل الله أموات، بل أحياء و لکن لا تشعرون.« (بقره 154/2: به کساني که در راه خدا کشته مي‏شوند، مرده نگوييد؛ بلکه زنده‏اند ولي شما درک نمي‏کنيد) در اين آيات دو مسأله مطرح است: اولا مقصود از زنده بودن آن‏ها چيست؟ و ثانيا آيا از اين آيات مي‏توان نتيجه گرفت که ساير انسان‏ها حيات برزخي ندارند؟
درباره‏ي مسأله‏ي اول، علامه طباطبايي »ره« پس از بحث درباره‏ي برخي تفاسير ناروا از اين آيه، مي‏فرمايد: »بنابراين آنچه گذشت، معناي آيه اين طور مي‏شود: کساني را که در راه خدا کشته شده‏اند، مرده مگوييد و آنان را فاني نپنداريد که آن معنايي که از کلمه‏ي مرگ در ذهن شماست بر آنان صادق نيست، چون مرگ آنان آن طور که حس ظاهر بين شما درک مي‏کند، به معناي بطلان نيست، بلکه مرگ آنان نوعي زندگي است که شما آن را درک نمي‏کنيد.«
شايد اشکال شود که اين سخن در برابر کفار به جاست، ولي خطاب آن به مؤمنان که همه يا بيش‏ترشان علم به بقاي انسان پس از مرگ دارند و مرگ را بطلان ذات نمي‏دانند، چه معنا دارد؟
در پاسخ مي‏گوييم: درست است که مؤمنان اين معنا را مي‏دانند، ولي در عين حال وقتي کشته شدن را تصور مي‏کنند، پريشاني و مضطرب مي‏شوند. لذا در آيه‏ي شريفه براي بيدار شدن آنان، همان علم و ايماني که دارند، به رخشان مي‏کشد تا آن اضطراب را از دل‏هايشان بزدايد و معلوم است که اين هم اولياي شهيد را بيدار مي‏کند و مي‏فهمند که شهادت عزيزشان بيش از جدايي چند روز نيست و هم افراد ديگر را آماده شهادت و جهاد مي‏سازد، چون مي‏فهمند که در برابر شهادت به حياتي طيب، نعمتي دائم و رضواني از خدا مي‏رسند.
در حقيقت، خطاب در اين آيه، نظير خطاب به رسول خدا )ص( است که مي‏فرمايد: »الحق من ربک فلا تکونن من الممترين« (بقره 147/2: حق از جانب پروردگار توست، پس از ترديد کنندگان مباش) با اين که رسول خدا )ص( مي‏دانست که حق از ناحيه‏ي خداست و هم به آيات پروردگارش يقين داشت، ولي اين گونه خطاب‏ها کنايه است و مي‏خواهد بفرمايد که مطلب به قدري واضح و بديهي است که حتي تصور خلافش را هم تحمل نمي‏کند.« (ترجمه‏ي تفسير الميزان، ج 1، ص 522 - 523)
لازم به ذکر است که اين آيه از آياتي است که استدلال به آن، براي وجود برزخ و حيات برزخي معروف است و پيداست که اختصاص آيه‏ي شريفه به شهدا بدين معنا نيست که دلالت بر حيات بعد از مرگ فقط براي شهدا داشته باشد. در حقيقت، در اين آيه حيات برزخي امري مسلم فرض شده و بر اساس آن به حيات عالي‏ترين براي شهدا که همراه با رزق من عندالله است،
اشاره شده است«. (محمد شجاعي، بازگشت به سوي خدا، ص 237) اما با توجه به اين که اين مطلب از نظر برخي ترديد دارد، خوب است به پاسخ علامه طباطبايي )ره( در اين زمينه اشاره کنيم:
»عده‏اي از ظاهر برخي از روايات نتيجه گرفته‏اند که برزخ مال سه دسته است: کساني که در ايمان کامل هستند، کساني که در کفر کامل شده‏اند و دسته سوم کساني هستند که »محض الکفر محضا و محض الايمان محضا« نيستند و لذا برزخي نمي‏باشند. اما در اکثر روايات ديگر صريحا اشاره شده است که همه‏ي افراد بايد پس از مرگ، عالم برزخ را طي کنند.
اما آيات، خلاف تلقي بالا است. اولا در ادامه‏ي همين آيه که مورد استشهاد قرار گرفته آمده است: »فرحين بما آتاهم الله من فضله و يستبشرون بالذين لم يلحقوا بهم من خلفهم ألا خوف عليهم و لا هم يحزنون.« (آل عمران 170/3: »آنان به فضل و رحمت خدا شادمانند و از اين که مؤمناني در پي آنانند و هنوز به آن‏ها نپيوسته‏اند، خوف و حزني ندارند، مسرورند.« توجه شود که در بسياري از ترجمه‏ها اشتباه »يستبشرون« را که به معناي »بشارت مي‏يابند و مسرور مي‏شوند« است، به »بشارت مي‏دهند« ترجمه کرده‏اند) و معلوم است که کساني که به آن‏ها ملحق نشده‏اند خصوص شهدا نيستند، پس اين »لم يلحقوا« نشان مي‏دهد که سايران نيز به برزخ مي‏روند.
ثانيا: دو آيه ديگر در قرآن کريم نيز هست که دلالت دارد بر اين که انسان پس از مردن بلافاصله وارد برزخ مي‏شود. يکي، داستان آن دو پيامبري است که حضرت عيسي براي تبليغ به انطاکيه فرستاد، ولي مردم دعوت آن‏ها را نپذيرفتند، سپس مردي از نقطه‏ي دور دست شهر براي کمک به آن دو آمد، مردم را پند و نصيحت کرد، خود ايمان آورد و لذا مردم آن مرد خدا را کشتند. در اين جا قرآن کريم مي‏فرمايد: »قيل ادخل الجنة، قال يا ليت قومي يعلمون - بما غفرلي ربي و جعلني من المکرمين«. (يس 20/36: گفته شد که وارد بهشت شو. گفت: اي کاش! قوم من مي‏دانستند - که پروردگارم مرا بخشيد و در زمره‏ي اکرام شدگان قرار داد) در
اين جا به مجرد کشته شدن، به او گفته شد که داخل بهشت شود و او نيز به حال بقيه‏ي مردم تأسف مي‏خورد که اين بهشت را از دست دادند.
مورد قبل براي مؤمنان بود. در مورد کافران هم درباره‏ي قوم نوح آمده است: »مما خطئياتهم أغرقوا فأدخلوا نارا«؛ (نوح 25/71: به واسطه‏ي گناهانشان غرق و داخل آتش شدند) يعني »پس از غرق شدن، بلافاصله داخل در آتش شدند.« (به نقل از آيت‏الله حسيني تهراني، »مهر تابان«، ص 356 - 358)
در مورد روايات مورد تمسک آن گروه بايد گفت که همگي بر اين دلالت دارند که افراد متوسط الحال در برزخ، سؤال و جواب نمي‏شوند و در هيچ کدام تصريح نشده است که اصلا به برزخ نمي‏روند. قبلا (در پاسخ سؤال پنجم از فصل قبل) دليل عدم سؤال و جواب از آن‏ها را توضيح داديم و در همان جا معلوم شد که سؤال و جواب نکردن، لزوما به معني برزخ نرفتن نيست.
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
سندرم قبل از قاعدگی (PMS) چیست؟
سندرم قبل از قاعدگی (PMS) چیست؟

سندرم قبل از قاعدگی (PMS) چیست؟

طرز تهیه جرمن رول
طرز تهیه جرمن رول

طرز تهیه جرمن رول

طرز تهیه پاستا فوزیلی با سس گوشت و قارچ
طرز تهیه پاستا فوزیلی با سس گوشت و قارچ

طرز تهیه پاستا فوزیلی با سس گوشت و قارچ

آموزش طرز تهیه درسینگ نان ذرت و مرغ
آموزش طرز تهیه درسینگ نان ذرت و مرغ

آموزش طرز تهیه درسینگ نان ذرت و مرغ

دستور تهیه پنکیک سبزیجات
دستور تهیه پنکیک سبزیجات

دستور تهیه پنکیک سبزیجات

طرز تهیه صبحانه ترکی
طرز تهیه صبحانه ترکی

طرز تهیه صبحانه ترکی

دستاوردهای هسته ای در روز ملی فناوری هسته ای 1400 + نظر کاربران
دستاوردهای هسته ای در روز ملی فناوری هسته ای 1400 + نظر کاربران

دستاوردهای هسته ای در روز ملی فناوری هسته ای 1400 + نظر کاربران

طرز تهیه همبرگر مخصوص ایتالیایی به روشی خلاقانه
طرز تهیه همبرگر مخصوص ایتالیایی به روشی خلاقانه

طرز تهیه همبرگر مخصوص ایتالیایی به روشی خلاقانه

طرز تهیه برگر سبزیجات
طرز تهیه برگر سبزیجات

طرز تهیه برگر سبزیجات

طرز تهیه میگو سوخاری با نودل
طرز تهیه میگو سوخاری با نودل

طرز تهیه میگو سوخاری با نودل

مبین | سرزمین مقدّس / استاد عبدالباسط
مبین | سرزمین مقدّس / استاد عبدالباسط

مبین | سرزمین مقدّس / استاد عبدالباسط

حکمت | نقش امام زمان در زمان غیبت / استاد رفیعی (نسخه اینستاگرام)
حکمت | نقش امام زمان در زمان غیبت / استاد رفیعی (نسخه اینستاگرام)

حکمت | نقش امام زمان در زمان غیبت / استاد رفیعی (نسخه اینستاگرام)

بقعه آقا حبیب الله-گنخک کورا
بقعه آقا حبیب الله-گنخک کورا

بقعه آقا حبیب الله-گنخک کورا

بقعه شاه چراغ - عامری
بقعه شاه چراغ - عامری

بقعه شاه چراغ - عامری

بقعه شاه چراغ - خورشهاب
بقعه شاه چراغ - خورشهاب

بقعه شاه چراغ - خورشهاب

امامزاده جمال الدین محمود - چاوک
امامزاده جمال الدین محمود - چاوک

امامزاده جمال الدین محمود - چاوک

تحصیل در روسیه به زبان انگلیسی چگونه است؟
تحصیل در روسیه به زبان انگلیسی چگونه است؟

تحصیل در روسیه به زبان انگلیسی چگونه است؟

جرم گوش از علل تا درمان
جرم گوش از علل تا درمان

جرم گوش از علل تا درمان

تلاوت آیه 18 سوره جاثیة توسط استاد سعید مسلم
تلاوت آیه 18 سوره جاثیة توسط استاد سعید مسلم

تلاوت آیه 18 سوره جاثیة توسط استاد سعید مسلم

نماهنگ کودکانه ماه رمضان
نماهنگ کودکانه ماه رمضان

نماهنگ کودکانه ماه رمضان

تلاوت آیه 3 سوره غافر/ استاد عبدالباسط
تلاوت آیه 3 سوره غافر/ استاد عبدالباسط

تلاوت آیه 3 سوره غافر/ استاد عبدالباسط